Firmy-państwa - liga globalna

Firmy-państwa - liga globalna

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nowa edycja rankingu najbogatszych organizacji świata: 1.USA; 21. Wal - Mart; 30. Polska; 31. Ford...
Liga globalna: Wal-Mart na najwyższych obrotach

Gospodarka światowa w zeszłym roku rozwijała się w tempie nie przekraczającym 2 proc. Wśród najbogatszych było jeszcze gorzej. Średnie tempo wzrostu w Unii Europejskiej wyniosło 0,8 proc. (w Niemczech tylko 0,3 proc.), w Japonii 0,4 proc., a w najlepiej radzących sobie Stanach Zjednoczonych 2,4 proc. Ciężkie czasy nastały też dla największych korporacji. Pomijając falę bankructw, których najbardziej spektakularnym przykładem był Enron, wiele firm poniosło straty. Łączne przychody 500 największych przedsiębiorstw amerykańskich, które znalazły się na liście miesięcznika "Fortune", zmniejszyły się o 6 proc. (niemal pół biliona dolarów). Mimo to (nim gruby schudnie itd.) giganci biznesu mają się nie najgorzej. Na tegorocznej liście "100 najpotężniejszych republik świata" tygodnika "Wprost" po raz pierwszy występuje więcej korporacji (51) niż państw (49).

Dziedzictwo Sama Waltona
Listę największych firm już po raz drugi otwiera Wal-Mart Stores, największa amerykańska sieć supermarketów utworzona przez Sama Waltona w 1962 r. Przez 40 lat ta mała firma z Bentonville w stanie Arkansas przeistoczyła się w gigantyczną sieć handlu detalicznego, do której należy cztery tysiące hipermarketów na całym świecie, osiągających przychody o 20 proc. większe niż PKB Polski. Pracuje w nich ponad 1,3 mln osób (w USA mawiają, że Wal-Mart ma więcej mundurowych niż US Army).
W ostatnich pięciu latach przychody Wal-Mart wzrastały o 16 proc. rocznie. Na najbliższą pięciolatkę firma planuje roczny dwunastoprocentowy wzrost. W okresie spowolnienia gospodarczego sieci handlowe, zwłaszcza te, które oferują tanie towary, szybko się rozwijają nie tylko w USA. W Polsce tani sprzedawcy, jak choćby należąca do Marka Mikuśkiewicza sieć MarcPol, również zwiększają przychody o kilkanaście procent rocznie.
Jeżeli plany Wal-Mart zostałyby zrealizowane, a gospodarki największych krajów powiększałyby PKB o 3 proc. rocznie, pod względem przychodów sieć Waltona wyprzedziłaby za pięć lat Szwajcarię, stając się 16. potęgą świata.

Kto na fali?
Sceptycy twierdzą, a doświadczenie uczy, że żadnej firmie nie udało się długo utrzymać światowego prymatu. Przywołują zwykle dwa przykłady. Pierwszy to General Motors. W 1955 r., kiedy w "Fortune" pierwszy raz opublikowano listę największych firm, ten koncern był dwukrotnie większym przedsiębiorstwem od wicelidera. Wytwarzał 3 proc. PKB Stanów Zjednoczonych (udział Wal-Mart Stores szacuje się dzisiaj na 2,4 proc.) i najprawdopodobniej był piętnastą siłą gospodarczą świata. Mimo że - jak mawiano wtedy - "co jest dobre dla GM, jest też dobre dla Stanów Zjednoczonych", koncern utracił pozycję lidera. W 1974 r., po dwudziestu latach panowania, musiał ustąpić pierwszeństwa Exxonowi. Dzisiaj przegrywa także z Wal-Mart. Choć nadal jest trzecią firmą na świecie pod względem wartości obrotów (są większe o 10 proc. od PKB Polski).
