Firmy-państwa - liga globalna

Firmy-państwa - liga globalna

Dodano:   /  Zmieniono: 
Nowa edycja rankingu najbogatszych organizacji świata: 1.USA; 21. Wal - Mart; 30. Polska; 31. Ford...
Liga globalna: Wal-Mart na najwyższych obrotach

Gospodarka światowa w zeszłym roku rozwijała się w tempie nie przekraczającym 2 proc. Wśród najbogatszych było jeszcze gorzej. Średnie tempo wzrostu w Unii Europejskiej wyniosło 0,8 proc. (w Niemczech tylko 0,3 proc.), w Japonii 0,4 proc., a w najlepiej radzących sobie Stanach Zjednoczonych 2,4 proc. Ciężkie czasy nastały też dla największych korporacji. Pomijając falę bankructw, których najbardziej spektakularnym przykładem był Enron, wiele firm poniosło straty. Łączne przychody 500 największych przedsiębiorstw amerykańskich, które znalazły się na liście miesięcznika "Fortune", zmniejszyły się o 6 proc. (niemal pół biliona dolarów). Mimo to (nim gruby schudnie itd.) giganci biznesu mają się nie najgorzej. Na tegorocznej liście "100 najpotężniejszych republik świata" tygodnika "Wprost" po raz pierwszy występuje więcej korporacji (51) niż państw (49).

Dziedzictwo Sama Waltona
Listę największych firm już po raz drugi otwiera Wal-Mart Stores, największa amerykańska sieć supermarketów utworzona przez Sama Waltona w 1962 r. Przez 40 lat ta mała firma z Bentonville w stanie Arkansas przeistoczyła się w gigantyczną sieć handlu detalicznego, do której należy cztery tysiące hipermarketów na całym świecie, osiągających przychody o 20 proc. większe niż PKB Polski. Pracuje w nich ponad 1,3 mln osób (w USA mawiają, że Wal-Mart ma więcej mundurowych niż US Army).
W ostatnich pięciu latach przychody Wal-Mart wzrastały o 16 proc. rocznie. Na najbliższą pięciolatkę firma planuje roczny dwunastoprocentowy wzrost. W okresie spowolnienia gospodarczego sieci handlowe, zwłaszcza te, które oferują tanie towary, szybko się rozwijają nie tylko w USA. W Polsce tani sprzedawcy, jak choćby należąca do Marka Mikuśkiewicza sieć MarcPol, również zwiększają przychody o kilkanaście procent rocznie.
Jeżeli plany Wal-Mart zostałyby zrealizowane, a gospodarki największych krajów powiększałyby PKB o 3 proc. rocznie, pod względem przychodów sieć Waltona wyprzedziłaby za pięć lat Szwajcarię, stając się 16. potęgą świata.

Kto na fali?
Sceptycy twierdzą, a doświadczenie uczy, że żadnej firmie nie udało się długo utrzymać światowego prymatu. Przywołują zwykle dwa przykłady. Pierwszy to General Motors. W 1955 r., kiedy w "Fortune" pierwszy raz opublikowano listę największych firm, ten koncern był dwukrotnie większym przedsiębiorstwem od wicelidera. Wytwarzał 3 proc. PKB Stanów Zjednoczonych (udział Wal-Mart Stores szacuje się dzisiaj na 2,4 proc.) i najprawdopodobniej był piętnastą siłą gospodarczą świata. Mimo że - jak mawiano wtedy - "co jest dobre dla GM, jest też dobre dla Stanów Zjednoczonych", koncern utracił pozycję lidera. W 1974 r., po dwudziestu latach panowania, musiał ustąpić pierwszeństwa Exxonowi. Dzisiaj przegrywa także z Wal-Mart. Choć nadal jest trzecią firmą na świecie pod względem wartości obrotów (są większe o 10 proc. od PKB Polski).
Przykład drugi to The Great Atlantic and Pacific Tea Company. Popularne A&P przez lata było największą siecią amerykańskich supermarketów, a w latach 30. uznawano je za największe przedsiębiorstwo Stanów Zjednoczonych. Dzisiaj lata świetności ma za sobą, a od 1979 r. jest częścią międzynarodowego koncernu Tengelmann Group. Sceptycy przypominają też, że firmy handlowe specjalizujące się w "tanim" handlu dominują w czasach kryzysu, ale w okresach prosperity przegrywają rywalizację z przedsiębiorstwami produkcyjnymi.
Tyle sceptycy. Z kolei realiści zwracają uwagę, że przewaga, jaką ma Wal-Mart pod względem wielkości przychodów (30 mld USD nad ExxonMobil), jest zbyt duża, by mogła zostać zniwelowana przez kilka lat. Dlatego uważają, że przynajmniej do 2005 r. amerykańska sieć będzie otwierać listę gigantów. Chyba że nadciągnie nowa fala fuzji. Ponieważ pojawiły się pogłoski o możliwych połączeniach koncernów ExxonMobil i ChevronTexaco (191,5 mld USD plus 99,6 mld USD) oraz General Motors i Forda (177,2 mld USD i 162,4 mld USD), być może narodzi się nowy gigant (jeżeli amerykańskie ustawodawstwo antykartelowe na to zezwoli).

