Słabość siły

Słabość siły

Trawestując słowa kanclerza Kohla, można powiedzieć, że prawica może w Polsce rządzić, ale lewica musi na to najpierw zarobić
Zapachniało rozwiązaniem parlamentu, więc lewica zaczęła się szykować do wyborów. Widać to po wypowiedziach i zachowaniach jej przedstawicieli. Najdalej w promocji tej formacji poszła Izabela Jaruga-Nowacka, która uznała, że w Polsce nie ma lewicowych partii. Liderka wielu ugrupowań, w tym Unii Lewicy, w rozmowie z Jackiem Żakowskim odkryła ponury paradoks. W Polsce jest wprawdzie "lewicowe społeczeństwo, ale nie znalazła się jeszcze lewicowa partia". Posłanka SLD nie traci jednak animuszu. Na podchwytliwe pytanie, "jaka jest szansa, że lewica stanie się lewicą", odpowiada: "Musi powstać partia lewicowa i mam nadzieję, że w tę stronę idziemy". Była wicepremier nie wyjaśnia jednak, czy ta wytęskniona idea spełni się przed wyborami. Nie warto wszak dramatyzować. W razie czego elektorat, nie mając na kogo głosować, w geście solidarności z poszukiwaczką lewicy pozostanie w domu.
Do głosowania na SLD zachęca prof. Andrzej Jaeschke. Czyni to jednak z widocznym wahaniem. Troską wiceprzewodniczącego sojuszu są bowiem notowania jego ugrupowania. "Najbardziej obawiam się dobrych sondaży" - oświadcza polityk tej partii ("Przegląd" z 29 stycznia 2006 r.). W obawach przed zbyt silną pozycją sojuszu profesor jest konsekwentny. Wcześniej, oceniając rekordowy 41-procentowy rezultat SLD uzyskany w wyborach w 2001 r., z widoczną ulgą wróżył, że "na szczęście już nigdy w Polsce ten fenomen się nie powtórzy". Gdyby jacyś wyborcy chcieli nawrotu tej szkodliwej patologii, Andrzej Jaeschke informuje uprzejmie, że "dotychczasowy model partii zdycha".

Błazenada lewicowych znakomitości
Zapach nowej elekcji ożywił pomysły jednoczenia lewicy. Nareszcie razem - wzdychają ludzie, którzy już byli razem. Przestali być, bo dwa lata temu Marek Borowski w proroczej wizji uznał, że "sojuszowi grozi dalszy spadek poparcia, a nawet wyeliminowanie ze sceny politycznej". Wprawdzie sam się wyeliminował, ale zrzucając kostium Wallenroda, zdążył ogłosić, że "SLD został zbudowany jako partia, dla której zdobycie władzy stało się celem, a nie środkiem do realizacji programu" (deklaracja programowa SDPL z marca 2004 r.). Mimo to pozwoli się ubłagać, aby na wspólnej liście sojusz wniósł go z powrotem do parlamentu.
W obliczu prawdziwych problemów i zagrożeń błazenada lewicowych znakomitości jest przygnębiająca. W poruszającym wywiadzie ("Gazeta Wyborcza" z 21 stycznia 2006 r.) prof. Wiktor Osiatyński naszkicował stan naszych spraw na progu kolejnego roku transformacji. Odnosząc się do kondycji polskiej demokracji, podkreślił, że "obecna ekipa jest pierwszą po demokratycznym przełomie 1989 r., która wprost i nawet dość cynicznie naigrawa się, powątpiewa lub podaje w wątpliwość prawa człowieka". Wcześniej - mówi profesor - istniał konsensus liberalno-demokratyczny. "Wszystkie największe siły polityczne, z wyjątkiem niektórych partii skrajnej prawicy, uznawały podstawowe reguły państwa: demokrację reprezentatywną i konstytucyjną, rządy prawa oraz te prawa i wolności człowieka, które są zapisane w ratyfikowanych przez nas konwencjach międzynarodowych". Profesor Osiatyński nie jest w swoich sądach osamotniony. Witold Orłowski nie waha się mówić o Polsce pod rządami PiS jako przypominającej Hiszpanię późnego Franco. Waldemar Kuczyński - o kraju, który uczynił krok w stronę, gdzie na rękach obywateli zatrzaskują się kajdanki. Władysław Władyka i Wiesław Janicki - o planowym eliminowaniu z życia publicznego "bezpieczników demokracji". Stefan Niesiołowski zaś ostrzega, iż do władzy doszli "ludzie straszni".

