Cywilizacja barbarzyńców

Cywilizacja barbarzyńców

Dodano:   /  Zmieniono: 
Bestialstwo starożytnych Rzymian szokuje


Już pierwszy cesarz rzymski August uznał, iż zabijanie z powodów religijnych powinno być zakazane w całym imperium. Okazuje się jednak, że nie wszyscy poddani skłonni byli ulec jego woli. Rzymianie okupujący Wyspy Brytyjskie od 55 r. p.n.e. do 410 r. n.e. nie tylko dokonywali rytualnych mordów, ale dopuszczali się także dzieciobójstwa, zakopywali ludzi żywcem i okaleczali ciała zabitych - do takich wniosków doszli archeolodzy z University of Wales na podstawie analizy szczątków znalezionych na rzymskich cmentarzyskach w Wielkiej Brytanii. Szczególnie okrutne zachowania, brutalne traktowanie jeńców i dzieci w kulturach starożytnych przypisywane było barbarzyńcom. Okazuje się tymczasem, że jedna z największych cywilizacji, jakie kiedykolwiek powstały na ziemi, również miała w sobie barbarzyński pierwiastek.

Zabić kilkakroć
Ofiary rzymskich legionów były w różnym wieku, różnej płci, pochodziły z różnych klas społecznych. "Duży ich odsetek stanowili ludzie z pewnymi ułomnościami fizycznymi" - przekonuje Miranda Aldhouse Green z University of Wales, która niedawno zestawiła wyniki pracy wielu ekip archeologów badających rzymski sposób grzebania zmarłych na Wyspach Brytyjskich. Częstą praktyką było "zabijanie kilkakrotne", na przykład ofiary najpierw topiono, potem duszono, a wreszcie podcinano im gardło. Często tym okrutnym zabiegom towarzyszyły obrzędy religijne łamiące edykt cesarza Augusta. Zamordowani znajdowani są bowiem w pobliżu miejsc świątynnych bądź w rytualnych szybach czy studniach. Niedaleko świątyni w miejscowości St. Albans znaleziono szczątki nastoletniego chłopca z II w n.e., którego najpierw pobito na śmierć, a następnie odcięto mu głowę i zdjęto z niej skórę. Potem, jak przekonują archeolodzy, umieszczono ją w świątyni.
Obrzędy, których elementem było odcinanie głów, były silnie zakorzenione w tradycji celtyckiej i obecne na Wyspach Brytyjskich, nim pojawili się tam Rzymianie. Naukowcy odkrywają jednak ze zdumieniem, że zwyczaje te kontynuowano także pod panowaniem okupantów znad Tybru. Potwierdzają to znalezione we Wroxeter szczątki oskalpowanej głowy z III w. n.e. oraz fragmenty dwóch czaszek wtopione w mur świątyni w Cosgrove w hrabstwie Northamptonshire.

Legiony dzieciobójców
Edykt cesarza Walentyniana zakazał dzieciobójstwa dopiero w 374 r., czyniąc wyjątek dla osób bardzo biednych. Aktów tych jednak - jak zaświadczają znaleziska brytyjskie - dopuszczano się nawet po tym edykcie, w ostatniej fazie okupacji wysp. Simon Mays z English Heritage przebadał 164 szkielety dzieci z końcowego okresu panowania Rzymian na Wyspach Brytyjskich. Mierząc długość kości udowych, ustalił, że przeważająca większość niemowlaków umarła w czasie, gdy przewidziany był ich poród. Powodem nie były komplikacje okołoporodowe prowadzące do śmierci dziecka. Zdaniem Maysa, oznacza to, że większość z przebadanych przez niego noworodków została po prostu zabita.
Niepokój archeologów wzbudziły też proporcje pomiędzy liczbą kobiet i mężczyzn pochowanych na cmentarzach z okresu panowania rzymskiego. Podczas zeszłorocznych prac wykopaliskowych na cmentarzu w Southwark okazało się, że szkieletów mężczyzn było dwukrotnie więcej niż szczątków kobiet. Różnice te nasilają się szczególnie w ubogich ośrodkach miejskich. Zdaniem uczonych, może to oznaczać, że dziewczynki były zabijane z powodów ekonomicznych.
Archeolodzy natknęli się też na ślady świadczące o rytualnym dzieciobójstwie. W świątyni w Springfield w hrabstwie Kent, odkrytej w latach 60. XX wieku, w każdym z czterech rogów odnaleziono ciała dwojga zabitych dzieci. Z kolei w centrum Cambridge uczeni znaleźli wiele podziemnych relikwiarzy i rytualnych szybów, z których aż dwanaście zawierało szczątki noworodków.

