Gra w Chińczyka

Gra w Chińczyka

Dodano:   /  Zmieniono: 
Chińczycy grają o władzę, prezydent USA rozdaje karty
Rozgrywka o władzę w Chinach przywodzi na myśl powiedzenie Churchilla o walce buldogów pod dywanem: nic nie widać, tylko czasem wypada ktoś martwy. Nawet jeśli po zjeździe Komunistycznej Partii Chin dowiemy się, kto przejmie schedę po Jiangu Zeminie, to i tak dopiero kolejne miesiące lub lata pozwolą ocenić, dokąd naprawdę zmierza Państwo Środka. Sama zmiana personalna (choć towarzyszy jej propagandowy szum "zmiany generacji") niewiele znaczy, bo Hu Jintao, którego wskazuje się jako sukcesora, reprezentuje ten sam styl myślenia co jego poprzednik. Ważniejsze będą towarzyszące jej niejawne decyzje dotyczące kierunku polityki. W Chinach istnieją dwa typy decyzji: oficjalny i dużo ważniejszy - tajny, który można poznać dopiero po owocach. Nie przypadkiem zjazd KPCh rozpoczął się tuż po wizycie Jianga w Stanach Zjednoczonych. Władze chińskie nie mogą dziś prowadzić polityki, abstrahując od stosunków z USA, a w tej grze to George W. Bush, a nie Jiang Zemin, rozdaje karty. Nowa sytuacja międzynarodowa po 11 września 2001 r. sprawiła, że Chiny muszą dokonać wyboru o strategicznym znaczeniu - kroczyć dotychczasową drogą (ukrytej wojny z USA, spowolnienia reform - zwłaszcza politycznych - i rozwoju dzięki napływowi inwestycji zagranicznych) czy też obrać zdecydowany kurs na Zachód i dokonać głębokich reform.

Wróg numer jeden
Gdy w Nowym Jorku minęła północ i zegary zaczęły odliczać pierwsze minuty 11 września 2001 r., w Afganistanie był już ranek. W bazie Bagram pod Kabulem lądował właśnie samolot Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. Delegacja wojskowych wysokiej rangi przyleciała podpisać z talibami umowę, przewidującą, że w zamian za dostawy broni talibowie zaniechają wspomagania separatystów ujgurskich w chińskiej prowincji Xinjiang. Dziesięć godzin później, gdy waliły się wieże World Trade Center, przebywający w USA gen. Mahood Ahmed, szef służb wywiadowczych Pakistanu, został zaproszony (tonem nie uznającym sprzeciwu) przez George'a J. Teneta, dyrektora CIA, do Langley (niejawnej siedziby wspólnoty wywiadów USA). Ahmed przez kilka godzin przekazywał informacje o wizytach Osamy bin Ladena w Chinach oraz o powiązaniach al Kaidy z chińskimi służbami specjalnymi. Według Ahmeda, "Chiny podjęły przełomową decyzję - rozwścieczyć USA i ich sojuszników, popierając bin Ladena i talibów, ponieważ wpisały Afganistan w swoje plany strategiczne". Czy władze chińskie wiedziały o ataku na World Trade Center? Należy wątpić, choć jest pewne, że od wielu lat prowadziły ukrytą wojnę z USA rękami pośredników (popieranie MilosŠevicia, przekazywanie technologii nuklearnej Korei Północnej i broni talibom, wspieranie chińskich gangów w USA i lewicowych partyzantek w Afryce i Ameryce Łacińskiej). Do dziś w oficjalnej doktrynie wojennej ChRL Stany Zjednoczone są nazywane wrogiem strategicznym nr 1.