Kto nie wygra
Z pewnością amerykańskim korporacjom nie zagrożą w najbliższych latach Japończycy. Z trzema wyjątkami wszystkie firmy japońskie, a jest ich na liście 13, spadły w rankingu na niższe pozycje. Wyjątki to Toyota Motor, Nippon Life Insurance (przed rokiem poza pierwszą setką, teraz na 75. miejscu) i Honda. Pozostałe - Mitsubishi, Mitsui, Nippon Telegraph & Telephone, Itochu, Sumitomo, Marubeni, Hitachi, Matsushita Electric Industrial, Sony i Nissan - zanotowały niższe niż rok wcześniej przychody i spadły o kilka, kilkanaście miejsc. Nissho Iwai, Toshiba i Mizuko Holding znalazły się zaś poza pierwszą setką.
Przychody największej polskiej firmy, czyli PKN Orlen, wynoszą 25 mld zł. Dwa razy mniej niż ostatniego z pięciuset przedsiębiorstw na liście "Fortune". Z kolei przychody PZU, o który toczy się tak zażarty bój, sięgają 8 mld zł. Tyle są warte towary, które w ciągu roku kradną klienci w supermarketach założonych przed 41 laty przez Sama Waltona.

Wolne parostatki
Prawie nie zmieniła się pozycja na liście państw, nawet tych, które ledwo zipią z powodu stagnacji gospodarczej. To zrozumiałe, bo państwa są jak "bardzo wolno skręcające parostatki". Interesujące jest ponadto, jak zmienia się pozycja państw i firm w ciągu wielu lat. By to pokazać, zestawiliśmy aktualną listę 50 "najpotężniejszych republik świata" z rankingiem z 1970 r. Pozwala to dostrzec dwie prawidłowości. Po pierwsze, rośnie znaczenie megakorporacji - przed trzydziestu dwu laty w najbogatszej pięćdziesiątce było ich tylko 9, dziś jest 13. Po drugie, nastąpiły nieznaczne zmiany na liście największych firm i kolosalne w rankingu najbogatszych państw. Gdzieś się zapodziały druga potęga gospodarcza świata ZSRR i dwunasta - NRD. Polska zaś, kiedy statystyka przestała być w niej poezją i stała się nauką, opuściła 11. miejsce wśród najbogatszych tego świata. Jesteśmy na miejscu 30. i możemy się cieszyć, że wyprzedzają nas tylko cztery korporacje.




