2 x 2 = 4 - Państwo pozorne

2 x 2 = 4 - Państwo pozorne

Dodano:   /  Zmieniono: 
Siła nowoczesnego państwa bierze się z aktywnego uczestnictwa wolnych obywateli w rządzeniu
Przynajmniej od czasów Tocqueville'a wiemy, że siła nowoczesnego państwa bierze się z aktywnego uczestnictwa wolnych obywateli w kształtowaniu ustroju, w rządzeniu. Fundamentem silnego państwa jest społeczeństwo obywatelskie, podmiotowość jednostki, utożsamianie się zwykłych ludzi z państwem, poczucie współodpowiedzialności za państwo. Wyrazem tego jest zasada subsydiarności, pomocniczości państwa, a nie jego dominacji nad społeczeństwem. Zasada pomocniczości oznacza troskę o właściwe rozdysponowanie kompetencji decyzyjnych, ingerencję państwa tylko w sprawach wykraczających poza możliwości wybieralnych organów niższych szczebli. Państwo służy wtedy społeczeństwu. Jest silne, bo ma za sobą samorządne, zintegrowane społeczeństwo. Jest wtedy produktem świadomości społecznej, a nie narzuconym systemem przemocy. To jest warunek utożsamiania się obywateli z ich państwem.

Wódz klęski
Historia dowiodła, że próby zintegrowania społeczeństwa na zasadzie wodzostwa kończą się klęską uszczęśliwiaczy narodu i skutkują gigantycznymi stratami. Ograniczenia demokracji powodują wyobcowanie obywateli ze swojego państwa. W najlepszym razie funkcjonuje ono wtedy jako "wrogie państwo opiekuńcze", jako siła egzogeniczna wobec społeczeństwa. Prowadzi to do osłabienia państwa mimo demonstrowania pozorów siły organów władzy. Aparat władzy schodzi na manowce kosztownego populizmu, przekupywania określonych grup zawodowych i społecznych kosztem grup dyskryminowanych, na przykład polskich lekarzy zatrudnionych w szpitalach.
Szanowni Czytelnicy wybaczą mi przypominanie tego elementarza polityki ustrojowej, choćby w obliczu klinicznych przykładów jego niehonorowania przez obecny rząd koalicyjny. Zresztą nie tylko nam, ale większości krajów Europy daleko jest do poziomu społecznej integracji w Stanach Zjednoczonych. W USA, mimo bardzo niskiej stopy bezrobocia i 2,5 tys. poległych w Iraku, nie maleje dopływ ochotników do armii. Czy to do pomyślenia w Europie "trzeciej drogi"?

Państwo dawca
Metody zwalczania odziedziczonych słabości przez nowy establishment nie wróżą sukcesu integracyjnego. Droga do takiego sukcesu nie wiedzie przez ograniczanie demokracji. PiS wyraźnie nie chce jednomandatowych okręgów wyborczych, bezpośrednich wyborów wójtów, konkursów na stanowiska państwowe. Wskazuje to na brak zaufania do większości społeczeństwa, na błędne przekonanie, że wielkość misji zwalnia od przestrzegania norm demokratycznych. Słabość kadrowa PiS skłania jego przywódców do rozwiązań centralistycznych, do rozumienia i lansowania siły państwa jako siły stojącej ponad społeczeństwem, wiedzącej lepiej, co trzeba zrobić, by je uszczęśliwić. Narzędziem mającym usprawiedliwiać takie podejście do demokracji i do państwa jest odwoływanie się do wartości rzekomo zdewaluowanych w III Rzeczypospolitej. Głównym błędem takiego światopoglądu politycznego jest to, co nazywamy rezygnacją z optymalizacji oddolnej, mikroekonomicznej, z wiedzy i inwencji zwykłych ludzi. Prowadzi to nieuchronnie do obniżenia jakości decyzji aparatu państwowego i pogorszenia efektywności jego działań. Ludzie czekają wtedy na państwo jako dawcę, a nie stymulatora indywidualnej aktywności.