Ustępstwa Pekinu
Wydarzenia, jakie nastąpiły po 11 września, a zwłaszcza potężna reakcja USA, zmusiły Chiny do rewizji planów. Lekcję wojny w Afganistanie musiał zrozumieć każdy dyktator: atak na Stany Zjednoczone równa się samobójstwu. Jiang musiał też przełknąć kilka innych faktów. Zdecydowana postawa Busha czyni prowadzenie ukrytej wojny z USA zajęciem ryzykownym. Z powodu zwiększenia wpływów USA w środkowoazjatyckich republikach poradzieckich oraz Afganistanie i Pakistanie, a także zbliżenia Rosji z USA znacznie skurczyła się chińska strefa wpływów. Dysproporcja sił między Chinami a USA jest gigantyczna: prawie dziesięciokrotna różnica w produkcie krajowym i w wydatkach na armię. Chcąc nie chcąc, Jiang musiał uznać swoje miejsce w szeregu (dla państwa od wieków uznającego się za środek świata to zabieg bolesny). Pierwszym krokiem było złożenie wyrazów współczucia po atakach z 11 września 2001 r. (z widocznym ociąganiem, dopiero trzy dni później). Drugim - wycofanie poparcia dla talibów i al Kaidy. Ta utrata sojuszników wiązała się z przejęciem przez USA głównego alianta Chin w środkowej Azji - Pakistanu (Chiny wcześniej uzbroiły Pakistan w broń atomową i konwencjonalną, zbudowały strategiczną szosę karakorumską). Trzecim jest cicha zgoda Chin na wojnę z Irakiem (na przykład wstrzymanie się od głosu w Radzie Bezpieczeństwa ONZ), czyli porzucenie kolejnego sekretnego sojusznika. Czwartym zaś będzie zapewne złagodzenie kursu wobec Tajwanu.

W poczekalni jedynego supermocarstwa
Ustępstwa poczyniły Chiny za to, że USA zgodziły się zapisać Ujgurów do grona terrorystów. Jiang mógł zachować twarz, ale praktycznie nie ma to znaczenia. Pekin i tak robił z Ujgurami, co chciał. Trudności z zachowaniem twarzy miał natomiast chiński lider w czasie wizyty w USA, gdy musiał się zgodzić na przyjęcie przez Busha dopiero czwartego dnia pobytu. Symptomatyczny jest też bilans ustaleń: Jiang zgodził się nie blokować w ONZ wojny z Irakiem i powiedział, że chciałby zmniejszenia amerykańskiej ochrony Tajwanu, na co Bush nie odpowiedział. Bush dostał wszystko, co chciał, a Jiang tylko powiedział, czego by chciał. Od 11 września 2001 r. zwiększają się wpływy amerykańskie na arenie światowej i kurczą się wpływy chińskie. Chińska strategia atakowania USA rękami pośredników zakończyła się fiaskiem. Wojna z terroryzmem ogromnie wzmocniła wpływy USA w świecie. Wobec ultimatum Busha (kto nie z nami w koalicji antyterrorystycznej, ten przeciw nam) nawet kraje tradycyjnie nieprzychylne Ameryce musiały się zapisać do grona jej sojuszników (Pakistan, Uzbekistan, Tadżykistan, Jemen, Indonezja, Libia, Egipt, Rosja). Cóż zostało Chinom? Korea Północna, Kuba i Birma? Zapadające się państwa afrykańskie? Chiny od lat błędnie stawiały na Afrykę. W zamian za mosty i stadiony biedne państwa odpowiednio głosowały w Komisji Praw Człowieka ONZ, ale teraz i to już nie ma znaczenia. A w globalnej polityce Afryka wypadła z gry. Chiny muszą wybrać - albo dalej będą kroczyć drogą cichej konfrontacji, ale tym razem właściwie bez sojuszników, albo zmienią kurs i obiorą kierunek na Zachód. Powoli, lecz nieubłaganie popycha je do tego także sytuacja wewnętrzna i gospodarka. Wejście ChRL do Światowej Organizacji Handlu wymusza dalsze reformy gospodarcze. Obroty w wysokości 100 mld dolarów w handlu z USA zmuszają do poważnego traktowania Ameryki raczej jako partnera niż wroga. Szkopuł w tym, że obranie prozachodniego kursu i rzeczywiste reformy mogą oznaczać groźbę utraty władzy.

 

ig

Hu Jintao jest przedstawicielem "czwartego pokolenia" przywódców chińskich, w geriatrycznej dyktaturze ten niemal sześćdziesięcioletni mężczyzna uchodzi za młodego. Gdy obejmował stanowisko sekretarza partii w Tybecie, Agencja Reutera nazwała go młodym reformatorem. Szybko jednak zasłużył na miano kata Tybetu. Kierował pacyfikacją Lhassy w 1989 r. Przypisuje mu się wymyślenie metody represji zwanej "drzwi obrotowe", polegającej na aresztowaniu na chybił trafił setek ludzi, poddaniu ich torturom i zwalnianiu większości poza tymi, którzy się do czegoś przyznają. Hu nie zna się na gospodarce i polityce zagranicznej. Nie ma też wpływów w wojsku, jego polityczne zaplecze to ludzie związani z aparatem represji. Jest typowym produktem partii komunistycznej, przebiegłym i bezwzględnym graczem zakulisowym. Trudno jednak przewidzieć jego przyszłą politykę, Chiny potrafią zaskakiwać. Wen Jiabao
(60 lat) - Organizator
Uchodzi za wybrańca i następcę premiera Zhu Rongji. Odpowiada za finanse, środowisko i rolnictwo.

