Latający Holender

Latający Holender

Polska padła ofiarą wewnętrznych porachunków holenderskiego establishmentu

Sławomir Magala Socjolog i kulturoznawca, prof. Uniwersytetu Erazma w Rotterdamie

Aż poczwórna nieszczerość kryła się za rozgrywką, która doprowadziła do upadku holenderskiego rządu i zakwestionowania w parlamencie gotowości Polski do członkostwa w Unii Europejskiej.
Gerrit Zalm, lider partii liberalnej (jednej z trzech tworzących rządzącą koalicję), dostrzegając zbliżający się rozpad rozdzieranego od dawna konfliktami rządu, postanowił ratować z tonącego okrętu własne ugrupowanie. Liczył, że uda się to zrobić kosztem populistycznej partii zamordowanego w zamachu Pima Fortuyna (LPF). Liberałom zależy na przechwyceniu bardziej przedsiębiorczych i zamożniejszych wyborców LPF, skompromitowanej przez wiele afer i pozbawionej wyraźnego kierunku po śmierci charyzmatycznego Fortuyna.
Zalm uznał, że najlepszym sposobem na wyraźne odcięcie się od chwiejącego się rządu Jana Petera Balkenende będzie przeciwstawienie się rozszerzaniu unii na wschód, a już w szczególności sprzeciwienie się przyjęciu do UE Polski. Dlaczego? Ponieważ Polska jest za duża, ma za dużo rolników, szerzy się w niej korupcja, a poza tym nasz kraj nie odrobił zadania domowego.
Zalm był poczwórnie nieszczery. Po pierwsze - jako minister finansów w poprzednim rządzie (premiera Wima Koka) brał udział w szczycie w Berlinie i Nicei, gdzie głosował za rozszerzeniem. Niech zatem Zalm nie udaje, że się dziwi, iż to kosztuje. Po drugie - Zalm wie, że nie ma specjalnego prawa zarzucać Polsce korupcji w sytuacji, kiedy to Holandią wstrząsa jeden skandal korupcyjny za drugim (ostatnio okazało się, że największe firmy budowlane od lat oszukiwały rząd na setki milionów euro, budując mosty, tunele i autostrady). Korupcja w Polsce jest problemem, ale porównywalnym z problemem łapówkarstwa we Włoszech czy Holandii. Po trzecie - Zalm wie, że rozszerzenie musi się wiązać ze zmianami polityki finansowania rolników w UE, co może jej wyjść tylko na dobre. Po czwarte - Zalm zapomina, że jego arogancki sposób zachowania się już Holandii zaszkodził - na przykład w oczach Włochów czy Irlandczyków, o których wypowiadał się pogardliwie w mediach przed wprowadzeniem euro.
Zdaniem politologa Rinusa van Schendelena, chrześcijańscy demokraci i liberałowie popełnili polityczny mord na partii LPF, dobijając ją po utracie popularności. Jeśli to prawda, zobaczymy, czy im się to opłaci. Jeśli liberałowie źle na tym wyjdą, szanse Polski na wejście do unii będą większe.

Kronika zapowiedzianego upadku rządu
Kiedy 80 dni temu młody premier Balkenende z partii chrześcijańsko-demokratycznej obejmował rządy, stojąc na czele koalicji z liberałami oraz z nową partią - Listą Pima Fortuyna (LPF), polityka zamordowanego w trakcie kampanii wyborczej, nikt nie wróżył jego gabinetowi długiego politycznego życia. Dzień po uroczystym pogrzebie księcia Clausa von Amsberga, małżonka królowej Beatrycze, czyli 16 października 2002 r., spełniły się oczekiwania przeciwników politycznych Balkenende, zwolennika powrotu do tradycyjnych wartości chrześcijańskich. Balkenende udał się do królowej z prośbą o przyjęcie dymisji jego rządu i rozpisanie nowych wyborów.
Bezpośrednim i najpoważniejszym powodem tego kroku było zachowanie ministrów wywodzących się z LPF. Mowa o zachowaniu ministra gospodarki Hermana Heinsbroeka oraz ministra zdrowia Eduarda Bomhoffa. Nie znosili się i choć nie różnili się poglądami, obaj aspirowali do przewodzenia frakcji LPF - Heinsbroek jako namaszczony przez Fortuyna następca, a Bomhoff jako wicepremier. Heinsbroek jest milionerem, dorobił się m.in. jako właściciel automatów do gry. Finansował kampanię polityczną Fortuyna, a jako minister gospodarki chciał rozbudowywać autostrady, nie bacząc na protesty ekologów. Bomhoff to profesor ekonomii. Nie mogąc ich pogodzić, Balkenende zwolnił obu. W chwili, gdy ogłaszali swoją rezygnację, stwierdził, że w koalicji rządowej nie można współpracować z LPF. Wpływ na jego decyzję miał też odwrót elektoratu od partii wyniesionej w mgnieniu oka z politycznej nicości do rangi drugiego pod względem wielkości ugrupowania w parlamencie. W wyborach zdobyli 26 mandatów, ale wedle najnowszych badań, teraz mogą wprowadzić do parlamentu najwyżej 3-4 posłów. Było to najszybsze wycofanie poparcia społecznego w najnowszej historii Holandii. Dlaczego do tego doszło?

