Pożeracze ciała

Pożeracze ciała

Dodano:   /  Zmieniono: 
Śmiercionośne superbakterie wymknęły się ze szpitali
Brytyjska aktorka Leslie Ash była bliska śmierci, gdy w publicznym szpitalu zainfekowano ją gronkowcem złocistym. Wskutek niedbalstwa lekarzy wewnątrz jej kręgosłupa powstał ropień uciskający rdzeń kręgowy. Ofiarą szpitalnych zakażeń padli również szkocki wokalista Edwyn Collins i polska malarka Hanna Bakuła. Uczeni ostrzegają, że agresywne bakterie niewrażliwe na większość stosowanych dziś antybiotyków coraz częściej atakują osoby, które nie miały żadnego kontaktu z placówkami służby zdrowia. Najgroźniejsze szczepy gronkowca złocistego opornego na metycylinę (MRSA) jeszcze kilka lat temu spotykano niemal wyłącznie na oddziałach intensywnej terapii. Dziś nosicielem tej superbakterii jest już w USA co dziesiąte dziecko.



Szczepy niewrażliwe na antybiotyki wywołały epidemię w krajach azjatyckich - są tam przyczyną 70--80 proc. zakażeń wewnątrzszpitalnych. We Włoszech i Portugalii odsetek ten przekracza 50 proc. - Polska jest w europejskiej czołówce pod względem zużycia antybiotyków, więc spodziewamy się szybkiego narastania zjawiska antybiotykooporności. Największe zagrożenie stanowią dziś bakterie Pseudomonas i Acinetobacter - w ich wypadku liczba szczepów opornych podwoiła się w ostatnich dwóch latach - ostrzega dr Paweł Grzesiowski z Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego. Infekcje szpitalne zabijają rocznie 30 tys. Polaków, mimo że wydatki na antybiotyki pochłaniają ponad 10 proc. pieniędzy na refundację leków.

Martwica bakteryjna
Superbakterie znajdujące się na naszej skórze czy w jamie nosowej mogą przez wiele lat pozostawać w ukryciu, by zaatakować, gdy spadnie odporność organizmu. "MRSA potrafi się przedostać do wnętrza ciała przez bardzo małe zranienia, wywołując szybko postępującą martwicę tkanek miękkich. Dlatego nazywamy go pożeraczem ciała" - opowiada dr Loren Miller z University of California w Los Angeles. Gronkowce są również przyczyną ciężkich zapaleń płuc, a także wstrząsu toksycznego, który potrafi błyskawicznie zabić pozornie zdrową osobę. Coraz groźniejsze infekcje powodują także inne mikroby: pneumokoki, Haemophilus influenzae (szczególnie niebezpieczny dla dzieci), enterokoki i pałeczki jelitowe.
Winę za epidemię trudnych do wyleczenia zakażeń ponosi przede wszystkim służba zdrowia. Już Alexander Fleming, odkrywca penicyliny, ostrzegał, że jej nadużywanie doprowadzi do szybkiego powstania opornych na nią bakterii. Mimo to lekarze często przepisują antybiotyki pacjentom, którzy ich w ogóle nie potrzebują. Szczególnym powodzeniem cieszą się nowe preparaty o szerokim spektrum działania, intensywnie promowane przez koncerny farmaceutyczne. W rezultacie coraz więcej sprawdzonych, bezpiecznych farmaceutyków trafia do lamusa: bakterie przestają reagować na penicylinę, amoksycylinę, klindamycynę czy fluorochinolony. Pojawiły się też gronkowce i enterokoki niewrażliwe na wankomycynę, uważaną za lek ostatniej szansy w ciężkich infekcjach.

Pożeracze mikrobów
W ostatniej dekadzie na rynek trafiło zaledwie kilka nowych antybiotyków, które często powodują nieprzyjemne skutki uboczne i są bardzo drogie. Terapia linezolidem, uznawanym za jeden z najskuteczniejszych środków na gronkowce, kosztuje około 6 tys. zł. Koncernom farmaceutycznym bardziej opłaca się produkowanie leków zażywanych przewlekle niż antybiotyków czy szczepionek przeciw bakteriom. Dlatego do tej pory nie udało się opracować szczepienia chroniącego przed gronkowcami. Najbliższa sukcesu była niewielka firma Nabi Biopharmaceuticals, ale jej preparat StaphVax nie sprawdził się podczas prób klinicznych z udziałem ludzi.