Li Ruihuan
(68 lat) - Reformator
Czeka na stanowisko przewodniczącego parlamentu. Jest zwolennikiem ograniczonej demokratyzacji.

Zeng Qinghong
(63 lat) - Strażnik Starej Gwardii
Ma gwarantować zachowanie wpływów "starej gwardii" w partii. Uchodzi za prawą rękę Jianga Zemina. Ma wielu przeciwników.

Więcej możesz przeczytać w 46/2002 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2002 (1042)

  • Niewola stereotypów 17 lis 2002 Przecież ona będzie w ten sposób zepsuta - odpowiedzieli rodzice nastolatki, która zginęła w wypadku, gdy znajomy lekarz poprosił ich o zgodę na pobranie organów do transplantacji. 3
  • Peryskop 17 lis 2002 Dyplomacja WarszawskaTony Blair - premier Wielkiej Brytanii, Göran Persson - premier Szwecji, Costas Simitis - szef rządu Grecji, oraz sześciu innych premierów, wywodzących się z partii socjalistycznych, pojawią się w tym... 8
  • Dossier 17 lis 2002 LESZEK MILLER,premier RP"SLD to partia stupięćdziesięciotysięczna i wśród 150 tys. ludzi zdarzają się tacy, którzy w sojuszu nie powinni być nigdy" Program I Polskiego RadiaGRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister... 8
  • Złudzenie za złotówkę 17 lis 2002 Dają, to bierz, biją, to uciekaj - tak najkrócej można skomentować wyniki badania Pentora, wedle których 43 proc. Polaków źle ocenia Mariusza Łapińskiego, ministra zdrowia, ale jednocześnie 65 proc. pozytywnie ocenia... 8
  • Z życia koalicji 17 lis 2002 Przepraszamy za obsuwę, ale nam dech zaparło, więc milczeliśmy. Otóż znakomici dziennikarze TVP dostali od Aleksandra Kwaśniewskiego po medalu. Jak ktoś robił Panu Prezydentowi dobrze, to się załapał - jak Sławek Jeneralski,... 10
  • Z życia opozycji 17 lis 2002 Niestety. Wśród narodowców nie jest dobrze. Antoni Macierewicz bierze ostateczny rozwód z Ligą Polskich Rodzin. Opuszcza jej klub parlamentarny i wraz z garstką najwierniejszych wyznawców zakłada własne koło... 11
  • M&M 17 lis 2002 NIEUCZCIWA KONKURENCJAZ oddłużeniem nie wyszło, więc finansów resort chce zabrać barom mlecznym. Dla nas to nie dziwy. Toż to jest konkurencja, nieuczciwa zresztą... Tam też połowa ruskich, połowa leniwych. 12
  • Playback 17 lis 2002   12
  • Fotoplastykon 17 lis 2002 14
  • Poczta 17 lis 2002 Siła odrzuconychNie zgadzam się z opinią Dawida Warszawskiego ("Siła odrzuconych", nr 42) na temat asymilacji polskich Żydów. Pochodzę z inteligenckiej rodziny żydowskiej, ale od pokoleń zasymilowanej, a więc polskiej i... 16
  • Kadry 17 lis 2002 17
  • Państwo bez narodu? 17 lis 2002 Polacy nie dbają o swoje narodowe interesy 18
  • Triada Kisiela 17 lis 2002 Nagrody Kisiela 2002: Krzysztof Pawłowski, Donald Tusk, Maciej Rybiński 22
  • Egzekucja na zlecenie 17 lis 2002 Sto osób ginie w Polsce co roku z rąk płatnych zabójców, Polacy najczęściej zabijają z broni krótkiej, Rosjanie i Ukraińcy wolą serię z kałasznikowa... 26
  • Prawo do bezprawia 17 lis 2002 Martwe prawo jest gorsze niż brak uregulowań prawnych 30
  • Smuta narodowa 17 lis 2002 W większości krajów święta narodowe obchodzi się latem, w Polsce jesienią, w najbardziej ponurym miesiącu 32
  • Narodowe drożdże 17 lis 2002 W III Rzeczypospolitej w wyścigu o rząd dusz inteligenci przegrywają z partyjnymi demagogami Narodowe drożdże 33