Populiści aferzyści
Jeżeli Gerrit Zalm, lider partii liberalnej, istotnie popełnił polityczny mord, to swą ofiarę wybrał idealnie - miała wszelkie znamiona, o jakich mówią wiktymolodzy. Już od chwili wyborów LPF wstrząsały konflikty, a w życiorysach wielu jej przedstawicieli znajdowano ciemne karty. Philomenę Bijlhout, która miała objąć stanowisko wiceministra do spraw mniejszości narodowych, rozpoznano na zdjęciu w mundurze podejrzanych formacji paramilitarnych narkotykowego watażki z Surinamu. Inny poseł musiał zrezygnować, gdy się okazało, że został skazany prawomocnym wyrokiem. Jeszcze inni obrzucali się błotem w walce o stanowisko przywódcy frakcji. Mat Herben, jej pierwszy przewodniczący, skłamał, dopisując sobie w życiorysie wyższe wykształcenie dziennikarskie, a pracę nad wewnętrznym biuletynem Ministerstwa Obrony przedstawiając jako stanowisko kierownicze w mediach. Posłanka Winny de Jong została zmuszona przez partię do rezygnacji z mandatu po tym, jak oskarżyła kolegę, że kupił wysokie miejsce na liście wyborczej.
To prawda, że media z reguły cierpią na odchylenie lewicowo-liberalne i populizm traktują podejrzliwie, a zatem szukały dziury w całym, ale i tak wyborcy nadzwyczaj szybko zrazili się do podejrzanej mieszanki polityków. Głównym powodem tego odwrócenia się elektoratu od LPF było zróżnicowanie obozu jej zwolenników. Z jednej strony, partię popierali bardzo przedsiębiorczy i bogaci ludzie, którym rząd przeszkadzał w bogaceniu się. Z drugiej - ludzie ubodzy, którzy w administracji państwa dobrobytu widzą tylko bezduszną biurokrację. Wielu z nich, mieszkając w biedniejszych dzielnicach, styka się na co dzień z imigrantami, a zwłaszcza z najbardziej pozbawioną szans na awans młodzieżą marokańską. Kiedy jednak chcieli się swoimi krytycznymi uwagami z kimś podzielić, natrafiali na mur rządowej obojętności, oczekiwali, że rząd i policja podejmą decyzje o zdecydowanych akcjach, a słyszeli tylko poprawne politycznie deklaracje.

Okładka tygodnika WPROST: 43/2002
Więcej możesz przeczytać w 43/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2002 (1039)