Dobry pan
Za szczególnie niebezpieczne wypada uznać lekceważenie idei społeczeństwa obywatelskiego, z której wyrastają nowoczesne rozwiązania ustrojowe. To prawda, że po dziesiątkach lat totalitaryzmu nie wykorzystaliśmy do jej promowania minionych 16 lat. Zepsuliśmy w 1999 r. reformę administracyjno-samorządową, nie tworząc samorządnych regionów, nie przekształcając małych gierkowskich województw w samorządne subregiony, zostawiając 2,5 tys. za małych gmin i wprowadzając w województwach dwuwładzę: wojewody i marszałka sejmiku - zarzewie konfliktów. Postulowane przez PiS zmiany w konstytucji dotyczą wyłącznie wzrostu uprawnień organów władzy, a nie budowy społeczeństwa obywatelskiego. Obliczone na populistyczne efekty komisje śledcze wywołują u osób jako tako zorientowanych jedynie uśmiech politowania.
W XXI wieku PiS stara się grać rolę dobrego i łaskawego pana dla biernych i posłusznych mas, mających liczyć na opiekuńczość państwa. To nie droga do silnego państwa, proszę PiS. To droga do polaryzacji i alienacji, ale nie do zintegrowania społeczeństwa wokół wyższych wartości i dobra wspólnego.


Fot: Z. Furman
Więcej możesz przeczytać w 23/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 23/2006 (1226)

