Rokitoleksy

Rokitoleksy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Głowę z platformy i lewicowy tułów powinien mieć następca Millera na stanowisku premiera
Wyobraźnię przeciętnych Polaków zajmują przede wszystkim bieda i bezrobocie. Codziennym utrapieniem jest dla nich fatalny stan służby zdrowia. To wszystko, co występuje pod kryptonimem "plan Hausnera", jest nadto abstrakcyjne, odległe od spraw codziennych. Plan Hausnera jest postrzegany jako nowy element gier elit politycznych. Obywateli mało to zajmuje. Tym bardziej że i tak większość z nas ma złe zdanie o pomysłach wicepremiera i nie wierzy w ich skuteczność. Badania socjologiczne wskazują na jawną nieprzejrzystość i nieprzewidywalność życia publicznego w Polsce. Nie ma zgodności między tym, o czym mówią partyjni liderzy, a wyborami obywateli. Między dominującymi deklaracjami przedwyborczymi a proegalitarnym nastawieniem większości społeczeństwa istnieje jawna przepaść.

Kto popiera Rokitę?
Jan Rokita w badaniach zaufania do polityków od kilku miesięcy zajmuje wysokie miejsce, tuż za Aleksandrem Kwaśniewskim, ale zarazem niewielu widzi go w roli premiera. W sondażu Pentora na zlecenie "Wprost" Rokita zyskał wprawdzie największe poparcie jako ewentualny premier, lecz sięga ono ledwie 12 proc. W mediach prezentuje się jako stanowczy i konsekwentny polityk, twardo walczący z korupcją i zepsuciem państwa, tymczasem obywatele chcą w pierwszym rzędzie kogoś, kto przekonuje swoją wrażliwością społeczną i rozumieniem spraw biednych ludzi.
Platforma Obywatelska, którą Rokita reprezentuje, po wielekroć jako swoje priorytety wskazywała naprawę finansów publicznych i wspieranie przedsiębiorczości, ale te sprawy są odległe od problemów większości z nas. Właściwie nie wiadomo, dlaczego PO jeszcze zyskuje zwolenników, a Rokita utrzymuje wysoką pozycję w rankingach (choć poparcie dla niego słabnie). Można odnieść wrażenie, że poparcie dla Rokity i PO ma bardziej miłosne niż rzeczowe podstawy. Wybieramy ich raczej przeciw SLD, niż popierając to, co rzeczywiście głoszą. Interesujący jest fakt, iż w nader umiarkowanym poparciu dla Rokity - jako przyszłego premiera - bynajmniej nie przodują ludzie zamożni, przedsiębiorcy, osoby dobrze wykształcone, lecz rolnicy, urzędnicy niższego szczebla, osoby z wykształceniem średnim. Popierają go więc te kategorie osób, które zapewne niewiele zyskają na zwycięstwie platformy.

Dekoracyjny Kwaśniewski
Względnie wysokie poparcie dla Józefa Oleksego jako kandydata na premiera nijak się ma do bardzo słabych notowań SLD i jego kierownictwa. Oleksemu udało się stworzyć przekonujący obraz swojej osoby - ładnie mówi, a przy tym nie jest utożsamiany ani z rządem Millera, ani z tym wszystkim, co stanowi o słabości postkomunistycznej formacji. Zależnie od okoliczności Oleksy może występować jako obrońca biednych albo jako człowiek stanowczy, zwolennik przedsiębiorczości, ktoś, kto walczy z korupcją. Z badań wynika, że jest on najlepszym kandydatem na przyszłego szefa SLD.
Respondenci wydają się zgodni, że na premiera nie bardzo nadaje się zarówno Jarosław Kaczyński (PiS), jak i Roman Giertych (LPR). Do roli premiera wyborcom nie pasuje też arcypopularny polityk, jakim jest Aleksander Kwaśniewski. Prezydent sam sobie zgotował ten los, pokazując, że najlepiej się czuje, za nic nie odpowiadając i uchylając się od podejmowania decyzji.

