Gaz bojowy

Gaz bojowy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Gazprom ostrzy sobie zęby na Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo
Wystarczyło, że Michaił Kasjanow lekko nadwerężył interesy Gazpromu, a już musiał się pożegnać z fotelem premiera Rosji. Z Gazpromu żyje rosyjska władza, dlatego każda próba uderzenia w Gazprom kończy się brutalnie. Przekonali się o tym Turkmeni, Czeczeni, a ostatnio Białorusini. Podobna lekcja czeka Litwę, Ukrainę, a kto wie, czy także nie nas.

Turkmenistan - pierwsza ofiara Gazpromu
Niewiele jest na kuli ziemskiej państw, które w stosunku do liczby ludności (4,8 mln osób) miałyby tak bogate zasoby gazu (1,5 bln m3) jak Turkmenistan. Kraj ten znajduje się na skraju gospodarczej ruiny. Po rozpadzie ZSRR korzystał z sieci Gazpromu, ponieważ nie miał własnych rurociągów. Kiedy Rosjanie dowiedzieli się, że władca kraju Turkmenbasza Saparmurad Nijazow postanowił zbudować rurociąg, który miałby połączyć złoża kraju via porty tureckie z Zachodem, Gazprom szybko uruchomił własną rurę Blue Stream i zablokował Turkmenistanowi drogę nad Bosfor. Równocześnie ograniczono mu dostęp do rosyjskich rurociągów, wskutek czego eksport turkmeńskiego gazu spadł do około 25 proc. normalnego poziomu. W kraju zapanował głód. Dochody z gigantycznego eksportu gazu, pokrywające aż 55 proc. wydatków budżetowych państwa, spadły prawie o 80 proc. Turkmenistanowi groziła katastrofa. Dopiero wtedy znalazło się "rozwiązanie".
Po co konkurować, skoro możemy być "partnerami" - zaproponował Gazprom i kupił cały turkmeński gaz. Zaoferowana cena jak na standardy postsowieckie nie była niska (43 USD za 1000 m3), problem w tym, że tylko 23 USD Turkmeni dostają w walucie, a resztę - w barterze. Gazprom na turkmeńskim gazie zarabia na czysto około 3 mld USD rocznie.

Czeczenia - druga ofiara Gazpromu
Przyczyną wojny w Czeczenii też były rosyjskie interesy gazowe - dowodzą eksperci ds. energii, pracujący na zlecenie Asian Development Bank (ADB). "Trudno uznać za przypadek - napisali w raporcie - że dwa lata po tym, jak w 1992 r. Jelcyn uznał niezależność Czeczenii, rosyjskie wojska wkroczyły do Groznego, zajmując przy okazji część Gruzji."
Raport ADB zawiera udokumentowane sugestie, że atak Rosjan na Czeczenię miał związek ze ściśle tajnym spotkaniem, do którego doszło latem tamtego roku w Stambule z inicjatywy byłego generała KGB, a od października 1993 r. prezydenta Azerbejdżanu Gajdara Alijewa. W spotkaniu wzięli udział - obok przedstawicieli rządu w Baku - reprezentanci dwóch koncernów naftowych Amoco i British Petroleum (dziś to jedna firma). Chodziło o zawiązanie sojuszu w sprawie eksploatacji zasobów Morza Kaspijskiego. Poszukiwanie przez Alijewa zachodnich sojuszników było wynikiem nacisków Moskwy, która dążyła do związania Azerbejdżanu z interesami firm rosyjskich, głównie z Gazpromem. Wkrótce sformułowano umowę o współwłasności produkcji, znaną jako PSA. Porozumienie podpisał prezydent Azerbejdżanu i jedenastu przedstawicieli najpotężniejszych firm naftowych świata, wśród których obok BP znalazły się m.in. francuski koncern Total Fina Elf, norweski Statoil oraz amerykańskie koncerny Unocal i ConocoPhillips. Utworzyły one Azerbaijan International Operating Company (AIOC), międzynarodowe przedsiębiorstwo, którego głównym celem była budowa rurociągu z Baku przez Gruzję do tureckiego portu Ceyhan (stąd skrót BTC), umożliwiającego eksport ropy naftowej i gazu z bogatych złóż azerskich Morza Kaspijskiego z pominięciem sieci rurociągów Gazpromu, Łukoilu, Jukosu, Sibnieftu i innych firm rosyjskich.
