Reisefuehrer

Reisefuehrer

Dodano:   /  Zmieniono: 
Podczas II wojny światowej Adolf Hitler spędził więcej czasu na obecnych polskich terenach niż w Niemczech Berlin Hitlera", "Wiedeń Hitlera", "Hitler Sites" czy "Berlin 1933--1945" to czytelnicze przeboje. I to nie wśród neonazistów, lecz dziesiątków tysięcy miłośników turystyki historycznej. Niewielu jednak wie, że obok Niemiec i Austrii na ich trasie powinna się znaleźć Polska. To bowiem na obecnym terytorium naszego kraju działy się rzeczy, które zmieniały bieg wojny. We wielu tych wydarzeniach uczestniczył Adolf Hitler.
Przepowiednia Ludendorffa
"Z całą powagą przewiduję, że ten przeklęty człowiek zepchnie naszą Rzeszę w otchłań i przywiedzie naród do nieprawdopodobnej nędzy. Przyszłe pokolenia będą pana przeklinać w grobie za to, co pan uczynił" - pisał pod koniec stycznia 1933 r. o Hitlerze Erich von Ludendorff do prezydenta Rzeszy Paula von Hindenburga. Zaledwie 10 lat wcześniej Ludendorff był sądzony jako towarzysz Hitlera po tzw. puczu piwiarnianym w Monachium.
W styczniu 1933 r. Hitler otrzymał z rąk prezydenta Hindenburga nominację na kanclerza Rzeszy. Mało kto słyszał o tym, że decyzja o oddaniu władzy Hitlerowi zapadła nie w Berlinie, ale w majątku Hindenburga (starego pruskiego junkra) w Neudeck, czyli dzisiejszym Ogrodzieńcu na Mazurach. Co więcej, właśnie sprawa tej posiadłości zadecydowała o zdobyciu przez Hitlera pełni władzy. Neudeck było posiadłością von Hindenburgów od wieków. Paul von Hindenburg, choć był świetnym dowódcą (wsławionym m.in. w I wojnie światowej zwycięstwem nad Rosjanami pod Tannenbergiem), okazał się kiepskim administratorem. W 1926 r. jego majątek zlicytowano. Wywołało to w Niemczech falę oburzenia. W rezultacie ogłoszono zbiórkę wśród weteranów i już rok później Hindenburg odzyskał posiadłość. Nie oznaczało to jednak końca jego finansowych kłopotów.
W maju 1932 r., chcąc ratować zagrożony majątek, Hindenburg popełnił największy błąd swojego życia, który kosztował ludzkość wiele milionów istnień. Podpisał tzw. dekret o Osthilfe. Przewidywał on finansową pomoc dla pruskich junkrów, a jej beneficjantami był on oraz jego najbliżsi krewni i przyjaciele. Hitler i NSDAP cieszyli się wtedy akurat największym powodzeniem. Byli największą partią w Reichstagu, a przewodniczącym izby był Hermann Goering. Hindenburg uporczywie odmawiał powierzenia rządów kapralowi, którym gardził. Naziści sięgnęli wtedy po dokumenty dostarczone przez gauleitera Prus Wschodnich Ericha Kocha i zagrozili Hindenburgowi powołaniem komisji śledczej. Hitler pojechał do Neudeck. Na dodatek za plecami Hindenburga naziści na swoją stronę przeciągnęli jego ociężałego umysłowo syna. Poddany szantażowi Hindenburg uległ.
W sierpniu 1934 r. Hitler ponownie pojechał do Neudeck, bo pogorszył się stan zdrowia Hindenburga. Umierający miał jeszcze na tyle świadomości, że kazał wyrzucić kanclerza za drzwi. Hitler się tym nie przejął. Przenocował w pobliskim majątku rodu von Dohna (odmówił noclegu w sypialni, gdzie Napoleon spędzał upojne chwile z panią Walewską). Dzień później Hindenburg nie żył, a Hitler, łamiąc ostatnią wolę zmarłego (chciał spocząć na terenie własnej posiadłości) urządził mu pogrzeb w mauzoleum w Tannenbergu, nieopodal dzisiejszego Olsztynka. Miejsce to stało się nazistowską świątynią odwiedzaną przez miliony Niemców. W 1944 r. w obawie przed nacierającymi Sowietami ciało Hindenburga ekshumowano i przewieziono w pośpiechu w głąb Rzeszy. Mauzoleum wysadzono w powietrze - dziś można oglądać szczątki ruin. Podobny los spotkał pałac w Ogrodzieńcu, choć stoją tam jeszcze zabudowania folwarczne. Historia nie lepiej obeszła się też z pałacem von Dohnów, gdzie nocowali Napoleon i Hitler.

