Chrystus z certyfikatem

Chrystus z certyfikatem

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Ludowi artyści nadal muszą się w Polsce starać o atesty i zezwolenia, bo w świecie sztuki ludowej czas zatrzymał się ponad 30 lat temu. Nadal grono wiedzących lepiej określa, co zasługuje na miano prawdziwej sztuki ludowej, a co nie.
Nadal artyści muszą się starać o atesty, na przykład na figurki Jezusa Frasobliwego. Wiele wskazuje na to, że rządzące Prawo i Sprawiedliwość nie zamierza tego zmieniać. "Proponujemy podjęcie programu Nikifor XXI, który wspierałby autentyczną kulturę ludową, a także ożywiał życie kulturalne, szczególnie na wsi i w małych miasteczkach" - głosi program PiS. O tym, jaka kultura jest "autentyczną kulturą ludową", nie będzie jednak decydował wolny rynek, lecz "specjaliści".
W III RP wciąż działa skansen pod nazwą Cepelia. Żeby sprzedawać tam przedmioty sztuki ludowej, trzeba mieć certyfikat - wydawany na rok przez specjalnie powołaną komisję etnografów. Artyści ludowi muszą więc co 12 miesięcy pamiętać o upływającej licencji, co jest tym bardziej bezsensowne, że ta sztuka nie zmienia się od stuleci. Skądinąd przyznawanie atestów na "sztukę ludową" jest w dobie wolnego rynku absurdem. Dobrze to pokazuje atest wydany przez Krajową Komisję Artystyczną i Etnograficzną na wyroby ceramiczne. Przyznano go na kubki z uszkiem, natomiast nie obejmuje już kubków bez ucha, ale z "dzióbkiem". Jakby tego było mało, taki atest wygasa po roku i trzeba go odnawiać, każdorazowo uiszczając odpowiednią opłatę. Przedstawiciele Cepelii, skądinąd nie chcący występować pod nazwiskiem, twierdzą, że wydawanie atestów nie jest bezsensowne, bo "każdy, kto taki atest uzyska, automatycznie płaci 7 proc. VAT, a nie 22 proc., a wyroby rękodzieła ludowego i artystycznego korzystają z 7-proc. stawki VAT". Warunkiem skorzystania z obniżonej stawki VAT jest posiadanie przez producenta atestu Krajowej Komisji Artystycznej i Etnograficznej. Z kolei atest trzeba odnawiać co roku, gdyż Sejm co roku ustala stawki VAT.
Na wolnym rynku ludowym artystom nie są potrzebne atesty, lecz dobra promocja. Taka, jaką proponuje choćby Fundacja Wspierania Muzeum Etnograficznego, zajmująca się zakupem wyrobów "sztuki ludowej" czy organizacją imprez propagujących sztukę ludową.

Hitler i Stalin z Roztocza
W Polsce karierę zrobiło zaledwie kilku twórców ludowych, a powszechnie znane są dwa nazwiska: Teofila Ociepki i Epifaniusza Drowniaka, czyli Nikifora Krynickiego. Ale najbardziej znanymi na świecie dziełami polskiej sztuki ludowej są rzeźby ze wsi Paszyn niedaleko Nowego Sącza. W latach 70. XX wieku za sprawą ludowego rzeźbiarza Wojciecha Oleksego i księdza Edwarda Nitki powstało tam centrum ludowej rzeźby. Wielkim miłośnikiem paszyńskiej rzeźby jest abp Józef Życiński, który poznał miejscowych twórców, gdy był jeszcze ordynariuszem w Tarnowie.
Paszyn nie jest wyjątkiem, ale inne miejscowości i twórcy nie mieli takich promotorów jak ksiądz Nitka. Takim twórcą jest na Roztoczu 78-letni Jan Chodara. Wokół jego chałupy stoją nie tylko typowe świątki, ale też rzeźby Hitlera i Stalina. Obok papieża Benedykta XVI można zobaczyć skrupulatnie wyrzeźbiony obóz koncentracyjny Majdanek (bardziej wstrząsający niż słynne "Auschwitz" Zbigniewa Libery z klocków Lego). Chodarze przydałby się marszand, a nie atest. Zresztą kto dziś przyzna atest na figurkę Hitlera?
Na ludowej sztuce można świetnie zarabiać, o czym najlepiej świadczy kariera najsławniejszego dziś prymitywisty Canute Caliste, 85-letniego rzeźbiarza z karaibskiej wyspy Carriacou. Jego prace, nieco przypominające malarstwo Nikifora, znalazły się w najlepszych muzeach świata oraz m.in. w kolekcjach George'a Busha, Jacka Nicholsona czy królowej Elżbiety. "Takich kolorów jak na jego obrazach, nie widziałem nigdzie" - twierdzi hollywoodzki aktor, reżyser i kolekcjoner Sean Penn.