Niech duchy pozostaną w ziemi
W większości wypadków Rzymianie traktowali zmarłych z wielką czcią. Niekiedy jednak rzymskie obyczaje dotyczące zmarłych budzą przerażenie. Okaleczenia, pozbawianie ciał niektórych członków, krępowanie zmarłych czy wreszcie chowanie ich twarzą do dołu to najczęstsze z tych trudnych do wyjaśnienia praktyk.
Większość brytyjskich cmentarzy z okresu rzymskiego ma od kilku do kilkunastu grobów, w których zmarli zostali złożeni twarzą do dołu. W wielu wypadkach takiemu pochówkowi towarzyszą też inne zabiegi. Na Londyńskim Cmentarzu Wschodnim znaleziono czternaście ciał pochowanych twarzą do dołu, a dwa spośród nich były dodatkowo przygniecione potężnymi kamieniami położonymi na plecach, inne miały ręce związane z tyłu. Na innych cmentarzach u ludzi złożonych twarzą do dołu znajdowano też ślady licznych okaleczeń dokonywanych już po śmierci.
Najbardziej przekonującym sposobem wyjaśnienia tych praktyk jest chęć ustrzeżenia się przed powrotem duchów zmarłych na ziemię. Czasami jednak przyczyny rzymskiego okrucieństwa pozostają nie wyjaśnione. Niedawno na cmentarzu Lankhills w Winchester wśród kilku szkieletów z odciętymi głowami archeolodzy znaleźli bezgłowe szczątki trzyletniego dziecka.
W powszechniej opinii Rzymianie postrzegani są jako twórcy praw i gigantycznego wielonarodowego państwa. Ich kultura to jeden z filarów cywilizacji Zachodu. Filarów rzęsiście skropionych krwią ofiar barbarzyństwa.

Paweł Górecki
Więcej możesz przeczytać w 17/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 17/2003 (1065)

