Gott mit uns

Gott mit uns

Dodano:   /  Zmieniono: 
Europa Środkowa ma swojego Presleya, chociaż trochę się go wstydzi
Karel Gott jest legendą, i to nie tylko w krajach postkomunistycznych. Sprzedał ponad sto milionów płyt na całym świecie, a we własnym kraju ponad 15 mln. Oprócz Elvisa Presleya (miliard sprzedanych płyt) nie udało się to nikomu. Gdy w 2003 r. w Czechach odbywały się wybory prezydenckie, politycy modlili się, by piosenkarz w nich nie wystartował, bo w kraju, w którym każdy obywatel ma przynajmniej jedną płytę Gotta, niechybnie by je wygrał. Trudno też znaleźć artystę, który by tak długo (40 lat!) był na topie i który już za życia doczekałby się własnego muzeum.

Scena balkonowa
W 1772 r. słynny angielski muzykolog Charles Burney ogłosił, że Czesi są najbardziej muzykalnym narodem Europy. Podobnego zdania był Mozart, który napisał "Don Giovanniego" specjalnie dla prażan. Nad Wełtawą odbyła się zresztą premiera owej opery wszech czasów. W następnym stuleciu do panteonu kompozytorów przebiło się dwóch Czechów - Antoni Dworzak i Bedrzich Smetana. Pierwszy z nich stał się ojcem chrzestnym symfonicznej muzyki amerykańskiej, co słychać w co drugim hollywoodzkim filmie.
Współczesnym ambasadorem czeskiej muzyki w świecie jest "słowik z Pragi", czyli Karel Gott. Idol pań z obszaru całej niemieckojęzycznej Europy i byłych demoludów, znienawidzony przez fanów rocka i snobistycznych krytyków.
Gott nigdy nie był członkiem partii, nigdy też nie śpiewał o niej ani dla niej. Niektórzy uważają jednak, że aktywnie wsparł reżim komunistyczny. Faktycznie, piosenkarz za namową Gustawa Husaka w 1971 r. wrócił do kraju z emigracji. Gdy garstka odważnych podpisała Kartę 77, namawiał innych artystów, by wyrazili swoje poparcie dla władzy. Dziękował także komunistom za "przestrzeń do pracy twórczej". Później twierdził, że trudniej było w kraju trzymać język za zębami i robić swoje, niż krzyczeć, będąc na emigracji. Jesienią 1989 r. stał wraz z Václavem Havlem i emigracyjnym bardem Karelem Krylem na balkonie pałacu Kinskych w Pradze i śpiewał z nimi hymn narodowy. A zachwycony prawie półmilionowy tłum dzwonił kluczami. Kryl nie wybaczył sobie tego epizodu do końca życia. Czesi natomiast zaakceptowali starego idola w nowej roli. Łatwo było im zrozumieć Gotta - wszak zachował się jak większość społeczeństwa, czyli zamiast walczyć z reżimem, zgiął grzbiet i czekał na lepsze czasy. Dziś koncertuje i sprzedaje równie dużo płyt jako przed laty. Ma na koncie 150 albumów.

Śpiewający mechanik
O mały włos Karel Gott nie został artystą malarzem. Zdawał zresztą do ASP w Pradze, ale go nie przyjęto. Potem chciał pójść w ślady ojca - mechanika w zakładach Skody (dziś z sentymentu zamiast jeździć najnowszym cadillakiem, porusza się nową fabią). Karel zatrudnił się w tych zakładach jako elektryk. To koledzy z pracy - słysząc, jak pięknie śpiewa - namówili go, by wystąpił publicznie. Muzeum piosenkarza znajduje się w starym domu w Jevanach, malowniczej wiosce położonej 30 km od Pragi. Artysta (urodzony w Pilznie) kupił go dla matki, by miała blisko do syna mieszkającego w stolicy. No i by jednocześnie nie przeszkadzała mu w miłosnych podbojach, które zwykle mają swój finał w willi w praskim Smichovie. W jej sąsiedztwie znajduje się pałacyk, w którym niegdyś pomieszkiwał Mozart.