Zaproszenie dla miękkiej dyktatury
Najwięcej obywateli nie ma zdania w kwestii tego, kto byłby obecnie dobrym premierem. Najważniejszym powodem jest zapewne to, że nikomu już nie ufamy i nie wierzymy. Aż 40 proc. osób, które nie wiedzą, kogo chciałyby widzieć na miejscu Millera, to mogą być ci sami ludzie, którzy nie mają zamiaru uczestniczyć w wyborach. A to by oznaczało, że polska demokracja zaczyna tracić swoją podstawę, swoje uprawomocnienie. Mniejszość chce brać udział w życiu politycznym, zaś większość wypowiedziała się nie tyle przeciw demokracji w ogóle, ile przeciw polskiej wersji demokracji.
Apatia, poczucie obywatelskiej słabości, połączone z oligarchizacją polityki oraz korupcją, są jawnym zaproszeniem dla miękkiego autorytaryzmu. Nie mamy tylko kandydata na nowego Piłsudskiego. Przeczuwamy już, że nie ma ani takiej osoby, ani takiego politycznego ruchu, który uniósłby ciężar fundamentalnej zmiany. Innymi słowy - powolny rozkład PRL, co symbolizowały rozmowy "okrągłego stołu" i co zapowiadało wielu ówczesnych komunistycznych aparatczyków (Ciosek, Urban), był zadaniem o wiele prostszym niż to, czego wymaga obecna sytuacja.
Kluczem do postaw Polaków jest tyleż apatia czy poczucie nieadekwatności obecnych form życia politycznego w stosunku do zadań, jakie przed nami stoją, co mieszanka postaw egalitarnych. Ujawniają to bodaj wszystkie badania socjologiczne. Sondaż Pentora tylko potwierdza, że opcja liberalna - wolny rynek, wzmocnienie przedsiębiorczości, prywatyzacja, ograniczenie deficytu budżetowego, mniejsze podatki - blednie wobec dominującego poczucia bezradności i nieładu w państwie. Odpowiedzią na to poczucie bezradności i utraty szans życiowych jest - można się obawiać - nie tyle żywiołowa aktywność gospodarcza, ile oczekiwanie programów socjalnych. Z innych badań wynika, że na ogół nie ufamy mechanizmom wolnorynkowym ani nie żywimy przesadnego szacunku dla przedsiębiorców. Sami też do tej roli na ogół nie aspirujemy.

Nie tylko Miller
Niewiele wskazuje na to, by atutem wstępujących formacji politycznych mogły być nawet najsłuszniejsze hasła naprawy państwa czy zasadniczych zmian konstytucyjnych. A nad tym wszak debatują co poważniejsze gremia polityczne oraz naukowcy i publicyści. Obecny kryzys polityczny nie jest tylko efektem rządów partii Millera. Oni jedynie "twórczo" przyczynili się do obniżenia poziomu funkcjonowania państwa. To, co w badaniu Pentora zostało oznaczone hasłem "wiedza i profesjonalizm" (na określenie cech dobrego przywódcy), miało skromne znaczenie. Najżywsze poparcie wiedza i profesjonalizm zyskały wśród pracowników wyższego szczebla, menedżerów oraz osób najlepiej uposażonych i wykształconych.
Dla elit rzeczą oczywistą jest to, że państwo, które działa poniżej pewnych standardów kompetencyjnych, degraduje. Nie widać jednak pozytywnego związku między potrzebą profesjonalizmu oraz sprawności rządu i państwa a poparciem dla haseł skrótowo nazwanych "liberalnymi". Hasło "przedsiębiorczość" wybierają przede wszystkim osoby zajmujące się własną działalnością gospodarczą (40 proc.), ale już o wiele rzadziej menedżerowie i urzędnicy niższego szczebla.

