Pomidor w ziemniaku

Pomidor w ziemniaku

Unia boi się konkurencji amerykańskiego zboża - tańszego i nie skażonego pestycydami
Genetycznie modyfikowane rośliny zostały przetestowane na wszelkie możliwe sposoby. Stwierdzono, że nadają się do spożycia - powiedział "Wprost" prof. James N. Siedow, biolog z Duke University. - Po uruchomieniu produkcji transgenicznych zbóż zużycie pestycydów w rolnictwie spadnie o 60 proc. Nie trudno się domyślić, kto na tym straci - twierdzi prof. Tomasz Twardowski, biotechnolog z Polskiej Akademii Nauk.
W XIX wieku robotnicy niszczyli maszyny tkackie, bo uważali, że nowoczesne urządzenia przemysłowe zabierają im pracę. Dziś wrogami postępu, tym razem w rolnictwie, są Europejczycy - tak obowiązujący w Unii Europejskiej zakaz uprawiania roślin zmodyfikowanych genetycznie skomentował niedawno Robert Zoellick z Departamentu Handlu USA. W październiku tego roku upływa termin pięcioletniego moratorium w tej sprawie. Stany Zjednoczone, nie czekając na decyzję Brukseli, wniosły skargę przeciwko Unii Europejskiej do Światowej Organizacji Handlu (WTO). Wniosek poparło kilkanaście krajów, m. in. Australia, Kanada, Meksyk, Argentyna i Egipt.

Superchwasty?
Waszyngton twierdzi, że Unia Europejska boi się konkurencji zboża zza oceanu - tańszego i nie skażonego pestycydami. Bruksela przekonuje, że dba jedynie o środowisko i zdrowie konsumentów. 44 proc. mieszkańców Europy Zachodniej uważa, że żywność modyfikowana genetycznie jest szkodliwa dla zdrowia - wykazały badania Eurobarometru. Według tygodnika "Der Spiegel", ponad 70 proc. konsumentów w Niemczech nie chce kupować produktów transgenicznych.
Biotechnologia - podobnie jak wojna w Iraku - podzieliła świat. Chiny i Indie dostrzegły w niej szansę na poprawę sytuacji żywnościowej oraz rozwój naukowy i gospodarczy. Spór w tej sprawie między Europą i USA wstrząsnął południową Afryką. Pod naciskiem Wielkiej Brytanii Zambia odmówiła w ubiegłym roku przyjęcia transportu amerykańskiej zmodyfikowanej kukurydzy. Prezydent Levy Mwanawasa nazwał ją "trucizną". Podobnie zareagowały inne byłe brytyjskie kolonie - Zimbabwe oraz Malawi.
Podzielone są również opinie naukowców. Ryzyko, że rośliny transgeniczne okażą się szkodliwe dla zdrowia jest takie samo jak w wypadku produktów spożywczych uzyskiwanych tradycyjnymi metodami - oświadczyła w maju tego roku brytyjska akademia nauk Royal Society. Ekolodzy ostrzegają, że mutacje genetyczne drogą nie kontrolowanych krzyżówek mogą się przenieść z roślin uprawnych na dziko rosnące. W Kanadzie pojawiła się odmiana rzepaku odporna na trzy rodzaje środków chwastobójczych. - Rzepak łatwo krzyżuje się z roślinami dzikimi, także z chwastami. Niebezpieczeństwo powstania superchwastów jest w Europie większe niż w Ameryce. Pola uprawne na Starym Kontynencie są na ogół małe i położone blisko łąk oraz lasów - powiedział "Wprost" prof. Derek Bewley, biolog z Uniwersytetu Guelph w Ontario w Kanadzie.

