Japonia Europy

Japonia Europy

Niemcy stają się hamulcowym Starego Kontynentu


Gdy słyszymy o niegdyś potężnej, lecz niszczonej przez lata anemicznego wzrostu gospodarce, zagrożonym systemie bankowym i elicie politycznej, która nie potrafi się uporać z problemami, bez wątpienia na myśl przychodzi Japonia. Doskonale do tego opisu pasują jednak również Niemcy. Porównywanie drugiej i trzeciej potęgi gospodarczej świata jest od pewnego czasu ulubionym zajęciem europejskich analityków. Wyniki prowadzą do niepokojących wniosków, że Niemcy na długo pogrążą się w stagnacji.

Niemiecka podaż, japoński popyt
Autorzy najnowszego raportu Goldmana Sachsa utrzymują, że powodem problemów gospodarczych Niemiec było zjednoczenie w 1990 r. Zmieniła się wówczas znacząco struktura wynagrodzeń, a państwo poniosło wielkie koszty. Skutki tych zjawisk można dostrzec jeszcze teraz. Ponieważ bardzo wzrosły wydatki ponoszone przez niemieckie firmy, zredukowano inwestycje i wynagrodzenia.
Japonia natomiast znalazła się w pułapce pogłębiającej się deflacji wywołanej przez krach, do którego doszło przed dziesięciu laty na sztucznie rozdmuchiwanym rynku nieruchomości. Bank centralny zredukował do zera stopy procentowe pożyczek krótkoterminowych i zalał pieniędzmi rynki finansowe. Nie zdołano jednak doprowadzić do znaczącego przyspieszenia tempa wzrostu gospodarczego. Nieściągalne długi japońskich firm urosły niebotycznie. Oficjalnie podaje się, że ich wartość wynosi co najmniej 420 mld USD, ale przypuszczalnie jest to liczba nawet trzykrotnie wyższa! Zadłużenie owo stale wzrasta, a konsumenci nie wydają posiadanych pieniędzy. "Problemy Niemiec leżą po stronie podaży, a Japonii po stronie popytu" - komentuje Dirk Schumacher, ekonomista z frankfurckiego oddziału Goldmana Sachsa.

Japanische Bank?
Pod koniec października władze niemieckie poinformowały, że nawet prognoza anemicznego wzrostu gospodarczego zapowiadanego w 2002 r. (0,75 proc.) była zbyt optymistyczna. I obniżyły ją do 0,5 proc. Przyszły rok nie będzie lepszy, ponieważ można się spodziewać tylko 1,5--procentowego wzrostu gospodarczego. Część ekonomistów jest zdania, że przez dziesięć kolejnych lat gospodarka w Niemczech będzie się rozwijać wolniej niż w innych krajach europejskich.
Deutsche Bank, najważniejsza instytucja niemieckiego rynku finansowego, ogłosił, że jego straty w trzecim kwartale 2002 r. wyniosły 178 mln USD. Powodem był spadek obrotów oraz konieczność zwiększenia rezerw na pokrycie długów nie spłaconych w terminie lub nieściągalnych. Pozostałe większe banki niemieckie są w jeszcze gorszej sytuacji.

Japońska mantra po niemiecku
Wartość nieściągalnych pożyczek udzielonych przez banki japońskie jest jeszcze większa niż w wypadku Niemiec. W wyniku nacisków politycznych Heizo Takenaka, nowy minister finansów, musiał zrezygnować z realizacji planów zaostrzenia przepisów dotyczących ściągania długów nie spłaconych w terminie.
Krytycy ostrzegają, że podobną sytuację można zaobserwować w Niemczech. Tamtejsi przywódcy niechętnie zabierają się do rozwiązywania problemów strukturalnych (na przykład na rynku pracy). Gerhard Schröder zapowiadał redukcję bezrobocia, ale jego plany są znacznie mniej radykalne od rozwiązań proponowanych przez ekonomistów. Michael Hartnett, dyrektor działu ds. strategii na europejskich rynkach papierów wartościowych w londyńskim oddziale banku Merrill Lynch, stwierdził w niedawno opublikowanym raporcie, że Niemcy będą "powtarzać japońską mantrę o bezbolesnych reformach".

