Gorzki smak pomarańczy

Gorzki smak pomarańczy

Dodano:   /  Zmieniono: 
Paradoksem "pomarańczowej rewolucji" jest to, że rzecznikami politycznej reformy na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi niż Juszczence
Kiedy drugiego dnia >>pomarańczowej rewolucji<< na Majdanie zobaczyłyśmy flagę RPA, stwierdziłyśmy, że trzeba pójść do ambasady po polską. Ukraińcy, widząc polską flagę, śpiewali >>Jeszcze Polska nie zginęła<<. Nawet nie wiedziałam, że znają nasz hymn" - tak pisała dziennikarka Maria Przełomiec w książce o porewolucyjnej Ukrainie. Zbiorowe przeżycie sprzed roku zmieniło Polaków i polsko-ukraińską historię.
W większości polskich komentarzy jedno nie budziło wątpliwości: oto na naszych oczach dokonuje się pogłębione polsko-ukraińskie pojednanie, a każdy dzień polskiego kibicowania "pomarańczowej rewolucji" jest tysiąckroć ważniejszy od politycznych memorandów czy prezydenckich "gestów o wymiarze symbolicznym" - by użyć języka, jakim komentowano spotkania Leonida Kuczmy i Aleksandra Kwaśniewskiego.

Pomarańcze made in Poland
Objaśniając "pomarańczową rewolucję" i zdymisjonowanie rządu Julii Tymoszenko, wynajdywaliśmy liczne analogie: najpierw wybuch "pomarańczowej rewolucji" porównywano do wybuchu "Solidarności", potem były porównania ukraińskich negocjacji z obradami "okrągłego stołu", w końcu konflikt w obozie władzy i dymisję rządu Tymoszenko porównano z polskimi "wojnami na górze" na początku lat 90. Były i różnice - ukraińska rewolucja nie wyniosła do władzy ludzi, którzy politykę znali jedynie z ekranu telewizora. Juszczenko nie skakał przez stoczniowe płoty, Tymoszenko nie zamieniała walonek na eleganckie pantofelki, a szef Rady Obrony Anatolij Kinach - swetra na garnitur. Osoby należące do elity dzisiejszej władzy pełniły już w ostatnich 10 latach najwyższe funkcje publiczne.
Polskie inicjatywy polityczne podczas "pomarańczowej rewolucji" odwoływały się do pamięci Sierpnia i "okrągłego stołu". Nieprzypadkowo już w czasie pierwszej tury głosowania pojawili się na Ukrainie w roli obserwatorów politycy o solidarnościowej proweniencji: Jerzy Buzek, Grażyna Staniszewska i Henryk Wujec. Po drugiej turze, gdy znane już były rozmiary fałszerstw i buntu przeciwko nim, do tej trójki dołączali następni politycy: Michał Kamiński, Marek Siwiec i wreszcie, 25 listopada, Lech Wałęsa. Dla Ukraińców jest on symbolem pokojowych przemian - była to najwłaściwsza osoba na najwłaściwszym miejscu. Jego znakomicie tłumaczone przemówienie na Majdanie przyjęto entuzjastycznie i było to chyba apogeum sympatii do Polski i Polaków, wyrażane okrzykami: "Polszcza, Polszcza!!" i "Solidarnist'!!". Mimo braku medialnego sukcesu udało się misji Wałęsy wymóc na Kuczmie apel o nawiązanie dialogu politycznego w skali międzynarodowej przy współudziale Polski i Litwy. Potem dołączyli do nich przedstawiciele Unii Europejskiej, OBWE i Rosji. Dziennikarze nazwali międzynarodowych emisariuszy "zachodnim desantem".