Teoria spisku
Nawet jeśli przytoczone oceny są przejaskrawione, to jest się nad czym zadumać. 20Ęgrudnia 1989 r., a więc już za rządów Tadeusza Mazowieckiego, ale jeszcze z pezetpeerowskimi ministrami tzw. resortów siłowych, brałem udział - wraz ze Zbigniewem Sobotką - w spotkaniu z Lechem Wałęsą w Łańsku. Szefowi "Solidarności" towarzyszyli Lech Kaczyński i Bogdan Borusewicz. Dyskusja dotyczyła m.in. sytuacji w ZSRR i Rumunii, przewidywanych skutków rozwiązania PZPR, społecznych konsekwencji planu Balcerowicza. Ale moich rozmówców najżywiej interesowały nastroje w wojsku i  MSW. Obawiano się zamachu stanu, spisku lub prób sabotażu. Szczególnie podejrzliwy był Kaczyński, który wietrzył sprzysiężenie w wielkim aparacie ukształtowanym w latach PRL.
Po 17 latach transformacji w umyśle liderów PiS niewiele się zmieniło. Fascynacja i lęk przed siłą określają ich priorytety w rządzeniu. Najważniejszym zadaniem po zdobyciu władzy jest objęcie nadzoru nad aparatem przymusu. Dopiero teraz Polska jest bezpieczna - uważa Jarosław Kaczyński, mówiąc, że "jeśli PiS zachowa kontrolę nad resortami spraw wewnętrznych, sprawiedliwości i służbami specjalnymi, fakt, że ktoś inny obejmie jeden czy drugi resort, nie będzie stanowił zagrożenia dla państwa" ("Rzeczpospolita" z 14 stycznia 2006 r.). Płynie stąd wniosek, że jeśli PiS utraci władzę, co w demokracji jest nieuchronne, Polska zostanie wystawiona na poważne ryzyko.

Trzy wolności
"Państwo to my" - zdają się mówić bracia Kaczyńscy i musi się to spotkać z oporem. Polska jest przecież dobrem wszystkich obywateli. Dla SLD oznacza to potrzebę walki o trzy wolności: polityczną, gospodarczą i wolność sumienia. Ta ostatnia oznacza państwo, gdzie stosunek do religii nie stwarza ani przywilejów, ani dyskryminacji. Postawy światopoglądowe ludzi nie są przedmiotem oceny struktur państwa i z tego punktu widzenia obywatele nie dzielą się na lepszych i gorszych. Stereotyp stawiający w opozycji lewicowość i wiarę nie ma racji bytu. Podziały polityczne nie powinny mieć związku z wyznawanym światopoglądem. Niestety, w Polsce ta zasada jest stale negowana. Podział na występującą w obronie wiary prawicę i walczącą z Kościołem lewicę od lat służy walce politycznej, która nie ma przyszłości. Nie ma tym bardziej, że nauka społeczna Kościoła jest bliska tezom socjaldemokratycznym: opowiada się za sprawiedliwością społeczną, powszechnym dostępem do nauki, prawem do pracy, uczciwej zapłaty i godnego życia.