Soja inaczej
Mimo niechęci i wątpliwości Unia Europejska będzie prawdopodobnie zmuszona otworzyć rynek na rośliny transgeniczne. W ostatnich pięciu latach powierzchnia upraw biotechnologicznych w UE - i tak niewielkich - zmniejszyła się o 80 proc. - wykazał najnowszy raport European Science and Technology Observatory (przetrwały jedynie małe, w większości doświadczalnie poletka, głównie w Hiszpanii). W tym czasie obszar upraw biotechnologicznych na całym świecie - głównie w USA i Argentynie - zwiększył się ponadtrzydziestokrotnie (do 60 mln ha). Hoduje się ponad 100 gatunków roślin zmienionych genetycznie. Oprócz odpornej na szkodniki bawełny pojawią się pomidory zawierające więcej flawonoidów działających jak witaminy przeciwutleniające oraz rzepak z podwójną zawartością witaminy E. Prof. Jan Szopa z Instytutu Biochemii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Wrocławskiego wyhodował ziemniaki z flawonoidami, czyli pomidora w ziemniaku.
Moratorium nie przeszkodziło sprowadzeniu do Europy transgenicznej żywności. - Sklepy są pełne zmodyfikowanej soi, czy ktoś przeciw temu protestuje? - pyta retorycznie prof. Stefan Malepszy, biotechnolog ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Ponad 30 tys. dostępnych na rynku europejskim produktów żywnościowych zawiera zmienioną genetycznie soję (w USA dwie trzecie żywności zawiera zmodyfikowane genetycznie rośliny, m. in. kukurydzę i rzepak). Wkrótce na półkach sklepowych nie będzie produktów pozbawionych komponentów transgenicznych. Komisja Europejska zaproponowała, żeby oznaczenie GM pojawiło się jedynie na produktach zawierających ponad 0,9 proc. składników zmodyfikowanych genetycznie (na razie obowiązuje limit 0,1 proc.).

Odwołać moratorium!
Całkowite dopuszczenie produktów GM na europejski rynek to tylko kwestia czasu - twierdzą rozmówcy "Wprost". Według amerykańskiego koncernu Monsanto, będzie to możliwe w 2005 r. Za trzy lata rynek produktów biotechnologicznych będzie wart w Europie ponad 100 mld euro - ocenia Komisja Europejska opowiadająca się za zniesieniem moratorium. Gdy europejscy rolnicy zaczną uprawiać modyfikowane genetycznie zboże, wartość sprzedaży nawozów sztucznych i pestycydów zmniejszy się o kilka miliardów dolarów rocznie. Europejscy rolnicy tylko na ochronę upraw kukurydzy przed szkodnikami wydają co roku około 600 mln USD.
Amerykańskie koncerny biotechnologiczne są właścicielami 80 proc. patentów na produkty transgeniczne (wydają na badania ponad 10 mld USD rocznie). - Rozwój naukowy w tym zakresie w Europie jest opóźniony w stosunku do USA o 10-15 lat - powiedział "Wprost" Philippe Busquin, komisarz UE ds. badań naukowych. Unia powinna jak najszybciej zająć się rozwojem upraw transgenicznych, jeśli nie chce jedynie biernie korzystać z osiągnięć amerykańskiej biotechnologii.


BIOSPÓR
MINUSY PLUSY
  • szkodliwe skutki spożywania roślin zmodyfikowanych genetycznie mogą się ujawnić dopiero po wielu latach
  • wszystkie uprawy mogą zostać skażone pyłkami roślin zmodyfikowanych genetycznie
  • mogą powstać superchwasty odporne na środki chemiczne
  • dzięki modyfikacjom genetycznym uprawy staną się wydajniejsze i wzrośnie produkcja żywności na świecie
  • skrócenie cyklu wegetacyjnego roślin umożliwi uprawianie wielu gatunków w strefach klimatycznych, w których wcześniej nie było to możliwe
  • spadnie zużycie środków ochrony roślin, co pozwoli obniżyć koszty upraw i zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska
  • będzie można "genetycznie zaprojektować" smak, zapach i właściwości odżywcze produktów spożywczych

PHILIPPE BUSQUIN
europejski komisarz ds. badań naukowych
Modyfikowana genetycznie żywność nie jest zakazana w Europie. Od 1998 r. nie wolno jedynie wydawać zezwoleń na uprawy transgeniczne oraz związane z nimi działania marketingowe. Europejskie organizacje ekologiczne sprzeciwiają się jakimkolwiek, nawet eksperymentalnym, uprawom roślin transgenicznych na otwartej przestrzeni, bo uważają, że nie ma pewności, czy nie będą one szkodliwe dla środowiska. Komisja Europejska popiera prowadzenie badań pozwalających ustalić, jakie zabezpieczenia należy przyjąć, aby zmodyfikowana żywność nie była zagrożeniem dla ludzi i środowiska.

