Sejf ocalenia narodowego

Sejf ocalenia narodowego

Dodano:   /  Zmieniono: 
Balcerowicz liczy na nas i czasem za nas
Polityczny sąd nad prezesem banku centralnego i Radą Polityki Pienięż-
nej - tego możemy się spodziewać, gdy 22 lipca Sejm będzie rozpatrywał sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2002 r. Cały skład RPP musi zostać wymieniony przez Sejm, Senat i prezydenta do połowy stycznia 2004 r., gdy wygaśnie kadencja jej obecnych członków. Posłowie nie przegapią więc okazji do zaatakowania rady, by przygotować grunt pod wprowadzenie do niej odpowiadających im "ekspertów".
Niezależność banków centralnych jest solą w oku polityków na całym świecie. W krajach cywilizowanych bank centralny i rząd wraz z ministerstwem finansów próbują osiągnąć kompromis i skoordynować politykę monetarną z fiskalną. W krajach mniej cywilizowanych, do których zalicza się Polska, priorytetem polityków jest dobro własne. Stąd regularne potyczki między dwiema instytucjami kształtującymi naszą politykę gospodarczą. Do dziś w tej wojnie bitwy wygrywał raczej NBP.

Ocaleni przed krachem
Praprzyczyną zaostrzania się konfliktu między bankiem centralnym a rządem jest stan gospodarki. W Polsce konsumpcyjne i inwestycyjne rozpasanie w latach 1995-1998 mierzono wskaźnikami dwucyfrowymi. Gospodarczy "cud nad Wisłą" miał jednak nietrwałe fundamenty, bo bilans obrotów bieżących zamknął się w końcu 1999 r. katastrofalnym deficytem w wysokości niemal 10 proc. PKB. "Studzenia" gospodarki w celu zapobieżenia kryzysowi walutowemu (wówczas kryzysy takie szalały na świecie, by wspomnieć azjatycki i rosyjski) można było dokonać w sposób dwojaki: zaostrzając politykę fiskalną, czyli zmniejszając deficyt budżetowy przez podwyżkę podatków lub obniżkę wydatków, albo zaostrzając politykę monetarną. Deficyt budżetu z 2 proc. PKB w 1999 r. wzrósł do 4,3 proc. w 2001 r., więc NBP rozpoczął serię podwyżek stóp procentowych z 13 proc. w 1999 r. do 19 proc. w początkach 2001 r. Do dziś zbiera cięgi za "schłodzenie" naszej gospodarki, choć wyręczył nieodpowiedzialnych polityków, którzy zadłużali państwo. Bank centralny zwalczył groźbę kryzysu walutowego, rząd przegrał wzrost gospodarczy. 1:0 dla NBP.

Ocaleni przed inflacją
Kolejnym punktem zapalnym stała się kwestia inflacji i wysokości stóp procentowych. RPP zbiła inflację z 13 proc. w początkach 1998 r. do około procentu w połowie 2003 r. Jest to jej bezsprzeczny sukces. Stopy procentowe NBP obni-
żono w tym czasie z 23,5 proc. do 5,25 proc. Obniżki stóp były jednak w przekonaniu wielu polityków (i części ekonomistów) zbyt niskie, by znacząco wpłynąć na zmniejszenie oprocentowania kredytów w bankach komercyjnych, a tym samym ożywić gospodarkę. Oprocentowanie kredytów dla osób prywatnych i firm spadło z około 20 proc. w końcu 1998 r. do 
10 proc. w połowie 2003 r. Finansowanie deficytu budżetowego przez banki komercyjne wzrosło zaś z 
50 mld zł w 1998 r. do 100 mld zł w połowie tego roku. Zarazem odsetek udzielonych kredytów, które mogą nie zostać spłacone, wzrósł na koniec 2002 r. do 20 proc. dla całego sektora bankowego. Rząd skwapliwie wykorzystuje więc opinię dość solidnego kredytobiorcy i zwiększa deficyt budżetowy oraz emisje obligacji, które kupują głównie banki. Rząd i przedsiębiorcy konkurują więc w bankach o te same kredyty. Oczywiście, banki wolą ich udzielać rządowi. NBP wygrywa bitwę z inflacją, a rząd o kredyty dla budżetu. Remis 1:1. Tyle że dla polskiej gospodarki jest on fatalny.

Ocalić rezerwy!