Lewica w dążeniu do przestrzegania standardów państwa świeckiego, a więc takiego, gdzie rozróżnia się to, co należy do cesarza, od tego, co należy do Boga, ma potężnego sojusznika. Papież Benedykt XVI jeszcze jako prefekt Kongregacji Nauki Wiary podkreślał, że Kościół może wypełnić swoją misję jedynie wtedy, gdy nie sprawia wrażenia, że "chce umacniać władzę tylko jednej określonej siły". Odrzucamy nietolerancję jako grzech - akcentował kardynał Ratzinger. W swej pierwszej encyklice nowy papież napisał, że "Kościół nie może i nie powinien podejmować walki politycznej" nawet w celu budowania jak najbardziej sprawiedliwego społeczeństwa. Jak przypomniał Marcin Przeciszewski, szef Katolickiej Agencji Informacyjnej, Benedykt XVI przestrzegał też, że żadne media katolickie nie powinny się wiązać z jedną opcją polityczną. Zdaję sobie sprawę, że to, co mówi papież, nie przekłada się na polską praktykę. Apel abp. Tadeusza Gocłowskiego do polityków, aby nie chodzili do Radia Maryja, jest dowodem bezradności wobec dyrektora Rydzyka. Na razie. Dominujące tendencje oraz purpurowe i fioletowe awanse będą nadchodzić z Watykanu, a nie z Torunia.

Więcej wolności!
Poziom wolności gospodarczej - według raportów "The Wall Street Journal" i Heritage Foundation - stawia Polskę w rzędzie z takimi krajami, jak Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, ale już nie Estonia, Holandia, Wielka Brytania, nie wspominając nawet o Irlandii czy Stanach Zjednoczonych. Z zapowiedzi premiera Marcinkiewicza nie wynika skłonność do poszerzenia tej wolności. Przeciwnie, mile widziane są projekty wzmacniające rolę rządu, instytucji centralnych i ręcznego sterowania.
Może się okazać, że decyzje mojego rządu o obniżeniu do 19 proc. podatku dla firm i osób prowadzących działalność gospodarczą oraz przyjęciu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zamknęły na długo prace nad liberalizacją gospodarki. Warto pamiętać, że obniżenie podatków i wysoki wzrost PKB (5,3 proc.) na koniec 2004 r. przyniosły dodatkowe wpływy do budżetu przekraczające 3 mld zł - i to m.in. jest źródłem rozdawnictwa premiera Marcinkiewicza. Trawestując słowa kanclerza Kohla, można powiedzieć, że prawica może w Polsce rządzić, ale lewica musi na to najpierw zarobić.
SLD ma mocne papiery w polityce gospodarczej, powinien więc proponować kolejne liberalne reformy, zmagając się przy tym z wewnętrznym sporem o rozumienie pojęcia lewicowości w gospodarce. Dyskusja w tej sprawie, wywołana na łamach "Wprost"("Manifest Millera" z 31 lipca 2005 r.), ma obiecujący charakter, ujawniając przeciwników, ale i zwolenników socjalliberalnych rozwiązań. Ku mojemu miłemu zaskoczeniu dołączył do nich cytowany już Andrzej Jaeschke, który powiedział, że "trzeba się pogodzić z zasadami liberalnej gospodarki wolnorynkowej". Wiceprzewodniczący SLD słusznie dodał, że należy też ochraniać ludzi, którzy sami sobie nie poradzą, ale pojednanie się z rynkiem ważnego polityka sojuszu ma swą wymowę.

Mandat z o.o.
To prawda, że wyborcy udzielili największego poparcia Prawu i Sprawiedliwości, ale to nie to samo, co poparcie większości. Ci, którzy nieustannie bili na alarm, lansowali obraz kompletnego kryzysu i wielkiego upadku, ponieśli poważne konsekwencje. Nie mają takiego poparcia, jakiego się spodziewali. Nie dysponują taką legitymacją, o jakiej myśleli. Mają mandat do rządzenia, ale nie do przewrotu ustrojowego. W tym tkwią zapewne źródła zgryzoty kierownictwa PiS i myślenia o nowych wyborach. Niezależnie od tego, czy się one odbędą, SLD musi przeciwdziałać ujawnionemu dążeniu do odejścia od państwa liberalnej demokracji. Polska może bowiem zmierzać w stronę "demokracji nieliberalnych", nazwanych tak przez Fareeda Zakarię. Amerykański politolog określił tak te kraje, w których władze pochodzą z wyboru, ale nie respektują praw obywatelskich, pluralizmu mediów ani praw mniejszości. W podobnym znaczeniu prof. Guillermo O'Donnell używa pojęcia "demokracja delegowana", uznając taki system rządów za wątpliwe osiągnięcie. Obrona wolności politycznej, czyli państwa prawa i swobód obywatelskich, może być dobrym spoiwem nie tylko lewicowego porozumienia.