Brunatny Breslau
Pomniki nazistowskiej przeszłości w Austrii i Niemczech w większości uległy zagładzie. Wiele z nich pozostało we Wrocławiu. Mało kto wie, że w latach 30. Breslau po Monachium i Berlinie był najbardziej brunatnym miastem III Rzeszy. Świadectwa tamtej przeszłości istnieją do dziś. Najciekawszym pod tym względem miejscem jest plac Wolności, który do 1933 r. był znany jako plac Zamkowy (od znajdującego się przy nim Zamku Królewskiego). W 1933 r., zgodnie z nową modą, otrzymał on miano Adolf Hitler Platz. Nieopodal znajduje się ulubiony hotel fuehrera - Monopol (wiele lat później Andrzej Wajda nakręcił tam jedną z najsłynniejszych scen w polskim kinie, gdy Zbigniew Cybulski podpala kieliszki ze spirytusem).
Na Adolf Hitler Platz odbywały się nazistowskie wiece, palono tam książki, stamtąd ruszyły również bojówki SA, by w "kryształową noc" zniszczyć jedną z najpiękniejszych synagog w Rzeszy. Na południowym krańcu placu, za fosą, w stanie niemal nienaruszonym zachował się olbrzymi kompleks, gdzie znajdowały się siedziby gestapo, policji i sądu oraz więzienie. To właśnie tam rozegrał się ostatni akt "nocy długich noży", czyli rozprawa Hitlera ze Sturmabteilungen (SA) Ernsta Roehma. Szefem wrocławskich szturmowców był jeden z najbardziej zaufanych ludzi Roehma Edmund Heines. Tak jak jego przełożony był zdeklarowanym homoseksualistą. Kiedy Hitler wpadł do hotelu pod Monachium, gdzie po pijackiej orgii spali przedstawiciele dowództwa SA, jedynie Heines, którego przyłapano w łóżku z chłopcem, usiłował stawiać opór. Niebawem został rozstrzelany. Podobny los spotkał we Wrocławiu wielu jego towarzyszy, w tym kilku jego kochanków. Sprawa ta była przez długi czas dla nazistowskiej propagandy dowodem na moralną zgniliznę w szeregach SA.
Skandalem związanym z Breslau jest sprawa Erharda Milcha. Dowodził on siłami powietrznymi, kiedy Hermann Goering pogrążył się w nałogu morfinizmu. Milch był ceniony przez Hitlera. Do czasu, kiedy na jego biurku wylądowały fotografie nagrobka ojca Erharda Milcha: grobowiec stał na wrocławskim cmentarzu żydowskim (przy dzisiejszej ulicy Sudeckiej; stoi tam do dziś). Milcha uratowała matka, zaświadczając, że syn nie jest dzieckiem swojego ojca, lecz owocem romansu z aryjczykiem. Po tej aferze, kiedy ktoś usiłował przypomnieć o domniemanym pochodzeniu Milcha, Hitler warknął w bawarskim dialekcie: "Wer Jud ist stimme I" ("Ja decyduję, kto jest Żydem"). Poza grobem ojca czy też ojczyma Milcha do dziś zachowały się pozostałości jego posiadłości w Suchym Dworze nieopodal Wrocławia.
Do ulubionych budowli Hitlera należała Hala Ludowa w Breslau, zwana wówczas Halą Stulecia. Wzniesiona została przez Maksa Berga na pamiątkę stulecia bitwy narodów pod Lipskiem. Była to wtedy największa konstrukcja kopułowa na świecie. Hitler pod jej wrażeniem postanowił wznieść w Berlinie Kuppelhalle, której zaprojektowanie powierzył Albertowi Speerowi. Pomysłu nie zrealizowano. Wrocławska hala jest obecnie najlepiej zachowanym, największym miejscem nazistowskich wieców pod dachem. Z kolei wrocławski Stadion Olimpijski jest obok berlińskiego oraz tzw. Parteiglende w Norymberdze jednym z trzech zachowanych obiektów tego typu.