Uczeni próbują wykorzystywać bakteriofagi, czyli wirusy niszczące określone gatunki bakterii. Terapia ta była powszechnie stosowana w pierwszej połowie XX wieku, ale potem badania nad nią prowadzono niemal wyłącznie w Europie Wschodniej. Wrocławski Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk dysponuje dziś ponad 300 gatunkami leczniczych bakteriofagów, które do tej pory zastosowano u 1,5 tys. pacjentów.
- Nadal jest to leczenie eksperymentalne, którego nie refunduje Narodowy Fundusz Zdrowia. Tymczasem terapia fagami jest nie tylko skuteczna, ale i tania, bo przeciętnie kosztuje 300-400 zł - mówi prof. Andrzej Górski, szef instytutu. Polskimi bakteriofagami na razie nie zainteresował się żaden producent leków, choć badania nad tymi wirusami są prowadzone przez kilkanaście zachodnich firm.
Częściowo polski rodowód mogłaby też mieć nowa grupa antybiotyków, bazujących na białkach zwanych cystatynami. Ich niewielkie fragmenty potrafią niszczyć wiele gatunków chorobotwórczych bakterii, a nawet niektóre wirusy (m.in. polio i opryszczki), nie szkodząc fizjologicznej florze bakteryjnej człowieka. Szwedzcy badacze z Lunds Universitet opatentowali prototypowy lek o nazwie Cystapep 1, który został z sukcesem przetestowany na zakażonych gronkowcem zwierzętach. Co więcej, okazało się, że bakterie nie są w stanie wytworzyć przeciw niemu oporności! - Nie znamy jeszcze mechanizmu działania tych substancji ani ich wpływu na organizm człowieka, dlatego może minąć jeszcze wiele lat, zanim oparte na nich farmaceutyki trafią na rynek - wyjaśnia dr Franciszek Kasprzykowski z Uniwersytetu Gdańskiego, jeden z odkrywców antybiotyków cystatynowych. Prace trwają, ale są całkowicie finansowane przez Szwedów.

Mydło zamiast antybiotyku
Nawet najnowsze technologie okażą się nieskuteczne, jeśli nie zmieni się nastawienie lekarzy. - Konieczne jest rozliczanie lekarzy z każdego zastosowanego antybiotyku oraz zwiększenie liczby wykonywanych badań mikrobiologicznych, takich jak posiew bakterii z antybiogramem. W wielu szpitalach wykonuje się ich tak mało, że laboratoria są zamykane - mówi dr Grzesiowski. Umiar w przepisywaniu leków jest najlepszą bronią w walce z antybiotykoopornością - efekty widoczne są już w krajach skandynawskich, Holandii i USA. Skuteczne okazały się różne strategie: od wyposażenia lekarzy w szczegółowe instrukcje dotyczące używania antybiotyków po zakaz podawania niektórych preparatów bez konsultacji z innym specjalistą. Prof. Mark Spigelman z University College London proponuje wręcz, by część szpitali z oddziałami chirurgicznymi w ogóle nie stosowała antybiotyków, aby uniknąć "hodowania" superbakterii. Pacjenci wymagający terapii takimi lekami mieliby być przenoszeni do innych placówek.
Specjaliści zwracają również uwagę na proste metody zapobiegania infekcjom: gruntowne sprzątanie szpitalnych pomieszczeń i częste mycie rąk przez personel medyczny. "Higiena w brytyjskich placówkach jest poniżej wszelkiej krytyki. Gdy mój ojciec leżał w szpitalu, sama sprzątałam jego łóżko i czyściłam meble" - wspomina aktorka Leslie Ash. Tymczasem ciepła wodza z mydłem jest w stanie usunąć ze skóry nawet najgroźniejsze odmiany gronkowca, a także liczne wirusy i grzyby. Co więcej, nie jest nawet konieczne stosowanie detergentów, które niszczą także korzystne dla człowieka bakterie. Analizy wykazały, że zwykłe mydło jest równie skuteczne jak produkty reklamowane jako bakteriobójcze.