Ostatnia bitwa między rządem a NBP i obecną RPP rozegra się o tzw. rezerwę rewaluacyjną banku centralnego. Najpierw rząd musi jednak dobrać się do rezerw walutowych NBP, na które składają się głównie dolary i euro oraz trochę złota. Od początku lat 90. bank centralny częściej skupował, niż sprzedawał, waluty, wymieniając je na złote po kursach obowiązujących w przeszłości. Różnica między średnią ceną nabycia rezerw walutowych (np. 2,5 zł za dolara) a ich wartością przeliczaną po obecnym kursie (np. 4 zł za dolara) to właśnie rezerwa rewaluacyjna - wyłącznie zapis księgowy. Rząd chciałby wykorzystać ją do finansowania dziury budżetowej, co w praktyce oznacza prymitywny dodruk pustego pieniądza. Pozyskanie środków z tej rezerwy wymagałoby sprzedania odpowiedniej liczby walut. Obecne rezerwy NBP pozwalają, w razie kryzysu walutowego, na pokrycie wszystkich wyemitowanych złotówek i części depozytów w bankach, ale nie starczą na pokrycie nawet połowy kredytów walutowych zaciągniętych przez rząd, polskie firmy i gospodarstwa domowe (około 82 mld USD). Rezerw walutowych nie mamy więc wcale za dużo!
Wydaje się, że tę bitwę również wygrają bank centralny i rada. W najbliższych miesiącach przekonamy się, czy nowi członkowie RPP zostaną "poproszeni" o podpisanie godzącego w NBP cyrografu o ekspansywnej polityce monetarnej (czyli zgody na dodruk pieniądza) i aktywnej polityce walutowej (czyli dewaluacji złotego). Dlatego zawczasu warto przyszłym członkom przypomnieć, że obowiązkiem NBP jest ponoszenie "odpowiedzialności za wartość polskiego pieniądza" i "utrzymanie stabilnego poziomu cen", a nie spełnianie zachcianek rządu. W innym wypadku będzie to nie zwycięstwo rządu, lecz gol samobójczy dla Polski.
Więcej możesz przeczytać w 30/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 30/2003 (1078)

  • Wprost od czytelników27 lip 2003, 1:00Biały eksport Wzwiązku z artykułem "Biały eksport" (nr 27) chciałbym przypomnieć, że szwedzka służba zdrowia niemal w całości jest zmonopolizowana przez państwo i w 100 proc. opłacana z podatków. Otwarcie prywatnego gabinetu...3
  • Na stronie - Masa krytyczna27 lip 2003, 1:00Robiłem tylko to, czego wyraźnie nie zabraniali mi politycy" - uznał z rozbrajającą szczerością podczas swego procesu w 1932 r. Al Capone, najsłynniejszy amerykański gangster.3
  • Peryskop27 lip 2003, 1:00Z Wyszehradu do Europy Skończyły się referenda, zaczęły się schody do Europy. O przyszłość grupy wyszehradzkiej w Unii Europejskiej spierali się m.in. ambasadorowie Słowacji - Magda Vasaryova i Czech - Bed˝ich Kopecky, były ambasador Węgier -...6
  • Kadry27 lip 2003, 1:009
  • Poczta27 lip 2003, 1:00"Altalena" Abu Mazena W wyniku błędnej redakcji w moim tekście "'Altalena' Abu Mazena" (nr 20) dwie sprawy wymagają wyjaśnienia. 600 tysięcy Żydów z krajów arabskich, których wchłonął Izrael, to nie...9
  • M&M27 lip 2003, 1:00 WNIOSEK NA PRZYSZŁOŚĆ Sejm już wie, jak się ustrzec matactwa chytrego. Nie czas w legislacyjny wpadać katastrofizm, lecz do każdej ustawy i aktu prawnego dodawać z założenia słowa "lub czasopism".10
  • Dossier27 lip 2003, 1:00Marek EDELMAN ostatni żyjący dowódca powstania w getcie warszawskim "Przesiedlenie jest rzeczą złą, ale morderstwo gorszą. Proporcje między nimi są takie, jakby kat postawił się na miejscu ofiary i jego trzeba było czcić, bo go...10
  • Playback27 lip 2003, 1:0010
  • Do Brukseli bez papierosa27 lip 2003, 1:00Wraz z wysoką pensją polscy kandydaci na europejskich urzędników otrzymają też informację o zakazie palenia w budynkach Komisji Europejskich (także w restauracjach)10