Cień stanu wojennego
Struktury władzy w Kijowie coraz konkretniej przygotowywały się do wariantu siłowego. W trójkącie Kuczma - Janukowycz - MSW trwały konsultacje, czy i jak "zakończyć przedstawienie na Majdanie". W obozie opozycji z każdą godziną szala przechylała się na stronę tych, którzy parli do rozwiązania siłowego. Juszczenko samowolnie zaprzysiągł się na prezydenta. Wieczorem Tymoszenko poprowadziła kilkadziesiąt tysięcy ludzi na gmach administracji prezydenta. Juszczenko chciał rozmawiać z Kwaśniewskim. Wtedy pierwszy raz przywódca opozycji ukraińskiej poprosił polskiego prezydenta o mediację. Kwaśniewski podkreślał, że misja mediacyjna musi być przedsięwzięciem UE, a nie tylko Polski. Zadzwonił więc do Javiera Solany, szefa dyplomacji unii.
Kuczma twierdził, że większość Majdanu jest opłacana przez ludzi Borysa Bierezowskiego i George'a Sorosa, że rewolucja jest prowokacją finansowaną przez Zachód, a jej uczestnicy to wynajęci agenci. Polskie MSZ po próbie zabójstwa Juszczenki zorientowało się, że mamy do czynienia z próbą brutalnego poszerzenia wpływów Rosji i dopuszczenia do władzy prezydenta izolowanego przez międzynarodową społeczność jeszcze bardziej niż Kuczma. Polacy, którzy do UE weszli jako adwokat Ukrainy, nie powinni pozwolić na taką ewentualność.
Reprezentujący Rosję przy "okrągłym stole" Borys Gryzłow, szef Dumy, zachowywał się absurdalnie. Rzadko próbował wpływać na bieg dyskusji, czytał z kartki tezy o "zagranicznej interwencji" i "masowych fałszerstwach wyborów na zachodniej Ukrainie przez Juszczenkę". Wywoływało to kolejne polskie skojarzenie - ze stanem wojennym. Juszczenko był jednak dobrze informowany przez służby bezpieczeństwa o zbliżających się do Kijowa autobusach wypakowanych żołnierzami i "wolontariuszami" ze wschodniej Ukrainy. To, że nie doszło do użycia siły, po części jest zasługą Polaków. Wypadki z wieczora 28 listopada nie były jedyną sytuacją, kiedy użycie siły wisiało na włosku. Były sygnały co najmniej o trzech-czterech takich akcjach.

Cena pokoju
Ówczesna ukraińska opozycja zapłaciła niemałą cenę za ustępstwa w powyborczych rozmowach: zgodziła się na forsowaną od lat przez Kuczmę reformę konstytucyjną. Ogranicza ona pozycję prezydenta i sprawia, że od 2006 r. kluczową postacią na Ukrainie będzie premier. Przegłosowana w parlamencie 8 grudnia 2004 r. decyzja jest - według ukraińskich prawników - niezgodna z konstytucją. Juszczenko stał się zakładnikiem tamtych wydarzeń, a rzecznikami reformy politycznej na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi. O tym, że ani jedna, ani druga strona nie zdaje sobie sprawy z tego, że reforma polityczna oznacza europeizację Ukrainy i dołączenie do systemów sprawdzonych w Europie, świadczy determinacja, z jaką walczą o losy tej akurat reformy. Można powiedzieć, że europeizacja Ukrainy jest dziś możliwa dzięki słabości Juszczenki i sile Janukowycza.