Przecena antykomunizmu
Wiele wskazuje na to, że nie zyskają partie (przede wszystkim PiS), które antykomunizm uczynią swoim sztandarowym hasłem. Czas wielkich historycznych podziałów, mimo jawnej klęski partii postkomunistycznej, już się skończył. Zdaniem wyborców, wady obecnego systemu nie znajdują ani usprawiedliwienia, ani wyjaśnienia w historii PRL. Na znaczeniu straciły biografie oraz stare układy sitwowe. Politycy odpowiadają przed opinią publiczną nie za to, kim byli przed piętnastu laty, ale za to, co uczynili w III RP.
Powszechnie potępiana jest korupcja, choć walka z nią nie jest tak chwytliwym hasłem, jak można się było spodziewać. Wprawdzie nie sposób sobie wyobrazić, by przyszły rząd nie zajął się tym problemem, ale to bardziej temat gazet i politycznych wystąpień polityków, niż problem naszej codzienności. Korupcja jest znacznie większym problemem dla menedżerów i kadry urzędniczej niż nawet dla przedsiębiorców, nie mówiąc o najliczniejszych kategoriach społecznych - robotnikach i rolnikach. Oni o korupcji słyszą, o niej rozmawiają, ale z niej nie korzystają ani jej nie ulegają. Ich codziennym doświadczeniem jest bieda, kiepska opieka socjalna i zdrowotna. Nic w tym zaskakującego, jednak żadna partia nie powinna robić z korupcji swego sztandarowego hasła.
Nie może dziwić stosunkowo wysoki lęk przed przestępczością, obecny przede wszystkim wśród urzędników średniego szczebla. Walka z mafiami zawsze robi wrażenie, ale na wizerunku twardego szeryfa niewiele się zyska. Prawo i sprawiedliwość może być hasłem, ale z nachyleniem socjalnym, czyli naciskiem na sprawiedliwość.

Premier lewicowo-prawicowy
Nasze oczekiwania wobec premiera i rządu niewiele mają wspólnego z wynikami obecnych konkursów piękności poszczególnych partii. Platforma ma silne, choć nie wiemy czy stabilne, poparcie, ale i tak może wygrać lewica. SLD traci szybciej, niż można było oczekiwać, a potrzeba programu socjalnego nie słabnie.
Żartobliwie można powiedzieć, że najlepszym premierem byłby obecnie Rokita, śmiało zapowiadający walkę z bezrobociem, głoszący hasła lewicowe, pochylający się nad pokrzywdzonymi, a zarazem prezentujący się jako człowiek nie tyle stanowczy i konsekwentny, ile rzeczowy i kompetentny. Innymi słowy - premier powinien mieć głowę z platformy, a tułów lewicowy. Możliwy jest też drugi wariant: premier Oleksy na czele partii antyeseldowskiej - walczący z korupcją, biedą i o naprawę finansów publicznych.
Poważna partia, poważni politycy mogą głosić hasła umiarkowanie lewicowe i etatystyczne, iść w łagodny populizm, ale potem muszą robić to, co uważają za ważne: naprawiać finanse, państwo, wzmacniać sektor rynkowy. Mogą też, co wydaje się najpilniejsze, przekonywać, że ożywienie przedsiębiorczości, racjonalizacja instytucji państwa jest warunkiem koniecznym ograniczenia nędzy i bezrobocia.
Jedno wydaje się pewne: obywatele mają swój obraz premiera oraz wyobrażenie, jakie powinien on podjąć decyzje. Teraz czekają na kandydata, który by te oczekiwania i wyobrażenia spełnił.

Paweł Śpiewak
Więcej możesz przeczytać w 10/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2004 (1110)

