Świńska góra

Świńska góra

Polskie lobby świńsko-zbożowe samo skazuje się na klęskę
Na utuczeniu świni zarobić można do stu złotych. To niewiele, ale świńskie fermy, przede wszystkim te duże i dobrze zorganizowane, nie narzekały. Zwłaszcza że miały gdzie sprzedać swój "urobek". Nic więc dziwnego, że w ubiegłym roku w polskich chlewach przybyło niemal dwa miliony świń. Ten przyrost był rekordem ostatniego dziesięciolecia. Świńska nadprodukcja niemal w całości miała pojechać na wschód. Większość świńskich półtusz została jednak w chłodniach. I pozostanie tam na dłużej. Najpierw świnię podłożyli polskim rolnikom, a najbardziej Andrzejowi Lepperowi, Rosjanie. Nie chcą naszej wieprzowiny i w połowie listopada 2005 r. zamknęli swoje granice przed polskim mięsem. Potem podobną decyzję wymusili na Ukraińcach, którzy wprowadzili zakaz importu z Polski 23 marca. W ten sposób rozpadła się w pył lansowana przez nieodpowiedzialnych polityków koncepcja podboju wielkiego rynku wschodniego.

Nasza i tak duża nadwyżka podaży nad popytem, czyli "świńska górka", jeszcze się powiększy, a opłacalność hodowli jeszcze spadnie. Poprzednio w takich sytuacjach Lepper prowadził rolników na barykady, rząd wysupływał jakieś pieniądze na skup interwencyjny, a stopniowa redukcja stada zgodnie z regułami cyklu świńskiego po roku przywracała jaką taką rentowność produkcji. Dzisiaj jednak Lepper jest wśród rządzących, skupu interwencyjnego wprowadzić nie można, a rolnicy nie mają możliwości przestawienia się na bardziej opłacalną produkcję. Dlatego obecny świński cykl może mieć przebieg bardzo nietypowy, a świńska górka może urosnąć do rozmiarów Kasprowego.

Droga zakąska
Dlaczego Rosja i Ukraina nie chcą polskiego mięsa? Czy oznacza to, że Rosjanie i Ukraińcy już nie lubią zakąszać? Czy też - być może - sami produkują wieprzowiny zbyt dużo? Zakąszać nadal lubią, chociaż nie każdego na to stać. Ceny mięsa w Rosji są niemal dwukrotnie (w Moskwie kilogram półtuszy wieprzowych kosztuje 80 rubli, czyli 9 zł, w Polsce - 5 zł), a na Ukrainie o dwie trzecie wyższe niż w Polsce. A jeśli dodamy do tego, że przeciętne płace są trzykrotnie niższe niż w Polsce (Ukraina - 1078 hrywien, czyli 696 zł, Rosja 8189 rubli, czyli 965 zł), nie powinno dziwić, że roczne spożycie mięsa nie przekracza w tych krajach 50 kg (Polska - 66 kg), a udział żywności w wydatkach wynosi ponad 60 proc. (Polska - 32 proc.)
Czy wobec tego import znacznie tańszego mięsa z Polski, obniżający ceny wewnętrzne, nie byłby korzystny? Dla konsumentów, czyli mieszkańców dużych miast, oczywiście byłby. Obecne, bardzo wysokie jak na polskie standardy, ceny wynikają jednak z wydajności rolnictwa. I tak na Ukrainie ledwo pokrywają one koszty produkcji, a w Rosji są od nich niższe (w ubiegłym roku Rosja wydała 40 mld rubli, czyli około 4,5 mld zł, na dotacje dla rolników). Dodajmy, że na wsi bardzo biednie żyje w Rosji 40 mln osób (27 proc. populacji), zaś na Ukrainie - 15 mln osób (40 proc.). Zbicie cen przez import jeszcze by ich standard życia obniżyło. Z kolei konsumenci wielkiej presji na obniżkę ceł i cen nie wywierają. Korzystają raczej z istniejących "amortyzatorów": samozaopatrzenia i szarego rynku, zasilanego importem nielegalnym, czyli bezcłowym. Presję wywierają raczej producenci przetworów mięsnych, potrzebujący terminowych dostaw dużych partii surowca o jednorodnych parametrach jakościowych. Dlatego obniżki ceł, jeżeli następują, dotyczą bardziej żywca niż mięsa.