W Polsce karierę robi ręcznie dziergana bielizna z Koniakowa. Wieś Koniaków w Beskidzie Śląskim od 200 lat słynęła z wyrobu koronek, ale mało kogo spoza tej okolicy interesowały pięknie wykonane serwety, chusty i inne tradycyjne wyroby zręcznych koronczarek. Dopiero młode mieszkanki Koniakowa wpadły na pomysł, by wykorzystać umiejętności i tradycję do dziergania dessous. Dziś ponad 80 koronczarek nie może nadążyć z realizacją zamówień, głównie z zagranicy (koniakowskie stringi można kupować na miejscu bądź w Internecie): z USA, Kanady, Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Francji czy Japonii.
Sztuce ludowej nie są potrzebne certyfikaty i zezwolenia, lecz dobra promocja. Gdy nasze rękodzieła dobrze wyeksponowano i zareklamowano na międzynarodowych targach we Frankfurcie czy na zakończonej niedawno w Berlinie prezentacji "Designed in Poland", większość sprzedała się na pniu.

Atestomania
Atesty ludowym artystom wydaje Krajowa Komisja Artystyczna i Etnograficzna. Poza Warszawą zespoły oceniające krajowej komisji mają siedziby w Gdyni, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach, Krakowie i Łodzi. Opłaty za atest wynoszą od 20 zł za "okrągłą serwetkę z kogucikiem", po 50-60 zł za "Chrystusa stojącego". W 2004 r. wydano ponad 24 tys. atestów.
Więcej możesz przeczytać w 50/2005 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1
  • bez-nazwy   IP
    wydawanie certyfikatów to sposób na życie dla miernych a dyplomowanych etnoniedojdów

    Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2005 (1202)

    • Poczta 18 gru 2005 Iracki test Polski Z wielką uwagą przeczytałem artykuł o polskim udziale w misji w Iraku "Iracki test Polski" (nr 47). Piszecie o armiach A i B. Pierwsza była w Iraku i stanowi trzon polskiego wojska, druga siedzi w kraju i -... 3
    • Gruppenpremier WOLF 18 gru 2005 Nazwisko BELKA czyta się: Bardzo Elastyczni Ludzie Kwaśniewskiego Aleksandra 3
    • Skaner 18 gru 2005 SKANER - POLSKA PROGRAM GABINETU CIENI Premier Rokita kontra premier Marcinkiewicz Program "Państwo dla obywateli. Plan rządzenia 2005-2009" przedstawili Jan Rokita i Stefan Kawalec, ekspert ekonomiczny Platformy Obywatelskiej. Program... 8
    • Dossier 18 gru 2005 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Jak człowiek po pięćdziesiątce zastanawia się, co umie robić, to tak naprawdę okazuje się, że zajmować się polityką. To jest trochę bolesna konstatacja" Radio Zet JAN ROKITA lider PO... 9
    • Sawka czatuje 18 gru 2005 10
    • Moje życie z CIA 18 gru 2005 Jako Polak poszkodowany na umyśle przez długoletnią antypolską działalność CIA domagam się odszkodowania 13
    • Playback 18 gru 2005 14
    • Poczta 18 gru 2005 ZNAK OD KISIELA Autorzy artykułu "Znak od Kisiela" (nr 45) byli uprzejmi opisać incydent przy głosowaniu nad Nagrodami Kisiela następującymi słowy: "Gdy okazało się, że w kategorii publicysta wygrał Tomasz Lis, wzburzony... 14
    • Przyszłość w przeszłości zakorzeniona 18 gru 2005 Koniec prezydentury Kwaśniewskiego oświetla jej głęboki walor - kiedy trzeba dyskrecja, kiedy trzeba ostentacja. 15
    • Z życia koalicji 18 gru 2005 Ten tydzień był wyjątkowo spokojny. W naszej lodówce ani razu nie natrafiliśmy na premiera Marcinkiewicza. Raz tylko zdybaliśmy tam Dodę. I wiecie państwo co? To bardzo zimna kobieta. Ech, dobrze jest znać polityków PiS. Ten... 16
    • Z życia opozycji 18 gru 2005 Czerwoni znowu knują z Moskwą! To oburzające, ale wicemarszałek polskiego Sejmu, szef SLD Wojciech Olejniczak przyznaje otwarcie, że chce z Moskwą nawiązać "jak najbliższe kontakty". I to po to, by się przeciwstawić... 17
