Prawo do bezprawia

Prawo do bezprawia

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Martwe prawo jest gorsze niż brak uregulowań prawnych

Nie wolno, ale można - mawiał Szwejk. W naszym kraju pokutuje wiara w magiczną moc prawa. Paragrafy mają odmieniać postępowanie ludzi, a nakazy i zakazy - zmienić rzeczywistość. Egzekwowanie już istniejącego prawa mało kogo obchodzi. Jeśli nie będzie się egzekwować prawa, to nie ma sensu ustanawiania jakichkolwiek norm. Na mocy ministerialnego rozporządzenia rottweilery zostały uznane za szczególnie niebezpieczne. Żeby je hodować, należy uzyskać zgodę właściwego organu gminy. Hodowanie ich bez zgody jest karane aresztem lub grzywną. Tylko teoretycznie. Wystarczy, że pies nie ma rodowodu lub jest mieszańcem, i już nie musi być zarejestrowany.

Prawa blankietowe
"Nie może być praworządnym kraj, w którym na każdym kroku omija się konstytucję" - stwierdził mediolański sędzia Antonio Di Pietro, inicjator akcji "Czyste ręce". To samo można powiedzieć o Polsce: codziennie i przy powszechnej wiedzy o tym zjawisku nie przestrzega się prawa, w tym ustawy zasadniczej. Niejaki Józef Gawęda z Kęt, domorosły prawnik i legislator, napisał nową konstytucję dla Polski. Jeden z jej przepisów zniósł na obszarze Polski bezrobocie. Obowiązująca w Polsce konstytucja nie odbiega zasadniczo od tej autorstwa Gawędy. Nawet poza jego granicami. Zgodnie z konstytucją udział wicepremiera Grzegorza Kołodki w nowojorskim maratonie nie był kaprysem. Kołodko postępował zgodnie z artykułem 68 Konstytucji RP: "Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej". Mamy ustawowe prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę oraz wypoczynku. Pracodawca jest obowiązany zapewnić nam bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz zaspokoić nasze potrzeby bytowe, socjalne i kulturalne. Wszystkie te zapisy to fikcja prawna. Wiele przyjmowanych w Polsce ustaw to tzw. prawa blankietowe. Istnieją one na papierze, lecz nie da się ich zrealizować.

kiedy należy przestrzegać prawa Stan gotowości do użycia
Zbiorem wielu martwych zapisów jest prawo o ruchu drogowym. Wśród licznych nie przestrzeganych przepisów są między innymi zakazy dotyczące zatrzymywania zwierząt na jezdni czy korzystania podczas jazdy z telefonu komórkowego. Majstersztykiem regulacji, których wręcz nie da się przestrzegać, jest artykuł 4 kodeksu drogowego. "Uczestnik ruchu drogowego ma prawo liczyć, że inni uczestnicy ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego zachowania", czyli na to, że przestrzegają, albo nie. Kierowca nie może korzystać z antyradaru i przewozić go w "stanie gotowości do użycia", ma jednak prawo do jego posiadania, nawet w pojeździe. Kodeks zabrania otwierania drzwi samochodu bez wcześniejszego sprawdzenia, czy nie powodujemy tym zagrożenia. Podczas cofania powinniśmy się upewnić, czy za pojazdem nie ma człowieka ani żadnej innej przeszkody. Kodeks każe nam uwzględnić, czy nie spowodujemy zagrożenia i nie utrudnimy poruszania się innym użytkownikom drogi. Równie dobrze można by nakazać sprawdzanie, czy samochód ma koła. Mało realistyczne wydaje się wprowadzenie "ograniczeń związanych z występowaniem wysokiej temperatury powodującej uplastycznienie drogowych nawierzchni bitumicznych". W ten sposób zapobiega się powstawaniu nowych kolein, ale tam, gdzie już są, stawiane są po prostu znaki "uwaga koleiny!".