Przykład drugi to The Great Atlantic and Pacific Tea Company. Popularne A&P przez lata było największą siecią amerykańskich supermarketów, a w latach 30. uznawano je za największe przedsiębiorstwo Stanów Zjednoczonych. Dzisiaj lata świetności ma za sobą, a od 1979 r. jest częścią międzynarodowego koncernu Tengelmann Group. Sceptycy przypominają też, że firmy handlowe specjalizujące się w "tanim" handlu dominują w czasach kryzysu, ale w okresach prosperity przegrywają rywalizację z przedsiębiorstwami produkcyjnymi.
Tyle sceptycy. Z kolei realiści zwracają uwagę, że przewaga, jaką ma Wal-Mart pod względem wielkości przychodów (30 mld USD nad ExxonMobil), jest zbyt duża, by mogła zostać zniwelowana przez kilka lat. Dlatego uważają, że przynajmniej do 2005 r. amerykańska sieć będzie otwierać listę gigantów. Chyba że nadciągnie nowa fala fuzji. Ponieważ pojawiły się pogłoski o możliwych połączeniach koncernów ExxonMobil i ChevronTexaco (191,5 mld USD plus 99,6 mld USD) oraz General Motors i Forda (177,2 mld USD i 162,4 mld USD), być może narodzi się nowy gigant (jeżeli amerykańskie ustawodawstwo antykartelowe na to zezwoli).

Kto nie wygra
Z pewnością amerykańskim korporacjom nie zagrożą w najbliższych latach Japończycy. Z trzema wyjątkami wszystkie firmy japońskie, a jest ich na liście 13, spadły w rankingu na niższe pozycje. Wyjątki to Toyota Motor, Nippon Life Insurance (przed rokiem poza pierwszą setką, teraz na 75. miejscu) i Honda. Pozostałe - Mitsubishi, Mitsui, Nippon Telegraph & Telephone, Itochu, Sumitomo, Marubeni, Hitachi, Matsushita Electric Industrial, Sony i Nissan - zanotowały niższe niż rok wcześniej przychody i spadły o kilka, kilkanaście miejsc. Nissho Iwai, Toshiba i Mizuko Holding znalazły się zaś poza pierwszą setką.
Przychody największej polskiej firmy, czyli PKN Orlen, wynoszą 25 mld zł. Dwa razy mniej niż ostatniego z pięciuset przedsiębiorstw na liście "Fortune". Z kolei przychody PZU, o który toczy się tak zażarty bój, sięgają 8 mld zł. Tyle są warte towary, które w ciągu roku kradną klienci w supermarketach założonych przed 41 laty przez Sama Waltona.

Wolne parostatki
Prawie nie zmieniła się pozycja na liście państw, nawet tych, które ledwo zipią z powodu stagnacji gospodarczej. To zrozumiałe, bo państwa są jak "bardzo wolno skręcające parostatki". Interesujące jest ponadto, jak zmienia się pozycja państw i firm w ciągu wielu lat. By to pokazać, zestawiliśmy aktualną listę 50 "najpotężniejszych republik świata" z rankingiem z 1970 r. Pozwala to dostrzec dwie prawidłowości. Po pierwsze, rośnie znaczenie megakorporacji - przed trzydziestu dwu laty w najbogatszej pięćdziesiątce było ich tylko 9, dziś jest 13. Po drugie, nastąpiły nieznaczne zmiany na liście największych firm i kolosalne w rankingu najbogatszych państw. Gdzieś się zapodziały druga potęga gospodarcza świata ZSRR i dwunasta - NRD. Polska zaś, kiedy statystyka przestała być w niej poezją i stała się nauką, opuściła 11. miejsce wśród najbogatszych tego świata. Jesteśmy na miejscu 30. i możemy się cieszyć, że wyprzedzają nas tylko cztery korporacje.




