Pies z głową

Pies z głową

Dodano:   /  Zmieniono: 
Psy rozumieją ludzi lepiej niż małpy
Psychologowie przez kilkadziesiąt lat przekonywali, że psy nie są zdolne do odwzajemnienia miłości, jaką okazują im ludzie. W laboratorium Pawłowa pracownicy płacili kary za użycie takich określeń, jak: "pies się domyślił", "zapragnął" lub "zażyczył sobie". Właściciele psów od dawna byli innego zdania, ale dopiero najnowsze badania wykazały, że psy nadzwyczaj trafnie odczytują emocje ludzi, ich mimikę, gesty i intencje. Takiej inteligencji i zdolności rozumienia człowieka nie mają żadne inne zwierzęta, nawet najbardziej spokrewnione z człowiekiem szympansy!
Doktor Brian Hare, antropolog z Harvard University, kładł przed zwierzętami odwrócone do góry dnem dwie miski. Pod jedną z nich ukrywał smakołyk i wyraźnie sygnalizował, gdzie może być schowane jedzenie - wskazywał palcem, wykonywał ruch głową albo po prostu pukał w odpowiedni pojemnik. Tylko dwa szympansy spośród jedenastu uczestniczących w eksperymencie po wielu próbach trafnie odgadły, gdzie był przysmak. A psy błyskawicznie, już po pierwszej próbie orientowały się, co sygnalizowali im badacze - aż dziewięć spośród jedenastu czworonogów bezbłędnie odgadywało, w której misce jest jedzenie. Nie dawały się nawet oszukać, kiedy naukowcy sugerowali, gdzie jest smakołyk, i podążali w kierunku innego pojemnika.

Najmądrzejszy przyjaciel człowieka
Człowiek odegrał kluczową rolę zarówno w ewolucji biologicznej psa domowego, jak i w rozwoju jego zdolności poznawczych. Bela, suczka beagle Ewy i Michała Toberów, wie, o której godzinie jej pani wychodzi z domu, i zrywa się na nogi 15 minut wcześniej. Wie też, kiedy Ewa odbierze ją od swoich teściów - już kilka minut wcześniej kończy zabawę i zaczyna warować - wspomina Ewa Tober w rozmowie z miesięcznikiem "Mój Pies". Chanel, jamniczka Sary Müldner, nastoletniej Julki z serialu "Na dobre i na złe", podczas Wigilii odgaduje, która paczka jest dla niej, i rozwiązuje zębami wstążeczkę. Nauczyła się gasić świeczki na urodzinowym torcie z kotletów. Reaguje bezbłędnie na polecenia i doskonale rozróżnia swoje zabawki.
Takich umiejętności odczytywania intencji ludzi i wnioskowania nie wykazują spokrewnione z psami wilki. Te zwierzęta poddane takim samym jak psy badaniom okazały się jeszcze mniej pojętne niż szympansy. Nieco lepiej wypadły jedynie oswojone przez człowieka dorosłe wilki, ale i im daleko było do psich umiejętności. Eksperymenty Briana Hare'a oraz specjalistów z Instytutu Maksa Plancka w Lipsku wykazały ponadto, że gesty ludzi równie dobrze odczytują zarówno dorosłe psy, jak i kilkutygodniowe szczenięta. Znakomicie porozumiewają się z człowiekiem nawet przebywające w schronisku szczeniaki, które miały ograniczony kontakt z opiekującymi się nimi ludźmi.
Domowe psy wykazują zdolność komunikowania się z ludźmi podobną do niemowląt, które od pierwszych miesięcy życia reagują na gesty i mimikę dorosłych. Psy potrafią nawet uprzedzić niektóre zachowania ludzi, na przykład syg-nalizują uległość, nim człowiek wybuchnie gniewem. "W ten sposób te czworonogi okazują 'poczucie winy', gdy dopuściły się występku, za który wcześniej były karcone, na przykład gdy nabrudziły na dywanie lub wyrządziły inną szkodę" - twierdzi Desmond Morris w książce "Dlaczego pies szczeka, czyli jak zrozumieć przyjaciela". Nie ma przy tym znaczenia, jakiej rasy są psy - wszystkie wykazują podobne umiejętności. Dr Hare wykorzystał do eksperymentów spokrewnione z dingo tzw. psy nowogwinejskie, ale podobnie zachowują się czworonogi wszystkich ras - zarówno labradory, jamniki, jak i teriery.