Sygnał dla Moskwy?
Przy wielu podobieństwach czynnikiem różniącym oba kraje są możliwości importowe. Liberalizacja handlu dla Rosji mającej w bilansie handlowym nadwyżkę w wysokości 100 mld USD jest wyłącznie decyzją polityczną, dla Ukrainy zaś, która zakończyła ubiegły rok ujemnym saldem obrotów (1,8 mld USD), to także problem ekonomiczny. To, że rosyjskie decyzje o zakazie importu mięsa najpierw z Polski, a miesiąc później z Ukrainy, były rodzajem kary za polityczną niesubordynację, nie ulega wątpliwości. Oficjalne uzasadnienia - sanitarno-weterynaryjne w wypadku Polski oraz występowanie nie rejestrowanego reeksportu mięsa z Zachodu w wypadku Ukrainy - nie są bowiem zbyt mocne. Skoro praktycznie nie ma granicy celnej, reeksport polskiego mięsa zapewne występował. W oczywisty sposób jednak rynkiem rosyjskim wstrząsnąć nie mógł, choć dla Ukrainy był jakimś źródłem dochodów. Ukraina, wstrzymując import z Polski, chciała pokazać, że z tym przemytem walczy. A to, że decyzję ogłosiła w przedwyborczy czwartek, można rozumieć być może jako sygnał, iż obecna ekipa po ewentualnym utrzymaniu się przy władzy nie będzie prowadzić polityki sprzecznej z interesami Moskwy.

Nic na siłę
Najprawdopodobniej wschodni rynek zostanie dla naszego mięsa za jakiś czas ponownie otwarty. Skłaniać do tego będą spore wahania podaży krajowej i okresowo występujące niedobory. Pewne znaczenie mieć będzie także rosnący popyt wewnętrzny. Nieroztropnie jednak byłoby zakładać, że będzie to rynek stabilny, dający pewne zyski. Sprzeczne interesy różnych grup społecznych oraz konieczność modernizacji rolnictwa będą najprawdopodobniej dalej skutkować decyzyjną czkawką. A przypomnijmy, że Ukraina tylko w ciągu ostatnich lat podniosła cła na żywiec wieprzowy do 130 proc., obniżyła je do 10 proc., wprowadziła w listopadzie 2005 r. zakaz importu żywca, w grudniu zniosła ten zakaz, a w marcu zakazem objęła całe mięso. W tej sytuacji firmy, które w swojej strategii liczą na zarobki z tego rynku, wolą już raczej zainwestować w budowę zakładów przetwórczych na miejscu, niż podejmować ryzyko nastawienia się na stałe dostawy surowcowe.
Dlatego też co najmniej dużą naiwnością grzeszyli ci politycy, którzy w handlu ze wschodem widzieli możliwość istotnej poprawy sytuacji polskich rolników i domagali się od władz prowadzenia polityki ułatwiającej taki handel. Nie jest oczywiście możliwa polityka wymuszania czy zachęcania innych państw do odpowiedniego traktowania polskich eksporterów. Zastosowanie wewnętrznych instrumentów wspierających eksport okresami jest zbędne (i tak jest opłacalny), a okresami oznaczałoby wyrzucanie pieniędzy przez okno i powiększanie strat krajowych producentów. Przejściowe okresy otwarcia tych rynków należy oczywiście wykorzystywać, ale traktować należy je jako dar Boży i nie wiązać z nimi większych nadziei na przyszłość.