Ameryka Hitlera
Tym, czym dla prezydenta USA jest Air Force One, tym dla Hitlera był Fuehrersonderzug, czyli specjalny pociąg wodza III Rzeszy. W swoją dziewiczą podróż wyruszył on we wrześniu 1939 r. podczas napaści na Polskę. Hitler ze względu na łączność przedkładał pociąg nad nad samoloty. Przy prowadzeniu blitzkriegu o postępach decydowało przede wszystkim skoordynowanie działań wszystkich rodzajów sił zbrojnych, a do tego potrzebne było błyskawiczne przesyłanie wiadomości. Pod tym względem Sonderzug dawał o wiele większe możliwości niż samolot. Pociąg Hitlera, znany pod kodowymi nazwami: "F" (od słowa "Fuehrer"), "Ameryka" (ta nazwa pochodzi nie od USA, ale od maleńkiej miejscowości we Francji, gdzie Hitler stacjonował w czasie I wojny światowej) i "Brandenburg" był wówczas cudem techniki. Na każdej stacji można go było podłączyć do kolejowej sieci telekomunikacyjnej, między stacjami korzystano zaś z radiostacji. Na przedzie i na końcu znajdowały się wagony z działkami przeciwlotniczymi. Nigdy nie zostały one użyte, bo pociąg był chroniony przede wszystkim ścisłą tajemnicą. Rozkład jazdy planowano w taki sposób, by nie zakłócał normalnego ruchu. O przejeździe pociągu pod specjalnym nadzorem kolejarze dowiadywali się w ostatniej chwili, przy tym nigdy nie było wiadomo, kto podróżuje.
Pierwszym przystankiem Hitlera podczas kampanii w Polsce był Bad Polzin (Połczyn Zdrój). Wkrótce zbudowano tam jeden z największych ośrodków Lebensbornu, który, według idei Himmlera, miał służyć hodowli nadludzi, spłodzonych przez SS-manów z wyselekcjonowanymi Niemkami. Drugim postojem Hitlera był poligon Gross Born (Borne-Sulinowo), gdzie Heinz Guderian ćwiczył swoje pancerne zagony przed inwazją na Polskę. Dziś w Bornem-Sulinowie można oglądać bocznicę, na której stała salonka Hitlera. Po wojnie pociąg był (pozbawiony opancerzenia i uzbrojenia) używany przez kanclerza Konrada Adenauera, potem trafił na złom.

Szlakiem głównych kwater
Spośród miejsc związanych z Hitlerem najbardziej interesujące są jego tzw. FHQ (kwatery główne Hitlera), z najważniejszą z nich - Wilczym Szańcem. Innym takim miejscem jest Anlage Sued, czyli kompleks wzniesiony na Rzeszowszczyźnie między wsiami Cieszyna a Stępina. Anlage Sued przeszedł do historii jako miejsce szczytu z udziałem Hitlera i Mussoliniego (w sierpniu 1941 r.). Obaj dyktatorzy omawiali rolę wojsk włoskich w kampanii przeciwko ZSRR i stąd wyruszyli na inspekcję frontu nieopodal Humania na Ukrainie.
Status FHQ miała także Anlage Mitte, czyli kompleks w Konewce nieopodal Spały na Mazowszu. Podobnie jak na Rzeszowszczyźnie zachował się tam bunkier, w którym ukrywano specjalny pociąg Hitlera (brak świadectw, że Hitler tam przebywał).
Największą FHQ wzniesiono pod koniec wojny nieopodal Walimia na Dolnym Śląsku (nazywała się Riese, czyli olbrzym). "Na budowę schronów w Kętrzynie wydano 36 mln RM [marek], na schrony w Pullach koło Monachium, które zapewniały bezpieczeństwo Hitlerowi w czasie jego pobytów w Monachium - 13 mln RM, na zespół schronów Riese koło Bad Charlottenbrunn (Jedlina Zdrój) - 150 mln RM. Do wykonania tych budów potrzeba było, według mojego pisma, 257 tys. m3 betonu zbrojonego stalą (łącznie z niewielką ilością zwykłego muru), 213 tys. m3 tuneli, 58 km dróg z 6 mostami, 100 km rurociągów. Tylko na "Riese" zużyto więcej betonu niż w 1944 r. przyznano dla całej ludności na budowę schronów" - notował Albert Speer. To miejsce do dziś rozpala wyobraźnię: podobno przechowywano tam najsłynniejsze skarby III Rzeszy. Kompleks jest tylko częściowo udostępniony zwiedzającym.
