Gorzki smak pomarańczy

Gorzki smak pomarańczy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Paradoksem "pomarańczowej rewolucji" jest to, że rzecznikami politycznej reformy na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi niż Juszczence
Kiedy drugiego dnia >>pomarańczowej rewolucji<< na Majdanie zobaczyłyśmy flagę RPA, stwierdziłyśmy, że trzeba pójść do ambasady po polską. Ukraińcy, widząc polską flagę, śpiewali >>Jeszcze Polska nie zginęła<<. Nawet nie wiedziałam, że znają nasz hymn" - tak pisała dziennikarka Maria Przełomiec w książce o porewolucyjnej Ukrainie. Zbiorowe przeżycie sprzed roku zmieniło Polaków i polsko-ukraińską historię.
W większości polskich komentarzy jedno nie budziło wątpliwości: oto na naszych oczach dokonuje się pogłębione polsko-ukraińskie pojednanie, a każdy dzień polskiego kibicowania "pomarańczowej rewolucji" jest tysiąckroć ważniejszy od politycznych memorandów czy prezydenckich "gestów o wymiarze symbolicznym" - by użyć języka, jakim komentowano spotkania Leonida Kuczmy i Aleksandra Kwaśniewskiego.

Pomarańcze made in Poland
Objaśniając "pomarańczową rewolucję" i zdymisjonowanie rządu Julii Tymoszenko, wynajdywaliśmy liczne analogie: najpierw wybuch "pomarańczowej rewolucji" porównywano do wybuchu "Solidarności", potem były porównania ukraińskich negocjacji z obradami "okrągłego stołu", w końcu konflikt w obozie władzy i dymisję rządu Tymoszenko porównano z polskimi "wojnami na górze" na początku lat 90. Były i różnice - ukraińska rewolucja nie wyniosła do władzy ludzi, którzy politykę znali jedynie z ekranu telewizora. Juszczenko nie skakał przez stoczniowe płoty, Tymoszenko nie zamieniała walonek na eleganckie pantofelki, a szef Rady Obrony Anatolij Kinach - swetra na garnitur. Osoby należące do elity dzisiejszej władzy pełniły już w ostatnich 10 latach najwyższe funkcje publiczne.
Polskie inicjatywy polityczne podczas "pomarańczowej rewolucji" odwoływały się do pamięci Sierpnia i "okrągłego stołu". Nieprzypadkowo już w czasie pierwszej tury głosowania pojawili się na Ukrainie w roli obserwatorów politycy o solidarnościowej proweniencji: Jerzy Buzek, Grażyna Staniszewska i Henryk Wujec. Po drugiej turze, gdy znane już były rozmiary fałszerstw i buntu przeciwko nim, do tej trójki dołączali następni politycy: Michał Kamiński, Marek Siwiec i wreszcie, 25 listopada, Lech Wałęsa. Dla Ukraińców jest on symbolem pokojowych przemian - była to najwłaściwsza osoba na najwłaściwszym miejscu. Jego znakomicie tłumaczone przemówienie na Majdanie przyjęto entuzjastycznie i było to chyba apogeum sympatii do Polski i Polaków, wyrażane okrzykami: "Polszcza, Polszcza!!" i "Solidarnist'!!". Mimo braku medialnego sukcesu udało się misji Wałęsy wymóc na Kuczmie apel o nawiązanie dialogu politycznego w skali międzynarodowej przy współudziale Polski i Litwy. Potem dołączyli do nich przedstawiciele Unii Europejskiej, OBWE i Rosji. Dziennikarze nazwali międzynarodowych emisariuszy "zachodnim desantem".