Mimo nadzwyczajnych środków ostrożności wywiad rosyjski uzyskał informacje o BTC. Zdaniem ekspertów ADB, Rosjanie stawali na głowie, by nie dopuścić do budowy rurociągu. Powstanie AIOC było de facto wyrazem sprzeciwu wobec tajnego dekretu nr 396 "O zabezpieczeniu interesów Federacji Rosyjskiej w regionie Morza Kaspijskiego", podpisanego przez Borysa Jelcyna 21 lipca 1994 r. Dlatego 3 października 1994 r. Jelcyn wydał rozkaz nalotów na Czeczenię. Wojska rosyjskie zajęły Grozny i część Gruzji, znajdując się "o rzut kamieniem" od niezależnego azjatyckiego węzła energetycznego, jakim miał być BTC. Działania wojenne miały zniechęcić inwestorów, a tym samym pomóc Gazpromowi i innym rosyjskim firmom naftowym. Chociaż plan się nie powiódł, opóźnienia budowy BTC sięgają 5-6 lat, a dramatyczną cenę zachłanności Gazpromu płaci Czeczenia.


Białoruś - trzecia ofiara Gazpromu
Gazprom żyje ze sprzedaży gazu, a z Gazpromu żyje prezydent Putin i jego ludzie. Ostatnia afera Gazpromu - zakręcenie kurków z gazem dla Białorusi - była, zdaniem ekspertów ADB, kolejnym krokiem Rosjan, by wyeliminować przeszkody na drodze do ukrócenia konkurencji ze Wschodu, próbą uszczelniania muru, przez który usiłuje się ona przedrzeć na Zachód.
Gazprom stosuje trzy ceny gazu: obowiązującą w Federacji Rosyjskiej "cenę spokoju społecznego" - 25 USD za 1000 m3, "cenę przyjaźni", obowiązującą w byłych republikach - około 45 USD za 1000 m3 oraz cenę giełdową, obowiązującą w terminowych dostawach dla Zachodu - 135 USD za 1000 m3; Polska płaci około 10-15 proc. mniej.
Aleksander Łukaszenka domagał się utrzymania preferencji przysługujących byłej republice. Gazprom odmówił. Praktycznie bez ostrzeżenia, po ukazaniu się kilku oskarżeń pod adresem Mińska, że nie płaci na czas rachunków oraz że podkrada gaz, w środku ostrej zimy kurek został zakręcony. Kilka milionów ludzi przez dwa dni było pozbawionych ogrzewania. Nieoficjalnie wiadomo, że Gazpromowi chodziło o wrogie przejęcie - za darmo lub za niewielkie pieniądze - Biełtransgazu, białoruskiego systemu rurociągów, przez który mogliby się przecisnąć dostawcy z Ukrainy lub Litwy. Każdy pretekst jest dobry: 14 marca Gazprom zerwał negocjacje cenowe. Poszło o różnicę cen - 3,22 USD na 1000 m3. Dlatego właśnie następny może być ukraiński NAK Naftohaz, litewski AB Lietuvos Dujos, a potem... Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG).
Wydarzenia na Białorusi rzucają światło na przyszłość polskiego gazownictwa. Jak to się stało, że zakręcenie kurka Białorusi zakłóciło dostawy gazu w Polsce, a nie zakłóciło ich w Niemczech? Czy Rosjanie ostrzegli Niemców o swoim kroku, a nas zlekceważyli? Zdaniem prof. Piotra Moncarza ze Stanford University (USA), wybitnego specjalisty w problematyce gazowej, "Niemcy, a ściślej Ruhrgas, liczący się udziałowiec i ważny partner handlowy Gazpromu, o decyzji wiedzieli wcześniej i przygotowali się na ten krok". Co więcej, to właśnie Niemcy naciskali na Rosjan, by ci dali Białorusi nauczkę. Rykoszet, którym został ugodzony polski przemysł, to - zdaniem ekspertów ADB - początek gry zmierzającej do przejęcia polskiego gazownictwa. Jeśli nie dojdzie do szybkiej i rzeczywistej demonopolizacji oraz prywatyzacji PGNiG, firma ta może się wkrótce znaleźć w rękach Gazpromu. Co prawda Rosjanom nie będzie łatwo wykupić PGNiG bezpośrednio, mają jednak wiernego sojusznika w Ruhrgasie, któremu Polsce trudno się będzie oprzeć.