  • Darwin dla Polaków 27 paź 2002 Geniusz może mieć swoje ograniczenia, ale głupota nie jest tak upośledzona - ostrzegają autorzy najnowszej edycji Nagród Darwina. 3
  • Wprost od czytelników 27 paź 2002 Akademia bezrobotnychWielu młodych ludzi nie może znaleźć pracy ("Akademia bezrobotnych", nr 41), ponieważ nie przychodzą na uczelnie po naukę, ale po tytuł magistra, który - w ich mniemaniu - ma im otworzyć drzwi do... 3
  • Peryskop 27 paź 2002 W ekonomii nie ma cudów: jeśli państwo pozwala się bogacić jednostkom, także ono jest bogate. W drugą stronę ta zasada nie działa - to najprostsza recepta Steve'a Forbesa na dobrobyt.Podczas pobytu w Polsce radził: "Weźcie... 6
  • Ekonomia styliska 27 paź 2002 Kto uważa, że za mało zarabia, może bić policjanta styliskiem albo rzucać w niego petardami - uważa 40 proc. Polaków. A kiedy pracownik zażąda, aby państwo dosypało pieniędzy firmie, w której jest zatrudniony, to państwo powinno pieniądze dać - twierdzi aż 49 proc. respondentów. 6
  • Dossier 27 paź 2002 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI,prezydent RP "Polacy często zachowują się tak, jakby sądzili, że wszyscy nas kochają na świecie. A my mamy ogromną większość ludzi, którym Polska jest obojętna, oraz tych, którzy mają do... 7
  • Z życia koalicji 27 paź 2002 Czarne chmury zbierają się nad Markiem Borowskim. Ten niesamowicie koncyliacyjny polityk tak dał się we znaki opozycji, że korzystając z zamieszania wokół noclegu Gabriela Janowskiego na sali obrad, postanowiła go odwołać z... 8
  • Z życia opozycji 27 paź 2002 Ryszard Bender zdradził! Dlaczego zdradził Antoniego Macierewicza i wycofał się z walki o prezydenturę Lublina z listy Razem Polsce, zaś do samorządu kandyduje w imieniu Ligi Polskich Rodzin? - Kandyduję z listy ligi, bo inne ugrupowania... 9
  • M&M 27 paź 2002 Jak uchronić polską demokrację Z paragrafu "godności Sejmu poniżanie"są podstawy, by zamknąć posłów. Można potemSejm rozwiązać. Następnie już tylko staranniestrzec, żeby się, broń Boże,nie związał z... 10
  • Playback 27 paź 2002   10
  • Akademia Dyplomatyczna 27 paź 2002 Jeszcze w połowie lat 90. większość polskich dyplomatów stanowili absolwenci moskiewskiej akademii MGIMO. 10
  • Fotoplastykon 27 paź 2002 12
  • Poczta 27 paź 2002 Podatek dla PolskiIdea obniżenia podatków, a nawet ich ujednolicenia ("Podatek dla Polski", nr 41) jest mi bliska dzięki lekturze publikowanych w prasie opinii i analiz ekspertów Centrum im. Adam Smitha. Pytanie tylko,... 14
  • Kadry 27 paź 2002 15
  • Pięć rad dla Polski 27 paź 2002 Jan Nowak-Jeziorański Dziennikarz, pisarz, żołnierz AK, podczas wojny kurier rządu na uchodźstwie, pierwszy dyrektor sekcji polskiej Radia Wolna Europa Od trzech miesięcy oglądam Polskę z bliska i z każdym dniem uprzytamniam sobie coraz... 16
  • Lepperum veto 27 paź 2002 Polscy posłowie są tacy jak ci, którzy ich wybrali 22
  • Miasto z głową 27 paź 2002 Pietras, Kaczyński, Olechowski, Sośnierz chcą być polskimi Giulianimi 26
  • Sztab malowany 27 paź 2002 Generałowie buntują się przeciw reformom wojska, a młodsi oficerowie - przeciw odkładaniu reform i generalskim układom w armii. 30
  • Prywatne Usługi Militarne 27 paź 2002 Polski może bronić prywatna armia, zakontraktowana na zasadzie przetargu 32
  • Bez makijażu 27 paź 2002 Polityczny makijaż zawsze odpada od właściciela niczym tynk z długo nie remontowanej kamienicy 36