Cień stanu wojennego
Struktury władzy w Kijowie coraz konkretniej przygotowywały się do wariantu siłowego. W trójkącie Kuczma - Janukowycz - MSW trwały konsultacje, czy i jak "zakończyć przedstawienie na Majdanie". W obozie opozycji z każdą godziną szala przechylała się na stronę tych, którzy parli do rozwiązania siłowego. Juszczenko samowolnie zaprzysiągł się na prezydenta. Wieczorem Tymoszenko poprowadziła kilkadziesiąt tysięcy ludzi na gmach administracji prezydenta. Juszczenko chciał rozmawiać z Kwaśniewskim. Wtedy pierwszy raz przywódca opozycji ukraińskiej poprosił polskiego prezydenta o mediację. Kwaśniewski podkreślał, że misja mediacyjna musi być przedsięwzięciem UE, a nie tylko Polski. Zadzwonił więc do Javiera Solany, szefa dyplomacji unii.
Kuczma twierdził, że większość Majdanu jest opłacana przez ludzi Borysa Bierezowskiego i George'a Sorosa, że rewolucja jest prowokacją finansowaną przez Zachód, a jej uczestnicy to wynajęci agenci. Polskie MSZ po próbie zabójstwa Juszczenki zorientowało się, że mamy do czynienia z próbą brutalnego poszerzenia wpływów Rosji i dopuszczenia do władzy prezydenta izolowanego przez międzynarodową społeczność jeszcze bardziej niż Kuczma. Polacy, którzy do UE weszli jako adwokat Ukrainy, nie powinni pozwolić na taką ewentualność.
Reprezentujący Rosję przy "okrągłym stole" Borys Gryzłow, szef Dumy, zachowywał się absurdalnie. Rzadko próbował wpływać na bieg dyskusji, czytał z kartki tezy o "zagranicznej interwencji" i "masowych fałszerstwach wyborów na zachodniej Ukrainie przez Juszczenkę". Wywoływało to kolejne polskie skojarzenie - ze stanem wojennym. Juszczenko był jednak dobrze informowany przez służby bezpieczeństwa o zbliżających się do Kijowa autobusach wypakowanych żołnierzami i "wolontariuszami" ze wschodniej Ukrainy. To, że nie doszło do użycia siły, po części jest zasługą Polaków. Wypadki z wieczora 28 listopada nie były jedyną sytuacją, kiedy użycie siły wisiało na włosku. Były sygnały co najmniej o trzech-czterech takich akcjach.

Cena pokoju
Ówczesna ukraińska opozycja zapłaciła niemałą cenę za ustępstwa w powyborczych rozmowach: zgodziła się na forsowaną od lat przez Kuczmę reformę konstytucyjną. Ogranicza ona pozycję prezydenta i sprawia, że od 2006 r. kluczową postacią na Ukrainie będzie premier. Przegłosowana w parlamencie 8 grudnia 2004 r. decyzja jest - według ukraińskich prawników - niezgodna z konstytucją. Juszczenko stał się zakładnikiem tamtych wydarzeń, a rzecznikami reformy politycznej na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi. O tym, że ani jedna, ani druga strona nie zdaje sobie sprawy z tego, że reforma polityczna oznacza europeizację Ukrainy i dołączenie do systemów sprawdzonych w Europie, świadczy determinacja, z jaką walczą o losy tej akurat reformy. Można powiedzieć, że europeizacja Ukrainy jest dziś możliwa dzięki słabości Juszczenki i sile Janukowycza.