Niemiec na Majorce
Kanclerz Schröder nie zaproponował dotychczas nowych koncepcji rozwiązania problemów gospodarczych Niemiec. Przedstawił tylko plan doskonale znanej kombinacji: podwyższyć podatki i zredukować wydatki. Zdaniem krytyków, Schröder postępuje równie nieśmiało jak władze japońskie, które ograniczają się do kosmetycznych zmian w sektorze bankowym. Według niektórych obserwatorów, problemem jest ponadto fakt, że w Niemczech nikt nie bije na alarm z powodu sytuacji gospodarczej kraju. Przywodzi to na myśl długi okres niefrasobliwości w Japonii. "Japończycy i Niemcy są przekonani, że nie muszą się martwić o swoją przyszłość - stwierdził Hilmar Kopper, niemiecki komisarz ds. inwestycji zagranicznych, były dyrektor generalny Deutsche Banku. - Dopóki możemy spędzać letnie wakacje na Majorce, dopóty życie jest wspaniałe".

Niemcy lepsze od Japonii?
Zdaniem ekonomistów, zważywszy na niechęć niemieckich władz do wprowadzania reform, należy się liczyć z tym, że przez kolejne pięć lub dziesięć lat wzrost gospodarczy będzie nieco niższy od obecnego. Sytuacja Niemiec pogorszy się po rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 r., ponieważ kapitał będzie wówczas inwestowany w kraje Europy Środkowej i Wschodniej, które zaoferują tańszą siłę roboczą i szybszy rozwój gospodarczy.
Zarówno w Japonii, jak i w Niemczech rodzi się niewiele dzieci. Społeczeństwa te są coraz starsze. Japonia niemal wcale nie przyjmuje imigrantów, ale nieustannie napływają oni do Niemiec. Zdaniem analityków, napływ imigrantów może się przyczynić do ożywienia niemieckiej gospodarki. "Na dłuższą metę stawiałbym na Niemcy - podkreśla Simon Ogus, prezes rady nadzorczej DSG Group z Hongkongu, firmy specjalizującej się w analizach strategii inwestycyjnych. - Nie widzę natomiast nic, co mogłoby doprowadzić do ekonomicznej rewolucji w Japonii".


Okładka tygodnika WPROST: 49/2002
Więcej możesz przeczytać w 49/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 49/2002 (1045)