  • Wprost od czytelników27 kwi 2003, 1:00Listy od czytelników3
  • Na stronie - wejście, czyli wyjście!27 kwi 2003, 1:00Czy będziemy musieli uciekać z polskiego wyzysklandu?3
  • Peryskop27 kwi 2003, 1:0033 tys. zł odszkodowania za niewykupienie przez PRL i III RP przedwojennych obligacji skarbu państwa plus 10 tys. zł odsetek od momentu złożenia pozwu zasądził na rzecz Henryka M., kombatanta z Białej-Podlaskiej, Sąd Okręgowy w...6
  • Dossier27 kwi 2003, 1:00WŁODZIMIERZ CIMOSZEWICZ, minister spraw zagranicznych "Sytuacja, w której amerykańscy podatnicy płacą na odbudowę Iraku, a o tym, jak przeznaczać pieniądze, decydują politycy z innych państw, w tym tych, które były...7
  • Z życia koalicji27 kwi 2003, 1:00Rodacy! To świństwo. Nie doceniacie ciężko pracującego dla was rządu, oj, nie doceniacie. Z sondaży wynika, że rząd Millera popiera jakieś minus trzy procent obywateli, przeciw jest sto kilkanaście procent, a w kategorii ulubiony...8
  • Z życia opozycji27 kwi 2003, 1:00Poseł PiS Tadeusz Cymański ograł w szachy Anatolija Karpowa. Zwycięstwo tym cenniejsze dla prawicowego działacza, że dawny mistrz świata był pupilkiem KPZR. No, to Jarosław Kaczyński na pewno spokojnie dałby mata Kasparowowi. Dziarska...9
  • M&M27 kwi 2003, 1:00ROZWAŻANIA MOCARSTWA UCZESTNICZĄCEGO W ODBUDOWIE - felieton Marka Majewskiego10
  • Playback27 kwi 2003, 1:00Lech Nikolski, minister - członek Rady Ministrów odpowiedzialnyza referendum europejskie, i Danuta Hübner, sekretarz stanu w MSZ,szefowa Komitetu ds. Integracji Europejskiej10
  • Blair w "Simpsonach"27 kwi 2003, 1:00Tony Blair, premier Wielkiej Brytanii, użyczył głosu własnej animowanej postaci w kultowej kreskówce "Simpsonowie". Rysunkowy Blair ma odstające uszy i szeroki uśmiech.10
  • Fotoplastykon27 kwi 2003, 1:0012
  • Poczta27 kwi 2003, 1:00Listy oc czytelników14
  • Kadry27 kwi 2003, 1:0015
  • Jak znaleźć pracę w Europie27 kwi 2003, 1:00Czym byłby polski kapitalizm, gdyby kilkadziesiąt lat temu Jan Kulczyk, Jan Wejchert, Zygmunt Solorz, Marek Profus czy Piotr Buechner nie wyjechali na Zachód do pracy? Jedni z nich - jak Buechner - zaczynali w czasach studenckich, pracując w...16
  • Władza pozorów27 kwi 2003, 1:00Cztery mity naprawy III Rzeczypospolitej22
  • Zawodowe Wojsko Polskie27 kwi 2003, 1:00Latem 1995 r. holenderscy żołnierze z poboru ochraniali w Potocari w byłej Jugosławii obóz dla trzech tysięcy muzułmańskich uciekinierów. Gdy nadszedł zaprawiony w walkach serbski oddział, Holendrzy byli sparaliżowani ze strachu. Nikt nie próbował...26
  • Telewizja Maryja27 kwi 2003, 1:00Telewizja Trwam może zniszczyć medialne imperium ojca Rydzyka30
  • Kołchoz dziecięcy27 kwi 2003, 1:00Państwowe domy dziecka są trzy razy droższe niż rodzinne32
  • Nałęcz - 16 kwietnia bis27 kwi 2003, 1:00Bezrozumna krytyka naszego członkostwa w UE łatwo może doprowadzić do kolejnego Rapallo34
  • Giełda i wektory27 kwi 2003, 1:00Hossa ŚwiatDieta cudNajwiększy na świecie przewoźnik lotniczy American Airlines wciąż ma kłopoty finansowe. Linie mogą jednak liczyć na własnych pracowników. Wszystkie związki zawodowe zgodziły się na obniżenie płac, żeby...36
  • Tygrys na mleku27 kwi 2003, 1:00Tylko co pięćdziesiąty dorosły Polak próbuje własnych sił w biznesie!38
  • Kaprealizm27 kwi 2003, 1:00Polski kapitalizm nie ma nic wspólnego z Adamem Smithem44
  • Polisa na przeżycie27 kwi 2003, 1:00Eureko może zachwiać finansami RP!46
  • Firmy-państwa - liga globalna27 kwi 2003, 1:00Nowa edycja rankingu najbogatszych organizacji świata: 1.USA; 21. Wal - Mart; 30. Polska; 31. Ford...48
  • Między orłem i młotem27 kwi 2003, 1:00Brytyjczycy zmieniają oblicze Aerofłotu52
  • Państwo w mediach27 kwi 2003, 1:00Duży udział własności państwowej w mediach idzie w parze z niższym poziomem rozwoju gospodarczego54
  • Między Scyllą a Charybdą27 kwi 2003, 1:00Lewicowy kurs wytyczyła "Solidarność", która 12 lat temu uznała, że dość wyrzeczeń55
  • Supersam27 kwi 2003, 1:00Wejście smoka Toyota avensis to nowy gracz w klasie samochodów, w której o klienta walczą volkswagen passat, ford mondeo czy renault laguna. Nadwozie auta projektowano we Francji, a silniki i zawieszenie w Japonii. Samochód...56
  • Gniewoterapia - wybuchy gniewu27 kwi 2003, 1:00Wybuchy gniewu stały się nową chorobą cywilizacyjną. Sprawdź, czy zarazek gniewu zainfekował Ciebie.58
  • Wierny grze27 kwi 2003, 1:00Rozmowa z Michaelem Jordanem62