Władimir Putin ingerował przed rokiem bezpośrednio w ukraińskie sprawy. "Co za moda, żeby robić powtórki z wyborów? I ile razy - trzy, cztery, pięć? Aż się osiągnie pożądany wynik?" - komentował z irytacją. Trzy dni przed wyborami przyjechał na parawojenną defiladę z okazji 60. rocznicy wyzwolenia Ukrainy spod faszystowskiej okupacji, pierwszy pospieszył z gratulacjami dla "prezydenta" Janukowycza, a w czasie "pomarańczowej rewolucji" wezwał Kuczmę do Moskwy. Wywołało to niezamierzony efekt: po pierwsze - Polacy zobaczyli na Ukrainie otwartą wrogość wobec rosyjskich prób dominacji wyrażaną bez oglądania się na polityczną poprawność, po drugie - oni sami zostali uznani za symbol europejskości i antyrosyjską alternatywę. Mówiąc inaczej, ukraińskie wydarzenia i aktywna obecność Polaków spowodowały przesunięcie w Polsce granicy poprawności politycznej w komentarzach na temat Rosji jako państwa imperialnego, nie skrywającego ambicji budowania strefy tzw. bliskiej zagranicy. Polska zaś uzyskała status państwa, które - jak równy z równym - walczy o poszerzanie Europy na wschód w miejsce poszerzania Rosji na zachód. Oczywiście, ten proces nie zakończył się wraz z "pomarańczową rewolucją". Trwa, tyle że z większym wysiłkiem i bez entuzjazmu, którym żyliśmy rok temu.
Więcej możesz przeczytać w 47/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2005 (1199)

  • Na stronie - Rząd na kwantach 27 lis 2005 Przyłożona do III RP etyka Kaczyńskiego-Kurskiego sprawia, że Samoobrona i LPR zyskują szlachetne cechy 3
  • Skaner 27 lis 2005 SKANER - POLSKA ŻYWNOŚĆ Genetyczna histeria Działacze Greenpeace twórczo rozwinęli pomysł premiera Kazimierza Marcinkiewicza. "Uregulowania wymaga sprawa określenia Polski jako strefy wolnej od żywności genetycznie... 8
  • Dossier 27 lis 2005 LECH WAŁĘSA były prezydent RP "W mojej ocenie Jacek Kurski to największy łotr, jeśli chodzi o polityków" Program III Polskiego Radia ZBIGNIEW ZIOBRO minister sprawiedliwości "Pan Sobotka trafi do więzienia i o to tu... 9
  • Sawka czatuje 27 lis 2005 10
  • Playback 27 lis 2005 14
  • Poczta 27 lis 2005 Casting dziewic Cztery lata pracowałam w afrykańskim kraju Swazi, w literaturze anglojęzycznej nazywanym Swazilandem, dlatego chcę sprostować informację zawartą w notce "Casting dziewic" ("Bez granic"). Rzeczywiście,... 14
  • Ryba po polsku - Kółko nam się połamało, a my wszyscy bęc! 27 lis 2005 Znając temperament Leppera, można oczekiwać marszu głodnych na Warszawę pod hasłem "chleba i liberalizmu" 15
  • Z życia koalicji 27 lis 2005 Weteran walki z kapitalizmem politycznym Wiesław Walendziak, wicepremier bez teki od spraw gospodarczych, a zwłaszcza od spraw kapitalistów, stoi na czele POT. Polski Operator Telewizyjny właśnie się rejestruje i ma pracować nad... 16
  • Z życia opozycji 27 lis 2005 Stefan Niesiołowski (PO) obiecał na konferencji prasowej, że pozwie nas do sądu za nazwanie go "klinicznym szaleńcem". Byłby to nasz pierwszy proces i będziemy doprawdy zaszczyceni. Musimy też przyznać, że rzeczywiście... 17
  • Nałęcz 27 lis 2005 Wielkim nieporozumieniem jest porównywanie Jarosława Kaczyńskiego do Józefa Piłsudskiego 18
  • Fotoplastykon 27 lis 2005 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Rząd zawiedzionych nadziei 27 lis 2005 Rząd nadziei Polaków może się stać nadzieją postkomunistów na odzyskanie władzy 20