  • Na stronie - Głową! Z głową! 11 cze 2006 Bez zmierzenia się z przeszłością trudniej mierzyć się z przyszłością 3
  • Skaner 11 cze 2006 SKANER POLSKA PARADA RÓWNOŚCI Nie lękajcie się? Pod hasłem "Nie lękajcie się", symbolem pontyfikatu Jana Pawła II, zamierzają demonstrować niektórzy geje podczas Parady Równości. Szymon Niemiec, który firmuje to... 6
  • Sawka czatuje 11 cze 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 8
  • Playback 11 cze 2006 Premier Kazimież Marcinkiewicz i Ludwik Dorn, minister spraw wewnętrznych i administracji © A. CHEŁSTOWSKI/FORUM 14
  • Poczta 11 cze 2006 OŚWIADCZENIE Wzwiązku z publikacjami w mediach dotyczącymi współpracy środowiska dziennikarskiego z tajnymi służbami PRL, w których to publikacjach pojawiło się moje nazwisko, pragnę poinformować, że podjąłem kroki prawne w tej... 14
  • Ryba po polsku - Groteska i obłęd 11 cze 2006 Jeszcze trochę pedagogiki użytkowej, w którą włączył się Kościół, i Polacy zatracą instynkt sprawiedliwości 15
  • Z życia koalicji 11 cze 2006 Urocze. Ze trzy lata dziennikarze szukali kwitów na Andrzeja Urbańskiego, a tu na dzień przed kongresem PiS orły z "Rzeczpospolitej" opisały, jak to znany z ascezy Urbański robił interesy z oskarżanym o korupcję SLD-owskim... 16
  • Z życia opozycji 11 cze 2006 Na promocji książki o braciach Kaczyńskich opozycja nie była reprezentowana zbyt licznie, ale jednak była. Największą furorę zrobił eurodeputowany PO Marek Torzewski - ten, który kiedyś zastanawiał się, czy startować z platformy, czy... 17
  • Nałęcz - Na spalonym 11 cze 2006 Lewica musi przepędzić ze swych szeregów złe duchy w rodzaju Kwiatkowskiego i Czarzastego 18
  • Fotoplastykon 11 cze 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 19
  • Dobrze, ale z zacięciami 11 cze 2006 Rozmowa z Lechem Kaczyńskim, prezydentem Polski 20
  • Kapłani zniewolenia 11 cze 2006 Hierarchów Kościoła na razie przerasta problem lustracji 26
  • Barbarzyńcy w archiwum 11 cze 2006 Nie ma dzikiej lustracji, lecz jest dzika wolność dla przeciwników jawności życia publicznego 30
  • Telewizja moralnego niepokoju 11 cze 2006 Prezes Wildstein czyści z siłą wodospadu 32
  • Lewolucjonista 11 cze 2006 Sławomir Sierakowski ma pomysł dobry na manifę, ale nie na walkę o władzę 36
  • Giełda 11 cze 2006 Hossa Świat Wolność dla SMS-ów Komisja Europejska odrzuciła pomysł francuskiego prawicowego eurodeputowanego Alaina Lamassoure'a, by opodatkować SMS-y i e-maile wysyłane przez obywateli UE. Kwota 1,5 eurocenta od każdego wysłanego SMS-a... 40
  • Bliźniaczka Gilowskiej 11 cze 2006 Ministerstwo Finansów połyka podatników 42
  • Pomost do bankructwa 11 cze 2006 Związki zawodowe chcą o 770 tysięcy zwiększyć liczbę najmłodszych na świecie polskich emerytów 48
  • Kill Bill 11 cze 2006 Bill Gates wrócił z wcześniejszej emerytury, by powstrzymać upadek Microsoftu 52
  • VolksAudi 11 cze 2006 Audi szybko goni BMW i Mercedesa 56
  • 2 x 2 = 4 - Państwo pozorne 11 cze 2006 Siła nowoczesnego państwa bierze się z aktywnego uczestnictwa wolnych obywateli w rządzeniu 60
  • Supersam 11 cze 2006 62
  • Odkrycie Madonny 11 cze 2006 28-letni belgijski projektant Olivier Theyskins, tworzący dla obchodzącej w tym roku 75-lecie istnienia marki Rochas, otrzyma tegorocznego prestiżowego Oscara Mody amerykańskiej akademii CFDA dla najlepszego kreatora na świecie. 450-osobowe... 62
  • Rolki na wertepy 11 cze 2006 Piasek, trawnik, wertepy - nawierzchnia, którą przeklinają właściciele rolek, przestaje być uciążliwa. W landrollerach - rolkach nowej generacji - można jeździć po każdym podłożu. Od zwykłych rolek różni je rozmiar i kąt... 62
  • Czas awangardy 11 cze 2006 Zegarek to dla Polaków istotny element wizerunku - wynika z badań TNS OBOP dla firmy Timex. Wykazały one też, że co ósmy Polak ma kilka zegarków. W ich doborze stajemy się coraz odważniejsi i chętnie wybieramy czasomierze o nietypowych... 62
  • SPA dla włosów 11 cze 2006 Barbra Streisand, Harrison Ford, Meg Ryan i królowa Jordanii Rania to tylko niektóre słynne klientki Jeana Franćoisa Lazartigue'a - eksperta i założyciela pierwszego prawdziwego spa dla włosów. Od wiosny preparaty i kosmetyki Lazartigue'a... 62