  • Giełda i wektory 17 lis 2002 Hossa ŚwiatWiedeńska "złotówa"Po Wiedniu można jeździć nocą taksówkami za cenę biletu autobusowego. Różnicę pokrywa magistrat, który doszedł do wniosku, że taniej wychodzi dopłacanie... 34
  • Bankomatnia 17 lis 2002 300 tysięcy polskich rodzin na skraju bankructwa! Wartość kredytów zaciągniętych przez osoby fizyczne szacuje się dziś na 60,5 mld zł! 36
  • Cena wolnego rynku 17 lis 2002 Za Millera zarabiamy nominalnie tyle samo co za Gomułki, ale kupujemy za to dziesięć razy więcej! 42
  • Telefon z wyrokiem śmierci 17 lis 2002 Telekomy przestaną tonąć za dwa lata 46
  • Kochamy nieudaczników 17 lis 2002 W Europie nieudacznik, który "chciał dobrze", cieszy się większą sympatią niż ten, komu się udało wiele osiągnąć 50
  • Hakerzy wolności 17 lis 2002 Hakerzy kontra totalitarne reżimy 54
  • Era telekomputerów 17 lis 2002   Andrzej Kropiwnicki: Na czym polega idea konwergencji telefonu komórkowego i komputera? Paul Otellini: Należy połączyć najlepsze cechy komputerów z wygodą użytkowania telefonów komórkowych. Potem trzeba... 57
  • Lekarz w komórce 17 lis 2002 Telefon komórkowy pozwala uniknąć zawału 58
  • Pająk bojowy 17 lis 2002 Miniaturowa kamera ukryta w szmince przetwarza obraz w trójwymiarowy plan budynku. Elektroniczna karta pozwala użytkownikowi peceta podszyć się pod administratora sieci komputerowej 60
  • Kto ma szmalec? 17 lis 2002 W Niemczech panuje zastój gospodarczy. Objawy kryzysu niemieckiego są już widoczne gołym okiem - na przykład kilka dni temu kanclerz Schröder przyjechał do nas na obiad. 62
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 17 lis 2002 Zimowa stolicawww.z-ne.plPrzed tegorocznym wyjazdem do zimowej stolicy Polski warto odwiedzić zakopiański portal internetowy. Znajdziemy w nim wiadomości na temat bazy turystycznej i noclegowej Zakopanego, a także oferty lokalnej gastronomii.... 62
  • Supersam 17 lis 2002 Drogocenny czas Zegarki Dream Line to propozycja firmy Roamer dla kobiet eleganckich. Ekskluzywne czasomierze wysadzane są bowiem brylantami - w zależności od modelu jest ich od sześciu do trzydziestu ośmiu. Bransoleta nowego roamera,... 63
  • Pogromcy diabła 17 lis 2002 Kościół przestał się wstydzić egzorcystów 64
  • Wszystko w rękach Pana 17 lis 2002 Rozmowa z ks. GIANCARLEM GRAMOLAZZO, przewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Egzorcystów 66
  • Smakosze brukwi 17 lis 2002 Piotrze! NapisaŁa do mnie znajoma z Austrii, kobieta uprawiająca szlachetny zawód krytyka kulinarnego, a epistoła pełna była istotnych, choć dość jednorodnych pytań. Chodziło o brukiew. Z listu wynika, że w Austrii ta jarzyna... 68
  • Tratwa Noego - Jubileusz Szarika 17 lis 2002 Artyści występujący w urodzinowej gali TVP brali udział w balu na cmentarzu historii 69
  • Król sławy 17 lis 2002 Książę Edward VIII i jego żona stworzyli reguły życia na pokaz 70
  • Żegnaj, McLuhanie! 17 lis 2002 Globalna wioska przestała być moim marzeniem. Coraz rzewniej myślę o prowincji i zaletach spowolnionego życia 72
  • Sejmowe trąby 17 lis 2002 Awantury, kłótnie i bijatyki były standardem w parlamencie II Rzeczypospolitej 74
  • Know-how 17 lis 2002 Nie martw się starościąLudzie optymistycznie postrzegający własną starość, zanim jeszcze się ona rozpocznie, żyją średnio ponad siedem lat dłużej od tych, którzy widzą ją w czarnych barwach - wynika z ustaleń... 77