    • Nałęcz - A jednak byli 18 gru 2005 Sam Lew Rywin wskazał na Roberta Kwiatkowskiego jako swojego bezpośredniego zleceniodawcę 18
    • Fotoplastykon 18 gru 2005 19
    • Koniec ologarchii 18 gru 2005 Kwaśniewski nie był ani Batorym, ani Augustem III, lecz rodzimą wersją byłego prezydenta Ukrainy Kuczmy 20
    • Gry więzienne 18 gru 2005 Z awantury o tajne więzienia dla terrorystów Polska na własne życzenie wyjdzie przegrana 28
    • Paliwowy syndykat 18 gru 2005 Czy Jacek Piechota, były minister gospodarki, pomagał baronowi oskarżonemu w sprawie mafii paliwowej? 32
    • Stawka większa niż weksle 18 gru 2005 Były bankier Piotr Bykowski sprzedał fałszywe weksle gangowi mokotowskiemu 36
    • Polska republikańska 18 gru 2005 Klub "Wprost": Czy w Polsce powstanie system dwupartyjny? Ostatnie wybory zmieniły scenę polityczną. Z pytaniami o szanse utrwalenia się jej obecnego stanu zwróciliśmy się do gości Klubu "Wprost": socjologów Barbary Fedyszak-Radziejowskiej i Tomasza Żukowskiego oraz... 38
    • Rzeczpospolita Kisiela 18 gru 2005 Lech Wałęsa, Tomasz Lis i Ryszard Krauze odebrali Nagrody Kisiela 2005 40
    • Giełda 18 gru 2005 HossaŚwiat Skrzydlate Chiny 150 airbusów z rodziny A320, wartych prawie 10 mld USD, zamówiły Chiny. To największy kontrakt Airbusa od dwudziestu lat. Niewykluczone, że maszyny będą montowane w Państwie Środka pod nadzorem... 44
    • Kłamstwo emerytalne 18 gru 2005 Dzisiejsze dwudziesto-, trzydziestolatki zamiast emerytur dostaną od państwa zasiłek socjalny 46
    • Rabat Marcinkiewicza 18 gru 2005 Jan Rokita ze swoim hasłem "Nicea albo śmierć" pomógł mi w 2003 r. w unijnych negocjacjach 52
    • Złoto znów się świeci 18 gru 2005 Rosjanie wymieniają gaz i ropę na złoto 56
    • Załatwione odmownie - Wolniutko donikąd 18 gru 2005 Niemców łatwiej namówić dziś do uczestnictwa w Love Parade niż do lepszej, solidniejszej i dłuższej pracy 60
    • PORTFEL WPROST: Sknery i utracjusze 18 gru 2005 Polacy oszczędzają dwukrotnie mniej niż kilkakrotnie biedniejsi Chińczycy 64
    • PORTFEL WPROST: Kredyt na sukces 18 gru 2005 II ranking kredytów "Wprost": jak najtaniej pożyczyć pieniądze na dom, mieszkanie lub samochód 68
    • PORTFEL WPROST: Kredytołapka 18 gru 2005 Na co należy uważać przy zaciąganiu kredytu 72
    • Supersam 18 gru 2005 74
    • Romeo i Alfa 18 gru 2005 Włosi słyną z namiętności, a Włoszki szokują ponętnymi kształtami i żywiołowym temperamentem. Gdyby te wszystkie cechy wymieszać, otrzymalibyśmy alfę romeo 159. W najlepszej benzynowej wersji V6 z 260 KM i 6-stopniową manualną... 74
    • Wczasy w domu 18 gru 2005 Opalanie się w domu umożliwia wąskie i łatwe do przechowywania (w pozycji pionowej) solarium HB 554 marki Philips. Sprzęt wyposażono w osiem lamp, a duża strefa naświetlania (180 cm na 75 cm) i wklęsły kształt solarium zapewniają... 74
    • Na sylwestra z Baczyńską 18 gru 2005 Olśniewające kreacje na halkach, sylwestrowe topy z niby-piórami inspirowane latami 20., smukłe suknie ozdobione cekinami i bluzki z pagonami zdominowały ostatnią kolekcję najlepszej polskiej projektantki Gosi Baczyńskiej. Autorka kreacji,... 74
    • Macchiato po francusku 18 gru 2005 Wyjątkowy system Autocappuccino & Cafe Latte w najnowszym wysokociśnieniowym kompaktowym ekspresie do kawy marki Krups automatycznie pobiera mleko ze specjalnego stalowego pojemnika, podgrzewa je i spienia. Dzięki temu można przygotować... 74