  • Janas - drugi Górski 11 cze 2006 Czy Polska wróci z medalem z niemieckiego mundialu? 64
  • Zabawy z bronią 11 cze 2006 W Wielkiej Brytanii, Australii czy Japonii liczba osób zastrzelonych w ciągu roku nie przekracza 70, w USA przekracza 30 tysięcy 74
  • Jedenaste: zwalczaj Żyda 11 cze 2006 Endecy po śmierci Piłsudskiego zamarzyli o powrocie do władzy. Politycznym taranem stała się agresja przeciw Żydom 78
  • Pełzający antysemityzm 11 cze 2006 We Francji, Niemczech czy Holandii antysemityzm jest większym problemem niż w Polsce 82
  • Afrodyzjak wierności 11 cze 2006 Najwięcej przyjemności z seksu czerpią ludzie z wysokim poziomem inteligencji seksualnej, czyli nie zmieniający partnera 84
  • Drugi atak wietnamki 11 cze 2006 Ludzi zabijają dwie nowe odmiany ptasiej grypy 88
  • Ocean obcych 11 cze 2006 Życie rozwija się nawet na dnie rowów oceanicznych, w których utonąłby Mount Everest 92
  • Bez granic 11 cze 2006 Hadisa jak My Lai Amerykanie mają w Iraku coraz większe kłopoty. Tygodnik "Time" opublikował zdjęcia z filmu irackiego studenta dziennikarstwa, który sfilmował interwencję marines w miejscowości Hadis nad Eufratem. Film... 96
  • Naród Europejczyków? 11 cze 2006 Europy nie łączy wspólne doświadczenie i wspólne rozumienie przeszłości 98
  • Wywiad prasowy 11 cze 2006 Afera z inwigilacją mediów w RFN skompromitowała tajne służby i samych dziennikarzy 102
  • Czeski film 11 cze 2006 Co trzeci Czech nie ma nic przeciwko temu, by rządzili komuniści 106
  • Komuniści bez paliwa 11 cze 2006 Rozmowa z Andriusem Kubiliusem, byłym premierem Litwy, liderem opozycji i kandydatem na premiera 108
  • Menu 11 cze 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Hetero-Putin i inni Co kraj, to obyczaj. W Moskwie dość brutalnie rozgoniono demonstracje gejów, mimo że na Zachodzie sierp i młot jak najbardziej do tęczowej flagi pasują. Ciekawe, czy ktoś będzie za to szykanować... 110
  • Recenzje 11 cze 2006 POLEMIKA "Wprost" bez płaszczyka Roman Pawłowski to naczelny promotor Jana Klaty i ochotniczy rzecznik prasowy. Przy każdej kolejnej premierze wygłasza peany na cześć reżysera, a i przy tekstach na inny temat o artyście nie... 112
  • Jarrett, fortepian i woda 11 cze 2006 Solowe improwizacje pianisty Keitha Jarretta od lat dzielą krytyków, którzy twierdzą, że to, co gra, to muzyczny blamaż. Kłopot w tym, że muzyczną improwizację ciężko jest wtłoczyć w jakieś stylistyczne ramy. Tym bardziej że... 112
  • Wyznanie odrzuconych 11 cze 2006 Kiedy wszystko wskazywało na to, że premierem Polski zostanie Jan Rokita, Michał Karnowski i Piotr Zaremba zaryzykowali przeprowadzenie z nim wywiadu rzeki. Gdy prezydentem został Lech Kaczyński, a jego brat kieruje największą partią,... 112
  • Historia euforii 11 cze 2006 To było pierwsze niezależne od władz pismo w PRL. Pierwszy numer rozszedł się w nakładzie 500 tysięcy egzemplarzy w ciągu paru godzin. Pod kioskami ustawiały się kolejki, a co bardziej zaradni usiłowali przekupić kioskarzy, by spod... 112
  • Paryż na bis 11 cze 2006 Wolter, Rousseau, Diderot by li stałymi gośćmi restauracji Procope przy Anc ienne Comédie 13. Żeby tu trafić, trzeba zejść z utartych szlaków 114
  • Górna półka - Telekratyczna oligarchia 11 cze 2006 Polska demokracja ma już prawie 17 lat i lada moment osiągnie pełnoletność. Na tle demokracji amerykańskiej, brytyjskiej czy francuskiej pozostaje małolatem mającym pstro w głowie, a równocześnie szukającym własnej tożsamości.... 118
  • Pazurem - Zamknąć Biskupin! 11 cze 2006 Jogurty reklamujcie w telewizji bez przebitek z Opola 120
  • Ueorgan Ludu 11 cze 2006 Nr 23 (189) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 5 czerwca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza SZAMAN Z POLSKI PZPN nie zaniedbuje niczego, byzagwarantować nam sukces w piłkarskich mistrzostwach świata. Wzorem niektórych krajów na mundialowych... 121
  • Skibą w mur - Kadra narodowa 11 cze 2006 W LPR niezwykle ciężko o kogoś, kto nie był kibolem czy skinem, "który dziwnym gestem zamawia piwo" 122