  • Do zobaczenia na emigracji? 7 mar 2004 Wyższy indeks emigracyjny (IE), to niższa wartość kraju na globalnej giełdzie państw 3
  • Wprost od czytelników 7 mar 2004 Listy od czytelników 3
  • Skaner 7 mar 2004 Cela dla dziennikarzy Mimo zapewnień Ministerstwa Sprawiedliwości i deklaracji szefa resortu Grzegorza Kurczuka dziennikarze znaleźli się na celowniku prokuratury. Skala nagonki na tę grupę zawodową jeszcze nigdy nie była tak wielka -... 6
  • Dossier 7 mar 2004 JOLANTA BANACH posłanka SLD, kandydatka na przewodniczącą SLD Gdyby był scenariusz sojuszu SLD z kosmitami, to pewnie najbardziej by mi się podobał Program III Polskiego Radia KRZYSZTOF JANIK przewodniczący Klubu Parlamentarnego SLD W moim... 7
  • Sawka 7 mar 2004 7
  • Kadry 7 mar 2004 8
  • Licznik 7 mar 2004 7,2 mln - Polaków korzysta z Internetu 4 mln - mężczyzn korzysta z sieci (przeciętnie przez 4 godziny i 21 minut miesięcznie) 3,2 mln - kobiet korzysta z sieci (przeciętnie przez 3 godziny i 6 minut miesięcznie) 3,4 mln - osób... 8
  • Nałęcz - Ludzie honoru 7 mar 2004 Im więcej niepopularnych spraw załatwi lewica, tym łatwiejsze będzie życie jej sukcesorów 10
  • Playback 7 mar 2004 11
  • PRZECIW KONCENTRACJI W MEDIACH 7 mar 2004 Marek Majewski - felieton 11
  • Poczta 7 mar 2004 Listy od czytelników 11
  • Z życia koalicji 7 mar 2004 Boski Tadeo Iwiński zostaje w kraju. Doradca premiera ogłosił, że nie będzie kandydował do europarlamentu, bo bardziej przyda się swej partii w kraju. Wszak nadchodzące wybory do Sejmu będą dla SLD piekielnie trudne. O, boski Tadeo! W... 12
  • Z życia opozycji 7 mar 2004 Przewidująca i zapobiegliwa Unia Wolności już teraz chciała rozmawiać o programie przyszłego rządu koalicyjnego. Do rozmów zaprosiła PiS i Platformę Obywatelską. Obie partie olały jednak unię jako ugrupowanie pozaparlamentarne.... 13
  • Fotoplastykon 7 mar 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 14
  • Spadamy z Polski! 7 mar 2004 Antoni Norbert Patek, twórca najbardziej renomowanych zegarków na świecie, musiał emigrować z Polski, bo za udział w powstaniu listopadowym groziło mu zesłanie na Sybir lub więzienie. Zaczynał, mając za kapitał stopień podporucznika i krzyż Virtuti Militari. Po piętnastu... 16
  • Rokitoleksy 7 mar 2004 Głowę z platformy i lewicowy tułów powinien mieć następca Millera na stanowisku premiera 22
  • Glemp po Glempie 7 mar 2004 Polski Kościół przestraszył się zmian, które jeszcze pół roku temu chciał przeprowadzić 26
  • Łapówkoland 7 mar 2004 Pięć miliardów dolarów jest wart polski detaliczny rynek łapówkowy. 30
  • VATum separatum 7 mar 2004 Ameryka nie wprowadziła VAT, bo to podatek z gruntu zły i antyrozwojowy 32
  • Giełda i wektory 7 mar 2004 HossaŚwiat Festiwal próżności Już zostały sprzedane wszystkie bilety na Targi dla Milionerów, które mają się odbyć w grudniu w Amsterdamie. Zeszłoroczna impreza przyniosła 250 mln euro zysku. Największym... 36
  • Plan Millera 7 mar 2004 Czym jest dziś plan Hausnera? 42
  • Bushujący w biznesie 7 mar 2004 Ożywiających glob stref wolnego handlu jest już więcej niż państw 44
  • Transatlantyk Polska 7 mar 2004 Rozmowa z Jackiem Rostowskim, ekspertem w dziedzinie ekonomii i stosunków międzynarodowych 48
  • Koń japoński 7 mar 2004 Uczeń Toyota przerósł trzech wielkich nauczycieli z Detroit 50
  • Załatwione odmownie - Co w prawie piszczy 7 mar 2004 Nadmiar opiekuńczości i polityczna poprawność wywołują biegunkę prawną nie spotykanych w historii rozmiarów 54
  • Supersam 7 mar 2004 Teraz cyfrówka Nie będziemy już sprzedawać tradycyjnych aparatów fotograficznych - ogłosił Kodak w USA i Europie Zachodniej. W 2004 r. po raz pierwszy klienci na całym świecie kupią więcej cyfrowych aparatów niż... 56
  • Wódka restituta 7 mar 2004 Lubelskiej pigwówce zawdzięcza dobrą kondycję głosu Krzysztof Cugowski z Budki Suflera 58
  • Seksualna eskorta 7 mar 2004 Siedem tysięcy złotych za noc bierze ekskluzywna prostytutka 62
  • Liga mistrzów i frajerów 7 mar 2004 Sportowy apartheid stosuje Europejska Unia Piłkarska 64