Książe zdrowych biznesmenów
Wyjątkowo wrogo do inżynierii genetycznej nastawiony jest książę Karol. Brytyjski następca tronu jest zwolennikiem ekologicznej żywności i produktów, które powstają wyłącznie z naturalnych składników. Nic w tym dziwnego - czerpie z tego ogromne zyski. Jako następcy tronu przysługuje mu tytuł księcia Kornwalii i prawo własności 52 tys. ha na południu Anglii. Prawie 500 farm i lasów, jakie znajdują się na tym terenie, przynosi ponad 5 mln funtów zysku rocznie. Oprócz tego książę Karol 13 lat temu założył firmę Duchy Originals (prawie 2 mln funtów zysków rocznie), zajmującą się produkcją żywności organicznej, czyli produktów, które powstają naturalnymi metodami.
Okładka tygodnika WPROST: 26/2003
Więcej możesz przeczytać w 26/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2003 (1074)

  • Na stronie - Gwałt na dzieciach 29 cze 2003, 1:00 Chory jest ten, kto cieleśnie wykorzystuje dziatki. Chore będą one aż do końca swego żywota. 3
  • Peryskop 29 cze 2003, 1:00 Zamach na papieża? Siedem osób podejrzanych o przygotowywanie prowokacji aresztowała w przeddzień przyjazdu papieża do Banja Luki bośniacka policja. W domach aresztowanych znaleziono materiały wybuchowe, granaty ręczne oraz... 8
  • Dossier 29 cze 2003, 1:00 Leszek BALCEROWICZ prezes NBP "Historia zna wiele przypadków krajów, które poniosły karę z powodu braku dyscypliny finansowej. Nie znam natomiast krajów, którym taka dyscyplina na dłuższą metę... 9
  • Z życia koalicji 29 cze 2003, 1:00 I żeby we władzach SLD już teraz było co najmniej 30 procent kobiet, a za rok 40 procent - taki postulat wysunęły obradujące na swym kongresie kobiety lewicy. W ten sposób - przekonują nasze La Pasionarie - SLD pokaże najpierw na... 10
  • Z życia opozycji 29 cze 2003, 1:00 Lech Kaczyński rozpoczął walkę z hałasem na warszawskim Starym Mieście. Przy okazji tej krucjaty stwierdził: "Muzyka techno doprowadza przeciętnego człowieka do obłędu w ciągu piętnastu minut". Potwierdza to nasze stare... 11
  • M&M 29 cze 2003, 1:00  HISTORYJA O CUDOWNYM NAWRÓCENIU My chcemy Boga w preambule i w konstytucji tak w ogóle!... Czy to prawica głos zabiera? Nie. To grzmi w Grecji rząd Millera. Cudowne stołka ocalenie spowodowało nawrócenie. 12
  • Playback 29 cze 2003, 1:00 12
  • Trichet za Duisenberga 29 cze 2003, 1:00 Jean-Claude Trichet, prezes francuskiego banku centralnego, jest kandydatem na nowego szefa Europejskiego Banku Centralnego - potwierdzili na szczycie w Porto Carras w Grecji przywódcy państw Unii Europejskiej. 12
  • Fotoplastykon 29 cze 2003, 1:00 14
  • Poczta 29 cze 2003, 1:00 Święci Europy Chciałbym zauważyć - wbrew temu, co napisał autor artykułu "Święci Europy" (nr 23) - że w polityce święci się raczej nie zdarzają. Gösta von Uexküll w pracy "Adenauer" (wznowionej przez... 16
  • Kadry 29 cze 2003, 1:00 17
  • Dzieciołapka Kroloppa 29 cze 2003, 1:00 Czy dyrektor Polskich Słowików należał do międzynarodowej siatki pedofilów? 18
  • Naród socjalholików 29 cze 2003, 1:00 Polska jest państwem patologicznie opiekuńczym - wynika z danych spisu powszechnego 24