Ekstrak(l)asa

kraj lub korporacjamiejsce przed rokiemroczny PNB lub
przychody (w mld USD)
1. USA19780,8
2. Japonia24523,3
3. Niemcy3 1939,6
4. Wielka Brytania4 1476,8
5. Francja5 1380,7
6. Włochy6 1123,8
7. Chiny 7 1131,2
8. Kanada8681,6
9. Hiszpania10 588,0
10. Meksyk11 550,2
11. Brazylia9 528,9
12. Indie12 477,4
13. Korea Południowa13447,6
14. Holandia14 390,3
15. Australia15 385,9
16. Szwajcaria18 277,2
17. Argentyna16 260,3
18. Rosja17 253,4
19. Belgia19 245,3
20. Szwecja21 225,9
21. Wal-Mart Stores20219,8
22. Austria22 194,7
23. ExxonMobil23191,5
24. Arabia Sudyjska35181,1
25. General Motors24177,2
26. BP34 174,2
27. Hongkong27 170,9
28. Turcja30 167,3
29. Dania28 164,0
30. Polska26 163,6
31. Ford Motor 29162,4
32. Norwegia25 160,8
33. Indonezja31 144,7
34. Daimler-Chrysler32 136,8
35. Royal Dutch Shell Group33 135,2
36. General Electric37125,9
37. Finlandia41123,4
38. RPA38121,9
39. Grecja44121,0
40. Toyota Motor40120,8
41. Tajlandia39118,5
42. Wenezuela42117,2
43. Citigroup 45112,0
44. Portugalia46109,3
45. Iran 52 108,7
46. Izrael47106,6
47. Mitsubishi 36105,8
48. Mitsui 43101,2
49. Chevron-Texaco 5499,6
50. Egipt5399,6
51. Total Fina Elf 49 94,3
52. Nippon Telegraph & Telephone 5093,4
53. Itochu 4891,1
54. Singapur5688,8
55. Irlandia5187,7
56. Allianz 6885,9
57. IBM 5985,8
58. ING Group67 82,9
59. Kolumbia6181,6
60. Filipiny6580,8
61. Malezja58 79,3
62. Volkswagen 6279,2
63. Siemens 6477,3
64. Sumitomo 57 77,1
65. Altria Group -72,9
66. Marubeni6071,7
67. Chile69 70,6
68. Verizon Communications7267,1
69. Deutsche Bank7566,8
70. E.ON7166,4
71. US Postal Service7465,8
72. AXA 55 65,5
73. Credit Suisse 80 64,2
74. Hitachi 6363,9
75. Nippon Life Insurance-63,8
76. American Intl. Group7662,4
77. Carrefour 81 62,2
78. American Electric Power-61,2
79. Sony 7360,6
80. Pakistan78 60,0
81. Royal Ahold-59,6
82. AT&T95 59,1
83. Honda Motor8458,8
85. Boeing8558,1
86. El Paso8657,4
87. BNP Paribas8755,0
88. Matsushita Electric Industrial7054,9
89. Czechy-54,3
90. Home Depot-53,5
91. Bank of America Corp.9352,6
92. Aviva-52,3
93. Peru8852,2
94. Fiat9451,9
95. Assicurazioni Generali -51,3
96. Vivendi Universal-51,3
97. Nowa Zelandia10051,0
98. Algieria8951,0
99. Fannie Mae9750,8
100. RWE-50,6
Więcej możesz przeczytać w 17/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2003 (1065)