  • Śmierć samobójcom 8 gru 2002 Ojciec dyrektor maksymalizuje zyski przy minimalnych nakładach własnych, działając w toruńskim raju podatkowym, czyli na terenie Radia Maryja. 3
  • Peryskop 8 gru 2002 Cruise & Cruz Tom Cruise i Penélope Cruz znowu są razem i zamierzają się pobrać (na Malcie) - doniósł brytyjski dziennik "Daily Star". Jedną z druhen Penélope ma być aktorka Melanie Griffith. Drużbą Toma... 6
  • Doktor rynek 8 gru 2002 Nic tak nie uczy jak doświadczenie czegoś na własnej skórze. Polacy zauważyli, że nalewanie wody do dziurawej beczki, czyli podnoszenie podatku zdrowotnego bez prywatyzacji służby zdrowia, nie ma sensu. Zauważyli to dopiero, gdy... 6
  • Dossier 8 gru 2002 LESZEK MILLER, premier RP "W tym roku rozwijamy się na poziomie 1 proc. PKB, a w przyszłym roku będziemy się rozwijać 3,5 razy szybciej. Jak rozumiem, dla opozycji 3,5 jest mniejsze niż 1. To jest arytmetyka, której nawet w... 7
  • Z życia koalicji 8 gru 2002 Józef Oleksy zwęszył krew i natura wzięła w nim górę nad dyplomacją. Nasz ulubieniec poczuł, że dość ma już tego ciągłego bycia w odstawce i po rewelacyjnym wyniku wyborczym, jaki uzyskał SLD pod kierownictwem Millera,... 8
  • Z życia opozycji 8 gru 2002 Czas umierać! Janusz Korwin-Mikke zrezygnował z funkcji prezesa Unii Polityki Realnej. Stwierdził, że jest za stary, a od rządzenia (choćby taką ciupiną jak UPR) są młodzi. Jego następcą został jakiś chłopaczyna. Nie będzie miał... 9
  • M&M 8 gru 2002 Radioholizm Skarżyła się Krasula, rycząc przy niedzieli (nie dojona, bo zgoda nie przyszła z Brukseli), że wbrew baranom prawy Polak i katolik to wcale nie to samo co "maryjoholik". 10
  • Playback 8 gru 2002 10
  • Narodziny euro 8 gru 2002 Operację wprowadzania euro od czerwca 2001 r. do lutego 2002 r. dokumentował na zlecenie Europejskiego Banku Centralnego znany fotograf Claudio Hils. 10
  • Fotoplastykon 8 gru 2002 12
  • Poczta 8 gru 2002 Złudzenie za złotówkę Dyrektor generalny Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Gro Brunland zleciła znanemu ekonomiście z Harvardu, prof. Jeffreyowi Sachsowi, opracowanie raportu na temat zależności pomiędzy systemem zdrowia w... 14
  • Kadry 8 gru 2002 15
  • Luka Rydzyka 8 gru 2002 Radio Maryja nie musi płacić podatków - wynika z ustawy 16
  • Wrocław exportowy 8 gru 2002 Expo we Wrocławiu nakręci koniunkturę w czwartej części Polski 20
  • Gniew ludda 8 gru 2002 Bez mała 200 lat temu grupy zwolenników Neda Ludda niszczyli maszyny w Yorkshire i Derbyshire. Dziś luddyści przenieśli się do Ożarowa. 24
  • Alfabet o Kisielu 8 gru 2002 Ludzie Kisiela o Stefanie Kisielewskim 28
  • Trwała tymczasowość 8 gru 2002 Lewicy nie spieszy się do likwidacji Senatu, bo nie ma nawet projektu nowelizacji konstytucji 32
  • Giełda i wektory 8 gru 2002 Hossa ŚwiatModlitwa o popytPiątek 29 listopada był - decyzją włoskich biskupów - dniem postu i modlitwy w intencji pracowników przeżywającego kryzys Fiata. "Niech Bóg obdarzy mądrością tych, którzy... 34
  • Zjednoczenie w cenie 8 gru 2002 Ile Kowalski zyska, a ile straci po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej 36
  • Magowie zysku 8 gru 2002 Oni pomnożą (lub stracą) twoje pieniądze 42
  • Japonia Europy 8 gru 2002 Niemcy stają się hamulcowym Starego Kontynentu 46
  • Żywy kapitał 8 gru 2002 Bagong bayani, czyli bohaterowie pracy kapitalistycznej 50
  • Światowa liga 8 gru 2002 O inwestorów walczy się latami, traci się ich w ciągu kilku miesięcy 52
  • Jak przegrać polski sukces? 8 gru 2002 Polscy politycy zachowują się tak, jakbyśmy piętnastce robili łaskę, że chcemy ją powiększyć 53
  • Gust świata 8 gru 2002 Britney Spears, bin Laden i Saddam Husajn to najpopularniejsze osoby w Internecie. Marylka, Frytka - najpopularniejszymi Polkami. 56
  • Muszę być odważny 8 gru 2002 Michał Karpiński: Dlaczego polscy kierowcy nie wygrywają w najważniejszych rajdach? Tomasz Kuchar: W światowych eliminacjach biorą udział zespoły fabryczne, które inwestują niebotyczne pieniądze w sprzęt i doskonalenie... 60
  • Pradziadek z klawiaturą 8 gru 2002 Amerykańscy emeryci odkrywają uroki Internetu 62
  • Nie czyń drugiemu... 8 gru 2002 Pamiętam, jak w szkole dziwiła mnie scena z "Krzyżaków", kiedy to o mało nie przegraliśmy bitwy pod Grunwaldem, bo król Jagiełło chciał wysłuchać trzeciej mszy świętej z rzędu, a tu nieprzyjaciel nacierał. Na... 64