  • Grupa trzymająca mięso 27 lis 2005 Polski rząd stracił kontrolę nad naszym rynkiem eksporterów mięsa na rzecz... firmy z Pruszkowa 26
  • Lipa dla ciemnoty 27 lis 2005 Zdumiewająca jest pogarda braci Kaczyńskich i ich stronników dla własnego elektoratu 30
  • Naród otwarty 27 lis 2005 Liberał nie zajął wyborczego miejsca postkomuny, nie pała niechęcią do chrześcijaństwa, nie jest wyzyskiwaczem, relatywistą i obcym 36
  • Długi cień radiokomitetu 27 lis 2005 Jak biuro polityczne ds. mediów jest traktowana Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji 38
  • Giełda 27 lis 2005 Hossa Świat Podatek, czyli zysk bez ryzyka Większość firm na świecie robi wszystko, by płacić jak najniższe podatki, a holenderskie przedsiębiorstwa celowo nadpłacają należności wobec fiskusa. Powód? Tamtejsze Ministerstwo... 42
  • Jutro będzie taniej 27 lis 2005 Rynek tanich towarów i usług jest już wart bilion dolarów 44
  • Ekonomia DIYE 27 lis 2005 Politycy zaserwują każdą ekonomiczną bzdurę, a jej fiasko będą tłumaczyć czynnikami ubocznymi 54
  • Prezydent Zepter 27 lis 2005 Janković, najbogatszy człowiek Europy środkowej, jest już wart 4 mld USD 58
  • 2 x 2 = 4 27 lis 2005 Mądrzy zwycięzcy unikają triumfalizmu, licząc na przewagę intelektualną, a nie liczebną, nad opozycją 64
  • Supersam 27 lis 2005 66
  • Clio 2006 27 lis 2005 Przyznanie tytułu Samochód Roku jest nagrodą za funkcjonalność i dostępność. Dla koncernu Renault to już szóste wyróżnienie, a drugie dla modelu clio (clio I otrzymało tytuł w 1991 r.). Nagrodzone tym razem clio III jest wynikiem... 66
  • Pióro w klapie 27 lis 2005 Dla producentów luksusowych piór wiecznych, jak Parker, Waterman czy Montegrappa, Polska jest jednym z pięciu najważniejszych rynków w Europie. W tym miesiącu w salonach Parkera pojawią się pióra Latitude, które - dzięki płaskiemu... 66
  • Połów talentów 27 lis 2005 Pięć laureatek piątej edycji konkursu Dla Kobiet i Nauki zorganizowanego przez UNESCO i L'Oreal Polska otrzymało roczne stypendia mające pomóc w rozwoju ich karier naukowych. Małgorzata Zakrzewska, Magdalena Ślusarz, Maria... 66
  • McCartney dla każdego 27 lis 2005 Najsłynniejsi projektanci mody już na stałe współpracują z popularnymi sieciami sklepów odzieżowych. Po Karlu Lagerfeldzie najnowszą kolekcję dla sieci H&M przygotowała córka eksbitelsa Stella McCartney. Kreatorka, która kilka lat... 66
  • Donos honorowy 27 lis 2005 W dawnej Kongresówce donosy od obywateli zdarzają się ponadsześciokrotnie częściej niż w Małopolsce 68
  • Dyliżans XXI wieku 27 lis 2005 Niemiecki samochód wskrzesza w Ameryce modę na podbijanie Dzikiego Zachodu 70
  • Chód z kijami 27 lis 2005 Nordic walking jest najszybciej rozwijającym się sportem na świecie 72
  • Ameryka w Afryce 27 lis 2005 Apartheid w RPA pozostawił pamięć o arogancji i okrucieństwach białych władców, ale nie przeminęły jego dobre przepisy prawne 74
  • Złoty wiek niewoli 27 lis 2005 Zaborcy pozbawili nas wprawdzie niepodległości, ale sprzyjali szybkiemu rozwojowi cywilizacyjnemu 78
  • Know-how 27 lis 2005 Depresja gryzonia Chomiki w ponure zimowe dni cierpią na depresję i są nerwowe - zaobserwowali uczeni z Ohio State University. Smutne zwierzęta podczas badań piły mniej niż zwykle swojego ulubionego słodkiego napoju. Badacze zauważyli... 82
