Hip hop do sukcesu

Hip hop do sukcesu

Dzieci blokowisk i wolnego rynku

Hip hop to pierwsza subkultura w Polsce, która łączy image buntu i kontestacji z afirmacją wolnego rynku. Hiphopowcy - i u nas, i na Zachodzie - obnoszą się często z chuligańskim stylem życia, agresywnością, nienawiścią do policji i polityków, ale tak naprawdę tęsknią do tradycyjnych rodzinnych wartości. Chcą również osiągnąć sukces. W dodatku hip hop z importu na wskroś przesiąkł polskością.

Murzyni inaczej
"The New York Times" uznał polski hip hop za fenomen w skali europejskiej. Napisał niedawno, że czołówka naszego hip hopu to ludzie, którzy wybrali role nowych Mickiewiczów. Są sławni, ale nie chcą się wyprowadzać z rodzinnych blokowisk, nawet gdy dochodzą do dużych pieniędzy. A niektórzy mogą do nich dojść, bo co roku w kraju sprzedaje się ponad pół miliona płyt polskich raperów. Liroy i duet Kaliber 44, pierwsze gwiazdy hip hopu, zdobywali już złote płyty.
Wokół polskiego hip hopu powstał przemysł: kilka dużych firm odzieżowych szyjących tylko ubrania, jakie noszą hiphopowcy, sześć specjalistycznych miesięczników, dwa duże programy telewizyjne w stacjach muzycznych, sieć klubów w całym kraju.
Hiphopowcy rapują (skandują zrytmizowane teksty), są didżejami (puszczają i miksują nagrania), malują graffiti i tańczą breakdance (taniec z elementami akrobatycznymi). O pierwszych polskich hiphopowcach mówiono złośliwie, że są polskimi Murzynami, bo ta kultura narodziła się w czarnych gettach Ameryki. W Polsce hip hop rozkwitł w wielkich osiedlach i przyciągnął zarówno młodzież z biednych rodzin robotniczych, jak i dzieci z rodzin inteligenckich. - W polskim hip hopie mieszają się różne wątki, ale główny nurt mówi o tym, że ludziom żyje się źle. To jest wspólne dla rapu w Polsce i za oceanem - mówi Tymon Smektała, raper i dziennikarz z Wrocławia. Polscy raperzy nie zamierzają jednak wyłącznie biadolić. Są nade wszystko głodni sukcesu. Nie chcą tkwić w szarej masie, chcą się wyróżnić.

Bluza, komórka i mieszkanie
- Hip hop przyjął się w Polsce, bo był prosty do zrobienia. Wystarczy komputer i parę programów - mówi dAb z Kalibru 44, modnej hiphopowej grupy z Katowic. Ze względu na agresywne teksty utworów hip hop nazwano nowym punkiem. Ta etykieta doprowadza do furii nestorów punkowej subkultury. - Nie widzę w hip hopie żadnego duchowego rozwoju, lecz prymitywny model walki o przetrwanie w miejskiej dżungli - mówi Maciej Magura Góralski, członek Kryzysu, legendarnego zespołu punkowego z początku lat 80. Legendy polskiego punka nigdy otwarcie nie mówiły pozytywnie o pieniądzach. Gwiazdy hip hopu zaś nie ukrywają, że chcą zarabiać na muzyce i starają się pokazać na zewnątrz - wzorem amerykańskich raperów - że to robią.
Zdaniem Barbary Fatygi, socjologa z Uniwersytetu Warszawskiego, podstawową różnicą między punkami a hiphopowcami nie jest jednak stosunek do pieniędzy i wolnego rynku. - W końcu to punkom zawdzięczamy pojęcie "niezależna komercja" - mówi Fatyga. - Chodzi raczej o to, że hip hop wyrósł na kulturze masowej. Wykorzystuje mass media i akceptuje biznes w kulturze popularnej - dodaje. Hiphopowcy lubią drogie sportowe buty i inne gadżety, na przykład najnowsze modele komórek. W każdym dużym polskim mieście działa kilka sklepów z ciuchami modnymi w tej subkulturze. Hiphopowi przedsiębiorcy zrobili fortuny. - Nie wyrośliśmy z anarchii. Stworzyliśmy ten cały przemysł, by się utrzymać przy życiu. Wiele innych kultur młodzieżowych przepadło, bo nie stworzyło własnej funkcjonalnej mody - tłumaczy 26-letni Michał Stańczyk, właściciel Wertu, najstarszego sklepu hiphopowego w Warszawie.