Ekstrak(l)asa

kraj lub korporacjamiejsce przed rokiemroczny PNB lub
przychody (w mld USD)
1. USA19780,8
2. Japonia24523,3
3. Niemcy3 1939,6
4. Wielka Brytania4 1476,8
5. Francja5 1380,7
6. Włochy6 1123,8
7. Chiny 7 1131,2
8. Kanada8681,6
9. Hiszpania10 588,0
10. Meksyk11 550,2
11. Brazylia9 528,9
12. Indie12 477,4
13. Korea Południowa13447,6
14. Holandia14 390,3
15. Australia15 385,9
16. Szwajcaria18 277,2
17. Argentyna16 260,3
18. Rosja17 253,4
19. Belgia19 245,3
20. Szwecja21 225,9
21. Wal-Mart Stores20219,8
22. Austria22 194,7
23. ExxonMobil23191,5
24. Arabia Sudyjska35181,1
25. General Motors24177,2
26. BP34 174,2
27. Hongkong27 170,9
28. Turcja30 167,3
29. Dania28 164,0
30. Polska26 163,6
31. Ford Motor 29162,4
32. Norwegia25 160,8
33. Indonezja31 144,7
34. Daimler-Chrysler32 136,8
35. Royal Dutch Shell Group33 135,2
36. General Electric37125,9
37. Finlandia41123,4
38. RPA38121,9
39. Grecja44121,0
40. Toyota Motor40120,8
41. Tajlandia39118,5
42. Wenezuela42117,2
43. Citigroup 45112,0
44. Portugalia46109,3
45. Iran 52 108,7
46. Izrael47106,6
47. Mitsubishi 36105,8
48. Mitsui 43101,2
49. Chevron-Texaco 5499,6
50. Egipt5399,6
51. Total Fina Elf 49 94,3
52. Nippon Telegraph & Telephone 5093,4
53. Itochu 4891,1
54. Singapur5688,8
55. Irlandia5187,7
56. Allianz 6885,9
57. IBM 5985,8
58. ING Group67 82,9
59. Kolumbia6181,6
60. Filipiny6580,8
61. Malezja58 79,3
62. Volkswagen 6279,2
63. Siemens 6477,3
64. Sumitomo 57 77,1
65. Altria Group -72,9
66. Marubeni6071,7
67. Chile69 70,6
68. Verizon Communications7267,1
69. Deutsche Bank7566,8
70. E.ON7166,4
71. US Postal Service7465,8
72. AXA 55 65,5
73. Credit Suisse 80 64,2
74. Hitachi 6363,9
75. Nippon Life Insurance-63,8
76. American Intl. Group7662,4
77. Carrefour 81 62,2
78. American Electric Power-61,2
79. Sony 7360,6
80. Pakistan78 60,0
81. Royal Ahold-59,6
82. AT&T95 59,1
83. Honda Motor8458,8
85. Boeing8558,1
86. El Paso8657,4
87. BNP Paribas8755,0
88. Matsushita Electric Industrial7054,9
89. Czechy-54,3
90. Home Depot-53,5
91. Bank of America Corp.9352,6
92. Aviva-52,3
93. Peru8852,2
94. Fiat9451,9
95. Assicurazioni Generali -51,3
96. Vivendi Universal-51,3
97. Nowa Zelandia10051,0
98. Algieria8951,0
99. Fannie Mae9750,8
100. RWE-50,6
Więcej możesz przeczytać w 17/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2003 (1065)

  • Wprost od czytelników 27 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
  • Na stronie - wejście, czyli wyjście! 27 kwi 2003, 1:00 Czy będziemy musieli uciekać z polskiego wyzysklandu? 3
  • Peryskop 27 kwi 2003, 1:00 33 tys. zł odszkodowania za niewykupienie przez PRL i III RP przedwojennych obligacji skarbu państwa plus 10 tys. zł odsetek od momentu złożenia pozwu zasądził na rzecz Henryka M., kombatanta z Białej-Podlaskiej, Sąd Okręgowy w... 6