  • Garnizon gangsterów 29 cze 2003, 1:00 Rezydenci gangów i handlarze narkotyków rządzą jednostkami wojskowymi. 28
  • Łowcy rent 29 cze 2003, 1:00 50-60 mln zł ukradł podatnikom gang przyznający lewe renty 32
  • Samoobrona prokuratorów 29 cze 2003, 1:00 Publikacją "Gangrena w Lublinie" przerwaliśmy zmowę milczenia wokół korupcji w lubelskim wymiarze sprawiedliwości 36
  • Nałęcz - Bańka mydlana 29 cze 2003, 1:00 Dyskutowana zmiana podatkowa przypomina gaszenie ognia potokami benzyny 37
  • Zawracanie gitary - Państwo niczyje 29 cze 2003, 1:00 Dla nas to typowe - prywatyzacji brakuje, prywaty jest w nadmiarze 37
  • Giełda i wektory 29 cze 2003, 1:00 Hossa Świat Męska domena Po sześciu latach zakończyła się walka o prawo własności adresu internetowego sex.com. Sąd odrzucił apelację Gary'ego Kremena, który nielegalnie używał domeny. Kremen pod adresem sex.com stworzył... 38
  • Klub 100 29 cze 2003, 1:00 "Wprost" gościł najbogatszych Polaków 40
  • Program Kulczyka 29 cze 2003, 1:00 Najbogatszy Polak budzi orła 40
  • Cafe Wprost - Chirurg biznesu 29 cze 2003, 1:00 Spotkanie z Janem Kulczykiem, pierwszym na liście 100 najbogatszych Polaków tygodnika "Wprost" 42
  • Loża pretendentów 29 cze 2003, 1:00 Tydzień temu ogłosiliśmy Listę 100 Najbogatszych Polaków. Teraz ciąg dalszy naszego rankingu - 25 kandydatów na wejście do przyszłorocznego spisu. 44
  • Zawód emeryt 29 cze 2003, 1:00 Nasz system emerytalny premiuje lenistwo i prowadzi do finansowej katastrofy 50
  • Profesor Jekyll i mi(ni)ster Hyde 29 cze 2003, 1:00 Jest was dwóch w jednym, panie Hausner? 53
  • Sprinter na sterydach 29 cze 2003, 1:00 Silne euro to nie afrodyzjak, lecz przekleństwo dla Starego Kontynentu 54
  • Załatwione odmownie 29 cze 2003, 1:00 Gdyby nie ropa naftowa, kraje arabskie byłyby dzisiaj równie biedne jak Afryka na południe od Sahary 56
  • Supersam 29 cze 2003, 1:00 Pustynna róża Balsam, peeling, mleczko i emulsja do ciała firmy Annayake - wchodzące w skład linii pielęgnacyjnej Hanami - zawierają wakame, czyli ekstrakt z brązowych wodorostów o działaniu ujędrniającym i... 58
  • Zapach kobiety 29 cze 2003, 1:00 61 tys. Polek z wyższym wykształceniem porzuciło karierę zawodową na rzecz wychowywania dzieci. 60
  • Polski książę 29 cze 2003, 1:00 Podczas wizyty w Polsce w 1994 r. książę Kentu poprowadził czołg T-72 64
  • Pokaż się! 29 cze 2003, 1:00 Fotoblogi, czyli obrazkowe dzienniki intymne, podbijają Internet 66
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Struganie szparaga 29 cze 2003, 1:00 Drogi przyjacielu! Dzięki za przemiły prezent z Niemiec w postaci nożyka do obierania szparagów dla leworęcznych. 68
  • UPAdek Wołynia 29 cze 2003, 1:00 Krwawa konfrontacja Ukraińców z Polakami 60 lat temu posłużyła jedynie Sowietom 70
  • Know-how 29 cze 2003, 1:00 Infekcja pod krawatem Lekarze nie powinni używać krawatów, ponieważ ta część męskiej garderoby przyczynia się do przenoszenia zarazków - uznali uczestnicy ostatniego posiedzenia British Medical Association. Gdy lekarz pochyla... 73
  • Pomidor w ziemniaku 29 cze 2003, 1:00 Unia boi się konkurencji amerykańskiego zboża - tańszego i nie skażonego pestycydami 74
