Luka Rydzyka

Luka Rydzyka

Radio Maryja nie musi płacić podatków - wynika z ustawy


To nie Tadeusz Rydzyk jest winien tego, że Radio Maryja nie figuruje w żadnym spisie podatników i nie płaci podatków. Winien jest swego rodzaju paragraf 22 w ustawie o podatku dochodowym. Ojciec Rydzyk tylko wykorzystuje lukę w ustawie, wedle której (art. 17) kościelna osoba prawna jest zwolniona z podatku dochodowego. Nie płacąc podatku dochodowego, nie musi też prowadzić "dokumentacji wymaganej przez przepisy ordynacji podatkowej". Podmioty kościelne mogłyby być kontrolowane przez organy skarbowe tylko wtedy, gdyby na podstawie dokumentacji można było udowodnić, że niektóre ich przychody podlegają opodatkowaniu, bo pochodzą z działalności gospodarczej. Tyle że nie można tego zrobić, bo nie istnieją zapisy księgowe pozwalające to stwierdzić. Działa tu mechanizm, który Joseph Heller opisał w "Paragrafie 22". Mechanizm jest logiczny, tyle że jest to logika absurdu: "Nie musisz więcej latać, jeśli jesteś szalony, ale nie chcąc latać, dowodzisz, że nie jesteś szalony, bo tylko wariat może chcieć brać udział w niebezpiecznych lotach. W efekcie musisz jednak latać, bo jesteś zdrowy".

Paragraf 22
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych zwalnia z tego podatku dochody kościelne "z niegospodarczej działalności statutowej" oraz z innej działalności "w części przeznaczonej na cele kultu religijnego, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, charytatywno-opiekuńcze oraz na konserwację zabytków, prowadzenie punktów katechetycznych, inwestycje sakralne". Prowadzenie Radia Maryja przez zakon redemptorystów można zakwalifikować jako działalność religijną bądź kulturalną. W 2001 r. dochód kościelnych podmiotów wolny od podatku wyniósł prawie 100 mln zł. Nie sposób ustalić (paragraf 22), czy jest to dochód związany z misją religijną, czy pochodzi z działalności gospodarczej.
Istnienie kościelnego paragrafu 22 jest wręcz zachętą do nadużyć. Radio Maryja i związane z nim fundacje nie są wcale pierwszymi podmiotami, które przeprowadzają dziwne operacje finansowe jako kościelne osoby prawne. Rok temu ujawniliśmy ("Grzeszni dobroczyńcy", nr 47), że pod szyldem Towarzystwa Świętego Franciszka Salezego, czyli zakonu salezjanów, przeprowadzano operacje finansowe służące praniu brudnych pieniędzy. Kościelny paragraf 22 umożliwił też zaciąganie długów (około 3,3 mln zł) księdzu Janowi Halberdzie z Elbląga. W styczniu ubiegłego roku Sąd Rejonowy w Lublinie skazał 12 duchownych z archidiecezji lubelskiej za udział w przemycie 61 samochodów. Sprowadzono je jako dary umożliwiające wypełnianie misji religijnej i natychmiast sprzedano. Przykład lubelski, a także sprowadzanie przez Radio Maryja sprzętu radiowego i samochodów jako przedmiotów służących krzewieniu kultu religijnego, dowodzi, że nie prowadząc księgowości, można ukryć każdą kontrabandę.