Prawo do picia i palenia
Polskie prawo zakazuje picia alkoholu na ulicach, placach i w parkach. Policjanci nie ścigają obywateli pijących w publicznych miejscach. Nie aresztują też osób palących tytoń "w miejscach do tego nie przeznaczonych". Prawo zakazuje również picia alkoholu w pracy. A co zrobić, gdy pracujemy w zachodniej firmie? Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi: "minister właściwy do spraw zagranicznych określi wypadki i okoliczności, w których uwzględniając zwyczaje międzynarodowe, dopuszczalne jest podawanie i spożywanie nieznacznej ilości napojów alkoholowych". Prawie cała ustawa o przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest fikcją. Regularnie omijane są przepisy prawa handlowego mówiące o odpowiedzialności właścicieli spółek za działanie na ich niekorzyść czy zbyt późne ogłaszanie upadłości. Innym nagminnie omijanym przepisem jest niedopełnienie obowiązku składania co roku w sądzie rejestrowym skróconych bilansów spółek. Zaniechanie tego obowiązku tylko teoretycznie zagrożone jest karą. Spółki nagminnie nie podnoszą też przez lata kapitału założycielskiego, od wysokości którego zależą potem roszczenia w razie upadłości. Teoretycznie członek zarządu spółki prawa handlowego, który nie składa sądowi rejestrowemu dokumentów związanych z funkcjonowaniem jego firmy, podlega karze grzywny do 20 tys. zł. Dotychczas nikt w Polsce nie został jednak za takie postępowanie ukarany.

Legalne stręczycielstwo
Kodeks karny przewiduje surową sankcję za gwałt. Najwięcej tego rodzaju przestępstw popełnianych jest w małżeństwach, ale tylko nieliczne trafiają na wokandę sądu. Podobnie jest z maltretowaniem i seksualnym molestowaniem dzieci przez rodziców oraz znęcaniem się nad osobami w podeszłym wieku. Ponieważ trudno jest wiele z tych przestępstw udowodnić, sprawcy czują się bezkarni, co prowadzi do częstego powtarzania tych samych czynów karalnych. Od lat martwe są przepisy kodeksu karnego dotyczące stręczycielstwa. W każdym większym polskim mieście działa kilkaset agencji towarzyskich, salonów masażu, studiów ćwiczeń cielesnych itp. W myśl przepisów kodeksu karnego wszystkie one zajmują się stręczycielstwem, czyli czynami niezgodnymi z prawem i ściganymi z urzędu. Tymczasem dotychczas oskarżenie z tego tytułu wniesiono zaledwie przeciwko pięciu agencjom. W każdym z dużych miast są miejsca, gdzie można spotkać tabuny prostytutek z krajów byłego ZSRR, pracujących dla klasycznych naganiaczy i stręczycieli, ale nikt nie słyszał o postawieniu kogokolwiek z nich przed sądem. Z punktu widzenia prawa ewidentnym stręczycielstwem są też prasowe ogłoszenia erotyczne. Kodeks karny przewiduje sankcje za publiczne prezentowanie pornografii, a w Polsce nie ma chyba ani jednej wypożyczalni kaset wideo, w której nie znajdowałby się bogaty wybór filmów porno pośród bajek.

Przepisy są po to, aby je łamać
Wiara w magiczną moc prawa prowadzi do nieustannych zmian ustaw i rozporządzeń. Gdy tylko pojawi się jakiś problem, rozwiązuje się go za pomocą nowego paragrafu. Zanim jeszcze weszła w życie ustawa o kredycie konsumenckim (sierpień 2002 r.), już przygotowano kilka projektów jej nowelizacji. Po wejściu ustawy w życie okazało się, że nowe prawo kompletnie nie przystaje do realiów. Dotyczy to choćby nakazu, aby banki w swoich materiałach promocyjnych podawały wszystkie warunki, na których udzielane są kredyty konsumpcyjne (zajmuje to kilku stron tekstu). Tylko w 2000 r. kodeks postępowania cywilnego zmieniono aż trzynaście razy, a ustawa o policji - od momentu jej uchwalenia w 1990 r. - była nowelizowana 26 razy. Znowelizowane ustawy są tak samo nieskuteczne jak stare. Przepisy są po to, aby je łamać - uważa wielu Polaków, łącznie z posłami i pracownikami wymiaru sprawiedliwości. Nie dziwi więc, że aż dwie trzecie obywateli naszego kraju hołduje zasadzie relatywizmu prawnego - zgodnie z nią przestrzegamy tych przepisów, których musimy przestrzegać, oraz tych, które są dla nas wygodne.