Płacz i Eldorado
Jeśli zakaz eksportu nie zostanie szybko zniesiony, a trudno na to liczyć, to duża nadwyżka wieprzowiny utrzyma się co najmniej do żniw. Co więcej, jeżeli nie wystąpią większe anomalia pogodowe, to znowu wyprodukujemy zbyt dużo zboża. Według Izby Zbożowo-Paszowej, tegoroczne zbiory zbóż będą wyższe niż w ubiegłym roku i wyniosą 28 mln ton (w 2005 r. zebrano 27 mln ton ziarna, zaś w 2004 r. - ponad 29 mln ton), a ponieważ sygnały o prawdopodobnych niezłych zbiorach płyną z całej Europy, ceny pszenicy raczej będą nadal wynosić poniżej 400 zł za tonę. Jej spasanie nawet przy obecnych cenach będzie zatem na granicy opłacalności, co podtrzyma wysoką podaż mięsa. Dla konsumentów będzie to istne eldorado, bo ceny detaliczne mięsa i przetworów pozostaną zbliżone do obecnych (są takie same jak przed dziesięciu laty, a zarobki są jednak dwukrotnie wyższe). Ze wsi jednak nadal słychać będzie płacz i zgrzytanie zębami.
Okładka tygodnika WPROST: 14/2006
Więcej możesz przeczytać w 14/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 14/2006 (1217)