Okładka tygodnika WPROST: 7/2006
Więcej możesz przeczytać w 7/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2006 (1210)

  • Wprost od czytelników 19 lut 2006 Nieposłuszeństwo nieobywatelskie Nie mogę się zgodzić z Dariuszem Baliszewskim, autorem artykułu "Nieposłuszeństwo nieobywatelskie" (nr 6). Prawo i Sprawiedliwość doszło do władzy dzięki demokratycznym wyboromi na tym... 3
  • Na stronie - Niezgoda buduje 19 lut 2006 Może gdy ogólnonarodowa zgoda zrujnuje nas do szczętu, większość się ocknie, stuknie w głowę i zawoła: "no, no, no!" 3
  • Skaner 19 lut 2006 Dwudziesta olimpiada 1 złoty medal zdobyli Polacy w historii zimowych igrzysk olimpijskich (Wojciech Fortuna w skokach narciarskich w Sapporo w 1972 r.) 3. raz bierze udział w olimpiadzie Adam Małysz, najbardziej znany polski uczestnik igrzysk... 8
  • Dossier 19 lut 2006 LECH KACZYŃSKI prezydent RP "Od prezydenta Busha dowiedziałem się rzeczy, o których nie można przeczytać w prasie, i ja o nich też prasie nie powiem" podczas wizyty w USA JAN ROKITA lider Platformy Obywatelskiej... 11
  • Sawka czatuje 19 lut 2006 12
  • Playback 19 lut 2006 15
  • Poczta 19 lut 2006 Apel aplikantów Ustawa z 30 września 2005 r., nowelizująca prawo o adwokaturze, wytyczyła nowe zasady zdobywania zawodów prawniczych bez wprowadzenia koniecznych przepisów przejściowych. W ten sposób nie... 15
  • Z życia koalicji 19 lut 2006 A rządowi stuknęło 100 dni. Z tego powodu media nie zostawiły na gabinecie Marcinkiewicza suchej nitki, mówiąc, że to wszystko pic na wodę, fotomontaż, a Polacy wręcz przeciwnie - są w Kaziu zakochani. Rodakom nie dziwimy się ani... 16
  • Z życia opozycji 19 lut 2006 Ponieważ Samoobrona i LPR nie są ani w rządzie, ani w opozycji, nie wiemy, co z nimi zrobić. Nie pasują do żadnej rubryki i psują nam koncepcję. W tej sytuacji chyba w ogóle ich wywalimy. Liczymy na to, że naszym śladem... 17
  • Nałęcz - Woń spalenizny 19 lut 2006 Czyjaś pieczeń, zbyt późno wyjęta z politycznego pieca, na pewno się przypali 18
  • Fotoplastykon 19 lut 2006 © Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Najdroższe leki 19 lut 2006 Zostałem pracownikiem koncernu farmaceutycznego po to, by ratować życie, a nie po to, by je zabierać. 20
  • Cnota i prawda 19 lut 2006 W aktach tajnych współpracowników z kręgów krakowskiego Kościoła są budzące odrazę przykłady upadku i zaprzaństwa 28
  • Lustracja przed konfesjonałem 19 lut 2006 Każda informacja o agentach w sutannach musi budzić szczere zdziwienie i zwyczajne zażenowanie 30
  • Pamflet na Polskę 19 lut 2006 Zamiast debatować o zakresie ingerencji państwa w gospodarkę, rozważamy, czy w KRRiT powinno być pięciu, czy dziewięciu członków 32
  • Słabość siły 19 lut 2006 Trawestując słowa kanclerza Kohla, można powiedzieć, że prawica może w Polsce rządzić, ale lewica musi na to najpierw zarobić 36
  • Trochę rządu 19 lut 2006 Każdej decyzji i każdemu działaniu gabinetu Marcinkiewicza trochę brakuje do pełnego sukcesu 39