  • Rak ze strachu 29 cze 2003, 1:00 Naukowcy sporządzili onkologiczny horoskop 78
  • Viagra na kaszel 29 cze 2003, 1:00 Jak jeden lek sprzedać cierpiącym na różne schorzenia 80
  • Korozja terapii 29 cze 2003, 1:00 Lekarze często nie rozpoznają hemochromatozy, spowodowanej odkładaniem się żelaza w tkankach 81
  • Bez granic 29 cze 2003, 1:00 Motyle we włosach Coroczne wyścigi konne na królewskim torze w Ascot od zawsze były rewią mody. Brytyjska arystokracja tradycyjnie uważa je za otwarcie letniego sezonu zabaw. Tegoroczne zawody pokazują, że to konserwatywne z natury... 82
  • Bliski zachód przemocy 29 cze 2003, 1:00 Irańscy mułłowie będą musieli słuchać narodu, a Palestyńczycy poskromić terrorystów 84
  • Irańska bomba 29 cze 2003, 1:00 Wobec Teheranu i Amerykanie, i Europejczycy zgodnie użyli argumentu siły 86
  • Otto von Schröder 29 cze 2003, 1:00 Nie ma mowy o porozumieniu między kanclerzem Niemiec a prezydentem USA 88
  • Salonikowe wyjście 29 cze 2003, 1:00 25 państw UE będzie się domagało zmian w projekcie europejskiej konstytucji 90
  • Dwie unie 29 cze 2003, 1:00 Co zmienia unijna konstytucja 92
  • Wicepapieże 29 cze 2003, 1:00 Jak biskup Dziwisz wyręczył Pana Boga 94
  • Cytat dyplomatyczny - Uwaga na młodych 29 cze 2003, 1:00 Być może polska polityka wymaga wakacji, ale nie należy liczyć, że uzdrowi ją upływ czasu 95
  • Menu 29 cze 2003, 1:00 Wydarzenia - kraj Sztukmistrz z placu Grzybowskiego To ja odkryłem Tercet Egzotyczny i byłem ich pierwszym menedżerem - mówi Szymon Szurmiej, reżyser tea-tralny, dyrektor Teatru Żydowskiego w Warszawie, obchodzący kilka dni temu 80.... 96
  • Operawoman 29 cze 2003, 1:00 Ewa Michnik przygotowuje największe plenerowe przedstawienie operowe na świecie 100
  • Weneckie przegrzanie 29 cze 2003, 1:00 Biennale w Wenecji przeżywa wyraźny kryzys 104
  • Jurek zawodowiec 29 cze 2003, 1:00 Pan Bóg czuwał nade mną i nie dał mi studiować reżyserii w Polsce - mówi Jurek Bogajewicz 106
  • Kino Tomasza Raczka 29 cze 2003, 1:00 Życie za życie Reżyseria: Alan Parker W rolach głównych: Kevin Spacey, Kate Winslet USA 2003 *** Rzadko się zdarza, by tak wiele wysiłku, talentu (po stronie twórców) i oczekiwań (po stronie widzów) zakończyło... 107
  • System idiotele - Nie chcę i nie muszę 29 cze 2003, 1:00 Jak to dobrze, że nie muszę kurczowo trzymać się stołka, wchodząc dla jego ocalenia w konszachty z różnej maści karierowiczami. Obrażać przed komisją śledczą inteligentnych ludzi i inteligencji innych ludzi pokrętnym... 108
  • Nowowizja - Mężowie stanu i zaufania 29 cze 2003, 1:00 Zaufanie staje się u nas towarem deficytowym 108
  • Organ Ludu 29 cze 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 26 (39) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 23 czerwca 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta L. Miller na Salonikach Europy: polska walka o preambułę Shvyenteauvite czy Shvyateauvide A może... 109
  • Skibą w mur - Kosztowna darmocha 29 cze 2003, 1:00 Kochamy być oszukiwani. Dzięki informacjom o "okazjach" i "dawaniu za darmo" mamy poczucie, że ktoś o nas dba i ktoś się nami przejmuje 110

ZKDP - Nakład kontrolowany