Więcej możesz przeczytać w 13/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2004 (1113)

  • Dodatek turystyczny "Polska na wczasy" 28 mar 2004 "Polak powinien odpoczywać w Polsce, bo cudzoziemcom daje odczuć, że nie ceni własnego kraju" - mówił marszałek Józef Piłsudski. 1
  • Na stronie - Paszport życia 28 mar 2004 Żyje się tylko raz, lecz umiera się co najmniej dwa razy, decydując się na śmierć na receptę. 5
  • Skaner 28 mar 2004 Najlepsi menedżerowie 2003 Andrzej Budziński prezes Rolimpex SA Trudno o produkty mniej trendy niż elewatory czy nasiona, ale Budziński udowadnia, że na wszystkim można zarobić. - W 2003 r. zysk zwiększyliśmy dwukrotnie. Akcjonariusze na... 8
  • Sawka 28 mar 2004 9
  • Dossier 28 mar 2004 LUDWIK DORN szef Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości Leszek Miller jest politycznym zombi Program I Polskiego Radia ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP Sprawa Europejskiego Forum Gospodarczego jest bardzo przesadzona, bo przyjedzie... 9
  • Licznik 28 mar 2004 0 pytań i interpelacji zgłosił Marek Pol podczas obrad Sejmu 23 lata miał Marek Pol, gdy wstąpił do PZPR 74,5 m2 ma mieszkanie Marka Pola 150 m2 ma jego dom 192 cm mierzy minister infrastruktury 207 km autostrad wybudował Marek Pol 235 m... 10
  • Kadry 28 mar 2004 11
  • Nałęcz - Otchłań populizmu 28 mar 2004 Masowy napływ obywateli pod sztandary populizmu może zahamować tylko zreformowana lewica 14
  • Playback 28 mar 2004 15
  • M&M 28 mar 2004 O PROGRAMIE SAMOOBRONY 15
  • Poczta 28 mar 2004 Listy od czytelników 15
  • Z życia koalicji 28 mar 2004 Marszałek Sejmu Marek Borowski nosi się. Nosi się z zamiarem opuszczenia SLD i poszukania czegoś wygodniejszego - tak przynajmniej dowodzi "Trybuna". I z miejsca oddaje głos Jerzemu Szmajdzińskiemu, który przestrzega... 16
  • Z życia opozycji 28 mar 2004 Jan Rokita na antenie Radia Zet zakrzyczał Andrzeja Leppera. Zaskoczył tym najsłynniejszego polskiego Mulata, który na okoliczność rozmowy z liderem Platformy Obywatelskiej przekopał się przez Platona, Arystotelesa i Barucha... 17
  • Fotoplastykon 28 mar 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Sojusz Lewicy Dramatycznej 28 mar 2004 Nowa lewica będzie partią feministek, mniejszości seksualnych i wielbicieli miękkich narkotyków 20
  • Cafe Wprost - Nie będę grabarzem! 28 mar 2004 Czat z Tomaszem Nałęczem, wicemarszałkiem Sejmu 22
  • Homo lepperus 28 mar 2004 Samoobrona chce, by ci, którzy do tej pory byli na górze, błagali o darowanie życia 24
  • To ja, złodziej 28 mar 2004 7 mld zł kosztowała nas dotychczas kariera Leppera 26
  • Al-Kaida w Warszawie 28 mar 2004 Bronią biologiczną lub chemiczną zaatakują Polskę terroryści - uważa brytyjski wywiad. 28
  • Centrum chaosu kryzysowego 28 mar 2004 Zamiast budować system bezpieczeństwa, liczymy na to, że Pan Bóg nas ochroni 32
  • Para w krzyż 28 mar 2004 Miało być słońce, jest księżyc - stwierdził bp Tadeusz Pieronek po wyborze nowego szefa episkopatu 34
  • Rada na radę 28 mar 2004 SLD chce rozpędzić KRRiTV i powołać nową, złożoną wyłącznie z ludzi sojuszu i Samoobrony 36