  • Giełda i wektory 27 paź 2002 Hossa ŚwiatAirbus wniebowziętyKoncern Airbus podpisał kontrakt z tanimi brytyjskimi liniami lotniczymi EasyJet na dostawę 120 samolotów z możliwością zakupu kolejnych 120. Katalogowa cena maszyn wynosi 6,2 mld dolarów i... 38
  • Odkurzacz na parkiecie 27 paź 2002 Po co nam giełda papierów bezwartościowych? 40
  • Paragraf 22 bis 27 paź 2002 Prezydent uratował rząd Leszka Millera przed abolicyjną kompromitacją! 48
  • Upadek cesarstwa turyńskiego 27 paź 2002 Fiat Agnellich przechodzi pod kontrolę Berlusconiego 50
  • Psychologia bąbla 27 paź 2002 Prace tegorocznych noblistów z dziedziny ekonomii pozwalają testować rynki 52
  • Mikro i makro 27 paź 2002 Lewica nie uznaje indywidualnego sukcesu ekonomicznego za warunek rozwoju gospodarki 53
  • Premia abolicyjna 27 paź 2002 Spotkanie z prof. ANDRZEJEM ZOLLEM, rzecznikiem praw obywatelskich 55
  • Mały Internet 27 paź 2002 M-Internet kontra globalna sieć 56
  • Bezprzewodowi hakerzy 27 paź 2002 Poufne dane z komputerów można ściągnąć, stając z laptopem w pobliżu domu czy biura 60
  • Era postkomputerowa 27 paź 2002 Wkrótce na rynek wejdzie urządzenie, które zastąpi peceta 62
  • Panaceum 27 paź 2002 Od jakiegoś czasu nasze władze, nie mogąc sobie poradzić z uzdrowieniem sytuacji w Polsce, próbują uzdrowić sytuację na Ukrainie. Przypomina to typową przypadłość psychologów, którym nie układa się w domu, więc... 66
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 27 paź 2002 Sieć pomocywww.pomoc.prv.plMożna pomóc potrzebującym, nie wstając od komputera. Wystarczy odwiedzić witrynę Pomoc.prv.pl. Znajdziemy na niej informacje na temat wielu organizowanych w Polsce i na świecie akcji charytatywnych, można... 66
  • Supersam 27 paź 2002 Aromat sukcesuJak powinien w tym sezonie pachnieć mężczyzna sukcesu? Hugo Boss proponuje połączenie m.in. mandarynki, paczuli i ziaren kminku. Poza tym perfumy "Baldessarini" przyciągają świeżą kompozycją gorzkiej pomarańczy... 67
  • Hip hop do sukcesu 27 paź 2002 Dzieci blokowisk i wolnego rynkuHip hop to pierwsza subkultura w Polsce, która łączy image buntu i kontestacji z afirmacją wolnego rynku. Hiphopowcy - i u nas, i na Zachodzie - obnoszą się często z chuligańskim stylem życia,... 68
  • Sztuka zarabiania 27 paź 2002 Grupa Tats Cru, legenda graffiti, zarabia rocznie do 400 tysięcy dolarów 72
  • Pijmy kefir! 27 paź 2002 Drogi Robercie!Kiedy zastanawiaŁem się nad specyfiką polskiego nabiału, to doszedłem do wniosku, że jednym z elementów, które różnią nasz jadłospis od obyczajów reszty świata, jest kefir. Nie znają go nigdzie... 74
  • Papieskie lata 27 paź 2002 Stan moralny Polaków nie świadczy o tym, że przejmują się pouczeniami papieża 75
  • Czy marzenia pomagają w życiu? 27 paź 2002 Czy marzenia pomagają w życiu? TAK NIE JERZY GRUZAscenarzysta, reżyserPotrzebujemy marzeń, żeby mieć siłę żyć. Marzenia dają nam energię. Najlepsze są te, które się nie spełniają. Spełnione marzenie często nas... 76
  • Chwała czarownicom 27 paź 2002 Recepta na inny los to walka o samą siebie. Nie z innym mężczyzną i nie z inną kobietą, ale z samą sobą 78
  • Globalna ruletka 27 paź 2002 Czego Saddam Husajn nauczył się od Nikity Chruszczowa? 80
  • Know-how 27 paź 2002 To tylko złudzenieOlaf Blanke z Genewskiego Szpitala Uniwersyteckiego, lecząc chorą na epilepsję pacjentkę, przekonał się, że drażnienie prawego zakrętu kątowego mózgu wywoływało u chorej niezwykłe wrażenia. Kiedy przez... 83