Gambit słowika
Dom w Jevanach stał się własnością rodziny Karela Gotta pod koniec lat 60. Piosenkarz sprzedał go rok temu za 15 mln koron czeskich. Nowy właściciel Jan Motovsky błyskawicznie zorientował się, że trafił na prawdziwą żyłę złota. Bo na Gotcie można sporo zarobić, niewiele robiąc. Wpadł więc na pomysł stworzenia tam muzeum i nazwania go na wzór Gracelandu - Gottlandem. Poprosił o wsparcie samego bohatera. Pierwsza reakcja artysty była negatywna. Twierdził, że jedynie narcyz chciałby oglądać własne muzeum. W końcu jednak wyraził zgodę na współpracę; dostarczył oryginalne meble do ekspozycji i namalowane przez siebie obrazy. Na ścianach dawnego basenu wiszą złote i platynowe płyty, okładki jego albumów i otrzymane nagrody. Inne eksponaty to stare gramofony, mikrofony i ubrania piosenkarza. Motovsky wyjaśnia, że Gott często zmienia garderobę, więc z nowymi eksponatami nie będzie problemu - artysta będzie je sukcesywnie ofiarowywał muzeum. Przy wejściu do muzeum stoi woskowy sobowtór piosenkarza - został odkupiony od praskiego muzeum figur woskowych za 100 tys. koron czeskich. Głos z głośnika informuje, że idol lubi grać w szachy i można nawet obejrzeć szachownicę z rozegraną partią. Na ścianach wiszą fotografie jego trzech córek (każdą miał z inną kobietą). Chlubą Gottlandu jest namalowany przez piosenkarza portret najmłodszej z nich. W tle rozbrzmiewają przeboje "słowika z Pragi", na czele z nieśmiertelną "Lady Carneval". W piwnicy urządzono sklep z pamiątkami, w którym można kupić koszulki z napisem "Gott mit uns", kubki, podobizny, ulubione ciasteczka piosenkarza i wino Charlotte, nazwane tak od imienia najmłodszej córki. Wkrótce pojawią się też perfumy, które piosenkarz chce wypuścić na rynek.
Brak miejsca sprawił, że Motovsky musiał zrezygnować ze stworzenia restauracji z ulubionymi potrawami Gotta. Jest za to miejsce na grilla z 50 krzesłami, gdzie można organizować okazjonalne imprezy. Zainteresowanie muzeum jest ogromne. Dziennie przyjeżdża tutaj kilkanaście autokarów pełnych turystów. Osiem biur turystycznych (sześć czeskich i dwa niemieckie) organizuje specjalne wycieczki do Gottlandu. Od czasu do czasu z wizytą wpada sam artysta.
Fenomen Gotta wymyka się jednoznacznym interpretacjom. Jedni tłumaczą jego popularność konserwatyzmem Czechów, inni podkreślają, że piosenkarz do perfekcji opanował sztukę autopromocji. Krzysztof Krawczyk czy Maryla Rodowicz startowali z podobnego poziomu. Dziś mogą mu tylko zazdrościć. Sami są jednak sobie winni - w odróżnieniu od "słowika z Pragi" nie śpiewają po niemiecku.