  • Ile za nerkę? 17 lis 2002 Czterdziesto- dziewięcioletni Leszek Kozon, technik samochodowy z Warszawy, prawie od siedmiu lat czeka na przeszczep nerki. Trzy razy w tygodniu jeździ do Instytutu Transplantologii Akademii Medycznej w Warszawie na wielogodzinne dializy. Pięćdziesięciotrzyletnia Magda... 78
  • Żona na zdrowie 17 lis 2002 Nieudane małżeństwo jest jak zawał serca 84
  • Aborcja depresji 17 lis 2002 Kontrowersyjna pigułka RU 486, zwana wczesnoporonną lub aborcyjną, może być skutecznym środkiem w leczeniu ciężkiej formy depresji - wynika z eksperymentu opisanego z czasopiśmie "Biological Psychiatry". W badaniach... 86
  • Bez granic 17 lis 2002 Śmierć za słowa"Prawdziwy islam różni się od islamu autorytarnego, jaki teraz panuje w Iranie. Irańczycy nie powinni jednak podążać za rządzącymi duchownymi jak małpy" - powiedział w czerwcu Haszem Aghadżari, pisarz... 88
  • Kapelusz czy fez? 17 lis 2002 Wojna z Irakiem to test prawdziwych zamiarow zreformowanych tureckich fundamentalistow 90
  • Gra w Chińczyka 17 lis 2002 Chińczycy grają o władzę, prezydent USA rozdaje karty 94
  • Gruziński klucz 17 lis 2002 Henryk Suchar: Moskwa oskarża pana o ukrywanie bojowników czeczeńskich w wąwozie Pankisi. Pomaga pan terrorystom? Eduard Szewardnadze: Wąwóz Pankisi nie jest przyczyną, lecz efektem kryzysu czeczeńskiego. W 1999 r. wojska... 98
  • Lustro Niemiec 17 lis 2002 Oczyszczalnia ścieków jest potrzebna, ale to nie znaczy, że muszę tam mieszkać" - powiedział kiedyś Helmut Kohl, gdy pytano go, dlaczego nigdy nie udzielił wywiadu tygodnikowi "Der Spiegel". Kohl się mylił. "Der Spiegel", najważniejszy tygodnik opinii w Niemczech, mógł się... 99
  • Cytat dyplomatyczny - Wobec islamu 17 lis 2002 Partia Erdogana bardziej może się kojarzyć z partią chadecką niż z prostym równaniem: islam = terroryzm 100
  • Menu 17 lis 2002 Polska Ring śmierciNa ringu, otoczonym z czterech stron przez widzów, leży kobieta. Nagle pojawia się para terrorystów. Ich ofiara jest żoną polityka, którego chcą zniszczyć. Bandyci odcinają kobiecie po kolei palec,... 102
  • Spirala śmierci 17 lis 2002 Popularność zabija umiejetności polskich aktorów 106
  • Dzieci Komedy 17 lis 2002 Możdżer, Jagodziński, Makowicz, Hołownia to światowa czołówka pianistów jazzowych 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 17 lis 2002 Nirvana Nirvana Nirvana - ojcowie chrzestni rewolucji grunge. "Aurora" muzyki rockowej schyłku XX wieku. To oni wyrwali świat z katatonicznego uścisku miałkiej muzyki pop, podpalając lont gitarowej eksplozji i spontanicznego... 113
  • Kapitan Russell Crowe 17 lis 2002 Hollywood próbuje wskrzesić wielkie kino marynistyczne 114
  • Kino Tomasza Raczka 17 lis 2002   Koniec z Hollywood - **Reżyseria: Woody Allen. W rolach głównych: Tea Leoni, Woody Allen, Treat Williams. USA 2002 r. Jeden z najsłabszych filmów w karierze Woody'ego Allena. Historia neurotycznego reżysera filmowego,... 115
  • Kaszanka dla wszystkich! 17 lis 2002 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 116
  • Zjem twoją matkę 17 lis 2002 Partie przyjeżdżają, krzyczą, obiecują, lepią plakaty, a wygrywa zawsze Tadek, który jest miejscowy, czyli swój 118