Umocnieniem, które nie miało statusu FHQ, jest położona na Mazurach kwatera główna wojsk lądowych (OKH) w Maurwald (dzisiejszych Mamerkach). To obiekt ciekawszy od nieodległego Wilczego Szańca, gdyż tylko część została wysadzona w powietrze. Można tu obejrzeć bunkier, który jest dokładną kopią bunkra Hitlera z Wilczego Szańca.
Na Mazurach siedzibę miał nie tylko Hitler, ale i szef MSZ Joachim von Ribbentrop, który zagrabił junkierski majątek w Sztynorcie. Na terenie Polski, przy granicy z obwodem kaliningradzkim, znajduje się też część posiadłości myśliwskiej Goeringa, czyli Reichsjagdhof Rominten - dwór myśliwski Rzeszy w Puszczy Rominckiej.

Szlak zbrodni
Przewodnik po śladach III Rzeszy w Polsce nie może się obejść bez miejsc związanych ze zbrodniami. O Auschwitz słyszano na całym świecie. Mało kto wie natomiast o takich miejscach jak hotel Grand w Sopocie. Być może jego znaczenie jest nawet większe niż willi w Wannsee, gdzie odbyła się konferencja, która zadecydowała o tzw. ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej. W konferencji w Wannsse nie brał udziału Hitler. Jedynym znanym pisemnym poleceniem mordowania jest list Hitlera do naczelnego lekarza Rzeszy, napisany właśnie w Sopocie, w hotelu Casino (dziś Grand). Hitler zrobił sobie tam przystanek podczas inwazji na Polskę. W przerwie między kolacjami w towarzystwie reżyserki Leni Riefenstahl, na osobistym papierze listowym wydał rozkaz pozwalający mordowanie psychicznie chorych. Antydatował ten dokument na dzień rozpoczęcia wojny.
Ze zbrodniami na masową skalę związane jest też miejsce w Alejach Ujazdowskich w Warszawie - dokładnie naprzeciwko dzisiejszej ambasady Serbii. Tam w październiku 1939 r. stała trybuna Hitlera podczas jedynej przyjętej przez niego defilady zwycięstwa w podbitym kraju. W budynku zajmowanym przez ambasadę Serbii w czasie wojny urzędowali kaci Warszawy: Juergen Stropp i Franz Kutschera. Przy remoncie budynku pracował Władysław Szpilman, czyli pianista z filmu Romana Polańskiego, doprowadzany do pracy z getta.
Z kolei w poznańskim zamku Himmler wygłosił słynne przemówienie do dowódców SS. "Jest mi zupełnie obojętne, jaki los czeka Rosjan czy Polaków. Co w tych narodach jest dobrej krwi naszej rasy, to sobie zabierzemy, rabując im, jeśli będzie trzeba, ich dzieci i wychowując je u nas. Czy inne narody żyją w dobrobycie, czy też zdychają z głodu, obchodzi mnie tylko o tyle, o ile potrzebujemy ich jako niewolników dla rozwoju naszej kultury" - mówił reichsfuehrer. Wybierając się na wycieczkę śladami przeszłości, nie wolno zapomnieć tych słów.