Kościelna szara strefa
Paragraf 22 w ustawie o podatku dochodowym to tylko jeden z przykładów uregulowań prawnych (a właściwie ich braku) spychających finanse Kościoła w szarą strefę. Paradoksalnie, Kościół jest w III RP bodaj jedyną instytucją, której finanse i działalność gospodarcza podlegają regułom obowiązującym w PRL. Wtedy Kościół bronił się przed ingerencją władz w swoje dochody, bo to gwarantowało niezależność. Ustrój się zmienił, ale przyjęte wtedy zasady pozostały. Sankcjonuje je zresztą konkordat głoszący, że państwo i Kościół są "niezależne i autonomiczne", co de facto oznacza, że Kościół w niewielkim stopniu podlega powszechnemu ustawodawstwu.
W USA podstawowa działalność kościelna, czyli świadczenie posług religijnych, jest zwolniona z opodatkowania. Przedsięwzięcia o charakterze komercyjnym są jednak opodatkowane tak jak normalna działalność gospodarcza. Parafie i diecezje prowadzą księgowość, a urzędy podatkowe (Internal Revenue Service) mogą je kontrolować tak jak firmy. Sprawy sporne są rozstrzygane przed sądem. W Niemczech opodatkowaniu podlega działalność zarobkowa Kościoła, z której środki nie są przeznaczone na cele charytatywne. We Włoszech Kościół może zbierać środki na działalność opiekuńczą (na przykład domy dla chorych na AIDS), ale musi prowadzić księgowość. Wgląd do tych dokumentów może mieć nie tylko urząd skarbowy, ale też każdy obywatel.
W Polsce Kościół katolicki czerpie dochody głównie z tacy i zbiórek publicznych. Osobiste dochody księży pochodzą z tzw. prawa stuły, czyli dobrowolnych opłat za czynności duszpasterskie: msze intencyjne, śluby czy pogrzeby. Te środki znajdują się praktycznie poza kontrolą. Tylko dwie diecezje - lubelska i radomska - zdecydowały się na opublikowanie sprawozdań finansowych. Brak kontroli nad pieniędzmi zbieranymi przez Kościół sankcjonuje art. 21 konkordatu. Księża nie płacą też podatku od dochodów osobistych, a jedynie podatek ryczałtowy, zależny od liczby parafian: proboszcz maksymalnie 1136 zł na kwartał, wikariusz - 372 zł.
Nawet obowiązujący w wielu krajach przepis umożliwiający podatnikom odliczenie darowizn na cele kultu religijnego (do wysokości 10 proc. dochodu) był w Polsce postawiony na głowie. Wystarczało, że ksiądz poświadczał przyjęcie darowizny. Nie wymagano żadnej dokumentacji potwierdzającej, że darowizna w ogóle wpłynęła. Dopiero od tego roku organy skarbowe będą mogły żądać przedstawienia dowodu wpłaty na rachunek bankowy parafii.

Podatek kościelny
Najprostszym systemem finansowania Kościoła, stosowanym w krajach europejskich, jest podatek kościelny. Niemiecki podatnik składa pisemną deklarację o wyznaniu religijnym. Na jej podstawie pobierany jest podatek w wysokości 8-9 proc. sumy należnego podatku. W ten sposób uzyskuje się ponad 16 mld euro rocznie. We Włoszech wypełniający zeznanie podatkowe decyduje, czy część podatku chce przeznaczyć na cele religijne, czy kulturalne.
W Polsce episkopat wielokrotnie protestował przeciw wprowadzeniu podatku kościelnego. Obawiał się, że Polacy nie płaciliby ani podatku, ani na tacę. Podatek ma jednak tę zaletę, że wiadomo, jakie pieniądze wpływają na konto Kościoła. Jego ustanowienie i wyciągnięcie finansów Kościoła z szarej strefy nie tylko przerwałoby spekulacje o rzekomym bogactwie duchownych, ale także wyeliminowałoby wiele możliwości nadużyć.

Święty biznes
Oprócz dochodów ze zbiórek, tacy, opłat i darowizn polski Kościół czerpie środki także z normalnej działalności gospodarczej. Archidiecezja warszawska inwestowała na przykład na rynku nieruchomości. W centrum Warszawy wybudowano biurowiec Roma Office Center. Koszt inwestycji sięgnął 20 mln USD, z czego 16,5 mln pożyczono w banku. Koszty tego kredytu jeszcze przez lata będą obciążeniem dla archidiecezji warszawskiej. Episkopat zaangażował się także w powołanie Otwartego Funduszu Emerytalnego Arka-Invesco, który jednak nie przyniósł spodziewanych dochodów.
W Niemczech episkopat jest na przykład właścicielem znanej księgarni wysyłkowej Weltbild, która zdystansowała nawet słynnego Bertelsmanna. Działalność ta budzi jednak kontrowersje, gdyż książki tam sprzedawane nie zawsze są zgodne z chrześcijańską moralnością. Podobne kontrowersje towarzyszyły działalności finansowej Kościoła anglikańskiego, kiedy okazało się, że działający pod jego egidą fundusz zaangażował się w handel bronią. Ostatnio anglikanie sprzedali jeden z domów towarowych. Zgodnie z wolą biskupów nie handlowano bowiem w niedzielę, co znacznie zmniejszało zyski. W Holandii Kościół zarabia na wynajmie części swoich nieruchomości. W prymasowskiej katedrze w Utrechcie znajduje się na przykład kawiarnia oraz sklepy z pocztówkami i dewocjonaliami.
Okładka tygodnika WPROST: 49/2002
Więcej możesz przeczytać w 49/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • romanu IP
    czemu nie mówi się o tym głośno,tylko nadal pozwala naciągac bogobojnych ,kupujących zbawienie za pieniądze,strach przed rydzem???
    • wsd IP
      az dziw bierze, ze rzad PO wprowadzajacy kolejne podatki (chociazby od szkol jazdy i ich dzialalnosci edukacyjnej (edukacja=nauka a temu sluzy szkola wiec albo wszyscy sa opodatkowani albo niech zmienia nazwe zwolnienia na zwolnienie np od wyzszych) nie chce ich zmusic chociazby do prowadzenia pelnej ksiegowosci...

      Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2002 (1045)

      • Śmierć samobójcom 8 gru 2002 Ojciec dyrektor maksymalizuje zyski przy minimalnych nakładach własnych, działając w toruńskim raju podatkowym, czyli na terenie Radia Maryja. 3
      • Peryskop 8 gru 2002 Cruise & Cruz Tom Cruise i Penélope Cruz znowu są razem i zamierzają się pobrać (na Malcie) - doniósł brytyjski dziennik "Daily Star". Jedną z druhen Penélope ma być aktorka Melanie Griffith. Drużbą Toma... 6
      • Doktor rynek 8 gru 2002 Nic tak nie uczy jak doświadczenie czegoś na własnej skórze. Polacy zauważyli, że nalewanie wody do dziurawej beczki, czyli podnoszenie podatku zdrowotnego bez prywatyzacji służby zdrowia, nie ma sensu. Zauważyli to dopiero, gdy... 6
      • Dossier 8 gru 2002 LESZEK MILLER, premier RP "W tym roku rozwijamy się na poziomie 1 proc. PKB, a w przyszłym roku będziemy się rozwijać 3,5 razy szybciej. Jak rozumiem, dla opozycji 3,5 jest mniejsze niż 1. To jest arytmetyka, której nawet w... 7
      • Z życia koalicji 8 gru 2002 Józef Oleksy zwęszył krew i natura wzięła w nim górę nad dyplomacją. Nasz ulubieniec poczuł, że dość ma już tego ciągłego bycia w odstawce i po rewelacyjnym wyniku wyborczym, jaki uzyskał SLD pod kierownictwem Millera,... 8
      • Z życia opozycji 8 gru 2002 Czas umierać! Janusz Korwin-Mikke zrezygnował z funkcji prezesa Unii Polityki Realnej. Stwierdził, że jest za stary, a od rządzenia (choćby taką ciupiną jak UPR) są młodzi. Jego następcą został jakiś chłopaczyna. Nie będzie miał... 9
      • M&M 8 gru 2002 Radioholizm Skarżyła się Krasula, rycząc przy niedzieli (nie dojona, bo zgoda nie przyszła z Brukseli), że wbrew baranom prawy Polak i katolik to wcale nie to samo co "maryjoholik". 10
      • Playback 8 gru 2002 10
      • Narodziny euro 8 gru 2002 Operację wprowadzania euro od czerwca 2001 r. do lutego 2002 r. dokumentował na zlecenie Europejskiego Banku Centralnego znany fotograf Claudio Hils. 10
      • Fotoplastykon 8 gru 2002 12
      • Poczta 8 gru 2002 Złudzenie za złotówkę Dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Gro Brunland zleciła znanemu ekonomiście z Harvardu, prof. Jeffreyowi Sachsowi, opracowanie raportu na temat zależności pomiędzy systemem zdrowia w... 14
      • Kadry 8 gru 2002 15
      • Luka Rydzyka 8 gru 2002 Radio Maryja nie musi płacić podatków - wynika z ustawy 16
      • Wrocław exportowy 8 gru 2002 Expo we Wrocławiu nakręci koniunkturę w czwartej części Polski 20
      • Gniew ludda 8 gru 2002 Bez mała 200 lat temu grupy zwolenników Neda Ludda niszczyli maszyny w Yorkshire i Derbyshire. Dziś luddyści przenieśli się do Ożarowa. 24
      • Alfabet o Kisielu 8 gru 2002 Ludzie Kisiela o Stefanie Kisielewskim 28
      • Trwała tymczasowość 8 gru 2002 Lewicy nie spieszy się do likwidacji Senatu, bo nie ma nawet projektu nowelizacji konstytucji 32
      • Giełda i wektory 8 gru 2002 Hossa ŚwiatModlitwa o popytPiątek 29 listopada był - decyzją włoskich biskupów - dniem postu i modlitwy w intencji pracowników przeżywającego kryzys Fiata. "Niech Bóg obdarzy mądrością tych, którzy... 34