Na razie nie wiadomo, w jaki sposób rozwinęła się inteligencja psów: czy jest ona skutkiem ich udomowienia, czy też ludzie wyselekcjonowali zwierzęta, które najlepiej się z nimi porozumiewały. Uczeni mają nadzieję, że wyjaśni to kolejny eksperyment, jaki za kilka tygodni dr Hare zamierza przeprowadzić na Syberii wspólnie z Dmitrijem K. Biełajewem z Instytutu Cytologii i Genetyki w Nowosybirsku. Rosyjski genetyk wyhodował wyjątkową udomowioną odmianę srebrnego lisa. Przez 45 lat do rozrodu wybierał jedynie te zwierzęta, które były uległe i od urodzenia lgnęły do ludzi. Lisy z tej hodowli stały się łagodne i zmieniły wygląd (mają mniejszą głowę, inne umaszczenie i obwisłe uszy), ale nigdy nie były tresowane. "Jeśli ujawnią podobną do psiej umiejętność odczytywania ludzkich intencji, nie będzie wątpliwości, że jest ona skutkiem udomowienia" - uważa dr Hare.

Żyją i umierają jak ludzie
Dzięki kontaktowi z ludźmi psy mają bogate życie wewnętrzne, być może najbogatsze spośród wszystkich zwierząt. Tak jak człowiek oprócz strachu odczuwają zazdrość i smutek. Mają nawet własną osobowość, o czym właściciele psów wiedzieli od dawna. Mata, labradorka należąca do Roberta Gonery, "ma osobowość, charakter i swoje zdanie", jak mówi aktor. Cechy charakteru psów można określić tak dokładnie jak cechy osobowości ludzi - wykazały badania prof. Samuela Goslinga z University of Texas. Podczas trzech eksperymentów zawodowi psychologowie, właściciele zwierząt oraz ich znajomi oceniali 78 psów w różnych sytuacjach (na przykład na wybiegu) według takich kryteriów, jak towarzyskość, neurotyczność i otwartość, stosowanych w badaniach osobowości ludzi. Wszystkie uczestniczące w teście osoby niemal tak samo oceniły zwierzęta. "Ponad połowa badanych cech psów była dziedziczona, reszta to wynik wychowania i doświadczeń życiowych" - twierdzi prof. Gosling na łamach "Personality and Social Psychology".
Domowe czworonogi tak jak ludzie żyją coraz dłużej. Przeciętna długość życia psów wszystkich ras wzrosła do 10 lat (przed 50 laty była o połowę krótsza). 30 proc. psów umiera z powodu chorób krążenia, a 20 proc. na nowotwory. Psy są mniej niż dawniej narażone na infekcje, ale częściej cierpią na otyłość, cukrzycę i artretyzm. Trzeba im podawać farmaceutyki, na przykład leki przeciwcukrzycowe lub insulinę, a niektóre zwierzęta muszą być nawet leczone środkami psychiatrycznymi. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła dwa takie specyfiki. Pierwszy - clomicalm, odmiana podawanego ludziom leku na nerwice - jest stosowany głównie u psów, które źle znoszą dłuższe rozstanie z właścicielem (cierpi z tego powodu 20-40 proc. domowych czworonogów). Drugi to anipryl, będący pochodną leku na chorobę Parkinsona, przeznaczony dla coraz dłużej żyjących zwierząt, które w starszym wieku wykazują coraz gorszą orientację w terenie, są mniej komunikatywne i zapominają nawet to, co całymi latami wpajali im właściciele. Psy to jedyne zwierzęta stworzone przez człowieka i dla człowieka.

Z

Prapies
Wilki zostały udomowione 10-15 tys. lat temu. Najstarsze szkielety psów pochodzą sprzed 7 tys. lat, ale badania genetyczne sugerują, że te czworonogi wywodzą się z ras, które prawdopodobnie pojawiły się w Azji już przed 40 tys. lat. Uczeni porównali tzw. DNA mitochondrialne psów i wilków. Badania wykazały, że to ludzie przed 12-14 tys. lat sprowadzili psy z Azji do Ameryki (psy żyjące w Ameryce są bardziej spokrewnione z psami europejskimi i wilkami z Azji i Europy niż z amerykańskim gatunkiem szarych wilków).