Władimir Putin ingerował przed rokiem bezpośrednio w ukraińskie sprawy. "Co za moda, żeby robić powtórki z wyborów? I ile razy - trzy, cztery, pięć? Aż się osiągnie pożądany wynik?" - komentował z irytacją. Trzy dni przed wyborami przyjechał na parawojenną defiladę z okazji 60. rocznicy wyzwolenia Ukrainy spod faszystowskiej okupacji, pierwszy pospieszył z gratulacjami dla "prezydenta" Janukowycza, a w czasie "pomarańczowej rewolucji" wezwał Kuczmę do Moskwy. Wywołało to niezamierzony efekt: po pierwsze - Polacy zobaczyli na Ukrainie otwartą wrogość wobec rosyjskich prób dominacji wyrażaną bez oglądania się na polityczną poprawność, po drugie - oni sami zostali uznani za symbol europejskości i antyrosyjską alternatywę. Mówiąc inaczej, ukraińskie wydarzenia i aktywna obecność Polaków spowodowały przesunięcie w Polsce granicy poprawności politycznej w komentarzach na temat Rosji jako państwa imperialnego, nie skrywającego ambicji budowania strefy tzw. bliskiej zagranicy. Polska zaś uzyskała status państwa, które - jak równy z równym - walczy o poszerzanie Europy na wschód w miejsce poszerzania Rosji na zachód. Oczywiście, ten proces nie zakończył się wraz z "pomarańczową rewolucją". Trwa, tyle że z większym wysiłkiem i bez entuzjazmu, którym żyliśmy rok temu.
Więcej możesz przeczytać w 47/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 47/2005 (1199)

  • Na stronie - Rząd na kwantach27 lis 2005Przyłożona do III RP etyka Kaczyńskiego-Kurskiego sprawia, że Samoobrona i LPR zyskują szlachetne cechy3
  • Skaner27 lis 2005SKANER - POLSKA ŻYWNOŚĆ Genetyczna histeria Działacze Greenpeace twórczo rozwinęli pomysł premiera Kazimierza Marcinkiewicza. "Uregulowania wymaga sprawa określenia Polski jako strefy wolnej od żywności genetycznie...8
  • Dossier27 lis 2005LECH WAŁĘSA były prezydent RP "W mojej ocenie Jacek Kurski to największy łotr, jeśli chodzi o polityków" Program III Polskiego Radia ZBIGNIEW ZIOBRO minister sprawiedliwości "Pan Sobotka trafi do więzienia i o to tu...9
  • Sawka czatuje27 lis 200510
  • Playback27 lis 200514
  • Poczta27 lis 2005Casting dziewic Cztery lata pracowałam w afrykańskim kraju Swazi, w literaturze anglojęzycznej nazywanym Swazilandem, dlatego chcę sprostować informację zawartą w notce "Casting dziewic" ("Bez granic"). Rzeczywiście,...14
  • Ryba po polsku - Kółko nam się połamało, a my wszyscy bęc!27 lis 2005Znając temperament Leppera, można oczekiwać marszu głodnych na Warszawę pod hasłem "chleba i liberalizmu"15
  • Z życia koalicji27 lis 2005Weteran walki z kapitalizmem politycznym Wiesław Walendziak, wicepremier bez teki od spraw gospodarczych, a zwłaszcza od spraw kapitalistów, stoi na czele POT. Polski Operator Telewizyjny właśnie się rejestruje i ma pracować nad...16
  • Z życia opozycji27 lis 2005Stefan Niesiołowski (PO) obiecał na konferencji prasowej, że pozwie nas do sądu za nazwanie go "klinicznym szaleńcem". Byłby to nasz pierwszy proces i będziemy doprawdy zaszczyceni. Musimy też przyznać, że rzeczywiście...17
  • Nałęcz27 lis 2005Wielkim nieporozumieniem jest porównywanie Jarosława Kaczyńskiego do Józefa Piłsudskiego18
  • Fotoplastykon27 lis 2005© Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Rząd zawiedzionych nadziei27 lis 2005Rząd nadziei Polaków może się stać nadzieją postkomunistów na odzyskanie władzy20