Kocham cię, mamo
Gwiazdy polskiego hip hopu i ich fani palą marihuanę, w tekstach piosenek używają plugawych słów. Narkotyki i wulgaryzmy to jednak nie wszystko. - Hiphopowcy, podobnie jak duża część młodzieży, często zdradzają tęsknotę za tradycyjnymi wartościami rodzinnymi - mówi Albert Jawłowski, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Peja, raper z Poznania, podkreśla, że wyrósł na ulicy, ale "ma honor i swoje wartości". - Jestem z jedną kobietą, kocham ją, weźmiemy ślub i będziemy mieć kaczory. Zrobię sobie wreszcie dom. Przez 10 lat nie miałem domu, to chociaż dzieciom zapewnię lepsze życie - powiedział. "1. miłość: mama" - zaczyna podziękowania na swojej płycie O.S.T.R. z Łodzi. "Mama - jedyna miłość mojego życia. Kocham Cię!" - pisze Red, znany didżej z Warszawy. "Kochaj matkę swoją, ona jest ostoją" - rapuje stołeczna grupa Molesta. Paktofonika, Łona czy Kaliber 44, najbardziej znani wykonawcy hiphopowi, wspominali w swych utworach o Bogu - na poważnie lub ironicznie, ale podejmowali tematykę wiary. Poruszali więc temat, którego żaden z wykonawców pop drugiej połowy lat 90. nawet nie dotknął.

Wielka improwizacja raperów
Slang hiphopowców to bodaj pierwszy od czasu gwary gitowskiej tak kompletny system językowy stworzony spontanicznie w Polsce. Jest bardzo polski i przesiąknięty atmosferą miejsca.
Wielu fanów słucha tylko polskiego hip hopu. Zdaniem Smektały to prawdziwy fenomen. - To tak jakby ktoś słuchał tylko polskiego jazzu. Ten hip hop jest tak popularny właśnie dlatego, że jest polski - komentuje. "Rymuję po polsku/Bo nie jestem z Waszyngtonu/Londynu, Rzymu czy znad Balatonu" - rapują członkowie grupy Kaliber 44. Duet z Katowic już w nazwie odwołuje się do Mickiewiczowskiej "Wielkiej improwizacji", a w tekstach stosuje chwyty liryczne znane z romantycznych ballad. "Poruszając się po ziemi, matce mojej/Znowuż zawsze polskiej/Drogocennej swojskiej/Warszawskiej" - śpiewa Fu, raper z Warszawy. Peja to prawdziwy lokalny patriota. Wiele zwrotek poświęcił Poznaniowi i Wielkopolsce. Rapuje o polityce, o ulicy, skończył jedną klasę liceum, ale jego język jest językiem historii ("agentura", "konspiracja", "tajne komplety"). "Gdyby Mickiewicz żył dziś, z pewnością pisałby dobre rymy" - śpiewa Doniu, przyjaciel Pei. To samo mówią fani hip hopu - Mickiewicza wszyscy znają i szanują, choć byłby dla nich pewnie bardziej atrakcyjny, gdyby był raperem.

 

Słownik hiphopowca
elo - cześć
miejscówka - miejsce, gdzie się można spotkać
zajawka - zainteresowanie, pasja
ziomal - kumpel z otoczenia, podwórka, dzielnicy, miasta
melanż - balanga, impreza
sztuka - dziewczyna
peeleny - pieniądze
bakać - palić marihuanę
Okładka tygodnika WPROST: 43/2002
Więcej możesz przeczytać w 43/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • joanna IP
    Poziom wiedzy \"Pana Dziennikarza\" jest żałosny, beznadziejny tekst.
    • Dymek92i IP
      To jestesmy wlasnie MY - my ludzie ulicy z brudnych osiedli Ej nie piscie o Liroy-u bo mi sie zygac chce pzdr tym co wspomniali o nas dobrze szacun z Bogiem

      Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2002 (1039)