Opiekun człowieka
Psy początkowo były wykorzystywane do polowań, pomagały w pilnowaniu stad i strzegły domostw. Od kilkudziesięciu lat ratują ludzi zasypanych pod gruzami po trzęsieniu ziemi lub zejściu lawiny. Opiekują się też osobami niepełnosprawnymi. Trzyletnia labradorka wyprowadziła 51-letniego niewidomego księgowego Michaela Hingsona z 78. piętra jednej z walących się wież WTC w Nowym Jorku. Od niedawna w USA i Europie (także w Polsce) szkoli się psy ostrzegające chorych na padaczkę przed kolejnym atakiem epilepsji lub odpowiednim przycis-kiem wzywające pomoc w razie zasłabnięcia lub zawału. Psy pomagają również leczyć dzieci chore na autyzm.
Więcej możesz przeczytać w 13/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2004 (1113)

  • Dodatek turystyczny "Polska na wczasy" 28 mar 2004 "Polak powinien odpoczywać w Polsce, bo cudzoziemcom daje odczuć, że nie ceni własnego kraju" - mówił marszałek Józef Piłsudski. 1
  • Na stronie - Paszport życia 28 mar 2004 Żyje się tylko raz, lecz umiera się co najmniej dwa razy, decydując się na śmierć na receptę. 5
  • Skaner 28 mar 2004 Najlepsi menedżerowie 2003 Andrzej Budziński prezes Rolimpex SA Trudno o produkty mniej trendy niż elewatory czy nasiona, ale Budziński udowadnia, że na wszystkim można zarobić. - W 2003 r. zysk zwiększyliśmy dwukrotnie. Akcjonariusze na... 8
  • Sawka 28 mar 2004 9
  • Dossier 28 mar 2004 LUDWIK DORN szef Klubu Parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości Leszek Miller jest politycznym zombi Program I Polskiego Radia ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP Sprawa Europejskiego Forum Gospodarczego jest bardzo przesadzona, bo przyjedzie... 9
  • Licznik 28 mar 2004 0 pytań i interpelacji zgłosił Marek Pol podczas obrad Sejmu 23 lata miał Marek Pol, gdy wstąpił do PZPR 74,5 m2 ma mieszkanie Marka Pola 150 m2 ma jego dom 192 cm mierzy minister infrastruktury 207 km autostrad wybudował Marek Pol 235 m... 10
  • Kadry 28 mar 2004 11
  • Nałęcz - Otchłań populizmu 28 mar 2004 Masowy napływ obywateli pod sztandary populizmu może zahamować tylko zreformowana lewica 14
  • Playback 28 mar 2004 15
  • M&M 28 mar 2004 O PROGRAMIE SAMOOBRONY 15
  • Poczta 28 mar 2004 Listy od czytelników 15
  • Z życia koalicji 28 mar 2004 Marszałek Sejmu Marek Borowski nosi się. Nosi się z zamiarem opuszczenia SLD i poszukania czegoś wygodniejszego - tak przynajmniej dowodzi "Trybuna". I z miejsca oddaje głos Jerzemu Szmajdzińskiemu, który przestrzega... 16
  • Z życia opozycji 28 mar 2004 Jan Rokita na antenie Radia Zet zakrzyczał Andrzeja Leppera. Zaskoczył tym najsłynniejszego polskiego Mulata, który na okoliczność rozmowy z liderem Platformy Obywatelskiej przekopał się przez Platona, Arystotelesa i Barucha... 17
  • Fotoplastykon 28 mar 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Sojusz Lewicy Dramatycznej 28 mar 2004 Nowa lewica będzie partią feministek, mniejszości seksualnych i wielbicieli miękkich narkotyków 20
  • Cafe Wprost - Nie będę grabarzem! 28 mar 2004 Czat z Tomaszem Nałęczem, wicemarszałkiem Sejmu 22
  • Homo lepperus 28 mar 2004 Samoobrona chce, by ci, którzy do tej pory byli na górze, błagali o darowanie życia 24
  • To ja, złodziej 28 mar 2004 7 mld zł kosztowała nas dotychczas kariera Leppera 26
  • Al-Kaida w Warszawie 28 mar 2004 Bronią biologiczną lub chemiczną zaatakują Polskę terroryści - uważa brytyjski wywiad. 28