Wyścig mikrozbrojeń
Do niedawna sądzono, że szybko mnożące się bakterie uzyskują oporność na leczenie wskutek przypadkowych mutacji. Masowe stosowanie antybiotyków - nie tylko u ludzi, ale także u zwierząt hodowlanych - doprowadziło do szybkiego "wypromowania" najbardziej wytrzymałych mikrobów. Okazuje się jednak, że bakterie, nawet jeśli należą do różnych gatunków, potrafią przekazywać sobie odcinki DNA z genami odpowiedzialnymi za oporność. "Wystarczy, aby kilka mikrobów miało takie geny, a cała kolonia bakteryjna staje się niewrażliwa na leki" - twierdzi prof. Stuart Levy z Tufts University. Na dodatek antybiotyki, których celem jest DNA bakterii - takie jak fluorochinolony, stosowane m.in. w leczeniu infekcji układu moczowego - prawdopodobnie zwiększają częstość występowania mutacji związanych z antybiotykoopornością.
Więcej możesz przeczytać w 50/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2005 (1202)

  • Poczta 18 gru 2005 Iracki test Polski Z wielką uwagą przeczytałem artykuł o polskim udziale w misji w Iraku "Iracki test Polski" (nr 47). Piszecie o armiach A i B. Pierwsza była w Iraku i stanowi trzon polskiego wojska, druga siedzi w kraju i -... 3
  • Gruppenpremier WOLF 18 gru 2005 Nazwisko BELKA czyta się: Bardzo Elastyczni Ludzie Kwaśniewskiego Aleksandra 3
  • Skaner 18 gru 2005 SKANER - POLSKA PROGRAM GABINETU CIENI Premier Rokita kontra premier Marcinkiewicz Program "Państwo dla obywateli. Plan rządzenia 2005-2009" przedstawili Jan Rokita i Stefan Kawalec, ekspert ekonomiczny Platformy Obywatelskiej. Program... 8
  • Dossier 18 gru 2005 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Jak człowiek po pięćdziesiątce zastanawia się, co umie robić, to tak naprawdę okazuje się, że zajmować się polityką. To jest trochę bolesna konstatacja" Radio Zet JAN ROKITA lider PO... 9
  • Sawka czatuje 18 gru 2005 10
  • Moje życie z CIA 18 gru 2005 Jako Polak poszkodowany na umyśle przez długoletnią antypolską działalność CIA domagam się odszkodowania 13
  • Playback 18 gru 2005 14
  • Poczta 18 gru 2005 ZNAK OD KISIELA Autorzy artykułu "Znak od Kisiela" (nr 45) byli uprzejmi opisać incydent przy głosowaniu nad Nagrodami Kisiela następującymi słowy: "Gdy okazało się, że w kategorii publicysta wygrał Tomasz Lis, wzburzony... 14
  • Przyszłość w przeszłości zakorzeniona 18 gru 2005 Koniec prezydentury Kwaśniewskiego oświetla jej głęboki walor - kiedy trzeba dyskrecja, kiedy trzeba ostentacja. 15
  • Z życia koalicji 18 gru 2005 Ten tydzień był wyjątkowo spokojny. W naszej lodówce ani razu nie natrafiliśmy na premiera Marcinkiewicza. Raz tylko zdybaliśmy tam Dodę. I wiecie państwo co? To bardzo zimna kobieta. Ech, dobrze jest znać polityków PiS. Ten... 16
  • Z życia opozycji 18 gru 2005 Czerwoni znowu knują z Moskwą! To oburzające, ale wicemarszałek polskiego Sejmu, szef SLD Wojciech Olejniczak przyznaje otwarcie, że chce z Moskwą nawiązać "jak najbliższe kontakty". I to po to, by się przeciwstawić... 17
  • Nałęcz - A jednak byli 18 gru 2005 Sam Lew Rywin wskazał na Roberta Kwiatkowskiego jako swojego bezpośredniego zleceniodawcę 18
  • Fotoplastykon 18 gru 2005 19
  • Koniec ologarchii 18 gru 2005 Kwaśniewski nie był ani Batorym, ani Augustem III, lecz rodzimą wersją byłego prezydenta Ukrainy Kuczmy 20