 

 

Więcej możesz przeczytać w 46/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2002 (1042)

  • Niewola stereotypów 17 lis 2002 Przecież ona będzie w ten sposób zepsuta - odpowiedzieli rodzice nastolatki, która zginęła w wypadku, gdy znajomy lekarz poprosił ich o zgodę na pobranie organów do transplantacji. 3
  • Peryskop 17 lis 2002 Dyplomacja WarszawskaTony Blair - premier Wielkiej Brytanii, Göran Persson - premier Szwecji, Costas Simitis - szef rządu Grecji, oraz sześciu innych premierów, wywodzących się z partii socjalistycznych, pojawią się w tym... 8
  • Dossier 17 lis 2002 LESZEK MILLER,premier RP"SLD to partia stupięćdziesięciotysięczna i wśród 150 tys. ludzi zdarzają się tacy, którzy w sojuszu nie powinni być nigdy" Program I Polskiego RadiaGRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister... 8
  • Złudzenie za złotówkę 17 lis 2002 Dają, to bierz, biją, to uciekaj - tak najkrócej można skomentować wyniki badania Pentora, wedle których 43 proc. Polaków źle ocenia Mariusza Łapińskiego, ministra zdrowia, ale jednocześnie 65 proc. pozytywnie ocenia... 8
  • Z życia koalicji 17 lis 2002 Przepraszamy za obsuwę, ale nam dech zaparło, więc milczeliśmy. Otóż znakomici dziennikarze TVP dostali od Aleksandra Kwaśniewskiego po medalu. Jak ktoś robił Panu Prezydentowi dobrze, to się załapał - jak Sławek Jeneralski,... 10
  • Z życia opozycji 17 lis 2002 Niestety. Wśród narodowców nie jest dobrze. Antoni Macierewicz bierze ostateczny rozwód z Ligą Polskich Rodzin. Opuszcza jej klub parlamentarny i wraz z garstką najwierniejszych wyznawców zakłada własne koło... 11
  • M&M 17 lis 2002 NIEUCZCIWA KONKURENCJAZ oddłużeniem nie wyszło, więc finansów resort chce zabrać barom mlecznym. Dla nas to nie dziwy. Toż to jest konkurencja, nieuczciwa zresztą... Tam też połowa ruskich, połowa leniwych. 12
  • Playback 17 lis 2002   12
  • Fotoplastykon 17 lis 2002 14
  • Poczta 17 lis 2002 Siła odrzuconychNie zgadzam się z opinią Dawida Warszawskiego ("Siła odrzuconych", nr 42) na temat asymilacji polskich Żydów. Pochodzę z inteligenckiej rodziny żydowskiej, ale od pokoleń zasymilowanej, a więc polskiej i... 16
  • Kadry 17 lis 2002 17
  • Państwo bez narodu? 17 lis 2002 Polacy nie dbają o swoje narodowe interesy 18
  • Triada Kisiela 17 lis 2002 Nagrody Kisiela 2002: Krzysztof Pawłowski, Donald Tusk, Maciej Rybiński 22
  • Egzekucja na zlecenie 17 lis 2002 Sto osób ginie w Polsce co roku z rąk płatnych zabójców, Polacy najczęściej zabijają z broni krótkiej, Rosjanie i Ukraińcy wolą serię z kałasznikowa... 26
  • Prawo do bezprawia 17 lis 2002 Martwe prawo jest gorsze niż brak uregulowań prawnych 30
  • Smuta narodowa 17 lis 2002 W większości krajów święta narodowe obchodzi się latem, w Polsce jesienią, w najbardziej ponurym miesiącu 32
  • Narodowe drożdże 17 lis 2002 W III Rzeczypospolitej w wyścigu o rząd dusz inteligenci przegrywają z partyjnymi demagogami Narodowe drożdże 33
  • Giełda i wektory 17 lis 2002 Hossa ŚwiatWiedeńska "złotówa"Po Wiedniu można jeździć nocą taksówkami za cenę biletu autobusowego. Różnicę pokrywa magistrat, który doszedł do wniosku, że taniej wychodzi dopłacanie... 34