      • Zjednoczenie w cenie 8 gru 2002 Ile Kowalski zyska, a ile straci po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej 36
      • Magowie zysku 8 gru 2002 Oni pomnożą (lub stracą) twoje pieniądze 42
      • Japonia Europy 8 gru 2002 Niemcy stają się hamulcowym Starego Kontynentu 46
      • Żywy kapitał 8 gru 2002 Bagong bayani, czyli bohaterowie pracy kapitalistycznej 50
      • Światowa liga 8 gru 2002 O inwestorów walczy się latami, traci się ich w ciągu kilku miesięcy 52
      • Jak przegrać polski sukces? 8 gru 2002 Polscy politycy zachowują się tak, jakbyśmy piętnastce robili łaskę, że chcemy ją powiększyć 53
      • Gust świata 8 gru 2002 Britney Spears, bin Laden i Saddam Husajn to najpopularniejsze osoby w Internecie. Marylka, Frytka - najpopularniejszymi Polkami. 56
      • Muszę być odważny 8 gru 2002 Michał Karpiński: Dlaczego polscy kierowcy nie wygrywają w najważniejszych rajdach? Tomasz Kuchar: W światowych eliminacjach biorą udział zespoły fabryczne, które inwestują niebotyczne pieniądze w sprzęt i doskonalenie... 60
      • Pradziadek z klawiaturą 8 gru 2002 Amerykańscy emeryci odkrywają uroki Internetu 62
      • Nie czyń drugiemu... 8 gru 2002 Pamiętam, jak w szkole dziwiła mnie scena z "Krzyżaków", kiedy to o mało nie przegraliśmy bitwy pod Grunwaldem, bo król Jagiełło chciał wysłuchać trzeciej mszy świętej z rzędu, a tu nieprzyjaciel nacierał. Na... 64
      • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 8 gru 2002 Miasto na ekranie www.infomapa.pl Nie wiesz, jak dojechać na spotkanie, poszukujesz hydraulika czy apteki w okolicy swojego domu - wskazówki znajdziesz na stronie internetowego przewodnika. Oprócz elektronicznego planu Warszawy i... 64
      • Supersam 8 gru 2002 Makijaż na sylwestra W świątecznej kolekcji Celebrate firmy Estée Lauder znalazły się kosmetyki z dwóch przeciwstawnych kolorystycznie linii - Pure Color Velvet (złoty, śliwkowy) i Pure Color Crystal (srebrny, różowy).... 66
      • Lata tłuste dla chudych 8 gru 2002 Mężczyźni dbają o jedynie słuszną linię 68
      • Miliard dolarów pod choinką 8 gru 2002 Św. Mikołaj przyniesie nam to samo co Niemcom czy Francuzom 74
      • Świąteczny koncert życzeń 8 gru 2002 Ewa Bem piosenkarka Chciałabym dostać ładną pojemną szkatułkę na biżuterię i kilka flakonów perfum na różne okazje. Boucheron Jaďpur Początkowo zapach zaskakuje kompozycją śliwy, frezji, peoni i heliotropu. Nuta głębi... 74
      • Z łyżką za cholewą 8 gru 2002 Drogi Robercie! Usłyszawszy, że dwie ulice od mego domu Amerykanin otworzył lokal, gdzie osobiście przyrządza przysmaki kuchni teksańsko-meksykańskiej, bez zwłoki udałem się na miejsce z nadzieją na smakowite burrito, czyli kukurydziany... 84
      • Lataj LOT-em 8 gru 2002 W Wiecznym Mieście również starzy ludzie czują się młodo. Dlaczego? Bóg tylko to wie 85