  • Europa Stu Flag27 kwi 2003, 1:00Państwa narodowe kontra konfederacja regionów64
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Głębia głąbów27 kwi 2003, 1:00Piotrze Drogi! Co prawda zima nie chciaŁa zejść ze sceny równie uparcie jak pan Czarzasty, ale nic nie zmieni faktu, że już pojawiają się pierwsze jarzyny - zwiastuny prawdziwej wiosny.66
  • Banici z Formuły 127 kwi 2003, 1:00W 2002 roku tylko sześć z siedemnastu wyścigów Formuły 1 zorganizowano poza Europą. W przyszłym roku proporcje mogą być odwrotne.68
  • Zajączek mówi barankowi "nie"27 kwi 2003, 1:00Aż 37 proc. mężczyzn myśli o seksie co trzydzieści minut. Taką częstotliwością może się pochwalić tylko 11 proc.70
  • Kurdystan wojenny27 kwi 2003, 1:00Kurdowie, niczym Polacy w XIX wieku, pozostają wyrzutem sumienia demokratycznego świata72
  • Know - how27 kwi 2003, 1:00Grabieżcy Mezopotamii Złodzieje, którzy wtargnęli do muzeów w pogrążonym w chaosie Bagdadzie, ukradli bądź zniszczyli 170 tys. przedmiotów liczących niekiedy ponad sześć tysięcy lat, wartych miliardy dolarów...75
  • Hybrydy człekokształtne27 kwi 2003, 1:00Klonowanie ludzi to produkcja żywych trupów76
  • Fabryka serc27 kwi 2003, 1:00Jak w probówce wyhodować najważniejszy mięsień ciała80
  • Cywilizacja barbarzyńców27 kwi 2003, 1:00Bestialstwo starożytnych Rzymian szokuje82
  • Bez granic27 kwi 2003, 1:00Ogłoszona w Wielki Czwartek czternasta encyklika Jana Pawła II "Ecclesia de Eucharistia" odnosi się do "problemów, które zaciemniają horyzont naszych czasów". W encyklice papież potwierdził...84
  • Amerykańskie wyzwanie27 kwi 2003, 1:00We Wprost: rozmowa z Colinem Powellem, sekretarzem stanu USA86
  • Od okupacji do demokracji27 kwi 2003, 1:00Kto i co po Saddamie?88
  • Bomba "L"27 kwi 2003, 1:00Husajn pozostawił amerykańskim saperom politycznym wielką minę90
  • Damaszek po Bagdadzie?27 kwi 2003, 1:00Następna będzie Syria!". Nie skrywana satysfakcja pojawiała się w głosach moich rozmówców w Izraelu, kiedy podsumowywali wyniki zwycięskiej kampanii wojennej w Iraku. Państwo prezydenta Asada juniora jest postrzegane jako ostatni bastion...91
  • Unia krasnali27 kwi 2003, 1:00Ameryka usłyszy UE tylko wtedy, gdy przemówimy jednym głosem92
  • Papa non grata27 kwi 2003, 1:00Dlaczego Aleksiej II mówi "niet" Janowi Pawłowi II?94
  • Alleluja i do przodu27 kwi 2003, 1:00Nie skrewmy w czerwcu 2003 roku. Nie możemy i nie powinniśmy się bać95
  • Menu27 kwi 2003, 1:00Kraj Bal marionetek Lalki mówią o ludziach więcej niż oni sami o sobie - powiedział kiedyś Jan Wilkowski, legenda polskiego teatru lalkowego. Na Międzynarodowym Festiwalu Solistów Lalkarzy w Łodzi (26-30 kwietnia) trzeci raz...96
  • Kino opieki społecznej27 kwi 2003, 1:00Polscy filmowcy szykują skok na pieniądze podatników100
  • Filmogra27 kwi 2003, 1:00Fabularne gry komputerowe zarabiają więcej niż przemysł filmowy102
  • Kino Tomasza Raczka27 kwi 2003, 1:00Recenzje filmów: Johnny English, Gerry103
  • Nielegalny Malewicz27 kwi 2003, 1:00Zanosi się na skandal w nowojorskim Muzeum Guggenheima. Na wielkiej wystawie Kazimierza Malewicza (1879-1935), mistrza rosyjskiej awangardy i jednego z prekursorów sztuki współczesnej, pojawią się obrazy, których status prawny jest co najmniej...104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego27 kwi 2003, 1:00Recenzje płyt105
  • Świat z lotu ptaka27 kwi 2003, 1:00"Makrokosmos" imponuje próbą podpatrzenia fenomenu przyrody, jakim są gigantyczne wędrówki ptaków106
  • W pustyni i dżungli27 kwi 2003, 1:00Źle jest, kiedy ktoś Kalemu zabrać krowę, jeszcze gorzej, kiedy krowa się znajdzie. Tak w III RP powinno brzmieć prawo Kalego w odniesieniu do skradzionych samochodów, a przynajmniej do tico mojej żony.108
  • Osobiste wątpliwości27 kwi 2003, 1:00Przyznam, że czuję się nieswojo, zgłaszając Szanownemu Społeczeństwu przed nadciągającym referendum europejskim swój problem. Zresztą, jaki problem?108
  • Organ Ludu27 kwi 2003, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 17 (30) Rok wyd. 2 WARSZAWA, wtorek 22 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta I sekretarz tym razem wykazał się czujnością Leszek Miller na Agorze Redakcja "Organu Ludu" zdobyła...109
  • Świat na cacy27 kwi 2003, 1:00Wielka Komisja Poprawności MTV jest poważna jak sosnowa trumna i surowa jak Feliks Dzierżyński. Śledzi i wyłapuje wszystko, co zakazane110