  • Bankomatnia 17 lis 2002 300 tysięcy polskich rodzin na skraju bankructwa! Wartość kredytów zaciągniętych przez osoby fizyczne szacuje się dziś na 60,5 mld zł! 36
  • Cena wolnego rynku 17 lis 2002 Za Millera zarabiamy nominalnie tyle samo co za Gomułki, ale kupujemy za to dziesięć razy więcej! 42
  • Telefon z wyrokiem śmierci 17 lis 2002 Telekomy przestaną tonąć za dwa lata 46
  • Kochamy nieudaczników 17 lis 2002 W Europie nieudacznik, który "chciał dobrze", cieszy się większą sympatią niż ten, komu się udało wiele osiągnąć 50
  • Hakerzy wolności 17 lis 2002 Hakerzy kontra totalitarne reżimy 54
  • Era telekomputerów 17 lis 2002   Andrzej Kropiwnicki: Na czym polega idea konwergencji telefonu komórkowego i komputera? Paul Otellini: Należy połączyć najlepsze cechy komputerów z wygodą użytkowania telefonów komórkowych. Potem trzeba... 57
  • Lekarz w komórce 17 lis 2002 Telefon komórkowy pozwala uniknąć zawału 58
  • Pająk bojowy 17 lis 2002 Miniaturowa kamera ukryta w szmince przetwarza obraz w trójwymiarowy plan budynku. Elektroniczna karta pozwala użytkownikowi peceta podszyć się pod administratora sieci komputerowej 60
  • Kto ma szmalec? 17 lis 2002 W Niemczech panuje zastój gospodarczy. Objawy kryzysu niemieckiego są już widoczne gołym okiem - na przykład kilka dni temu kanclerz Schröder przyjechał do nas na obiad. 62
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 17 lis 2002 Zimowa stolicawww.z-ne.plPrzed tegorocznym wyjazdem do zimowej stolicy Polski warto odwiedzić zakopiański portal internetowy. Znajdziemy w nim wiadomości na temat bazy turystycznej i noclegowej Zakopanego, a także oferty lokalnej gastronomii.... 62
  • Supersam 17 lis 2002 Drogocenny czas Zegarki Dream Line to propozycja firmy Roamer dla kobiet eleganckich. Ekskluzywne czasomierze wysadzane są bowiem brylantami - w zależności od modelu jest ich od sześciu do trzydziestu ośmiu. Bransoleta nowego roamera,... 63
  • Pogromcy diabła 17 lis 2002 Kościół przestał się wstydzić egzorcystów 64
  • Wszystko w rękach Pana 17 lis 2002 Rozmowa z ks. GIANCARLEM GRAMOLAZZO, przewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Egzorcystów 66
  • Smakosze brukwi 17 lis 2002 Piotrze! NapisaŁa do mnie znajoma z Austrii, kobieta uprawiająca szlachetny zawód krytyka kulinarnego, a epistoła pełna była istotnych, choć dość jednorodnych pytań. Chodziło o brukiew. Z listu wynika, że w Austrii ta jarzyna... 68
  • Tratwa Noego - Jubileusz Szarika 17 lis 2002 Artyści występujący w urodzinowej gali TVP brali udział w balu na cmentarzu historii 69
  • Król sławy 17 lis 2002 Książę Edward VIII i jego żona stworzyli reguły życia na pokaz 70
  • Żegnaj, McLuhanie! 17 lis 2002 Globalna wioska przestała być moim marzeniem. Coraz rzewniej myślę o prowincji i zaletach spowolnionego życia 72
  • Sejmowe trąby 17 lis 2002 Awantury, kłótnie i bijatyki były standardem w parlamencie II Rzeczypospolitej 74
  • Know-how 17 lis 2002 Nie martw się starościąLudzie optymistycznie postrzegający własną starość, zanim jeszcze się ona rozpocznie, żyją średnio ponad siedem lat dłużej od tych, którzy widzą ją w czarnych barwach - wynika z ustaleń... 77