  • Zabójcza dobroduszność 28 mar 2004 Nie tylko Kiszczak, ale także generałowie Jaruzelski i Siwicki są winni zbrodni w kopalni Wujek 37
  • Giełda i wektory 28 mar 2004 HossaŚwiat Panke zabójca Nie jesteśmy kanibalami - odpowiedział Helmut Panke, prezes zarządu BWM Group, na pytanie, czy przygotowywany przez jego koncern nowy samochód tzw. klasy kompaktowej nie będzie wypychać z rynku innych... 40
  • Kapitalistów księga wyjścia 28 mar 2004 Polskiemu przedsiębiorcy zostaje zaledwie co dwudziesta zarobiona przez niego złotówka! 42
  • Małe piwo 28 mar 2004 11 tysięcy miejsc pracy postanowił przenieść z Polski do Czech i Niemiec minister finansów Andrzej Raczko 46
  • Gaz bojowy 28 mar 2004 Gazprom ostrzy sobie zęby na Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo 48
  • Portal donikąd 28 mar 2004 Wirtualna Polska toczy realną wojnę 50
  • Kto da mniej 28 mar 2004 Tanio, taniej, Internet 52
  • Balcerowicz wprost - Rządy prawa 28 mar 2004 Praworządność to rozwój gospodarczy i wzrost inwestycji 54
  • Wrażliwość społeczna 28 mar 2004 Jesteśmy liberałami właśnie dlatego, że jesteśmy wrażliwi na ludzką nędzę 55
  • Supersam 28 mar 2004 Kieszonkowce Kiedyś wystarczyły nam zwykły notes i kalendarz. Później przyszedł czas notesów elektronicznych. Dzisiaj komputerom typu palmtop (z ang. wierzch dłoni) stawia się poważniejsze zadania. Komputery kieszonkowe... 56
  • Eutanazizm 28 mar 2004 Gdyby Jan Paweł II dostał się w ręce holenderskich lekarzy, mogliby oni uznać, że jako człowiek schorowany i pozbawiony bliskiej rodziny nie powinien dłużej żyć i się męczyć. Chyba że, jak jeden z tysięcy holenderskich emerytów, nosiłby przy sobie paszport życia. To wyraźne... 58
  • Narodowa międzynarodówka 28 mar 2004 Dziewiętnastu z dwudziestu znanych polskich piłkarzy za pieniądze zmieniłoby barwy narodowe 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Apetyt na strusie 28 mar 2004 Nie będę chował głowy w piasek i zaraz na wstępie zaskoczę Cię wyznaniem, że polubiłem strusia. I to gdzie? W Łodzi! Niemożliwe? A jednak! 68
  • Druga płeć - Rosyjska ruletka 28 mar 2004 Drodzy panowie, czy uważalibyście za normalne, gdyby któraś z waszych przełożonych klepała was po pupie? 69
  • Trzydziestu czterech niepokornych 28 mar 2004 W dupie mam to wszystko! - krzyczał Jarosław Iwaszkiewicz, przerażony listem 34 70
  • Know-how 28 mar 2004 Chemioterapia odchudzania Dieta Atkinsa, znana w Polsce jako dieta Kwaśniewskiego, pomaga schudnąć, ale działa podobnie jak stosowana w leczeniu chorych na raka chemioterapia - twierdzi dr John McDougall z amerykańskiego Physicians Committee... 74
  • Pies z głową 28 mar 2004 Psy rozumieją ludzi lepiej niż małpy 76
  • Choroba czystych rąk 28 mar 2004 Grypa w pierwszym roku życia zwiększa ryzyko alergii i astmy 80
  • Biżuteria ze zwłok 28 mar 2004 Z prochu powstałeś, w diament się obrócisz! Rusty VandenBiesen nie chciał zostać pochowany na cmentarzu ani spocząć w urnie, którą rodzina trzymałaby nad kominkiem. Wpadł na pomysł przekształcania ludzkich prochów w syntetyczne diamenty. 82