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 8 gru 2002 Miasto na ekranie www.infomapa.pl Nie wiesz, jak dojechać na spotkanie, poszukujesz hydraulika czy apteki w okolicy swojego domu - wskazówki znajdziesz na stronie internetowego przewodnika. Oprócz elektronicznego planu Warszawy i... 64
  • Supersam 8 gru 2002 Makijaż na sylwestra W świątecznej kolekcji Celebrate firmy Estée Lauder znalazły się kosmetyki z dwóch przeciwstawnych kolorystycznie linii - Pure Color Velvet (złoty, śliwkowy) i Pure Color Crystal (srebrny, różowy).... 66
  • Lata tłuste dla chudych 8 gru 2002 Mężczyźni dbają o jedynie słuszną linię 68
  • Miliard dolarów pod choinką 8 gru 2002 Św. Mikołaj przyniesie nam to samo co Niemcom czy Francuzom 74
  • Świąteczny koncert życzeń 8 gru 2002 Ewa Bem piosenkarka Chciałabym dostać ładną pojemną szkatułkę na biżuterię i kilka flakonów perfum na różne okazje. Boucheron Jaďpur Początkowo zapach zaskakuje kompozycją śliwy, frezji, peoni i heliotropu. Nuta głębi... 74
  • Z łyżką za cholewą 8 gru 2002 Drogi Robercie! Usłyszawszy, że dwie ulice od mego domu Amerykanin otworzył lokal, gdzie osobiście przyrządza przysmaki kuchni teksańsko-meksykańskiej, bez zwłoki udałem się na miejsce z nadzieją na smakowite burrito, czyli kukurydziany... 84
  • Lataj LOT-em 8 gru 2002 W Wiecznym Mieście również starzy ludzie czują się młodo. Dlaczego? Bóg tylko to wie 85
  • Druga płeć - Niby nic, ale trochę nie po kolei 8 gru 2002 Kobiety nie mają czasu na spotkania, na których przelewałyby z pustego w próżne i z chłopa robiły babę 87
  • Władza Rasputinów 8 gru 2002 Trithemius, Torralba, Swedenborg, Cagliostro, Rasputin - to szalbierze rządzący rządzącymi 88
  • Know-how 8 gru 2002 Epidemie przed Kolumbem Już przed przybyciem Kolumba do Ameryki stan zdrowia Indian stale się pogarszał - twierdzą naukowcy z Ohio. Według Richarda Steckela, antropologa z uniwersytetu w Ohio, wpłynął na to rozwój kultury rolnej... 91
  • Powielacz Antinoriego 8 gru 2002 Pierwsze z dzieci-klonów ma się urodzić na początku stycznia 92
  • Anatomia furii 8 gru 2002 Jak mózg rodzi potwory 96
  • Bez granic 8 gru 2002 Kosmiczny interes W przyszłym roku każdy będzie miał szansę wysłać własny drobiazg na Księżyc. Kalifornijska firma TransOrbital planuje wystrzelić w kierunku srebrnego globu bezzałogowy pojazd TrailBlazer. Na jego pokładzie będzie... 98
  • Zagłębie rury 8 gru 2002 Jak w wielkiej rozgrywce politycznej Putin wykorzystuje pistolet gazowy i naftowy 100
  • Dwa języki Busha 8 gru 2002 Czy walka Izraela z palestyńskimi zamachowcami jest częścią globalnej wojny z terroryzmem? 104
  • Przekraczamy granice przyszłości 8 gru 2002 Kaliningrad może zbliżyć Moskwę do Brukseli 106
  • Polacy, halt! 8 gru 2002 Spóźnimy się z wejściem do "Europy bez granic", jaką jest strefa Schengen 108
  • Potęga lamentu 8 gru 2002 Dla wsi bardziej opłacalną inwestycją w przyszłość jest dopłata do rozumu Polaków niż do hektara 109
  • Menu 8 gru 2002 Polska Fotografowie na start! Szansa dla fotografów, którzy chcieliby zaistnieć, a nie mają gdzie wystawiać swoich prac - na 27. piętrze warszawskiego wieżowca Reform Plaza ulokowała się Galeria Bezdomna. Pomysłodawcy... 110
  • Cierpię, więc jestem 8 gru 2002 Oglądanie polskich filmów prowokuje do samobójczych myśli 114
  • Raj proroka 8 gru 2002 3,5 tysiąca skarbów sztuki islamu zgromadzono w muzeum na Hawajach 118
  • Kino Tomasza Raczka 8 gru 2002 ŚmierĆ nadejdzie jutro Reżyseria: Lee Tamahori W rolach głównych: Pierce Brosnan, Halle Berry, Rosamund Pike, Judi Dench, John Cleese Wielka Brytania/USA 2002 r. Dwudziesty Bond w czterdziestolecie serii filmowej to musiała być... 119
  • Anna Maria Metheny 8 gru 2002 Pat Metheny wprowadza Annę Marię Jopek na światowy rynek muzyczny 120
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 8 gru 2002 ANNA MARIA JOPEK & PAT METHENY Upojenie Muzyczni kochankowie Anna Maria Jopek i Pat Metheny nagrali płytę pełną dialogu duszy z muzyką. Zaczarowana dorożka, zaczarowany dorożkarz, zaczarowana gitara, zaczarowany głos. Nie będę... 121
  • Gdyby Szekspir robił filmy... 8 gru 2002 "Droga do zatracenia" nie jest historią mafijną ani czarnym kryminałem, lecz manierycznym dramatem nieporozumienia między ojcem i synem 122
  • Organ Ludu 8 gru 2002 124
  • DJ Wielka Lipa 8 gru 2002 Didżej przyćmił dawnych rockowych szarpidrutów, tuzów estrady, herosów sportu i kurdupli polityki 126

ZKDP - Nakład kontrolowany