  • Na stronie - Klątwa Wałęsy 9 kwi 2006 Nowa władza nie chciała wchodzić w buty starej, ale jak nie wejdzie, to będzie chodzić boso 3
  • Skaner 9 kwi 2006 SKANER - POLSKA KANCELARIA Ludzie Jaruzelskiego Skandal związany z przyznaniem krzyża Wojciechowi Jaruzelskiemu nie dziwi. W Kancelarii Prezydenta RP na dyrektorskich stanowiskach nadal pracują urzędnicy, którzy pełnili tam... 8
  • Dossier 9 kwi 2006 LECH KACZYŃSKI prezydent RP "Nie sądzę, żeby mój brat był człowiekiem szczególnie pazernym na władzę. I to samo mnie dotyczy" Polskie Radio Program I KAZIMIERZ MARCINKIEWICZ premier RP "Platforma Obywatelska... 9
  • Playback 9 kwi 2006 Zyta Gilowska, wicepremier, minister finansów, i Wojciech Jasiński, minister skarbu państwa Fot: J. Marczewski 14
  • Poczta 9 kwi 2006 Drogie bankructwo Odnosząc się do notatki "Drogie bankructwo" (nr 8), wyjaśniam, że od chwili ogłoszenia upadłości wrocławskiej firmy budowlanej Jedynka spłacono już wierzytelności uprzywilejowane byłych pracowników,... 14
  • Ryba po polsku - Życie uczuciowe Polaków 9 kwi 2006 Politycy mogliby pomilczeć w skupieniu do wizyty papieża, a my odetchnęlibyśmy z ulgą 15
  • Z życia koalicji 9 kwi 2006 KORZYSTAJĄC Z LICZEBNEJ PRZEWAGI, pod nieobecność jednego z autorów tej rubryki do koalicji wślizgnęła się Samoobrona, a Andrzej Lepper oświadczył, że jest już prawie wicepremierem. W rewanżu jeden z nas już wystąpił o... 16
  • Z życia opozycji 9 kwi 2006 ECH, MIŁO COŚ TAKIEGO ZOBACZYĆ. W fabrycznej telewizji Edusat własny talk-show ma Longin Pastusiak. Ostatnio jego gościem był eurodeputowany, wielbiciel ziemi kaliskiej Marek Siwiec, który mądrą gestykulacją wspierał swe wywody na... 17
  • Nałęcz - Sztuka całkiem świeża 9 kwi 2006 Tusk i Rokita mają wystąpić w roli stręczycieli zmuszających niewinność do zbratania się z gwałtem 18
  • Fotoplastykon 9 kwi 2006 © Henryk Sawka - www.przyssawka.pl 19
  • Wicepremier Lepper i mister Hyde 9 kwi 2006 Czy postkomunistyczny układ, który wykreował Leppera, ma haki, aby nadal go kontrolować? 20
  • Drugorzędne cechy wyborcze 9 kwi 2006 Ordynacja według PiS utrudni stworzenie stabilnej większości w Sejmie 26
  • Lustrowanie lustracji 9 kwi 2006 Mniej tajności, przejrzystość i poszerzenie kręgu lustrowanych osób - proponują nowe projekty ustawy lustracyjnej 30
  • Nagła utrata poczucia humoru 9 kwi 2006 Mazowiecki, Janik, Suchocka i Olszewski to największe smutasy polskiej polityki, a najzabawniejsi to Wałęsa i Miller 34
  • Giełda 9 kwi 2006 Hossa Świat Komórki bez granic Zniesienia opłat za roaming za granicą chce Komisja Europejska. Wysokość opłat za rozmowy z telefonów komórkowych z zagranicy nie jest uzasadniona ich faktycznymi kosztami. KE proponuje... 40
  • Świńska góra 9 kwi 2006 Polskie lobby świńsko-zbożowe samo skazuje się na klęskę 42
  • Okno dachowe na świat 9 kwi 2006 Jedynym sposobem pokonania konkurencji jest zaprzestanie prób jej pokonania" - twierdzą Chan Kim i Renée Mauborgne, wykładowcy słynnej francuskiej uczelni zarządzania INSEAD w Fontainebleau i autorzy bestsellerów o... 46
  • Porschwagen 9 kwi 2006 Wnuk Ferdinanda Porschego odbija Volkswagena z rąk niemieckich polityków 56
  • Sztuka zarabiania pieniędzy 9 kwi 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak prowadzić biznes 60
  • Załatwione odmownie - Nie wie, że nic nie wie 9 kwi 2006 Nie ma różnicy między "socjałami" pobożnymi a bezbożnymi - wszyscy zarzynają gospodarkę 62
  • Supersam 9 kwi 2006 64
  • Żywioł i wyrafinowanie 9 kwi 2006 Stroje projektu Macieja Czyżewskiego - wykonane z juty, lnu i bambusa - a inspirowane... czerwonym winem zostały nagrodzone Grand Prix Rady Mediów w konkursie Kolekcja Roku, zorganizowanym przez Szkołę Artystycznego Projektowania Ubioru w... 64
  • Fruwający kolos 9 kwi 2006 Gdyby w wypadku nowej wersji chryslera 300C touring - SRT8 - zastosować punktację jak w łyżwiarstwie figurowym, to przy ocenie wrażenia artystycznego auto zachowałoby dotychczasowe bardzo wysokie noty - dla wielu to najpiękniejsze kombi... 64
  • Portfel na pen drive'a 9 kwi 2006 W miarę rosnącej popularności komputerowych nośników pamięci przenośnej pojawia się coraz więcej akcesoriów do ich przechowywania. Firma Peterson wprowadziła na polski rynek kolekcję skórzanych portfeli dla właścicieli pen... 64