  • Zakazana prokreacja 27 lis 2005 Co czwarte z miliona polskich małżeństw nie mogących się doczekać potomstwa miałoby szansę na nie dzięki zapłodnieniu in vitro 84
  • Epidemia bezdzietności 27 lis 2005 Trzydziestoletnia kobieta ma jedynie 15 proc. szans na zajście w ciążę podczas jednego cyklu 90
  • Kawa na lekarstwo 27 lis 2005 Kawa zawiera więcej substancji chroniących przed rakiem niż czerwone wino, owoce czy czekolada 92
  • Bez granic 27 lis 2005 Dalej do Europy Mecz piłki nożnej Szwajcaria - Turcja zakończył się bijatyką i skandalem, który pogorszył notowania Turków w Europie. W Stambule po meczu eliminacyjnym mistrzostw świata szwajcarscy zawodnicy padli ofiarą... 94
  • Iracki test Polski 27 lis 2005 Iracki kontyngent jest jednym z najcenniejszych polskich towarów na rynku światowej polityki 96
  • Gorzki smak pomarańczy 27 lis 2005 Paradoksem "pomarańczowej rewolucji" jest to, że rzecznikami politycznej reformy na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi niż Juszczence 100
  • Germanizacja Japonii 27 lis 2005 Światowa potęga gospodarcza numer 2 chce być potęgą militarną 102
  • 100 lat do pokoju 27 lis 2005 Prezydent Bush już wie, że za jego kadencji nie powstanie państwo palestyńskie 106
  • Menu 27 lis 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Dramaturdzy do pióra Ci, którzy widzieli i nie widzieli, rozpisują się na temat sztuki o Wałęsie wystawionej w Gdańsku. Też nie widziałem spektaklu, ale na podstawie tego, co można wyczytać w prasie,... 108
  • Recenzje 27 lis 2005 110
  • Mrok nad Hogwartem 27 lis 2005 **** Im bliżej dorosłości bohaterom filmowego cyklu o Harrym Potterze, tym mniej ekranizacje książek J.K. Rowling nadają się dla dzieci. Po trzymających się baśniowej konwencji dwóch pierwszych częściach zrealizowanych przez Chrisa... 110
  • Powrót diwy 27 lis 2005 **** Otwierający album utwór "Hung Up" - z samplem z "Gimme Gimme Gimme (The Man After Midnight)" Abby - ma szansę być uznany za najlepszy kawałek taneczny w całym dorobku Madonny. To dobra wiadomość dla... 110
  • Spartakus na koturnach 27 lis 2005 **1/2* Balet Arama Chaczaturiana "Spartakus", pokazujący największe starożytne powstanie, ze względu na rewolucyjny, jak chciały ówczesne władze, charakter cieszył się uznaniem radzieckich aparatczyków. Podobnie jak inne... 110
  • Tuż obok 27 lis 2005 **** Sceny są nieostre, więc widzowie na seansie "Ukrytych" się irytują i interweniują u operatora. Dopiero po chwili okazuje się, że to, co widzimy na ekranie, to oglądany przez bohaterów obraz z taśmy filmowej, którą ktoś... 110
  • Nadmuchana małpa 27 lis 2005 "King Kong" jest najdroższą w dziejach kina podróżą reżysera do krainy swych dziecięcych fantazji i fascynacji 112
  • Anielska diablica 27 lis 2005 Chyba tylko Marilyn Monroe może w Ameryce konkurować ze sławą Georgii O'Keeffe 116
  • Ostatni wolny Amerykanin 27 lis 2005 Na szczerości i politycznej niepoprawności została zbudowana legenda Neila Younga 118
  • UEorgan Ludu 27 lis 2005 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 47 (162) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 21 listopada 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Samoobrona Balcerowicza Lepper do Nagrody Kisiela D. Tusk atakuje A. Leppera za dogmatyczny liberalizm Po... 120
  • Skibą w mur - Moher Power 27 lis 2005 Delikatne kapelusze z Krakowa czas oddać na złom lub wymienić na gumowe rękawice 122