Więcej możesz przeczytać w 26/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2005 (1178)

  • Na stronie - Guma do życia3 lip 2005Guma do życia jest obficie używana w Polsce do naciągania prawdy i wulkanizacji relatywizmu etycznego Różnica między Markiem Belką a kameleonem polega na tym, że Jennifer Lopez naprawdę nie zna obecnego premiera, a zna tę jaszczurkę....3
  • Skaner3 lip 2005Gra w teczkę Cimoszewicza Włodzimierz Cimoszewicz ma w tym tygodniu ogłosić, czy wystartuje w wyborach prezydenckich. Ustaliliśmy, że marszałek Sejmu się waha, bo trwa gra wokół jego teczki znajdującej się w Instytucie Pamięci Narodowej....6
  • Dossier3 lip 2005LECH WAŁĘSA były prezydent RP "Nie ma klimatu na moje kandydowanie na prezydenta. Na dzisiaj jestem za, a nawet przeciw" Radio TOK FM LUDWIK DORN szef Klubu Parlamentarnego PiS "To normalne, że w czasie przedwyborczym wypadają trupy...7
  • Sawka czatuje3 lip 20058
  • Playback3 lip 2005© J. Marczewski10
  • Poczta3 lip 2005KWAŚNIEWSKI NACZELNYM "PRZEKROJU?" Notatka "Kwaśniewski naczelnym 'Przekroju'?" (nr 23) zawierała nieprawdziwe informacje sugerujące, iż decyzję o zakończeniu współpracy "Przekroju" z Grzegorzem Indulskim...10
  • Okiem barbarzyńcy - Wzniosłe i śmieszne3 lip 2005Pogląd, że rozwój ekonomiczny jest zależny od gejowskiego równouprawnienia, sytuuje nas w awangardzie postępu Było to tego strasznego, ale i pięknego dnia, gdy nieludzki prezydent Kaczyński zakazał nam manifestować. Nam wszystkim, bo - jak...11
  • Nałęcz - Bilans życia3 lip 2005Trzeba naprawdę złej woli, by piętnować Jerzego Holzera za epizod sprzed czterdziestu lat W atmosferze sensacji media poinformowały, że profesor Jerzy Holzer, należący do grona najwybitniejszych historyków, współpracował z SB. Dla wielu był to...12
  • Fotoplastykon3 lip 2005© H. Sawka (www.przyssawka.pl)13
  • Z życia koalicji3 lip 2005ZDROWY RDZEŃ SLD ZABLOKOWAŁpronarkotyczną ewolucję partii. Karolina Zioło nie została wiceprzewodniczącą sojuszu. Zastopowano też poszukiwania działaczy o nazwisku Piguła i Fifa. W tej sytuacji pozycja LPR jako najbardziej narkotycznej partii w...14
  • Z życia opozycji3 lip 2005NIE DOCENIALIŚMY ZBIGNIEWA RELIGI. Tymczasem pan senator w niektórych sondażach zdetronizował Lecha Kaczyńskiego. Jego poparcie burzy kontrowersyjną tezę amerykańskich speców od marketingu politycznego, że kandydat powinien czasami...15
  • Republikanie Tuska3 lip 2005REAGANOMIKA THATCHERYZM TUSKONOMIKA Rząd wcale nie musi się wtrącać do wszystkiego, aby społeczeństwo znalazło się w niebezpieczeństwie. Kilka ingerencji w zupełności wystarczy" - mówił Milton Friedman, amerykański noblista z ekonomii. W...16
  • Brama pojednania3 lip 200524 czerwca właściwie nic się nie stało, pokwitowano tylko, że Polskę i Ukrainę więcej łączy, niż dzieli Na początku były czołgi. Sowieckie. Strzelające w 1945 r. do cmentarnej bramy i rozrywające łańcuchami filary grobu nieznanego żołnierza....20
  • Sojusz kłamców3 lip 2005W demokratycznym państwie prawa Belka sam podałby się do dymisji W związku z wyjazdem do USA przyjmuję do realizacji następujące zadania na rzecz Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych: 1. Rozpoznawanie poznanych osób pod kątem...22
  • Szara teczka szarego Belki3 lip 2005Belka należał do kasty menedżerów, którzy mieli gwarantować ludziom reżimu PRL pomyślność w III RP Publiczne ujawnienie zawartości teczki Marka Belki to nie kompromitacja lustracji, lecz optymalna forma. Tylko jawność wszystkich dokumentów z...23