  • Bez granic 28 mar 2004 Prezydenci made in Poland Mamy szanse na zainstalowanie swoich ludzi w najważniejszych gabinetach współczesnego świata. Dziadowie Johna Kerry'ego, demokratycznego kandydata na prezydenta USA, mieszkali w Białej koło Prudnika oraz... 84
  • Nie pękajmy! 28 mar 2004 Osama bin Laden staje się ojcem chrzestnym europejskiej konstytucji 86
  • Witajcie w Monachium 28 mar 2004 Europejczycy głosują na terrorystów 88
  • Szlemik z kontrą 28 mar 2004 Naszą politykę zagraniczną można porównać do wysoko licytowanego brydża 92
  • 12 brunatnych gwiazd 28 mar 2004 Oddać władzę narodowym socjalistom - oto samobójczy sposób na falę europejskiego populizmu 94
  • Most nienawiści 28 mar 2004 Do Kosowa przemoc nie wróciła - była tu zawsze 97
  • Wierzę w Europę 28 mar 2004 "Większość mieszkańców wspólnoty postrzega Polskę jako wichrzyciela. Ciężko wam będzie zmienić ten wizerunek" - powiedział Günter Verheugen, komisarz Unii Europejskiej ds. rozszerzenia, odpowiadając na pytania dziennikarzy "Wprost" podczas spotkania w naszej redakcji. Poniżej... 98
  • Kim jest Kim 28 mar 2004 Kapitaliści sami sprzedadzą sznur, na którym się ich powiesi - twierdził Lenin. Aktual-ność tej tezy potwierdza północnokoreański dyktator Kim Dzong Il. 99
  • Menu 28 mar 2004 Świat Żywe kolory "Living Colour tkwił w naszych umysłach niczym kac" - tak wokalista Corey Glover uzasadnił reaktywację zespołu. Ta rockowa formacja powstała w połowie lat 80. z inicjatywy gitarzysty Vernona Reida. W karierze... 100
  • Kompleks Chiraca 28 mar 2004 Co czytają Europejczycy? 102
  • Allenowe gadanie 28 mar 2004 Steven Spielberg wepchnął Woody'ego Allena do filmowej rupieciarni 106
  • Nemo z ferajny 28 mar 2004 De Niro i Banderas wystąpią w nowych animowanych superprodukcjach 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 28 mar 2004 GEORGE MICHAEL Patience Gdy przed laty artysta zaśpiewał "I want your sex", pod wszystkimi szerokościami paniom zapłonęły hormony. Gdy kilka lat później został przyłapany w toalecie na figlowaniu w towarzystwie... 109
  • Sława i chała 28 mar 2004 Książki Sensacyjna nuda Zemścić się na Rosji i Rosjanach, odciąć się od rosyjskich korzeni chce warszawski notariusz Rański i dlatego nawiązuje kontakty z mafią. Motywacja nie wydaje się specjalnie wiarygodna, ale nie przekreśla... 110
  • Perły do lamusa? - Piękny paradoks 28 mar 2004 "Dróżnik" to poemat o życzliwości 111
  • Z grzędy zrzędy - Szewska pasja 28 mar 2004 1 marca w Teatrze Narodowym na oczach zgromadzonej gawiedzi aktor Gibson z wyjątkowym okrucieństwem zamęczył na śmierć mieszkańca Nazaretu, prowincjonalnej mieściny galilejskiej, posługując się prymitywnymi narzędziami, takimi jak młotek i gwoździe. 112
  • Organ Ludu 28 mar 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (78) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 22 marca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukcesy w walce z terroryzmem Bohaterska kura wygrzebała bombę W Myszkowie pewna kura, grzebiąc na... 113
  • Megafony z misją 28 mar 2004 Program artystyczny nadawany przez kolejowe megafony został wzbogacony o audycje z pogranicza horrorów i powieści sensacyjnych 114