  • Ile za nerkę? 17 lis 2002 Czterdziesto- dziewięcioletni Leszek Kozon, technik samochodowy z Warszawy, prawie od siedmiu lat czeka na przeszczep nerki. Trzy razy w tygodniu jeździ do Instytutu Transplantologii Akademii Medycznej w Warszawie na wielogodzinne dializy. Pięćdziesięciotrzyletnia Magda... 78
  • Żona na zdrowie 17 lis 2002 Nieudane małżeństwo jest jak zawał serca 84
  • Aborcja depresji 17 lis 2002 Kontrowersyjna pigułka RU 486, zwana wczesnoporonną lub aborcyjną, może być skutecznym środkiem w leczeniu ciężkiej formy depresji - wynika z eksperymentu opisanego z czasopiśmie "Biological Psychiatry". W badaniach... 86
  • Bez granic 17 lis 2002 Śmierć za słowa"Prawdziwy islam różni się od islamu autorytarnego, jaki teraz panuje w Iranie. Irańczycy nie powinni jednak podążać za rządzącymi duchownymi jak małpy" - powiedział w czerwcu Haszem Aghadżari, pisarz... 88
  • Kapelusz czy fez? 17 lis 2002 Wojna z Irakiem to test prawdziwych zamiarow zreformowanych tureckich fundamentalistow 90
  • Gra w Chińczyka 17 lis 2002 Chińczycy grają o władzę, prezydent USA rozdaje karty 94
  • Gruziński klucz 17 lis 2002 Henryk Suchar: Moskwa oskarża pana o ukrywanie bojowników czeczeńskich w wąwozie Pankisi. Pomaga pan terrorystom? Eduard Szewardnadze: Wąwóz Pankisi nie jest przyczyną, lecz efektem kryzysu czeczeńskiego. W 1999 r. wojska... 98
  • Lustro Niemiec 17 lis 2002 Oczyszczalnia ścieków jest potrzebna, ale to nie znaczy, że muszę tam mieszkać" - powiedział kiedyś Helmut Kohl, gdy pytano go, dlaczego nigdy nie udzielił wywiadu tygodnikowi "Der Spiegel". Kohl się mylił. "Der Spiegel", najważniejszy tygodnik opinii w Niemczech, mógł się... 99
  • Cytat dyplomatyczny - Wobec islamu 17 lis 2002 Partia Erdogana bardziej może się kojarzyć z partią chadecką niż z prostym równaniem: islam = terroryzm 100
  • Menu 17 lis 2002 Polska Ring śmierciNa ringu, otoczonym z czterech stron przez widzów, leży kobieta. Nagle pojawia się para terrorystów. Ich ofiara jest żoną polityka, którego chcą zniszczyć. Bandyci odcinają kobiecie po kolei palec,... 102
  • Spirala śmierci 17 lis 2002 Popularność zabija umiejetności polskich aktorów 106
  • Dzieci Komedy 17 lis 2002 Możdżer, Jagodziński, Makowicz, Hołownia to światowa czołówka pianistów jazzowych 112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 17 lis 2002 Nirvana Nirvana Nirvana - ojcowie chrzestni rewolucji grunge. "Aurora" muzyki rockowej schyłku XX wieku. To oni wyrwali świat z katatonicznego uścisku miałkiej muzyki pop, podpalając lont gitarowej eksplozji i spontanicznego... 113
  • Kapitan Russell Crowe 17 lis 2002 Hollywood próbuje wskrzesić wielkie kino marynistyczne 114
  • Kino Tomasza Raczka 17 lis 2002   Koniec z Hollywood - **Reżyseria: Woody Allen. W rolach głównych: Tea Leoni, Woody Allen, Treat Williams. USA 2002 r. Jeden z najsłabszych filmów w karierze Woody'ego Allena. Historia neurotycznego reżysera filmowego,... 115
  • Kaszanka dla wszystkich! 17 lis 2002 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI 116
  • Zjem twoją matkę 17 lis 2002 Partie przyjeżdżają, krzyczą, obiecują, lepią plakaty, a wygrywa zawsze Tadek, który jest miejscowy, czyli swój 118