  • Wielka wsypa3 lip 2005Czy Mieczysław Wachowski uczestniczył w międzynarodowym narkobiznesie? - śledztwo dziennikarzy "Wprost" i TVP 1  Do sensacyjnych zeznań świadków ujawniających bliskie związki polskich polityków z narkobiznesem dotarli reporterzy "Wprost" oraz...24
  • Narzeczone pod specjalnym nadzorem3 lip 2005Bezpieka kreowała w PRL romanse, a nawet małżeństwa opozycjonistów Korek, worek i rozporek", czyli alkohol, pieniądze i seks - tak jeden z generałów Służby Bezpieczeństwa określał najważniejsze metody pozyskiwania współpracowników. Z akt SB...28
  • Lustra bezpieki3 lip 2005"Prawda kłamstw" - polemika Spuścizna po komunistycznym aparacie bezpieczeństwa jest pierwszorzędnym źródłem wiedzy o Polsce Ludowej" - tak twierdzi młody człowiek w III RP, noszący dumnie brzmiące miano historyka, pracownika dostojnego Instytutu...32
  • Wypożyczalnia mózgów3 lip 2005Think-tanki są od mówienia politykom prawdy, której nie ośmieli się powiedzieć liderom żaden z posłów Nie jesteśmy margaryną" - fukali jeszcze kilka lat temu oburzeni politycy, pytani, czy podczas kampanii wyborczych korzystają z usług agencji...34
  • Giełda3 lip 2005Hossa Świat Hazardzistka biznesu 10 mld USD jest warta firma Party Gaming, która 28 czerwca zadebiutuje na londyńskiej giełdzie papierów wartościowych. To prawie dwa razy więcej niż linie lotnicze British Airways i wystarczająco...38
  • Skubacze i skubani3 lip 2005Najwięcej na rozszerzeniu Unii Europejskiej zarabiają Francuzi i Niemcy Prawie pół biliona euro zarobiło w 2004 r. na rozszerzeniu unii piętnaście "starych" państw członkowskich. A to, że zarobiło na tym interesie tylko pół biliona euro, jest...40
  • Oliwa wypływa3 lip 2005Europa narzuca światu monstrualne ceny oliwy Oliwę można wylewać na wzburzone fale, ale można także dolewać jej do ognia. W Unii Europejskiej ma ona zastosowanie specjalne. Służy do wydawania pieniędzy podatnika. Kosztuje go 2,5 mld euro rocznie,...44
  • Drugi Gierek3 lip 2005Miller i Belka zadłużyli Polskę bardziej niż Gierek Rządy Leszka Millera i Marka Belki doprowadziły do tego, że Polska ma już około 403 mld zł długu. To kilkanaście razy więcej niż dług zagraniczny, który zostawił po sobie Edward Gierek. I...46
  • Pobić Gatesa3 lip 2005Larry Ellison, twórca Oracle, chce być pierwszy w branży informatycznej Różnica między Bogiem i Larrym Ellisonem (Bóg nie uważa, że jest Larrym Ellisonem)" - tak brzmi tytuł wydanej w 1998 r. biografii współzałożyciela i dyrektora generalnego...50
  • Załatwione odmownie - Polski hydraulik kapitalista3 lip 2005Kapitalizm postawił do pionu tych wszystkich,których socjalizm zdemoralizował do imentu Perspektywa konkurencji polskiego hydraulika była ponoć jednym z głównych argumentów francuskich obiboków z lewej i z prawej strony sceny politycznej...54
  • Supersam3 lip 200556
  • Frezja Bazylia Cedr3 lip 2005  Po modzie na wody kolońskie o zapachu orientalnym (np. z dodatkiem esencji ylang-ylang) czy industrialnym (np. zapach opony w perfumach Comme de Garcons) przyszedł czas na powrót do sensu stricto śródziemnomorskich korzeni. Dunhill Fresh to...56
  • Algi na sylwetkę3 lip 2005Algi czy szkielety koralowców coraz częściej stają się podstawowymi składnikami ekskluzywnych kosmetyków do pielęgnacji ciała. Najnowsza emulsja LiftDeclic marki Phytomer to pierwszy tego typu produkt w Polsce łączący cztery składniki pochodzenia...56