  • Grupa trzymająca mięso27 lis 2005Polski rząd stracił kontrolę nad naszym rynkiem eksporterów mięsa na rzecz... firmy z Pruszkowa26
  • Lipa dla ciemnoty27 lis 2005Zdumiewająca jest pogarda braci Kaczyńskich i ich stronników dla własnego elektoratu30
  • Naród otwarty27 lis 2005Liberał nie zajął wyborczego miejsca postkomuny, nie pała niechęcią do chrześcijaństwa, nie jest wyzyskiwaczem, relatywistą i obcym36
  • Długi cień radiokomitetu27 lis 2005Jak biuro polityczne ds. mediów jest traktowana Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji38
  • Giełda27 lis 2005Hossa Świat Podatek, czyli zysk bez ryzyka Większość firm na świecie robi wszystko, by płacić jak najniższe podatki, a holenderskie przedsiębiorstwa celowo nadpłacają należności wobec fiskusa. Powód? Tamtejsze Ministerstwo...42
  • Jutro będzie taniej27 lis 2005Rynek tanich towarów i usług jest już wart bilion dolarów44
  • Ekonomia DIYE27 lis 2005Politycy zaserwują każdą ekonomiczną bzdurę, a jej fiasko będą tłumaczyć czynnikami ubocznymi54
  • Prezydent Zepter27 lis 2005Janković, najbogatszy człowiek Europy środkowej, jest już wart 4 mld USD58
  • 2 x 2 = 427 lis 2005Mądrzy zwycięzcy unikają triumfalizmu, licząc na przewagę intelektualną, a nie liczebną, nad opozycją64
  • Supersam27 lis 200566
  • Clio 200627 lis 2005Przyznanie tytułu Samochód Roku jest nagrodą za funkcjonalność i dostępność. Dla koncernu Renault to już szóste wyróżnienie, a drugie dla modelu clio (clio I otrzymało tytuł w 1991 r.). Nagrodzone tym razem clio III jest wynikiem...66
  • Pióro w klapie27 lis 2005Dla producentów luksusowych piór wiecznych, jak Parker, Waterman czy Montegrappa, Polska jest jednym z pięciu najważniejszych rynków w Europie. W tym miesiącu w salonach Parkera pojawią się pióra Latitude, które - dzięki płaskiemu...66
  • Połów talentów27 lis 2005Pięć laureatek piątej edycji konkursu Dla Kobiet i Nauki zorganizowanego przez UNESCO i L'Oreal Polska otrzymało roczne stypendia mające pomóc w rozwoju ich karier naukowych. Małgorzata Zakrzewska, Magdalena Ślusarz, Maria...66
  • McCartney dla każdego27 lis 2005Najsłynniejsi projektanci mody już na stałe współpracują z popularnymi sieciami sklepów odzieżowych. Po Karlu Lagerfeldzie najnowszą kolekcję dla sieci H&M przygotowała córka eksbitelsa Stella McCartney. Kreatorka, która kilka lat...66
  • Donos honorowy27 lis 2005W dawnej Kongresówce donosy od obywateli zdarzają się ponadsześciokrotnie częściej niż w Małopolsce68
  • Dyliżans XXI wieku27 lis 2005Niemiecki samochód wskrzesza w Ameryce modę na podbijanie Dzikiego Zachodu70
  • Chód z kijami27 lis 2005Nordic walking jest najszybciej rozwijającym się sportem na świecie72
  • Ameryka w Afryce27 lis 2005Apartheid w RPA pozostawił pamięć o arogancji i okrucieństwach białych władców, ale nie przeminęły jego dobre przepisy prawne74
  • Złoty wiek niewoli27 lis 2005Zaborcy pozbawili nas wprawdzie niepodległości, ale sprzyjali szybkiemu rozwojowi cywilizacyjnemu78
  • Know-how27 lis 2005Depresja gryzonia Chomiki w ponure zimowe dni cierpią na depresję i są nerwowe - zaobserwowali uczeni z Ohio State University. Smutne zwierzęta podczas badań piły mniej niż zwykle swojego ulubionego słodkiego napoju. Badacze zauważyli...82