  • Dieta grozi otyłością 27 paź 2002 Można jeść do syta i chudnąć 84
  • Geny w menu 27 paź 2002 O tym, co i w jakich ilościach powinniśmy jeść, zadecydowali nasi przodkowie 88
  • Choroba na nosa 27 paź 2002 Stan zdrowia można zdiagnozować na podstawie zapachu. Np. cukrzycy wydzielają woń gumy do żucia. W diagnozie pomoże w tym "elektroniczny nos". 90
  • Bez granic 27 paź 2002 Rosja czy Hobbitowo?Rosja jest o wiele bardziej różnorodna etnicznie, niż dotychczas sądzono. Okazało się, że oprócz Czeczenów, Baszkirów czy Tatarów kraj ten zamieszkują także... Papuasi, Scytowie, Elfy... 92
  • Baza interesów 27 paź 2002 Al Kaidzie bin Ladena przetrącono kręgosłup i pozbawiono ją azylu w Afganistanie, ale siatka terrorystów przetrwała konfrontację z supermocarstwem. Paradoksalnie, ma dziś większe wpływy na świecie niż przed 11 września 2001 r. 94
  • Miecz Ameryki 27 paź 2002 Rozmowa z generałem WESLEYEM CLARKIEM, byłym głównodowodzącym połączonych sił NATO w Europie 102
  • Ślepa władza 27 paź 2002 Wiktor Juszczenko: "...Parlament, rząd i prezydent powinni wspólnie się zastanowić zarówno nad sposobem zapewnienia stabilizacji na najbliższe dziesięciolecie, jak i nad tym, czego Ukraina potrzebuje." 104
  • Latający Holender 27 paź 2002 Polska padła ofiarą wewnętrznych porachunków holenderskiego establishmentu 106
  • Ekspres Dublin - Haga - Warszawa 27 paź 2002 Baczmy, byśmy - jadąc naszym ekspresem - nie dali się ogłupić Gabrielom, LPR-om, Lepperom 108
  • Menu 27 paź 2002 ŚwiatZłodziej klonówPrzed laty Francis Ford Coppola podkradł George'owi Lucasowi pomysł na "Czas Apokalipsy". Do dziś panowie, mimo że mieszkają w sąsiedztwie, nie rozmawiają z sobą. Tym razem osobą, która... 110
  • Ja, Dylan 27 paź 2002 Bob Dylan stał się najbardziej wpływowym rockmanem świata 114
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 27 paź 2002 TOTOThrough The Looking Glass25 lat buszowania w zbożu światowego show-biznesu i 25 milionów sprzedanych płyt to bilans zobowiązujący. Toto - starsi panowie o niezwykłym darze zamieniania banalnych czasem kompozycji w epickie dzieła... 117
  • Zabójcza bogini 27 paź 2002 Współczesne diwy operowe to ofiary Marii Callas Była symbolem artystycznego mistrzostwa, ale wiodła nieszczęśliwe życie, płacąc za obsesję perfekcjonizmu. Maria Callas, najsłynniejsza primadonna świata, zniszczyła nie tylko... 118
  • Kino Tomasza Raczka 27 paź 2002  Znaki - ocena: 3.5 Reżyseria M. Night Shyamalan. W rolach głównych: Mel Gibson, Joaquin Phoenix. USA 2002 r. Rzadko się zdarza, żeby film złożony z tak banalnych, a czasem wręcz ogranych elementów robił tak intrygujące... 119
  • Boży szaleniec 27 paź 2002 Nadal mam w sobie witalność młodego człowieka - mówi Jack Nicholson Nie ma tematu, na który nie można by porozmawiać z Jackiem Nicholsonem. Twarz mu się rozjaśnia, gdy mówi o swoich dzieciach (ma syna i córkę z... 120
  • Kolosalne perskie oko 27 paź 2002 Film "8 kobiet" pobił we Francji wszelkie rekordy popularności, łącznie z niedawnym rekordem "Amelii" 122
  • Organ Ludu 27 paź 2002 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 124
  • Kto zabił milion dolarów? 27 paź 2002 Wielu ludziom nie brakuje niczego oprócz miliona. Najlepszy ze znanych wszystkim milionów jest oczywiście milion dolarów 126

ZKDP - Nakład kontrolowany