      • Darwin dla Polaków 27 paź 2002 Geniusz może mieć swoje ograniczenia, ale głupota nie jest tak upośledzona - ostrzegają autorzy najnowszej edycji Nagród Darwina. 3
      • Wprost od czytelników 27 paź 2002 Akademia bezrobotnychWielu młodych ludzi nie może znaleźć pracy ("Akademia bezrobotnych", nr 41), ponieważ nie przychodzą na uczelnie po naukę, ale po tytuł magistra, który - w ich mniemaniu - ma im otworzyć drzwi do... 3
      • Peryskop 27 paź 2002 W ekonomii nie ma cudów: jeśli państwo pozwala się bogacić jednostkom, także ono jest bogate. W drugą stronę ta zasada nie działa - to najprostsza recepta Steve'a Forbesa na dobrobyt.Podczas pobytu w Polsce radził: "Weźcie... 6
      • Ekonomia styliska 27 paź 2002 Kto uważa, że za mało zarabia, może bić policjanta styliskiem albo rzucać w niego petardami - uważa 40 proc. Polaków. A kiedy pracownik zażąda, aby państwo dosypało pieniędzy firmie, w której jest zatrudniony, to państwo powinno pieniądze dać - twierdzi aż 49 proc. respondentów. 6
      • Dossier 27 paź 2002 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI,prezydent RP "Polacy często zachowują się tak, jakby sądzili, że wszyscy nas kochają na świecie. A my mamy ogromną większość ludzi, którym Polska jest obojętna, oraz tych, którzy mają do... 7
      • Z życia koalicji 27 paź 2002 Czarne chmury zbierają się nad Markiem Borowskim. Ten niesamowicie koncyliacyjny polityk tak dał się we znaki opozycji, że korzystając z zamieszania wokół noclegu Gabriela Janowskiego na sali obrad, postanowiła go odwołać z... 8
      • Z życia opozycji 27 paź 2002 Ryszard Bender zdradził! Dlaczego zdradził Antoniego Macierewicza i wycofał się z walki o prezydenturę Lublina z listy Razem Polsce, zaś do samorządu kandyduje w imieniu Ligi Polskich Rodzin? - Kandyduję z listy ligi, bo inne ugrupowania... 9
      • M&M 27 paź 2002 Jak uchronić polską demokrację Z paragrafu "godności Sejmu poniżanie"są podstawy, by zamknąć posłów. Można potemSejm rozwiązać. Następnie już tylko staranniestrzec, żeby się, broń Boże,nie związał z... 10
      • Playback 27 paź 2002   10
      • Akademia Dyplomatyczna 27 paź 2002 Jeszcze w połowie lat 90. większość polskich dyplomatów stanowili absolwenci moskiewskiej akademii MGIMO. 10
      • Fotoplastykon 27 paź 2002 12
      • Poczta 27 paź 2002 Podatek dla PolskiIdea obniżenia podatków, a nawet ich ujednolicenia ("Podatek dla Polski", nr 41) jest mi bliska dzięki lekturze publikowanych w prasie opinii i analiz ekspertów Centrum im. Adam Smitha. Pytanie tylko,... 14
      • Kadry 27 paź 2002 15
      • Pięć rad dla Polski 27 paź 2002 Jan Nowak-Jeziorański Dziennikarz, pisarz, żołnierz AK, podczas wojny kurier rządu na uchodźstwie, pierwszy dyrektor sekcji polskiej Radia Wolna Europa Od trzech miesięcy oglądam Polskę z bliska i z każdym dniem uprzytamniam sobie coraz... 16
      • Lepperum veto 27 paź 2002 Polscy posłowie są tacy jak ci, którzy ich wybrali 22
      • Miasto z głową 27 paź 2002 Pietras, Kaczyński, Olechowski, Sośnierz chcą być polskimi Giulianimi 26
      • Sztab malowany 27 paź 2002 Generałowie buntują się przeciw reformom wojska, a młodsi oficerowie - przeciw odkładaniu reform i generalskim układom w armii. 30
      • Prywatne Usługi Militarne 27 paź 2002 Polski może bronić prywatna armia, zakontraktowana na zasadzie przetargu 32
      • Bez makijażu 27 paź 2002 Polityczny makijaż zawsze odpada od właściciela niczym tynk z długo nie remontowanej kamienicy 36