  • Zakazana prokreacja27 lis 2005Co czwarte z miliona polskich małżeństw nie mogących się doczekać potomstwa miałoby szansę na nie dzięki zapłodnieniu in vitro84
  • Epidemia bezdzietności27 lis 2005Trzydziestoletnia kobieta ma jedynie 15 proc. szans na zajście w ciążę podczas jednego cyklu90
  • Kawa na lekarstwo27 lis 2005Kawa zawiera więcej substancji chroniących przed rakiem niż czerwone wino, owoce czy czekolada92
  • Bez granic27 lis 2005Dalej do Europy Mecz piłki nożnej Szwajcaria - Turcja zakończył się bijatyką i skandalem, który pogorszył notowania Turków w Europie. W Stambule po meczu eliminacyjnym mistrzostw świata szwajcarscy zawodnicy padli ofiarą...94
  • Iracki test Polski27 lis 2005Iracki kontyngent jest jednym z najcenniejszych polskich towarów na rynku światowej polityki96
  • Gorzki smak pomarańczy27 lis 2005Paradoksem "pomarańczowej rewolucji" jest to, że rzecznikami politycznej reformy na Ukrainie są dziś siły bliższe Janukowyczowi niż Juszczence100
  • Germanizacja Japonii27 lis 2005Światowa potęga gospodarcza numer 2 chce być potęgą militarną102
  • 100 lat do pokoju27 lis 2005Prezydent Bush już wie, że za jego kadencji nie powstanie państwo palestyńskie106
  • Menu27 lis 2005KRÓTKO PO WOLSKU Dramaturdzy do pióra Ci, którzy widzieli i nie widzieli, rozpisują się na temat sztuki o Wałęsie wystawionej w Gdańsku. Też nie widziałem spektaklu, ale na podstawie tego, co można wyczytać w prasie,...108
  • Recenzje27 lis 2005110
  • Mrok nad Hogwartem27 lis 2005**** Im bliżej dorosłości bohaterom filmowego cyklu o Harrym Potterze, tym mniej ekranizacje książek J.K. Rowling nadają się dla dzieci. Po trzymających się baśniowej konwencji dwóch pierwszych częściach zrealizowanych przez Chrisa...110
  • Powrót diwy27 lis 2005**** Otwierający album utwór "Hung Up" - z samplem z "Gimme Gimme Gimme (The Man After Midnight)" Abby - ma szansę być uznany za najlepszy kawałek taneczny w całym dorobku Madonny. To dobra wiadomość dla...110
  • Spartakus na koturnach27 lis 2005**1/2* Balet Arama Chaczaturiana "Spartakus", pokazujący największe starożytne powstanie, ze względu na rewolucyjny, jak chciały ówczesne władze, charakter cieszył się uznaniem radzieckich aparatczyków. Podobnie jak inne...110
  • Tuż obok27 lis 2005**** Sceny są nieostre, więc widzowie na seansie "Ukrytych" się irytują i interweniują u operatora. Dopiero po chwili okazuje się, że to, co widzimy na ekranie, to oglądany przez bohaterów obraz z taśmy filmowej, którą ktoś...110
  • Nadmuchana małpa27 lis 2005"King Kong" jest najdroższą w dziejach kina podróżą reżysera do krainy swych dziecięcych fantazji i fascynacji112
  • Anielska diablica27 lis 2005Chyba tylko Marilyn Monroe może w Ameryce konkurować ze sławą Georgii O'Keeffe116
  • Ostatni wolny Amerykanin27 lis 2005Na szczerości i politycznej niepoprawności została zbudowana legenda Neila Younga118
  • UEorgan Ludu27 lis 2005TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 47 (162) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 21 listopada 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Samoobrona Balcerowicza Lepper do Nagrody Kisiela D. Tusk atakuje A. Leppera za dogmatyczny liberalizm Po...120
  • Skibą w mur - Moher Power27 lis 2005Delikatne kapelusze z Krakowa czas oddać na złom lub wymienić na gumowe rękawice122