===== =====
Więcej możesz przeczytać w 40/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2006 (1242)

  • Na stronie - Serial "Renata B." 15 gru 2006, 15:00 Bez wątpienia obejrzeliśmy kuchnię polityki: brudną, odrapaną i pełną karaluchów 3
  • Wprost od czytelników 15 gru 2006, 15:00   EUROPEJSKA LISTA PŁAC Zmartwiła mnie opublikowana przez "Wprost" "Europejska lista płac" (nr 39). Jestem informatykiem, mam 28 lat i wyższe wykształcenie. Pracuję od około 10 lat (od 18. roku życia) - obecnie w... 3
  • Skaner 15 gru 2006, 15:00 SKANER POLSKA SŁUŻBY Archiwum Macierewicza Wojskowe Służby Informacyjne były "kontynuacją komunistycznego układu, który źle zasłużył się Polsce" - tak wiceminister obrony Antoni Macierewicz obwieścił zakończenie kilku-... 10
  • Sawka czatuje 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Playback 15 gru 2006, 15:00 16
  • Poczta 15 gru 2006, 15:00 Z INSPIRACJI KIEROWNICTWA Moja odpowiedź na artykuł "Lustracja lustratora" (nr 27), zatytułowana "Manipulacja lustracyjna" (nr 38), została opatrzona komentarzem redaktora Jarosława Jakimczyka - "Z inspiracji... 16
  • Ryba po polsku - Polska dla małolatów 15 gru 2006, 15:00 Bajkę o Smoku należy zmodernizować. Trzeba napisać, że Dratewka zażądał, by Wawelski podał się do dymisji 17
  • Z życia koalicji 15 gru 2006, 15:00 NASZA POCZCIWINA ADAM LIPIŃSKI (PiS) postanowił zostać negocjatorem co się zowie i zechciał przekabacić Renatę Beger. W tym celu późną nocą poszedł nawet do jej pokoju hotelowego. Niestety, zamiast zachować się jak mężczyzna,... 18
  • Z życia opozycji 15 gru 2006, 15:00 BIEDNA RENIA BEGER! I cóż ona sobie najlepszego uczyniła! Jako polityk jest skończona. Nikt nie będzie z nią gadał, chyba że będzie naga i zrewidowana. A kto by chciał obmacywać Beger, a potem jeszcze oglądać ją na golasa? Na pewno... 19
  • Wprost przeciwnie - Mądrzejsi od telewizora 15 gru 2006, 15:00 Zamiast prywatyzować publiczną telewizję, sprywatyzujmy Krajową Radę Radiofonii i Telewizji 20
  • Fotoplastykon 15 gru 2006, 15:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Ostatni atak układu 15 gru 2006, 15:00 Kto broni starego układu, jest śmiertelnym wrogiem Polski - Rozmowa z Jarosławem Kaczyńskim, premierem RP 22
  • Lewy sierpowy 15 gru 2006, 15:00 W porównaniu z targami o Orlen czy ze staraniami o "skrojenie" Agory niezdarne kuszenie Beger to po prostu dziecinada 26
  • Prymas z Gniezna 15 gru 2006, 15:00 Czy polskiemu Kościołowi grozi hiszpańska choroba? 30
  • Ziemie nieodzyskane 15 gru 2006, 15:00 60 lat nie wystarczyło, by przyłączyć Śląsk i Pomorze do Polski 34
  • Giełda 15 gru 2006, 15:00     Hossa Świat Bogaci się bogacą Po raz pierwszy na liście 400 najbogatszych Amerykanów, opublikowanej przez magazyn "Forbes", nie ma ani jednego milionera. 26 "najbiedniejszych" z listy zgromadziło majątek... 40
  • Warszawski Indeks (poza)Giełdowy 15 gru 2006, 15:00 Najwyższe zyski, najmniejsze ryzko wpadki, czyli jak manipulować indeksami, to tylko na warszawskiej giełdzie 42
  • Na naftowym dopalaczu 15 gru 2006, 15:00 Ranking "pereł polskiej gospodarki": naszą gospodarkę podobnie jak rosyjską napędzają firmy surowcowo-energetyczne 46
  • Zyta reaktywacja 15 gru 2006, 15:00 Ministerstwo Finansów uprawia kreatywne budżetowanie 54
  • 2 x 2 = 4 - Patriotyzm specjalnej troski 15 gru 2006, 15:00 Prawdziwy PiSoPolak potępia liberalizm nawet wtedy, gdy nie bardzo wie, co jest jego istotą 58