  • Dossier 27 kwi 2003, 1:00 WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ, minister spraw zagranicznych "Sytuacja, w której amerykańscy podatnicy płacą na odbudowę Iraku, a o tym, jak przeznaczać pieniądze, decydują politycy z innych państw, w tym tych, które były... 7
  • Z życia koalicji 27 kwi 2003, 1:00 Rodacy! To świństwo. Nie doceniacie ciężko pracującego dla was rządu, oj, nie doceniacie. Z sondaży wynika, że rząd Millera popiera jakieś minus trzy procent obywateli, przeciw jest sto kilkanaście procent, a w kategorii ulubiony... 8
  • Z życia opozycji 27 kwi 2003, 1:00 Poseł PiS Tadeusz Cymański ograł w szachy Anatolija Karpowa. Zwycięstwo tym cenniejsze dla prawicowego działacza, że dawny mistrz świata był pupilkiem KPZR. No, to Jarosław Kaczyński na pewno spokojnie dałby mata Kasparowowi. Dziarska... 9
  • M&M 27 kwi 2003, 1:00 ROZWAŻANIA MOCARSTWA UCZESTNICZĄCEGO W ODBUDOWIE - felieton Marka Majewskiego 10
  • Playback 27 kwi 2003, 1:00 Lech Nikolski, minister - członek Rady Ministrów odpowiedzialnyza referendum europejskie, i Danuta Hübner, sekretarz stanu w MSZ,szefowa Komitetu ds. Integracji Europejskiej 10
  • Blair w "Simpsonach" 27 kwi 2003, 1:00 Tony Blair, premier Wielkiej Brytanii, użyczył głosu własnej animowanej postaci w kultowej kreskówce "Simpsonowie". Rysunkowy Blair ma odstające uszy i szeroki uśmiech. 10
  • Fotoplastykon 27 kwi 2003, 1:00 12
  • Poczta 27 kwi 2003, 1:00 Listy oc czytelników 14
  • Kadry 27 kwi 2003, 1:00 15
  • Jak znaleźć pracę w Europie 27 kwi 2003, 1:00 Czym byłby polski kapitalizm, gdyby kilkadziesiąt lat temu Jan Kulczyk, Jan Wejchert, Zygmunt Solorz, Marek Profus czy Piotr Buechner nie wyjechali na Zachód do pracy? Jedni z nich - jak Buechner - zaczynali w czasach studenckich, pracując w restauracjach czy jeżdżąc... 16
  • Władza pozorów 27 kwi 2003, 1:00 Cztery mity naprawy III Rzeczypospolitej 22
  • Zawodowe Wojsko Polskie 27 kwi 2003, 1:00 Latem 1995 r. holenderscy żołnierze z poboru ochraniali w Potocari w byłej Jugosławii obóz dla trzech tysięcy muzułmańskich uciekinierów. Gdy nadszedł zaprawiony w walkach serbski oddział, Holendrzy byli sparaliżowani ze strachu. Nikt nie próbował stawiać oporu, a niektórzy... 26
  • Telewizja Maryja 27 kwi 2003, 1:00 Telewizja Trwam może zniszczyć medialne imperium ojca Rydzyka 30
  • Kołchoz dziecięcy 27 kwi 2003, 1:00 Państwowe domy dziecka są trzy razy droższe niż rodzinne 32
  • Nałęcz - 16 kwietnia bis 27 kwi 2003, 1:00 Bezrozumna krytyka naszego członkostwa w UE łatwo może doprowadzić do kolejnego Rapallo 34
  • Giełda i wektory 27 kwi 2003, 1:00 Hossa ŚwiatDieta cudNajwiększy na świecie przewoźnik lotniczy American Airlines wciąż ma kłopoty finansowe. Linie mogą jednak liczyć na własnych pracowników. Wszystkie związki zawodowe zgodziły się na obniżenie płac, żeby... 36
  • Tygrys na mleku 27 kwi 2003, 1:00 Tylko co pięćdziesiąty dorosły Polak próbuje własnych sił w biznesie! 38