  • Wprost od czytelników27 kwi 2003, 1:00Listy od czytelników3
  • Na stronie - wejście, czyli wyjście!27 kwi 2003, 1:00Czy będziemy musieli uciekać z polskiego wyzysklandu?3
  • Peryskop27 kwi 2003, 1:0033 tys. zł odszkodowania za niewykupienie przez PRL i III RP przedwojennych obligacji skarbu państwa plus 10 tys. zł odsetek od momentu złożenia pozwu zasądził na rzecz Henryka M., kombatanta z Białej-Podlaskiej, Sąd Okręgowy w...6
  • Dossier27 kwi 2003, 1:00WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ, minister spraw zagranicznych "Sytuacja, w której amerykańscy podatnicy płacą na odbudowę Iraku, a o tym, jak przeznaczać pieniądze, decydują politycy z innych państw, w tym tych, które były...7
  • Z życia koalicji27 kwi 2003, 1:00Rodacy! To świństwo. Nie doceniacie ciężko pracującego dla was rządu, oj, nie doceniacie. Z sondaży wynika, że rząd Millera popiera jakieś minus trzy procent obywateli, przeciw jest sto kilkanaście procent, a w kategorii ulubiony...8
  • Z życia opozycji27 kwi 2003, 1:00Poseł PiS Tadeusz Cymański ograł w szachy Anatolija Karpowa. Zwycięstwo tym cenniejsze dla prawicowego działacza, że dawny mistrz świata był pupilkiem KPZR. No, to Jarosław Kaczyński na pewno spokojnie dałby mata Kasparowowi. Dziarska...9
  • M&M27 kwi 2003, 1:00ROZWAŻANIA MOCARSTWA UCZESTNICZĄCEGO W ODBUDOWIE - felieton Marka Majewskiego10
  • Playback27 kwi 2003, 1:00Lech Nikolski, minister - członek Rady Ministrów odpowiedzialnyza referendum europejskie, i Danuta Hübner, sekretarz stanu w MSZ,szefowa Komitetu ds. Integracji Europejskiej10
  • Blair w "Simpsonach"27 kwi 2003, 1:00Tony Blair, premier Wielkiej Brytanii, użyczył głosu własnej animowanej postaci w kultowej kreskówce "Simpsonowie". Rysunkowy Blair ma odstające uszy i szeroki uśmiech.10
  • Fotoplastykon27 kwi 2003, 1:0012
  • Poczta27 kwi 2003, 1:00Listy oc czytelników14
  • Kadry27 kwi 2003, 1:0015
  • Jak znaleźć pracę w Europie27 kwi 2003, 1:00Czym byłby polski kapitalizm, gdyby kilkadziesiąt lat temu Jan Kulczyk, Jan Wejchert, Zygmunt Solorz, Marek Profus czy Piotr Buechner nie wyjechali na Zachód do pracy? Jedni z nich - jak Buechner - zaczynali w czasach studenckich, pracując w...16
  • Władza pozorów27 kwi 2003, 1:00Cztery mity naprawy III Rzeczypospolitej22
  • Zawodowe Wojsko Polskie27 kwi 2003, 1:00Latem 1995 r. holenderscy żołnierze z poboru ochraniali w Potocari w byłej Jugosławii obóz dla trzech tysięcy muzułmańskich uciekinierów. Gdy nadszedł zaprawiony w walkach serbski oddział, Holendrzy byli sparaliżowani ze strachu. Nikt nie próbował...26
  • Telewizja Maryja27 kwi 2003, 1:00Telewizja Trwam może zniszczyć medialne imperium ojca Rydzyka30
  • Kołchoz dziecięcy27 kwi 2003, 1:00Państwowe domy dziecka są trzy razy droższe niż rodzinne32
  • Nałęcz - 16 kwietnia bis27 kwi 2003, 1:00Bezrozumna krytyka naszego członkostwa w UE łatwo może doprowadzić do kolejnego Rapallo34
  • Giełda i wektory27 kwi 2003, 1:00Hossa ŚwiatDieta cudNajwiększy na świecie przewoźnik lotniczy American Airlines wciąż ma kłopoty finansowe. Linie mogą jednak liczyć na własnych pracowników. Wszystkie związki zawodowe zgodziły się na obniżenie płac, żeby...36
  • Tygrys na mleku27 kwi 2003, 1:00Tylko co pięćdziesiąty dorosły Polak próbuje własnych sił w biznesie!38
  • Kaprealizm27 kwi 2003, 1:00Polski kapitalizm nie ma nic wspólnego z Adamem Smithem44
  • Polisa na przeżycie27 kwi 2003, 1:00Eureko może zachwiać finansami RP!46
  • Firmy-państwa - liga globalna27 kwi 2003, 1:00Nowa edycja rankingu najbogatszych organizacji świata: 1.USA; 21. Wal - Mart; 30. Polska; 31. Ford...48
  • Między orłem i młotem27 kwi 2003, 1:00Brytyjczycy zmieniają oblicze Aerofłotu52
  • Państwo w mediach27 kwi 2003, 1:00Duży udział własności państwowej w mediach idzie w parze z niższym poziomem rozwoju gospodarczego54
  • Między Scyllą a Charybdą27 kwi 2003, 1:00Lewicowy kurs wytyczyła "Solidarność", która 12 lat temu uznała, że dość wyrzeczeń55
  • Supersam27 kwi 2003, 1:00Wejście smoka Toyota avensis to nowy gracz w klasie samochodów, w której o klienta walczą volkswagen passat, ford mondeo czy renault laguna. Nadwozie auta projektowano we Francji, a silniki i zawieszenie w Japonii. Samochód...56
  • Gniewoterapia - wybuchy gniewu27 kwi 2003, 1:00Wybuchy gniewu stały się nową chorobą cywilizacyjną. Sprawdź, czy zarazek gniewu zainfekował Ciebie.58