  • Z życia koalicji27 lip 2003, 1:00 Polecamy: www.dupa.com. Serio, prosimy się nie bać, tam nie ma żadnej obsceny. Jeśli ktoś nie ma Internetu, niech czyta na końcu tej rubryki. Cały tydzień trwało polowanie na Henryka Długosza, szefa świętokrzyskiego SLD. Henryk bronił się,...12
  • Z życia opozycji27 lip 2003, 1:00 Jan Rokita na drugie imię ma Władysław. Ujawnił to Aleksander Gudzowaty, który chce Rokicie wytoczyć sprawę w sądzie. No i zaczęły się dowcipy, że proszę, niby taki krakus i inteligent, i Maria, a z niego swojski, prosty Władek. Na...13
  • Fotoplastykon27 lip 2003, 1:0014
  • Demokracja dziennikarska27 lip 2003, 1:00Gdyby nie wolne media, większość afer w Polsce nigdy nie ujrzałaby światła dziennego16
  • Mafiapospolita27 lip 2003, 1:00Mafia jest wytworem przeregulowanego państwa20
  • Grabarz mafii27 lip 2003, 1:00Decyzja Wojciecha P. o powrocie do Polski prawdopodobnie ocaliła życie Masie.22
  • Masa informacji27 lip 2003, 1:00Co Jarosław Sokołowski (Masa) może jeszcze powiedzieć prokuratorom?22
  • Mercedes dla każdego27 lip 2003, 1:00Współczesna medycyna potrafi czynić cuda. Tyle że owe cuda drogo kosztują.26
  • Sekscasting27 lip 2003, 1:00Reporterzy "Wprost" uczestniczyli w aukcjach kobiet do domów publicznych28
  • Nałęcz - Tłuczenie termometru27 lip 2003, 1:00Rzeczą dziennikarza jest bezlitosne wykorzystanie przecieków30
  • Poczta27 lip 2003, 1:00Zabójcze znaki zapytania Będąc wiernym czytelnikiem tygodnika "Wprost", zawsze byłem przekonany o jego tradycyjnie wysokim poziomie. Z tym większym zdziwieniem znalazłem na stronach ostatniego numeru (nr 29) artykuł...30
  • Giełda i wektory27 lip 2003, 1:00Hossa Świat Z Buffettem w bufecie Ćwierć miliona USD wart jest lunch z Warrenem Buffettem, guru inwestorów giełdowych i drugim na liście najbogatszych ludzi świata (według magazynu "Forbes"). Taką cenę wylicytował za...32
  • Piwoizacja Polski27 lip 2003, 1:00Pijemy trzy razy więcej piwa niż w 1990 roku34
  • Przeskoczyć Belkę27 lip 2003, 1:00Nasz rynek funduszy inwestycyjnych rozwija się najszybciej na świecie!40
  • Polski Skansen Ludowy27 lip 2003, 1:00Weszła w życie najgłupsza i jedna z najbardziej kosztownych ustaw w dziejach III RP!42
  • Sejf ocalenia narodowego27 lip 2003, 1:00Balcerowicz liczy na nas i czasem za nas44
  • Państwo me widzę ogromne27 lip 2003, 1:00Lionel Robbins, brytyjski ekonomista zmarły niespełna dwadzieścia lat temu, nazwał ekonomię nauką o sposobach dysponowania zasobami, których jest za mało, a można je wykorzystać na różne sposoby. Wyszedł z założenia, że żyjemy w...46
  • Niemiecki rak27 lip 2003, 1:00Widmo deflacji krąży nad Europą48
  • Załatwione odmownie - Łukaszenkizacja życia publicznego27 lip 2003, 1:00Jak wieść niesie, w redakcji pisma młodzieżowych radykałów z okresu polskiego października sekretarz redakcji miał pieczęć, którą stemplował teksty odrzucone przez kolegium50
  • Supersam27 lip 2003, 1:00Powąchać i schudnąć Wdychanie olejku pieprzowego, grejpfrutowego, estragonowego i koprowego wzmacnia wydzielanie noradrenaliny, która pomaga rozkładać tłuszcze - ujawnili naukowcy z laboratorium Shiseido. Nowa generacja kosmetyków...52
  • Podpaski dla mężczyzn27 lip 2003, 1:00Posunięta do absurdu polityczna poprawność zabija wolność publicznej debaty54
  • Wyścigi pasożytów27 lip 2003, 1:00Polskie związki sportowe to jeden z ostatnich bastionów PRL58
  • Parkopolis27 lip 2003, 1:00Central Park to symboliczne podwórko Ameryki61
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Dostępność kształtuje byt27 lip 2003, 1:00Drogi Przyjacielu! Nasza ostatnia korespondencja poświęcona upodobaniom kulinarnym Polaków w świetle badań statystycznych skłoniła mnie do refleksji nad przemianami nadwiślańskiej diety. Bo po 1989 r. zmieniło się wiele.62