  • Kaprealizm 27 kwi 2003, 1:00 Polski kapitalizm nie ma nic wspólnego z Adamem Smithem 44
  • Polisa na przeżycie 27 kwi 2003, 1:00 Eureko może zachwiać finansami RP! 46
  • Firmy-państwa - liga globalna 27 kwi 2003, 1:00 Nowa edycja rankingu najbogatszych organizacji świata: 1.USA; 21. Wal - Mart; 30. Polska; 31. Ford... 48
  • Między orłem i młotem 27 kwi 2003, 1:00 Brytyjczycy zmieniają oblicze Aerofłotu 52
  • Państwo w mediach 27 kwi 2003, 1:00 Duży udział własności państwowej w mediach idzie w parze z niższym poziomem rozwoju gospodarczego 54
  • Między Scyllą a Charybdą 27 kwi 2003, 1:00 Lewicowy kurs wytyczyła "Solidarność", która 12 lat temu uznała, że dość wyrzeczeń 55
  • Supersam 27 kwi 2003, 1:00 Wejście smoka Toyota avensis to nowy gracz w klasie samochodów, w której o klienta walczą volkswagen passat, ford mondeo czy renault laguna. Nadwozie auta projektowano we Francji, a silniki i zawieszenie w Japonii. Samochód... 56
  • Gniewoterapia - wybuchy gniewu 27 kwi 2003, 1:00 Wybuchy gniewu stały się nową chorobą cywilizacyjną. Sprawdź, czy zarazek gniewu zainfekował Ciebie. 58
  • Wierny grze 27 kwi 2003, 1:00 Rozmowa z Michaelem Jordanem 62
  • Europa Stu Flag 27 kwi 2003, 1:00 Państwa narodowe kontra konfederacja regionów 64
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Głębia głąbów 27 kwi 2003, 1:00 Piotrze Drogi! Co prawda zima nie chciaŁa zejść ze sceny równie uparcie jak pan Czarzasty, ale nic nie zmieni faktu, że już pojawiają się pierwsze jarzyny - zwiastuny prawdziwej wiosny. 66
  • Banici z Formuły 1 27 kwi 2003, 1:00 W 2002 roku tylko sześć z siedemnastu wyścigów Formuły 1 zorganizowano poza Europą. W przyszłym roku proporcje mogą być odwrotne. 68
  • Zajączek mówi barankowi "nie" 27 kwi 2003, 1:00 Aż 37 proc. mężczyzn myśli o seksie co trzydzieści minut. Taką częstotliwością może się pochwalić tylko 11 proc. 70
  • Kurdystan wojenny 27 kwi 2003, 1:00 Kurdowie, niczym Polacy w XIX wieku, pozostają wyrzutem sumienia demokratycznego świata 72
  • Know - how 27 kwi 2003, 1:00 Grabieżcy Mezopotamii Złodzieje, którzy wtargnęli do muzeów w pogrążonym w chaosie Bagdadzie, ukradli bądź zniszczyli 170 tys. przedmiotów liczących niekiedy ponad sześć tysięcy lat, wartych miliardy dolarów... 75
  • Hybrydy człekokształtne 27 kwi 2003, 1:00 Klonowanie ludzi to produkcja żywych trupów 76
  • Fabryka serc 27 kwi 2003, 1:00 Jak w probówce wyhodować najważniejszy mięsień ciała 80
  • Cywilizacja barbarzyńców 27 kwi 2003, 1:00 Bestialstwo starożytnych Rzymian szokuje 82
  • Bez granic 27 kwi 2003, 1:00 Ogłoszona w Wielki Czwartek czternasta encyklika Jana Pawła II "Ecclesia de Eucharistia" odnosi się do "problemów, które zaciemniają horyzont naszych czasów". W encyklice papież potwierdził... 84