  • Z impetem wzwyż 9 kwi 2006 To reklama, a nie literatura, seriale telewizyjne czy media, puszcza się na ryzykowne eksperymenty z polszczyzną 66
  • Buty Kaczyńskich 9 kwi 2006 Zabrudzone obuwie zdradza ryzykantów. 70
  • Bohaterski zdrajca 9 kwi 2006 Już po 1989 roku gen. Jaruzelski był chroniony przed krytyką na mocy specjalnej instrukcji Andrzeja Drawicza 74
  • Kłamstwo katyńskie 9 kwi 2006 Znikały tajne raporty, cenzurowano wiadomości radiowe, niejedna kariera legła w gruzach, by nie wyszły na jaw dowody zbrodni katyńskiej 78
  • Know-how 9 kwi 2006 Wielka Iinflacja Tuż po Wielkim Wybuchu wszechświat błyskawicznie zwiększył swe rozmiary w procesie tzw. inflacji: w ciągu ułamka sekundy z mikroskopijnej kulki stał się tworem o średnicy miliardów lat świetlnych - potwierdziły... 82
  • Kim był Judasz 9 kwi 2006 Zbawienie dla zdrajcy? 84
  • Sąd nad Jezusem 9 kwi 2006 Św. Mateusz celowo zmienił miejsce narodzin Chrystusa, by podkreślić jego związki z rodem Dawida 90
  • Choroba w modzie 9 kwi 2006 Niemal wszyscy pacjenci zgłaszający się do psychiatrów twierdzą, że mają depresję - jak księżna Diana 92
  • Bez granic 9 kwi 2006 Legalni nielegalni Amerykański Senat debatuje nad nową ustawą imigracyjną. Jest ona znacznie bardziej liberalna niż ustawa uchwalona w ubiegłym roku przez Izbę Reprezentantów (zakładająca kryminalizację nielegalnego pobytu w USA),... 94
  • Rewolucja samobójców 9 kwi 2006 Starzy Francuzi utopili własne dzieci w morzu długów 96
  • Mandarynki zamiast pomarańczy 9 kwi 2006 Po wyborach zderza się idea sklejenia pękniętego państwa z sentymentem do rewolucyjnej Ukrainy z Majdanu 100
  • Polityczni kidnaperzy 9 kwi 2006 Ubezpieczenie od porwania może kosztować nawet 20 milionów dolarów 106
  • Menu 9 kwi 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Cisza! Minister Dorn, powołując się na dobro ogółu obywateli, postanowił walczyć z hałasem. Każdy, kto zakłóca ciszę po 22.00, może się spodziewać represji i konfiskaty sprzętu... 108
  • Recenzje 9 kwi 2006 110
  • Przewietrzona "Cyganeria" 9 kwi 2006 **** Rudolf w dżinsach? Mimi, którą można spotkać w każdej dyskotece? Musetta sadomaso z pejczem?! A jednak Mariusz Treliński, umiejscawiając swą "Cyganerię" tu i teraz, wśród zblazowanej wielkomiejskiej młodzieży, która... 110
  • Księżycowy odlot 9 kwi 2006 ***** Instrukcja zostawania Bogiem na obszar Stanów Zjednoczonych i okolice. Dwudziestolatek z college'u w New Hampshire, który jeszcze niewytrzeźwiał całkiem po imprezowej sztafecie, pospiesznie spisał wrażenia z ostatnich tygodni, co... 110
  • Heros w rajtuzach 9 kwi 2006 ***** Ritchie Blackmore to weteran gitary i muzyczny heros kilku pokoleń. Przez wiele lat mogliśmy podziwiać jego popisy w rockowych gigantach - Deep Purple i Rainbow. Teraz jego fani przychodzą na koncerty w zbrojach, mnisich szatach i... 110
  • Homo sukces 9 kwi 2006 ***** Czy można ciekawie opowiedzieć historię ludzkości (czyli 400 tys. lat) w 90 minut? Okazuje się, że tak. Reżyser Jacques Malaterre, 200 aktorów i 100 techników oraz uczonych w ciągu dwóch lat przemierzyło dziesiątki tysięcy... 110
  • Otrzeźwiacz 9 kwi 2006 Postźp technologiczny na usługach niskich instynktów i bezguścia jest nie do zatrzymania - twierdził Stanisław Lem 112
  • Wendeta na Matriksie 9 kwi 2006 Bracia Wachowscy dołączyli do adaptatorów komiksowej klasyki 116
  • Górna półka - Gdy rozsądni śpią 9 kwi 2006 Zdisław Krasnodębski "Drzemka rozsądnych" Ośrodek Myśli Politycznej  Zebrane w niniejszym tomie teksty krążą wokół paru tych samych spraw - stosunku do polskiej tożsamości i kultury narodowej, konieczności... 117
  • Pazurem - A nuż - nóż 9 kwi 2006 Nie "Bogurodzica", nie "Litwo, ojczyzno...", ale cichutkie "a nuż!" napędza polską historię od tysiąca lat 120
  • Ueorgan Ludu 9 kwi 2006 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 14 (180) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 3 kwietnia 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Nur fur intelligente Scenariusz jeszcze zabawniejszej... 121
  • Skibą w mur - Taniec z majtami 9 kwi 2006 Do lewicy mogą przyciągać już tylko różowe gacie wypromowanej przez media prezydenckiej latorośli 122

ZKDP - Nakład kontrolowany