  • Ekran osobisty - Sen o oddzielności27 lip 2003, 1:00Paradoksalnie, siostry Bijani spełniły się w wymarzonych zawodach: pokazały, na czym polega prawo do godności, i sprawiły, że mówi o tym cały świat63
  • Apostoł KGB27 lip 2003, 1:00Kim Philby, najcenniejszy agent sowiecki, do dziĘ budzi skrajne emocje64
  • Know-kow27 lip 2003, 1:00Koniec z alergią! Ludzie cierpiący na alergię pokarmową będą się mogli bez obaw objadać orzeszkami. Naukowcy z Mount Sinai School of Medicine w Nowym Jorku opracowali szczepionkę odczulającą osoby, u których po zjedzeniu potraw...67
  • Skok do wieczności27 lip 2003, 1:00Czy da się oszukać śmierć?68
  • Poprawić Pana Boga27 lip 2003, 1:00Jak chirurdzy ratują nie narodzonych72
  • Bliźniak Ziemi?27 lip 2003, 1:00Odkryto we wszechświecie układ przypominający Układ Słoneczny74
  • Bez granic27 lip 2003, 1:00Katedra na odkupienie win Kilkunastu biskupów oraz tysiące wiernych uczestniczyło w wyświęceniu katedry Przelanej Krwi, upamiętniającej śmierć Mikołaja II Romanowa, ostatniego cara Rosji. Katedrę zbudowano - kosztem 10 mln USD - w...76
  • Niemiecki słoń w składzie porcelany27 lip 2003, 1:00Czy powstanie pomnik wypędzonych z Czech i Polski?78
  • Wyzwanie: Polen27 lip 2003, 1:00Polska nie jest już dla Niemiec petentem, jest ich partnerem80
  • Treser rekinów27 lip 2003, 1:00Putin zastępuje nazbyt ambitnych oligarchów swoimi ludźmi82
  • Gwałciciel dzieci - Husajn27 lip 2003, 1:00Saddam stworzył ludzi z amputowanymi sercami i bez żołądków, którymi można by czuć głód84
  • Zgon masowego rażenia27 lip 2003, 1:00Śmierć znanego eksperta ONZ może złamać polityczną karierę premiera Wielkiej Brytanii87
  • Menu27 lip 2003, 1:00Uma zawodowiec Uma Thurman jako płatna zabójczyni, która budzi się z postrzału po pięciu latach z myślą, by dokonać krwawej jatki wśród tych, którzy wyrządzili jej krzywdę. Tylko w jednej ze scen ginie od miecza ponad...88
  • Jeleń salonowy27 lip 2003, 1:00Obrazy Kossaków to nie klasyka, lecz kwintesencja kiczu90
  • Anioł ironii - Zbigniew Herbert27 lip 2003, 1:00Dla Zbigniewa Herberta poeta to naiwny chłopczyk w krótkich portkach, którym manipulują cyniczni panowie94
  • Romans z Hitlerem27 lip 2003, 1:00Obraz Hitlera jako demona wypiera neurotyk, którego okoliczności zepchnęły na złą drogę96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego27 lip 2003, 1:00CLUB SODADE - *** Cesaria Evora by... Cesarzowa muzyki etno, zwana divą o bosych stopach, wkracza na klubowe parkiety. Nie przywiązująca wagi do wagi czarna piękna pani to wieloletnia mistrzyni świata w kategorii world music. Śpiewa w narzeczu...97
  • Hendrixem w Chopina27 lip 2003, 1:00Dziesięć najciekawszych imprez kulturalnych sierpnia98
  • Kino Tomasza Raczka27 lip 2003, 1:00Aniołki Charliego: Zawrotna szybkość - *** Reżyseria: Joseph McGinty Nichol W rolach głównych: Cameron Diaz, Drew Barrymore, Lucy Liu, Demi Moore. USA 2003 Druga część rozpaczliwie głupiej kinowej wersji znanych z telewizji...99
  • Szkiełko w oku - Po kolei27 lip 2003, 1:00Porozumienie między związkami kolejowymi a rządem przyjąłem z mieszanymi uczuciami.100
  • Śmiesznoty - Apel, prośba, propozycja...27 lip 2003, 1:00Zdradzę Wam swój słaby punkt. Drażni mnie określanie mianem "kabaretu" głupich poczynań polityków, wariackich sytuacji w Sejmie, bzdur dominujących w życiu publicznym.100
  • Organ Ludu27 lip 2003, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Parada Miłości w Warszawie H Członkowie Partii podejmują czyny H Sejm ogłosił reformę H Zobowiązanie pracowników Parku Narodowego Lipcowe Święto - 22 lipca! Z okazji Lipcowego Święta Partia...101
  • Skibą w mur - Blade jest piękne!27 lip 2003, 1:00Czas powołać do życia ruch na rzecz zdrowia i bladości. Pamiętajcie, że opalony to taki, co na pewniaka dostanie czerniaka102