    • Szpieg nasz powszedni 18 gru 2005 W Londynie każdy może się znaleźć w polu widzenia kamer nawet 350 razy dziennie 76
    • Niemiecki porządek w Afryce 18 gru 2005 Namibia zaskakuje dyscypliną pracy, punktualnością, sprawnym działaniem urzędów i wyjątkową czystością 80
    • Know-how 18 gru 2005 Genom psa Uczeni odczytali niemal kompletną sekwencję genów psa domowego (Canis familiaris), liczącą 2,4 mld "cegiełek" DNA. Do badań wybrano suczkę boksera o imieniu Tasha, której przodkowie byli starannie selekcjonowani... 86
    • Pożeracze ciała 18 gru 2005 Śmiercionośne superbakterie wymknęły się ze szpitali 88
    • Najlepsze szpitale 18 gru 2005 Gdzie się leczyć (część III): neurochirurgia, psychiatria, urologia 92
    • Bez granic 18 gru 2005 Pomarańczowi do NATO Pomarańczowa Ukraina ma kolejny sukces. Niedawno Unia Europejska uznała, że Ukraina jest już państwem z gospodarką rynkową, a teraz podczas wizyty Condoleezzy Rice w Kijowie USA nieformalnie zaprosiły ten kraj do... 106
    • Północne eldorado 18 gru 2005 Norwegia zapowiada rewolucję w europejskiej energetyce 108
    • Bractwo zielonej flagi 18 gru 2005 Sukces Braci Muzułmańskich powinien spędzać Izraelczykom sen z powiek 112
    • Don Kichot z Barcelony 18 gru 2005 Niepodległościowe dążenia Katalonii grożą bałkanizacją Hiszpanii 114
    • Drukarka Kima 18 gru 2005 W obiegu jest kilka miliardów dolarów wyprodukowanych w Korei Północnej 116
    • Menu 18 gru 2005 MENU Od mohera do mohera Pojawiły się w prasie uspokajające teksty, które przeciwnikom prawicy zalecają cierpliwość. Wystarczy poczekać, aż moherowe lobby wymrze i w kraju pozostaną jedynie postępowi zwolennicy wielokulturowości.... 118
    • Recenzje 18 gru 2005 120
    • Rap to CNN 18 gru 2005 ****1/2* Ostatnio było ich słychać w duecie z Mobym, w utworze "Make Love Fuck War". Teraz krzyczą "Rap to CNN dla czarnych braci". Najnowszy album legendy rapu Public Enemy, wydany po wieloletniej przerwie, to... 120
    • Miłość merda ogonem 18 gru 2005 ***1/2* "Facet z ogłoszenia" przypomina trochę twórczość Katarzyny Grocholi, tyle że w staromodnych fatałaszkach. Mimo wszystko treścią filmu, podobnie jak książki Claire Cook, jest wynalazek dość młody, bo internetowe... 120
    • Magia poligonu 18 gru 2005 **** W utworze "Pot i kreff" Kazik Staszewski w pewnym momencie kpi z kolegów z zespołu: "Czy wy się nie wstydzicie, takie piosenki tutaj do mnie przynosicie...". Ale po wysłuchaniu całego albumu Kultu "Poligono... 120
    • Kronika karnawału 18 gru 2005 **** "Za powodzenie naszej beznadziejnej sprawy!" - ten ulubiony toast opozycji mógłby się stać mottem albumu "Karnawał z wyrokiem. Solidarność 1980-81". Nie jest to jeszcze jedna monografia, lecz - jak określają... 120
    • Miasta ciemności 18 gru 2005 Zamieszki na francuskich przedmieściach to skutki urbanistycznego szaleństwa spod znaku Le Corbusiera 122
    • Chrystus z certyfikatem 18 gru 2005 Ludowi artyści nadal muszą się w Polsce starać o atesty i zezwolenia, bo w świecie sztuki ludowej czas zatrzymał się ponad 30 lat temu. Nadal grono wiedzących lepiej określa, co zasługuje na miano prawdziwej sztuki ludowej, a co nie. 126
    • Ueorgan Ludu 18 gru 2005 Nr 50 (164) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 12 grudnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza O dalszy rozwój obopólnie korzystnych stosunków Rozwiązać CIA? Minister Sikorski przedłożył sekretarzowi obrony USA Rumsfeldowi... 128
    • Przepraszam za ortalion 18 gru 2005 Dzięki Tuskowi żartobliwa nazwa wyznawców toruńskiego szamana wybiła się na salony 130