  • Lexus z hybrydą3 lip 2005Dwie tony rozpędzone do setki w 7,6 s? I to czym? Wydawałoby się, że nowy lexus RX400h musi mieć pod maską coś naprawdę mocnego - przynajmniej ośmiocylindrowy silnik z jego charakterystycznym rykiem. Natomiast do tego świetnie prezentującego się...56
  • Imprezowa porcelana3 lip 2005Talerze i miseczki ze specjalnym otworem na palec to najnowszy przebój na przyjęciach ze szwedzkim stołem. Goście przytrzymują zastawę kciukiem, dzięki czemu łatwiej operować widelcem, a ryzyko zrzucenia z talerza potraw zdecydowanie maleje....56
  • Opasłe mordy, krzywe ryje3 lip 2005Bluzgi artystów dostają stempel sztuki i są tym chętniej używane przez konsumentów kultury Wolność słowa w Polsce kwitnie, a nawet przekwita. Niedawno latami procesowano się o "Goebbelsa stanu wojennego" (Jerzy Urban przeciwko Ryszardowi...58
  • Reisefuehrer3 lip 2005Podczas II wojny światowej Adolf Hitler spędził więcej czasu na obecnych polskich terenach niż w Niemczech Berlin Hitlera", "Wiedeń Hitlera", "Hitler Sites" czy "Berlin 1933--1945" to czytelnicze przeboje. I to nie wśród neonazistów, lecz...62
  • Stos dla Fallaci3 lip 2005Europa milczy, gdy zagrożona jest wolność słowa, fundament cywilizacji zachodniej Mistrzyni Cecca wchodzi na stos. Za książkę, w której odważyła się napisać to, co myśli". Tak jak w niej przewidziała, identyfikując się ze średniowiecznym mistrzem...70
  • Siła outsidera3 lip 2005Choć w codziennej demokracji liczy się większość, to o jej kształcie decydują nieliczni - dokuczliwi i irytujący Nazywano go "oszczercą Izraela", a najłagodniej "anarchistą". Uri Avnery, znany izraelski dziennikarz, był powszechnie potępiany, bo...72
  • Gumowa kula demokracji3 lip 2005Partia nie wyrzekła się strzelania do ludzi, gdy dochodziło do rozruchów, reżim starał się spacyfikować je nawet kosztem rannych i zabitych Z reguły im burzliwszy przebieg demonstracji, im więcej wybitych szyb, spalonych opon i poranionych...74
  • Upadek z wysokości3 lip 2005Lekarz Tadeusz Charewicz uciekł z Polski w 1970 r., bojąc się, że w sprawie śmierci Zawieyskiego wie zbyt wiele, by czuć się bezpiecznym78
  • Know-how3 lip 2005Mamo, nastrój mnie! Matki, które bezbłędnie rozpoznają nastrój, w jakim są ich dzieci, przyczyniają się do lepszego rozwoju potomstwa. Badania, w których wzięło udział 200 kobiet i ich dzieci, przeprowadzone przez...80
  • Mięso zabija!3 lip 2005Ludzie kiedyś zmądrzeją i przestaną jeść mięso, które powoduje liczne choroby i doprowadza nawet do wojen, bo hodowla zwierząt wymaga większych powierzchni pastwisk niż uprawa roślin - przekonywał ponad 2 tys. lat temu Sokrates w traktacie...82
  • Amazonki z Albionu3 lip 2005Najbardziej walecznymi żołnierzami cesarstwa rzymskiego były kobiety! W Brougham w północno-zachodniej Anglii archeolodzy już w latach 60. minionego wieku odkopali cmentarzysko z III wieku, które znajdowało się obok małego fortu i osady zwanej w...88
  • Bez granic3 lip 2005Chińska fala Już ponad 530 osób zginęło w serii wielkich powodzi w Chinach. W sześciu południowych prowincjach z zagrożonych terenów trzeba było ewakuować około 1,4 mln osób. W przemysłowym mieście Wuzhou w prowincji Guanxi...90
  • Jastrzębie demokracji3 lip 2005Krucjata demokratyczna tam, gdzie to możliwe, negocjacje tam, gdzie nie ma innego wyjścia - oto dzisiejsza doktryna Busha Wszyscy wiemy, że kryzys wywołany sporem o Tajwan może rozpocząć wielką wojnę o strefy wpływów. Rewolucyjna zmiana reżimu w...92