      • Giełda i wektory 27 paź 2002 Hossa ŚwiatAirbus wniebowziętyKoncern Airbus podpisał kontrakt z tanimi brytyjskimi liniami lotniczymi EasyJet na dostawę 120 samolotów z możliwością zakupu kolejnych 120. Katalogowa cena maszyn wynosi 6,2 mld dolarów i... 38
      • Odkurzacz na parkiecie 27 paź 2002 Po co nam giełda papierów bezwartościowych? 40
      • Paragraf 22 bis 27 paź 2002 Prezydent uratował rząd Leszka Millera przed abolicyjną kompromitacją! 48
      • Upadek cesarstwa turyńskiego 27 paź 2002 Fiat Agnellich przechodzi pod kontrolę Berlusconiego 50
      • Psychologia bąbla 27 paź 2002 Prace tegorocznych noblistów z dziedziny ekonomii pozwalają testować rynki 52
      • Mikro i makro 27 paź 2002 Lewica nie uznaje indywidualnego sukcesu ekonomicznego za warunek rozwoju gospodarki 53
      • Premia abolicyjna 27 paź 2002 Spotkanie z prof. ANDRZEJEM ZOLLEM, rzecznikiem praw obywatelskich 55
      • Mały Internet 27 paź 2002 M-Internet kontra globalna sieć 56
      • Bezprzewodowi hakerzy 27 paź 2002 Poufne dane z komputerów można ściągnąć, stając z laptopem w pobliżu domu czy biura 60
      • Era postkomputerowa 27 paź 2002 Wkrótce na rynek wejdzie urządzenie, które zastąpi peceta 62
      • Panaceum 27 paź 2002 Od jakiegoś czasu nasze władze, nie mogąc sobie poradzić z uzdrowieniem sytuacji w Polsce, próbują uzdrowić sytuację na Ukrainie. Przypomina to typową przypadłość psychologów, którym nie układa się w domu, więc... 66
      • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 27 paź 2002 Sieć pomocywww.pomoc.prv.plMożna pomóc potrzebującym, nie wstając od komputera. Wystarczy odwiedzić witrynę Pomoc.prv.pl. Znajdziemy na niej informacje na temat wielu organizowanych w Polsce i na świecie akcji charytatywnych, można... 66
      • Supersam 27 paź 2002 Aromat sukcesuJak powinien w tym sezonie pachnieć mężczyzna sukcesu? Hugo Boss proponuje połączenie m.in. mandarynki, paczuli i ziaren kminku. Poza tym perfumy "Baldessarini" przyciągają świeżą kompozycją gorzkiej pomarańczy... 67
      • Hip hop do sukcesu 27 paź 2002 Dzieci blokowisk i wolnego rynkuHip hop to pierwsza subkultura w Polsce, która łączy image buntu i kontestacji z afirmacją wolnego rynku. Hiphopowcy - i u nas, i na Zachodzie - obnoszą się często z chuligańskim stylem życia,... 68
      • Sztuka zarabiania 27 paź 2002 Grupa Tats Cru, legenda graffiti, zarabia rocznie do 400 tysięcy dolarów 72
      • Pijmy kefir! 27 paź 2002 Drogi Robercie!Kiedy zastanawiaŁem się nad specyfiką polskiego nabiału, to doszedłem do wniosku, że jednym z elementów, które różnią nasz jadłospis od obyczajów reszty świata, jest kefir. Nie znają go nigdzie... 74
      • Papieskie lata 27 paź 2002 Stan moralny Polaków nie świadczy o tym, że przejmują się pouczeniami papieża 75
      • Czy marzenia pomagają w życiu? 27 paź 2002 Czy marzenia pomagają w życiu? TAK NIE JERZY GRUZAscenarzysta, reżyserPotrzebujemy marzeń, żeby mieć siłę żyć. Marzenia dają nam energię. Najlepsze są te, które się nie spełniają. Spełnione marzenie często nas... 76
      • Chwała czarownicom 27 paź 2002 Recepta na inny los to walka o samą siebie. Nie z innym mężczyzną i nie z inną kobietą, ale z samą sobą 78
      • Globalna ruletka 27 paź 2002 Czego Saddam Husajn nauczył się od Nikity Chruszczowa? 80
      • Know-how 27 paź 2002 To tylko złudzenieOlaf Blanke z Genewskiego Szpitala Uniwersyteckiego, lecząc chorą na epilepsję pacjentkę, przekonał się, że drażnienie prawego zakrętu kątowego mózgu wywoływało u chorej niezwykłe wrażenia. Kiedy przez... 83