  • Gry więzienne 18 gru 2005 Z awantury o tajne więzienia dla terrorystów Polska na własne życzenie wyjdzie przegrana 28
  • Paliwowy syndykat 18 gru 2005 Czy Jacek Piechota, były minister gospodarki, pomagał baronowi oskarżonemu w sprawie mafii paliwowej? 32
  • Stawka większa niż weksle 18 gru 2005 Były bankier Piotr Bykowski sprzedał fałszywe weksle gangowi mokotowskiemu 36
  • Polska republikańska 18 gru 2005 Klub "Wprost": Czy w Polsce powstanie system dwupartyjny? Ostatnie wybory zmieniły scenę polityczną. Z pytaniami o szanse utrwalenia się jej obecnego stanu zwróciliśmy się do gości Klubu "Wprost": socjologów Barbary Fedyszak-Radziejowskiej i Tomasza Żukowskiego oraz... 38
  • Rzeczpospolita Kisiela 18 gru 2005 Lech Wałęsa, Tomasz Lis i Ryszard Krauze odebrali Nagrody Kisiela 2005 40
  • Giełda 18 gru 2005 HossaŚwiat Skrzydlate Chiny 150 airbusów z rodziny A320, wartych prawie 10 mld USD, zamówiły Chiny. To największy kontrakt Airbusa od dwudziestu lat. Niewykluczone, że maszyny będą montowane w Państwie Środka pod nadzorem... 44
  • Kłamstwo emerytalne 18 gru 2005 Dzisiejsze dwudziesto-, trzydziestolatki zamiast emerytur dostaną od państwa zasiłek socjalny 46
  • Rabat Marcinkiewicza 18 gru 2005 Jan Rokita ze swoim hasłem "Nicea albo śmierć" pomógł mi w 2003 r. w unijnych negocjacjach 52
  • Złoto znów się świeci 18 gru 2005 Rosjanie wymieniają gaz i ropę na złoto 56
  • Załatwione odmownie - Wolniutko donikąd 18 gru 2005 Niemców łatwiej namówić dziś do uczestnictwa w Love Parade niż do lepszej, solidniejszej i dłuższej pracy 60
  • PORTFEL WPROST: Sknery i utracjusze 18 gru 2005 Polacy oszczędzają dwukrotnie mniej niż kilkakrotnie biedniejsi Chińczycy 64
  • PORTFEL WPROST: Kredyt na sukces 18 gru 2005 II ranking kredytów "Wprost": jak najtaniej pożyczyć pieniądze na dom, mieszkanie lub samochód 68
  • PORTFEL WPROST: Kredytołapka 18 gru 2005 Na co należy uważać przy zaciąganiu kredytu 72
  • Supersam 18 gru 2005 74
  • Romeo i Alfa 18 gru 2005 Włosi słyną z namiętności, a Włoszki szokują ponętnymi kształtami i żywiołowym temperamentem. Gdyby te wszystkie cechy wymieszać, otrzymalibyśmy alfę romeo 159. W najlepszej benzynowej wersji V6 z 260 KM i 6-stopniową manualną... 74
  • Wczasy w domu 18 gru 2005 Opalanie się w domu umożliwia wąskie i łatwe do przechowywania (w pozycji pionowej) solarium HB 554 marki Philips. Sprzęt wyposażono w osiem lamp, a duża strefa naświetlania (180 cm na 75 cm) i wklęsły kształt solarium zapewniają... 74
  • Na sylwestra z Baczyńską 18 gru 2005 Olśniewające kreacje na halkach, sylwestrowe topy z niby-piórami inspirowane latami 20., smukłe suknie ozdobione cekinami i bluzki z pagonami zdominowały ostatnią kolekcję najlepszej polskiej projektantki Gosi Baczyńskiej. Autorka kreacji,... 74
  • Macchiato po francusku 18 gru 2005 Wyjątkowy system Autocappuccino & Cafe Latte w najnowszym wysokociśnieniowym kompaktowym ekspresie do kawy marki Krups automatycznie pobiera mleko ze specjalnego stalowego pojemnika, podgrzewa je i spienia. Dzięki temu można przygotować... 74
  • Szpieg nasz powszedni 18 gru 2005 W Londynie każdy może się znaleźć w polu widzenia kamer nawet 350 razy dziennie 76
  • Niemiecki porządek w Afryce 18 gru 2005 Namibia zaskakuje dyscypliną pracy, punktualnością, sprawnym działaniem urzędów i wyjątkową czystością 80