      • Druga płeć - Niby nic, ale trochę nie po kolei 8 gru 2002 Kobiety nie mają czasu na spotkania, na których przelewałyby z pustego w próżne i z chłopa robiły babę 87
      • Władza Rasputinów 8 gru 2002 Trithemius, Torralba, Swedenborg, Cagliostro, Rasputin - to szalbierze rządzący rządzącymi 88
      • Know-how 8 gru 2002 Epidemie przed Kolumbem Już przed przybyciem Kolumba do Ameryki stan zdrowia Indian stale się pogarszał - twierdzą naukowcy z Ohio. Według Richarda Steckela, antropologa z uniwersytetu w Ohio, wpłynął na to rozwój kultury rolnej... 91
      • Powielacz Antinoriego 8 gru 2002 Pierwsze z dzieci-klonów ma się urodzić na początku stycznia 92
      • Anatomia furii 8 gru 2002 Jak mózg rodzi potwory 96
      • Bez granic 8 gru 2002 Kosmiczny interes W przyszłym roku każdy będzie miał szansę wysłać własny drobiazg na Księżyc. Kalifornijska firma TransOrbital planuje wystrzelić w kierunku srebrnego globu bezzałogowy pojazd TrailBlazer. Na jego pokładzie będzie... 98
      • Zagłębie rury 8 gru 2002 Jak w wielkiej rozgrywce politycznej Putin wykorzystuje pistolet gazowy i naftowy 100
      • Dwa języki Busha 8 gru 2002 Czy walka Izraela z palestyńskimi zamachowcami jest częścią globalnej wojny z terroryzmem? 104
      • Przekraczamy granice przyszłości 8 gru 2002 Kaliningrad może zbliżyć Moskwę do Brukseli 106
      • Polacy, halt! 8 gru 2002 Spóźnimy się z wejściem do "Europy bez granic", jaką jest strefa Schengen 108
      • Potęga lamentu 8 gru 2002 Dla wsi bardziej opłacalną inwestycją w przyszłość jest dopłata do rozumu Polaków niż do hektara 109
      • Menu 8 gru 2002 Polska Fotografowie na start! Szansa dla fotografów, którzy chcieliby zaistnieć, a nie mają gdzie wystawiać swoich prac - na 27. piętrze warszawskiego wieżowca Reform Plaza ulokowała się Galeria Bezdomna. Pomysłodawcy... 110
      • Cierpię, więc jestem 8 gru 2002 Oglądanie polskich filmów prowokuje do samobójczych myśli 114
      • Raj proroka 8 gru 2002 3,5 tysiąca skarbów sztuki islamu zgromadzono w muzeum na Hawajach 118
      • Kino Tomasza Raczka 8 gru 2002 ŚmierĆ nadejdzie jutro Reżyseria: Lee Tamahori W rolach głównych: Pierce Brosnan, Halle Berry, Rosamund Pike, Judi Dench, John Cleese Wielka Brytania/USA 2002 r. Dwudziesty Bond w czterdziestolecie serii filmowej to musiała być... 119
      • Anna Maria Metheny 8 gru 2002 Pat Metheny wprowadza Annę Marię Jopek na światowy rynek muzyczny 120
      • Płyty Kuby Wojewódzkiego 8 gru 2002 ANNA MARIA JOPEK & PAT METHENY Upojenie Muzyczni kochankowie Anna Maria Jopek i Pat Metheny nagrali płytę pełną dialogu duszy z muzyką. Zaczarowana dorożka, zaczarowany dorożkarz, zaczarowana gitara, zaczarowany głos. Nie będę... 121
      • Gdyby Szekspir robił filmy... 8 gru 2002 "Droga do zatracenia" nie jest historią mafijną ani czarnym kryminałem, lecz manierycznym dramatem nieporozumienia między ojcem i synem 122
      • Organ Ludu 8 gru 2002 124
      • DJ Wielka Lipa 8 gru 2002 Didżej przyćmił dawnych rockowych szarpidrutów, tuzów estrady, herosów sportu i kurdupli polityki 126

      ZKDP - Nakład kontrolowany