      • Dieta grozi otyłością 27 paź 2002 Można jeść do syta i chudnąć 84
      • Geny w menu 27 paź 2002 O tym, co i w jakich ilościach powinniśmy jeść, zadecydowali nasi przodkowie 88
      • Choroba na nosa 27 paź 2002 Stan zdrowia można zdiagnozować na podstawie zapachu. Np. cukrzycy wydzielają woń gumy do żucia. W diagnozie pomoże w tym "elektroniczny nos". 90
      • Bez granic 27 paź 2002 Rosja czy Hobbitowo?Rosja jest o wiele bardziej różnorodna etnicznie, niż dotychczas sądzono. Okazało się, że oprócz Czeczenów, Baszkirów czy Tatarów kraj ten zamieszkują także... Papuasi, Scytowie, Elfy... 92
      • Baza interesów 27 paź 2002 Al Kaidzie bin Ladena przetrącono kręgosłup i pozbawiono ją azylu w Afganistanie, ale siatka terrorystów przetrwała konfrontację z supermocarstwem. Paradoksalnie, ma dziś większe wpływy na świecie niż przed 11 września 2001 r. 94
      • Miecz Ameryki 27 paź 2002 Rozmowa z generałem WESLEYEM CLARKIEM, byłym głównodowodzącym połączonych sił NATO w Europie 102
      • Ślepa władza 27 paź 2002 Wiktor Juszczenko: "...Parlament, rząd i prezydent powinni wspólnie się zastanowić zarówno nad sposobem zapewnienia stabilizacji na najbliższe dziesięciolecie, jak i nad tym, czego Ukraina potrzebuje." 104
      • Latający Holender 27 paź 2002 Polska padła ofiarą wewnętrznych porachunków holenderskiego establishmentu 106
      • Ekspres Dublin - Haga - Warszawa 27 paź 2002 Baczmy, byśmy - jadąc naszym ekspresem - nie dali się ogłupić Gabrielom, LPR-om, Lepperom 108
      • Menu 27 paź 2002 ŚwiatZłodziej klonówPrzed laty Francis Ford Coppola podkradł George'owi Lucasowi pomysł na "Czas Apokalipsy". Do dziś panowie, mimo że mieszkają w sąsiedztwie, nie rozmawiają z sobą. Tym razem osobą, która... 110
      • Ja, Dylan 27 paź 2002 Bob Dylan stał się najbardziej wpływowym rockmanem świata 114
      • Płyty Kuby Wojewódzkiego 27 paź 2002 TOTOThrough The Looking Glass25 lat buszowania w zbożu światowego show-biznesu i 25 milionów sprzedanych płyt to bilans zobowiązujący. Toto - starsi panowie o niezwykłym darze zamieniania banalnych czasem kompozycji w epickie dzieła... 117
      • Zabójcza bogini 27 paź 2002 Współczesne diwy operowe to ofiary Marii Callas Była symbolem artystycznego mistrzostwa, ale wiodła nieszczęśliwe życie, płacąc za obsesję perfekcjonizmu. Maria Callas, najsłynniejsza primadonna świata, zniszczyła nie tylko... 118
      • Kino Tomasza Raczka 27 paź 2002  Znaki - ocena: 3.5 Reżyseria M. Night Shyamalan. W rolach głównych: Mel Gibson, Joaquin Phoenix. USA 2002 r. Rzadko się zdarza, żeby film złożony z tak banalnych, a czasem wręcz ogranych elementów robił tak intrygujące... 119
      • Boży szaleniec 27 paź 2002 Nadal mam w sobie witalność młodego człowieka - mówi Jack Nicholson Nie ma tematu, na który nie można by porozmawiać z Jackiem Nicholsonem. Twarz mu się rozjaśnia, gdy mówi o swoich dzieciach (ma syna i córkę z... 120
      • Kolosalne perskie oko 27 paź 2002 Film "8 kobiet" pobił we Francji wszelkie rekordy popularności, łącznie z niedawnym rekordem "Amelii" 122
      • Organ Ludu 27 paź 2002 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 124
      • Kto zabił milion dolarów? 27 paź 2002 Wielu ludziom nie brakuje niczego oprócz miliona. Najlepszy ze znanych wszystkim milionów jest oczywiście milion dolarów 126

      ZKDP - Nakład kontrolowany