  • Amerykańskie wyzwanie 27 kwi 2003, 1:00 We Wprost: rozmowa z Colinem Powellem, sekretarzem stanu USA 86
  • Od okupacji do demokracji 27 kwi 2003, 1:00 Kto i co po Saddamie? 88
  • Bomba "L" 27 kwi 2003, 1:00 Husajn pozostawił amerykańskim saperom politycznym wielką minę 90
  • Damaszek po Bagdadzie? 27 kwi 2003, 1:00 Następna będzie Syria!". Nie skrywana satysfakcja pojawiała się w głosach moich rozmówców w Izraelu, kiedy podsumowywali wyniki zwycięskiej kampanii wojennej w Iraku. Państwo prezydenta Asada juniora jest postrzegane jako ostatni bastion antyamerykanizmu na Bliskim Wschodzie. 91
  • Unia krasnali 27 kwi 2003, 1:00 Ameryka usłyszy UE tylko wtedy, gdy przemówimy jednym głosem 92
  • Papa non grata 27 kwi 2003, 1:00 Dlaczego Aleksiej II mówi "niet" Janowi Pawłowi II? 94
  • Alleluja i do przodu 27 kwi 2003, 1:00 Nie skrewmy w czerwcu 2003 roku. Nie możemy i nie powinniśmy się bać 95
  • Menu 27 kwi 2003, 1:00 Kraj Bal marionetek Lalki mówią o ludziach więcej niż oni sami o sobie - powiedział kiedyś Jan Wilkowski, legenda polskiego teatru lalkowego. Na Międzynarodowym Festiwalu Solistów Lalkarzy w Łodzi (26-30 kwietnia) trzeci raz... 96
  • Kino opieki społecznej 27 kwi 2003, 1:00 Polscy filmowcy szykują skok na pieniądze podatników 100
  • Filmogra 27 kwi 2003, 1:00 Fabularne gry komputerowe zarabiają więcej niż przemysł filmowy 102
  • Kino Tomasza Raczka 27 kwi 2003, 1:00 Recenzje filmów: Johnny English, Gerry 103
  • Nielegalny Malewicz 27 kwi 2003, 1:00 Zanosi się na skandal w nowojorskim Muzeum Guggenheima. Na wielkiej wystawie Kazimierza Malewicza (1879-1935), mistrza rosyjskiej awangardy i jednego z prekursorów sztuki współczesnej, pojawią się obrazy, których status prawny jest co najmniej wątpliwy. 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 27 kwi 2003, 1:00 Recenzje płyt 105
  • Świat z lotu ptaka 27 kwi 2003, 1:00 "Makrokosmos" imponuje próbą podpatrzenia fenomenu przyrody, jakim są gigantyczne wędrówki ptaków 106
  • W pustyni i dżungli 27 kwi 2003, 1:00 Źle jest, kiedy ktoś Kalemu zabrać krowę, jeszcze gorzej, kiedy krowa się znajdzie. Tak w III RP powinno brzmieć prawo Kalego w odniesieniu do skradzionych samochodów, a przynajmniej do tico mojej żony. 108
  • Osobiste wątpliwości 27 kwi 2003, 1:00 Przyznam, że czuję się nieswojo, zgłaszając Szanownemu Społeczeństwu przed nadciągającym referendum europejskim swój problem. Zresztą, jaki problem? 108
  • Organ Ludu 27 kwi 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (30) Rok wyd. 2 WARSZAWA, wtorek 22 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta I sekretarz tym razem wykazał się czujnością Leszek Miller na Agorze Redakcja "Organu Ludu" zdobyła... 109
  • Świat na cacy 27 kwi 2003, 1:00 Wielka Komisja Poprawności MTV jest poważna jak sosnowa trumna i surowa jak Feliks Dzierżyński. Śledzi i wyłapuje wszystko, co zakazane 110