  • Centrum chaosu kryzysowego 28 mar 2004 Zamiast budować system bezpieczeństwa, liczymy na to, że Pan Bóg nas ochroni 32
  • Para w krzyż 28 mar 2004 Miało być słońce, jest księżyc - stwierdził bp Tadeusz Pieronek po wyborze nowego szefa episkopatu 34
  • Rada na radę 28 mar 2004 SLD chce rozpędzić KRRiTV i powołać nową, złożoną wyłącznie z ludzi sojuszu i Samoobrony 36
  • Zabójcza dobroduszność 28 mar 2004 Nie tylko Kiszczak, ale także generałowie Jaruzelski i Siwicki są winni zbrodni w kopalni Wujek 37
  • Giełda i wektory 28 mar 2004 HossaŚwiat Panke zabójca Nie jesteśmy kanibalami - odpowiedział Helmut Panke, prezes zarządu BWM Group, na pytanie, czy przygotowywany przez jego koncern nowy samochód tzw. klasy kompaktowej nie będzie wypychać z rynku innych... 40
  • Kapitalistów księga wyjścia 28 mar 2004 Polskiemu przedsiębiorcy zostaje zaledwie co dwudziesta zarobiona przez niego złotówka! 42
  • Małe piwo 28 mar 2004 11 tysięcy miejsc pracy postanowił przenieść z Polski do Czech i Niemiec minister finansów Andrzej Raczko 46
  • Gaz bojowy 28 mar 2004 Gazprom ostrzy sobie zęby na Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo 48
  • Portal donikąd 28 mar 2004 Wirtualna Polska toczy realną wojnę 50
  • Kto da mniej 28 mar 2004 Tanio, taniej, Internet 52
  • Balcerowicz wprost - Rządy prawa 28 mar 2004 Praworządność to rozwój gospodarczy i wzrost inwestycji 54
  • Wrażliwość społeczna 28 mar 2004 Jesteśmy liberałami właśnie dlatego, że jesteśmy wrażliwi na ludzką nędzę 55
  • Supersam 28 mar 2004 Kieszonkowce Kiedyś wystarczyły nam zwykły notes i kalendarz. Później przyszedł czas notesów elektronicznych. Dzisiaj komputerom typu palmtop (z ang. wierzch dłoni) stawia się poważniejsze zadania. Komputery kieszonkowe... 56
  • Eutanazizm 28 mar 2004 Gdyby Jan Paweł II dostał się w ręce holenderskich lekarzy, mogliby oni uznać, że jako człowiek schorowany i pozbawiony bliskiej rodziny nie powinien dłużej żyć i się męczyć. Chyba że, jak jeden z tysięcy holenderskich emerytów, nosiłby przy sobie paszport życia. To wyraźne... 58
  • Narodowa międzynarodówka 28 mar 2004 Dziewiętnastu z dwudziestu znanych polskich piłkarzy za pieniądze zmieniłoby barwy narodowe 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Apetyt na strusie 28 mar 2004 Nie będę chował głowy w piasek i zaraz na wstępie zaskoczę Cię wyznaniem, że polubiłem strusia. I to gdzie? W Łodzi! Niemożliwe? A jednak! 68
  • Druga płeć - Rosyjska ruletka 28 mar 2004 Drodzy panowie, czy uważalibyście za normalne, gdyby któraś z waszych przełożonych klepała was po pupie? 69
  • Trzydziestu czterech niepokornych 28 mar 2004 W dupie mam to wszystko! - krzyczał Jarosław Iwaszkiewicz, przerażony listem 34 70
  • Know-how 28 mar 2004 Chemioterapia odchudzania Dieta Atkinsa, znana w Polsce jako dieta Kwaśniewskiego, pomaga schudnąć, ale działa podobnie jak stosowana w leczeniu chorych na raka chemioterapia - twierdzi dr John McDougall z amerykańskiego Physicians Committee... 74
  • Pies z głową 28 mar 2004 Psy rozumieją ludzi lepiej niż małpy 76
  • Choroba czystych rąk 28 mar 2004 Grypa w pierwszym roku życia zwiększa ryzyko alergii i astmy 80