  • Supersam 15 gru 2006, 15:00 60
  • Jesienna powściągliwość 15 gru 2006, 15:00 Szkockie kraty, płaszczyki ? la modelka Twiggy i buty na koturnach, typowe dla londyńskiej ulicy lat 60. - dom mody Laura Guidi w najnowszej kolekcji składa hołd powściągliwej elegancji typowej dla Wysp Brytyjskich. Nowością są... 60
  • Twardy jak zegarek 15 gru 2006, 15:00 Powstał najtwardszy zegarek na świecie. Szwajcarska firma Rado przedstawiła model V10K. Powierzchnia czasomierza została wykonana z najtwardszego istniejącego materiału - diamentu. Eleganckiej kopercie towarzyszy kauczukowa bransoleta. Model... 60
  • Muzyka ze stoperem 15 gru 2006, 15:00 Chcesz wiedzieć, ile kalorii spalasz podczas spaceru, a ile biegnąc? Słuchaj muzyki. Nowy walkman NW-S200 marki Sony wyposażono w czujniki kontrolujące bieżące zużycie kalorii, pokonaną odległość, liczbę kroków i czas biegu.... 60
  • Klipsy dla panów 15 gru 2006, 15:00 Firma Steinhausen proponuje mężczyznom klips do banknotów. Jest on wykonany z nierdzewnej, pokrytej złotem stali, waży jedynie 95 g. Zmieści się w nim 20 banknotów, a także karty kredytowe oraz inne dokumenty, takie jak prawo jazdy czy... 60
  • Wspomnienie wakacji 15 gru 2006, 15:00 Retsinę albo się lubi, albo się jej nie znosi. Dodawana do wina sosnowa żywica jednych orzeźwia, innych odstręcza. Najlepiej smakuje oczywiście na wakacjach na Krecie czy Rodos (tym bardziej że w Polsce mieliśmy jej nieduży wybór).... 60
  • Auta na prąd 15 gru 2006, 15:00 Problemy z ropą sprawią, że pojawia się coraz więcej samochodów elektrycznych. Mają one wiele zalet: są tańsze w eksploatacji, nie trują środowiska, prąd nie jest obłożony tyloma podatkami co benzyna. Dlatego na rynku pojazdów... 60
  • Chude nie jest piękne 15 gru 2006, 15:00 Ideałami kobiecej urody są dziś zaokrąglone Monica Bellucci i Beyonce Knowles 64
  • Szkoły niesamodzielności 15 gru 2006, 15:00 Polskie uczelnie najlepiej kształcą na kierunku bezrobocie 68
  • Dżungla ludożerców 15 gru 2006, 15:00 W Irian Jaya wojny wybuchają jeszcze z powodu porwania kobiety lub kradzieży świni 72
  • Pazurem - Stachanowcy patriotyzmu 15 gru 2006, 15:00 Czemu tylu pisarzy błąka się po ideowych rozdrożach? - pytał wcześniej od Giertycha Władysław Gomułka 74
  • Długa noc teczek 15 gru 2006, 15:00 Wstępna decyzja obalenia rządu Jana Olszewskiego zapadła już 9 maja na prezydium Unii Demokratycznej 76
  • Know-how 15 gru 2006, 15:00   Ptasie życie Nur rdzawoszyi odzywa się niemal wyłącznie na lęgowiskach i nie sposób go usłyszeć, gdy zimą przebywa w Polsce. Rybołów wędruje wzdłuż rzek i zimuje w miejscach obfitujących w ryby, które są niemal jedynym jego... 80
  • Prywatne leczy! 15 gru 2006, 15:00 Pół miliona Polaków korzysta już regularnie z pry watnej opieki medycznej 82
  • Im gorzej, tym lepiej 15 gru 2006, 15:00 Obrona przed suszą zrodziła pięć tysięcy lat temu wspaniałe cywilizacje 90
  • Bez granic 15 gru 2006, 15:00   Lula w opałach Luiz Inácio Lula da Silva, prezydent Brazylii, walczy o reelekcję. I ma na nią spore szanse, choć końcówka kampanii to niemal walka na noże. Kilka dni temu wyszło na jaw, że działacze prezydenckiej Partii... 92
  • Trójkątna oś 15 gru 2006, 15:00 Trojka Francji, Niemiec i Rosji wypiera trójkąt weimarski 94