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Byle do wiosny 7 mar 2004 Dolar spada, lecz zielony trzyma się mocno. Zwróciłem na to uwagę w okolicach Salzburga, bowiem oddalenie od domu sprzyja sensownym konstatacjom. 68
  • Leonarda 7 mar 2004 "Fragmenty z życia lustra" Joanny Szczepkowskiej to opowiadania napisane z literacką werwą godną wnuczki Jana Parandowskiego! 70
  • Kompas dla kontynentu 7 mar 2004 Powstaniec listopadowy Wojciech Jastrzębowski zaproponował pierwszą konstytucję zjednoczonej Europy 72
  • Know-how 7 mar 2004 Maskotka wilka Wszystkie rasy psów pochodzą od zwierząt z dziesięciu linii hodowlanych - ustalili uczeni z Fred Hutchinson Cancer Re-search Center w USA. Badacze uważają, że 15 tys. lat temu ludzie udomowili wilki, które... 75
  • Pożeracze bakterii 7 mar 2004 Wirusy skuteczniejsze od antybiotyków! 76
  • Zabójca we krwi 7 mar 2004 Kichnięcie jeszcze nikogo nie zaraziło sepsą 79
  • Pożegnanie z igłą 7 mar 2004 Szczepionka na grypę w sprayu, guma do żucia z viagrą! 80
  • Bez granic 7 mar 2004 Amazonka show Trwający trzy dni finał największego show na świecie zakończył się - jak na Brazylię - dramatycznie, bo w strugach ulewnego deszczu. Wyłoniono jednak zwycięzcę. Zanim to nastąpiło, karnawał - jak co roku zresztą -... 82
  • Sądny dzień demokratów 7 mar 2004 Bush kontra Kerry? 84
  • Euro-Ameryka 7 mar 2004 Ameryka, aby stawić czoło politycznym wyzwaniom i zagrożeniom XXI wieku, powinna odbudować swoje sojusze polityczne. Wobec zagrożenia rozprzestrzenianiem się broni masowego rażenia, terroryzmem czy choćby niestabilnością polityczną pewnych regionów Ameryka nie może pozostać sama. 86
  • Kwadratura półksiężyca 7 mar 2004 Turcja na obłudnym europejskim kazaniu Aleksander Wielki przeciął węzeł gordyjski na terenie dzisiejszej Turcji. Zbliżające się rozszerzenie Unii Europejskiej stawia na ostrzu noża nie mniej zawiłą kwestię związaną z tym krajem niż ta, z którą zmierzył się starożytny wódz.... 88
  • Muzyka żebraków 7 mar 2004 Co spowodowało wojnę między Romami a Słowakami? 90
  • Tarcza demokracji 7 mar 2004 Silne wpływy armii w Izraelu są przeciwieństwem działań i celów junty wojskowej 92
  • Tron Rosji 7 mar 2004 Dymisja rządu Kasjanowa oznacza jedynie pytanie o to, kogo Putin chce teraz do siebie przybliżyć 94
  • Menu 7 mar 2004 Świat Dymy nad Hollywood "Mój ojciec palił marlboro i umarł na raka, moja matka paliła marlboro i umarła na raka, teraz ja palę marlboro" - taki monolog wygłasza Nicolas Cage w "Dzikości serca". A potem... 96
  • Teatr na aukcji 7 mar 2004 Fotografię Witkacego za rekordową sumę 135 tys. zł kupiła matka właścicielki domu aukcyjnego, który ją wystawiał 98
  • Jezus horror 7 mar 2004 Masakrą piłą łańcuchową z udziałem Jezusa nazwali "Pasję" Gibsona najbardziej cięci nowojorscy recenzenci 102
  • Nowy naćpany świat 7 mar 2004 LSD otworzył bramy muzycznego raju, który dla wielu okazał się piekłem 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 7 mar 2004 Recenzje płyt 105
  • Plucie wstydem 7 mar 2004 Akcjoniści w salonach sztuki oddawali mocz i wypijali go, mazali się krwią, okaleczali swe genitalia 106
  • Sława i chała 7 mar 2004 Teatr, komiks, książka, dvd 108
  • Poziom niezadowolenia 7 mar 2004 Coraz częściej oglądamy wyniki badań opinii publicznej, rankingi partii i polityków. 112
  • Zagrożenie lawinowe 7 mar 2004 Informacje polityczne przypominają dziś komunikaty z wyższych partii (gór). Lawinowemu rozpadowi jednych formacji towarzyszy efekt rosnącej kuli śnieżnej u innych. 112
  • Organ Ludu 7 mar 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 10 (75) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 1 marca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza O słonych paluszkach i wodzie - narada w duchu refleksji W ostatnią środę (popielcową) przedstawiciele... 113
  • Drogie tanie chwyty 7 mar 2004 Żeby zwrócić na siebie uwagę, nie wystarczy już zgubić chusteczkę. Trzeba pokazać gołego cyca, i to z wiatraczkiem w sutku 114