  • Sto dni Napoleonka3 lip 2005Wymarzona trzecia kampania prezydencka przeszła Chiracowi koło nosa Marianna jest chora. Ciężko chora. A doktora nie ma. Nie jest nim prezydent Jacques Chirac. Jego działania tylko pogłębiają chorobę Francji. Mimo to szef państwa kurczowo trzyma...96
  • Larzac kontra Paryż3 lip 2005Laurent Fabius - francuski Tony Blair? Referendum konstytucyjne, w którym 55 proc. Francuzów zagłosowało na "nie", w pełni ukazało skalę rozdźwięku między elitami a wyborcami. O tym rozwodzie mówi się jednak od dawna. Francuscy publicyści coraz...100
  • Menu3 lip 2005KRÓTKO PO WOLSKU Dowcip przy Smutnej Informacja na temat poznańskiego szpitala, któremu odmówiono nadania imienia Jana Pawła II, wyzwoliła we mnie uczucia ambiwalentne. Z jednej strony, czuję, jak głupio brzmiałoby zdanie...102
  • Recenzje3 lip 2005104
  • Przyjaźń na Madagaskarze3 lip 2005"Roboty" i "Madagaskar", ostatnie dwie komputerowe animacje wprowadzone na polskie ekrany, zdradzają symptomy postępującego kryzysu tego podgatunku. Przyczyną jest zażarta walka największych studiów (Disney i DreamWorks) o...104
  • Wolski kontra Al-Kaida3 lip 2005"Zamach na Polskę" nie jest, wbrew pozorom, kolejnym tomem polityczno-ojczyźnianych rozważań dyżurnego autorytetu. Jest mięsistą sensacyjną fabułą osadzoną tu i teraz. Marcin Wolski, zdecydowany lider wśród polskich literackich...104
  • Fotozagadka3 lip 2005Ta książka od dawna jest podręcznikiem na amerykańskich uniwersytetach. Wielkie tomisko autorstwa Naomi Rosenblum "Historia fotografii światowej" to wyczerpujące i najbardziej aktualne opracowanie fachowe, jakie kiedykolwiek wydano....104
  • Ucieczka do przeszłości3 lip 2005Dziesięć lat temu Billy Corgan należał do rockowej elity. Jego grupa Smashing Pumpkins miała tylko jednego rywala - Nirvanę. W 1995 r., gdy Nirvana była już wspomnieniem, Pumpkins wydali swoje opus magnum - album "Mellon Collie And The...104
  • Sztuka pięknego spadania3 lip 2005Po obejrzeniu najnowszego filmu Tomka Bagińskiego śmiało można powiedzieć, że ten młody artysta jest objawieniem polskiej animacji. Docenia się go także na świecie, czego wyrazem była nominacja do Oscara w 2003 r. jego "Katedry"....104
  • Trendy bez trendów3 lip 2005Festiwale dowodzą, że w naszym kraju tworzy się coraz bardziej autarkiczny rynek polskiej piosenki Polscy widzowie uwielbiają oglądać festiwale piosenki. Tym bardziej uwielbiają, im bardziej krytycy utyskują nad poziomem krajowej piosenki. Jak...106
  • Krzyżacki poker w cieniu wiatru3 lip 2005Książki na wakacje Czy na wakacje mamy zabrać lekkie i przyjemne książki, czy wręcz przeciwnie - poważne? Poprosiliśmy znanych pisarzy i krytyków o doradzenie naszym czytelnikom, czego z księgarskiej oferty nie powinni podczas wakacji przeoczyć.109
  • Seks, fryzjer i Jackie Kennedy3 lip 2005Jak amatorski film o seksie oralnym zmienił historię Nagi aktor Burt Reynolds pojawił się na okładce "Cosmopolitan". Aktorka Jane Fonda otrzymała Oscara za rolę inteligentnej prostytutki w "Klute" Alana J. Pakuli. Alex Comfort, modelowe...112
  • Ueorgan Ludu3 lip 2005Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 26 (141) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 27 czerwca 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza WRÓŻKA ESBECJA wywróżyła karierę Marka...113
  • Skibą w mur - Tylko dla idiotów3 lip 2005Popularni aktorzy grający w serialach wyrzucają z domów telewizory, bo już nie mogą na siebie patrzeć Każdy w miarę normalny i wrażliwy widz, taki co to raz w życiu był w teatrze ze szkołą i ze trzy ważne książki w życiu przeczytał, konsumując...114