  • Biżuteria ze zwłok 28 mar 2004 Z prochu powstałeś, w diament się obrócisz! Rusty VandenBiesen nie chciał zostać pochowany na cmentarzu ani spocząć w urnie, którą rodzina trzymałaby nad kominkiem. Wpadł na pomysł przekształcania ludzkich prochów w syntetyczne diamenty. 82
  • Bez granic 28 mar 2004 Prezydenci made in Poland Mamy szanse na zainstalowanie swoich ludzi w najważniejszych gabinetach współczesnego świata. Dziadowie Johna Kerry'ego, demokratycznego kandydata na prezydenta USA, mieszkali w Białej koło Prudnika oraz... 84
  • Nie pękajmy! 28 mar 2004 Osama bin Laden staje się ojcem chrzestnym europejskiej konstytucji 86
  • Witajcie w Monachium 28 mar 2004 Europejczycy głosują na terrorystów 88
  • Szlemik z kontrą 28 mar 2004 Naszą politykę zagraniczną można porównać do wysoko licytowanego brydża 92
  • 12 brunatnych gwiazd 28 mar 2004 Oddać władzę narodowym socjalistom - oto samobójczy sposób na falę europejskiego populizmu 94
  • Most nienawiści 28 mar 2004 Do Kosowa przemoc nie wróciła - była tu zawsze 97
  • Wierzę w Europę 28 mar 2004 "Większość mieszkańców wspólnoty postrzega Polskę jako wichrzyciela. Ciężko wam będzie zmienić ten wizerunek" - powiedział Günter Verheugen, komisarz Unii Europejskiej ds. rozszerzenia, odpowiadając na pytania dziennikarzy "Wprost" podczas spotkania w naszej redakcji. Poniżej... 98
  • Kim jest Kim 28 mar 2004 Kapitaliści sami sprzedadzą sznur, na którym się ich powiesi - twierdził Lenin. Aktual-ność tej tezy potwierdza północnokoreański dyktator Kim Dzong Il. 99
  • Menu 28 mar 2004 Świat Żywe kolory "Living Colour tkwił w naszych umysłach niczym kac" - tak wokalista Corey Glover uzasadnił reaktywację zespołu. Ta rockowa formacja powstała w połowie lat 80. z inicjatywy gitarzysty Vernona Reida. W karierze... 100
  • Kompleks Chiraca 28 mar 2004 Co czytają Europejczycy? 102
  • Allenowe gadanie 28 mar 2004 Steven Spielberg wepchnął Woody'ego Allena do filmowej rupieciarni 106
  • Nemo z ferajny 28 mar 2004 De Niro i Banderas wystąpią w nowych animowanych superprodukcjach 108
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 28 mar 2004 GEORGE MICHAEL Patience Gdy przed laty artysta zaśpiewał "I want your sex", pod wszystkimi szerokościami paniom zapłonęły hormony. Gdy kilka lat później został przyłapany w toalecie na figlowaniu w towarzystwie... 109
  • Sława i chała 28 mar 2004 Książki Sensacyjna nuda Zemścić się na Rosji i Rosjanach, odciąć się od rosyjskich korzeni chce warszawski notariusz Rański i dlatego nawiązuje kontakty z mafią. Motywacja nie wydaje się specjalnie wiarygodna, ale nie przekreśla... 110
  • Perły do lamusa? - Piękny paradoks 28 mar 2004 "Dróżnik" to poemat o życzliwości 111
  • Z grzędy zrzędy - Szewska pasja 28 mar 2004 1 marca w Teatrze Narodowym na oczach zgromadzonej gawiedzi aktor Gibson z wyjątkowym okrucieństwem zamęczył na śmierć mieszkańca Nazaretu, prowincjonalnej mieściny galilejskiej, posługując się prymitywnymi narzędziami, takimi jak młotek i gwoździe. 112
  • Organ Ludu 28 mar 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (78) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 22 marca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Sukcesy w walce z terroryzmem Bohaterska kura wygrzebała bombę W Myszkowie pewna kura, grzebiąc na... 113
  • Megafony z misją 28 mar 2004 Program artystyczny nadawany przez kolejowe megafony został wzbogacony o audycje z pogranicza horrorów i powieści sensacyjnych 114