  • Giełda 19 lut 2006 Hossa Świat Otwarta Europa? Wzrost gospodarczy, zwiększenie zatrudnienia i spadek bezrobocia, ewentualnie utrzymanie go na stałym poziomie to korzyści jakie odniosły Anglia, Szwecja i Irlandia dzięki otwarciu rynków dla... 42
  • Ropowisko 19 lut 2006 Koniec układu monopolizującego rynek naftowy w Polsce? 44
  • Deutsche Wirtschaft? 19 lut 2006 Niemiecka gospodarka zaraża polską wirusem bankructwa 48
  • Mojżesz na polskiej pustyni 19 lut 2006 Polacy nie mogą się wyzbyć mentalności żebraczo-roszczeniowej i podejścia chytrego niewolnika 52
  • Mieszkanie na wierzbie 19 lut 2006 Rząd rozpoczyna program budowy wirtualnych mieszkań dla wirtualnych mieszkańców 56
  • 2 x 2 = 4 - Obrzydzenie 19 lut 2006 Prawo i Sprawiedliwość zawraca Polsk do epoki "sprawiedliwego podziału" 59
  • Supersam 19 lut 2006 60
  • Powrót futra 19 lut 2006 Z 9 do 12 mld dolarów wzrosła w ciągu ostatnich trzech lat wartość sprzedaży futer na świecie. Dlatego w tym sezonie są one podstawą kolekcji niemal wszystkich projektantów i firm odzieżowych. W Polsce - obok marek Simple czy Hexeline -... 60
  • Złota polska wiosna 19 lut 2006 Złoto i kamienie szlachetne wyznaczają trendy w makijażu na nadchodzący wiosenny sezon. Twarz kobiety powinna błyszczeć jak materiał jej modnej sukni. Tom Pecheux z firmy Shiseido, która wprowadza właśnie na polski rynek lśniące... 60
  • Megatelefon 19 lut 2006 Funkcjonalność naszpikowana najnowszymi technologiami zawarta w tradycyjnej, eleganckiej obudowie to zaleta trójzakresowego telefonu SGH-X700 firmy Samsung. Telefon został wyposażony m.in. w aparat fotograficzny o rozdzielczości 1,3... 60
  • Globalny caliber 19 lut 2006 Amerykanie przymierzają się do podboju Europy, no i - zgodnie z zasadą nierozdrabniania się - jeszcze kilku innych kontynentów. Po wielkim sukcesie PT cruisera, który zachwycił karoserią stylizowaną na modele z początku ubiegłego... 60
  • Igrzyska na wybiegu 19 lut 2006 Olimpiada w Turynie to okno wystawowe rynku odzieży sportowej wartego 150 miliardów dolarów 62
  • Labirynt Yoko Ono 19 lut 2006 Znani architekci i rzeźbiarze uświetnili olimpiadę w Turynie budowlami i rzeźbami ze śniegu 66
  • Sławonomika 19 lut 2006 Ekscesy gwiazd wpływają na światową gospodarkę w podobnym stopniu jak Nasdaq 70
  • Żydowski wieszcz 19 lut 2006 Twórca syjonizmu chciał założyć państwo, które będzie pokojowo współistnieć z Arabami i promieniować rozwojem na cały region 74
  • Know-how 19 lut 2006 T. rex z grzebieniem Pysk przodka tyranozaurów zdobił delikatny, żłobiony grzebień kostny - odkryli paleontolodzy. Pochodzący sprzed 150 mln lat szkielet dinozaura Guanlong wucaii (co po chińsku znaczy "koronowany smok... 76
  • Doktor Blagier 19 lut 2006 Co czwarty lekarz sprzeniewierza się przysiędze Hipokratesa 78
  • Pigułka czasu 19 lut 2006 Wystarczy zwiększyć poziom neuroprzekaźnika mózgu, by wydłużyć dobę do 25 godzin! 82
  • Plaga peloponeska 19 lut 2006 Epidemie od czasów starożytności pochłaniają więcej ofiar niż wojny 84
  • Bez granic 19 lut 2006 Dramat Kenii Ostatni raz deszcz padał tu 14 miesięcy temu. "Trwał krótko i szybko wsiąkał w wysuszoną ziemię" - mówią Kenijczycy. Kraj dotknęła największa klęska suszy od uzyskania niepodległości w 1963 r.... 86