  • Know-how 18 gru 2005 Genom psa Uczeni odczytali niemal kompletną sekwencję genów psa domowego (Canis familiaris), liczącą 2,4 mld "cegiełek" DNA. Do badań wybrano suczkę boksera o imieniu Tasha, której przodkowie byli starannie selekcjonowani... 86
  • Pożeracze ciała 18 gru 2005 Śmiercionośne superbakterie wymknęły się ze szpitali 88
  • Najlepsze szpitale 18 gru 2005 Gdzie się leczyć (część III): neurochirurgia, psychiatria, urologia 92
  • Bez granic 18 gru 2005 Pomarańczowi do NATO Pomarańczowa Ukraina ma kolejny sukces. Niedawno Unia Europejska uznała, że Ukraina jest już państwem z gospodarką rynkową, a teraz podczas wizyty Condoleezzy Rice w Kijowie USA nieformalnie zaprosiły ten kraj do... 106
  • Północne eldorado 18 gru 2005 Norwegia zapowiada rewolucję w europejskiej energetyce 108
  • Bractwo zielonej flagi 18 gru 2005 Sukces Braci Muzułmańskich powinien spędzać Izraelczykom sen z powiek 112
  • Don Kichot z Barcelony 18 gru 2005 Niepodległościowe dążenia Katalonii grożą bałkanizacją Hiszpanii 114
  • Drukarka Kima 18 gru 2005 W obiegu jest kilka miliardów dolarów wyprodukowanych w Korei Północnej 116
  • Menu 18 gru 2005 MENU Od mohera do mohera Pojawiły się w prasie uspokajające teksty, które przeciwnikom prawicy zalecają cierpliwość. Wystarczy poczekać, aż moherowe lobby wymrze i w kraju pozostaną jedynie postępowi zwolennicy wielokulturowości.... 118
  • Recenzje 18 gru 2005 120
  • Rap to CNN 18 gru 2005 ****1/2* Ostatnio było ich słychać w duecie z Mobym, w utworze "Make Love Fuck War". Teraz krzyczą "Rap to CNN dla czarnych braci". Najnowszy album legendy rapu Public Enemy, wydany po wieloletniej przerwie, to... 120
  • Miłość merda ogonem 18 gru 2005 ***1/2* "Facet z ogłoszenia" przypomina trochę twórczość Katarzyny Grocholi, tyle że w staromodnych fatałaszkach. Mimo wszystko treścią filmu, podobnie jak książki Claire Cook, jest wynalazek dość młody, bo internetowe... 120
  • Magia poligonu 18 gru 2005 **** W utworze "Pot i kreff" Kazik Staszewski w pewnym momencie kpi z kolegów z zespołu: "Czy wy się nie wstydzicie, takie piosenki tutaj do mnie przynosicie...". Ale po wysłuchaniu całego albumu Kultu "Poligono... 120
  • Kronika karnawału 18 gru 2005 **** "Za powodzenie naszej beznadziejnej sprawy!" - ten ulubiony toast opozycji mógłby się stać mottem albumu "Karnawał z wyrokiem. Solidarność 1980-81". Nie jest to jeszcze jedna monografia, lecz - jak określają... 120
  • Miasta ciemności 18 gru 2005 Zamieszki na francuskich przedmieściach to skutki urbanistycznego szaleństwa spod znaku Le Corbusiera 122
  • Chrystus z certyfikatem 18 gru 2005 Ludowi artyści nadal muszą się w Polsce starać o atesty i zezwolenia, bo w świecie sztuki ludowej czas zatrzymał się ponad 30 lat temu. Nadal grono wiedzących lepiej określa, co zasługuje na miano prawdziwej sztuki ludowej, a co nie. 126
  • Ueorgan Ludu 18 gru 2005 Nr 50 (164) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 12 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza O dalszy rozwój obopólnie korzystnych stosunków Rozwiązać CIA? Minister Sikorski przedłożył sekretarzowi obrony USA Rumsfeldowi... 128
  • Przepraszam za ortalion 18 gru 2005 Dzięki Tuskowi żartobliwa nazwa wyznawców toruńskiego szamana wybiła się na salony 130