  • Wierny grze27 kwi 2003, 1:00Rozmowa z Michaelem Jordanem62
  • Europa Stu Flag27 kwi 2003, 1:00Państwa narodowe kontra konfederacja regionów64
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Głębia głąbów27 kwi 2003, 1:00Piotrze Drogi! Co prawda zima nie chciaŁa zejść ze sceny równie uparcie jak pan Czarzasty, ale nic nie zmieni faktu, że już pojawiają się pierwsze jarzyny - zwiastuny prawdziwej wiosny.66
  • Banici z Formuły 127 kwi 2003, 1:00W 2002 roku tylko sześć z siedemnastu wyścigów Formuły 1 zorganizowano poza Europą. W przyszłym roku proporcje mogą być odwrotne.68
  • Zajączek mówi barankowi "nie"27 kwi 2003, 1:00Aż 37 proc. mężczyzn myśli o seksie co trzydzieści minut. Taką częstotliwością może się pochwalić tylko 11 proc.70
  • Kurdystan wojenny27 kwi 2003, 1:00Kurdowie, niczym Polacy w XIX wieku, pozostają wyrzutem sumienia demokratycznego świata72
  • Know - how27 kwi 2003, 1:00Grabieżcy Mezopotamii Złodzieje, którzy wtargnęli do muzeów w pogrążonym w chaosie Bagdadzie, ukradli bądź zniszczyli 170 tys. przedmiotów liczących niekiedy ponad sześć tysięcy lat, wartych miliardy dolarów...75
  • Hybrydy człekokształtne27 kwi 2003, 1:00Klonowanie ludzi to produkcja żywych trupów76
  • Fabryka serc27 kwi 2003, 1:00Jak w probówce wyhodować najważniejszy mięsień ciała80
  • Cywilizacja barbarzyńców27 kwi 2003, 1:00Bestialstwo starożytnych Rzymian szokuje82
  • Bez granic27 kwi 2003, 1:00Ogłoszona w Wielki Czwartek czternasta encyklika Jana Pawła II "Ecclesia de Eucharistia" odnosi się do "problemów, które zaciemniają horyzont naszych czasów". W encyklice papież potwierdził...84
  • Amerykańskie wyzwanie27 kwi 2003, 1:00We Wprost: rozmowa z Colinem Powellem, sekretarzem stanu USA86
  • Od okupacji do demokracji27 kwi 2003, 1:00Kto i co po Saddamie?88
  • Bomba "L"27 kwi 2003, 1:00Husajn pozostawił amerykańskim saperom politycznym wielką minę90
  • Damaszek po Bagdadzie?27 kwi 2003, 1:00Następna będzie Syria!". Nie skrywana satysfakcja pojawiała się w głosach moich rozmówców w Izraelu, kiedy podsumowywali wyniki zwycięskiej kampanii wojennej w Iraku. Państwo prezydenta Asada juniora jest postrzegane jako ostatni bastion...91
  • Unia krasnali27 kwi 2003, 1:00Ameryka usłyszy UE tylko wtedy, gdy przemówimy jednym głosem92
  • Papa non grata27 kwi 2003, 1:00Dlaczego Aleksiej II mówi "niet" Janowi Pawłowi II?94
  • Alleluja i do przodu27 kwi 2003, 1:00Nie skrewmy w czerwcu 2003 roku. Nie możemy i nie powinniśmy się bać95
  • Menu27 kwi 2003, 1:00Kraj Bal marionetek Lalki mówią o ludziach więcej niż oni sami o sobie - powiedział kiedyś Jan Wilkowski, legenda polskiego teatru lalkowego. Na Międzynarodowym Festiwalu Solistów Lalkarzy w Łodzi (26-30 kwietnia) trzeci raz...96
  • Kino opieki społecznej27 kwi 2003, 1:00Polscy filmowcy szykują skok na pieniądze podatników100
  • Filmogra27 kwi 2003, 1:00Fabularne gry komputerowe zarabiają więcej niż przemysł filmowy102
  • Kino Tomasza Raczka27 kwi 2003, 1:00Recenzje filmów: Johnny English, Gerry103
  • Nielegalny Malewicz27 kwi 2003, 1:00Zanosi się na skandal w nowojorskim Muzeum Guggenheima. Na wielkiej wystawie Kazimierza Malewicza (1879-1935), mistrza rosyjskiej awangardy i jednego z prekursorów sztuki współczesnej, pojawią się obrazy, których status prawny jest co najmniej...104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego27 kwi 2003, 1:00Recenzje płyt105
  • Świat z lotu ptaka27 kwi 2003, 1:00"Makrokosmos" imponuje próbą podpatrzenia fenomenu przyrody, jakim są gigantyczne wędrówki ptaków106
  • W pustyni i dżungli27 kwi 2003, 1:00Źle jest, kiedy ktoś Kalemu zabrać krowę, jeszcze gorzej, kiedy krowa się znajdzie. Tak w III RP powinno brzmieć prawo Kalego w odniesieniu do skradzionych samochodów, a przynajmniej do tico mojej żony.108
  • Osobiste wątpliwości27 kwi 2003, 1:00Przyznam, że czuję się nieswojo, zgłaszając Szanownemu Społeczeństwu przed nadciągającym referendum europejskim swój problem. Zresztą, jaki problem?108
  • Organ Ludu27 kwi 2003, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (30) Rok wyd. 2 WARSZAWA, wtorek 22 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta I sekretarz tym razem wykazał się czujnością Leszek Miller na Agorze Redakcja "Organu Ludu" zdobyła...109
  • Świat na cacy27 kwi 2003, 1:00Wielka Komisja Poprawności MTV jest poważna jak sosnowa trumna i surowa jak Feliks Dzierżyński. Śledzi i wyłapuje wszystko, co zakazane110