  • Dialog cywilizacji? 19 lut 2006 Fundamentaliści islamscy dobijają Europę jej własną bronią - poprawnością polityczną 88
  • Rozważni, nie romantyczni 19 lut 2006 Prezydent Kaczyński między wilsonizmem a hamiltonizmem 92
  • Tele-Berlusconi 19 lut 2006 We włoskiej polityce wygrywa mistrz spektaklu 94
  • Bolek i Lolek kontra Łukaszenka 19 lut 2006 Na Białorusi świat tłumaczą szpiegowskie seriale 96
  • Wolne Kosowo 19 lut 2006 W bałkańskim kotle znów zaczyna wrzeć 97
  • Wojny lodowe 19 lut 2006 Rozpoczął się wyścig o energetyczne skarby Arktyki 98
  • Menu 19 lut 2006 WYDARZENIE ŚWIAT World Press Groza Nic się na naszej planecie nie zmieniło - to wniosek z 49. już edycji World Press Photo. Wojny, kataklizmy, głód, przemoc i nędza - oto obraz najczęściej pokazywany przez fotoreporterów.... 100
  • Recenzje 19 lut 2006 102
  • W starym kinie 19 lut 2006 "Good Night, and Good Luck" to podróż w czasie do lat 50. - zarówno ze względu na czas akcji, jak i artystyczną stylizację na kino tamtej epoki, kiedy poważne filmy były kręcone w surowej czerni i bieli, zwykle zasnutej gęstą... 102
  • Teatrzyk garażowy 19 lut 2006 Powszechnym grzechem rodzimych twórców jest brak samokrytyki i nadwyżka samozachwytu. W Łodzi padł jednak rekord - młody reżyser, zakochany zarówno w "Pawiu królowej" Doroty Masłowskiej, jak i we własnych umiejętnościach,... 102
  • Diabelskie manipulacje 19 lut 2006 "Montaż" to pierwsza powieść Władimira Wołkowa opublikowana w Polsce, co może o tyle budzić zdziwienie, że jest to pisarz nie tylko doskonały, ale i niezwykle czytelniczo atrakcyjny. Francuz, z pochodzenia Rosjanin, jest autorem... 102
  • Jazz a sprawa polska 19 lut 2006 Chyba już tylko studenci polonistyki i ich profesorowie wiedzą, że "Anhelli" to skomplikowany, pełen ukrytych sensów poemat prozą Słowackiego, dziejący się wśród politycznych zesłańców na Sybirze. Dzieło to, rzecz o... 102
  • Mądra blondynka 19 lut 2006 Od Mieci Ćwiklińskiej po Mariusza Szczygła: tradycji dumb blond mogliby nam pozazdrościć nawet Amerykanie 104
  • Truman show 19 lut 2006 "Z zimną krwią", dzieło życia Trumana Capote'a, stało się przyczyną jego upadku 108
  • Górna półka - Postny karnawał 19 lut 2006 Studenci, emeryci, biznesmeni i kryminaliści. Którzy z nich częściej odwiedzają agencje towarzyskie? 110
  • Pazurem - W deszczu, pod wiatr 19 lut 2006 Parada szuj, alkoholików i debili to obraz, jaki pojawia się na hasło "dziennikarz w polskim kinie" 112
  • Ueorgan Ludu 19 lut 2006 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (173) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 13 lutego 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Koalicja kija i marchewki - z przewagą kija Pora na marchewkę Po zawarciu koalicji PiS z Samoobroną i LPR -... 113
  • Skibą w mur - Felietoniści w akcji 19 lut 2006 Wśród gromkich oklasków Numerem Roku został numer telefoniczny do Radia Maryja 114

ZKDP - Nakład kontrolowany