  • Jastrząb z Tokio 15 gru 2006, 15:00 Nowy premier uważa, że Japonii należy się miejsce w klubie światowych mocarstw 98
  • Nasrallah superstar 15 gru 2006, 15:00 Na palestyńskiej liście przebojów sześć pierwszych miejsc zajęły marsze skomponowane na cześć libańskiego lidera terrorystów 100
  • Wojna językowa 15 gru 2006, 15:00 Łukaszenka postanowił represjonować także białoruską gramatykę 104
  • Recenzor 15 gru 2006, 15:00 108
  • Budka Krawczyka 15 gru 2006, 15:00 Elvis Presley swój pierwszy hit nagrał jako prezent dla mamy. Zakochany w nim Krzysztof Krawczyk nagrał ostatnią płytę w prezencie na swoje 60. urodziny. W tym wypadku sukces będzie ciut mniejszy, ale Krawczykowi wolno. Śpiewał już... 108
  • Muzyczne przedszkole 15 gru 2006, 15:00 Koneserzy będą się krzywić. Na krążku z Mozartem "Lacrimosa" z "Requiem" sąsiaduje z marszem tureckim, a fragmenty "Eine Kleine Nachtmusik" z najbardziej znaną częścią koncertu klarnetowego. Monograficzna... 108
  • Droga mistrzów 15 gru 2006, 15:00 Dwa skojarzenia natychmiast nasuwają się podczas słuchania drugiego albumu The Veils: The Waterboys oraz Nick Cave and The Bad Seeds w ich najlepszych nagraniach z lat 80. Wokalista Finn Andrews (syn Barry'ego Andrewsa z XTC i Shriekback) nie... 108
  • Hiszpański łącznik 15 gru 2006, 15:00 "Odkąd pamiętam, chciałem być gangsterem, to lepsze od bycia prezydentem USA" - wspominał bohater "Chłopców z ferajny". Brytyjskim odpowiednikiem ambitnych gangsterów zza oceanu jest zadziorny londyński żul - Mały... 108
  • Nawrócenie Stone 15 gru 2006, 15:00 Zło, które wypełzło z nory 11 września 2001 r., obudziło także uśpione dobro. Duch Ameryki się odrodził, tragedia i cierpienie wyzwoliły niezwykłą pozytywną moc. Takie przesłanie, wypowiedziane dobitnie w finale filmu, nie brzmi o... 108
  • Wigilia w walizce 15 gru 2006, 15:00 "Dziecko powołać do życia to betka, ale człowieka ulepić z tej gliny to wielka robota". Owdowiałemu ojcu, bohaterowi "Mojej córeczki" (Jerzy Trela), się nie udało. Córka wyjechała na studia do wielkiego miasta. Gdy... 108
  • Bohaterowie z taśmy 15 gru 2006, 15:00 Hannibal Lecter to Anthony Hopkins, Terminatorem jest Arnold Schwarzenegger, a Franz Maurer ma twarz Bogusława Lindy. O wyjątkowości filmowego bohatera przesądza charyzma aktora. Czasami bywa jednak odwrotnie: "To nie ja stworzyłem... 108
  • Niewinni kołchoźnicy 15 gru 2006, 15:00 Papierowy pomnik, który na czterdziestolecie wystawiło sobie Stowarzyszenie Filmowców Polskich, z pozoru wygląda na publikację wzorcową. Są rzadkie zdjęcia, dokumenty i anegdoty. Zabrakło tylko rzetelności, bo jubileuszowy album stał... 108
  • Cień dywersanta 15 gru 2006, 15:00 Miał rację towarzysz Lenin, gdy twierdził, że kino jest najważniejszą ze sztuk. Scena z komedii "Nie lubię poniedziałku", w której rozanielona niewiasta obdarowuje milicjanta rolkami papieru toaletowego, więcej mówi o PRL niż... 108
  • Artysta zdemaskowany 15 gru 2006, 15:00 "Na szczytach panuje cisza" to bite trzy godziny, podczas których prawie nic się nie dzieje. Akcja toczy się niemrawo, jak w kiepskiej telenoweli. Mimo to pozbawiony dramatycznych wzlotów i upadków spektakl Krystiana Lupy nie jest... 108
  • Szekspir na skróty 15 gru 2006, 15:00 Szekspirowski dramat o miłości, zdradzie, nietolerancji i nierówności został sprowadzony do wymiaru komiksu, który epatuje efektownymi widowiskowymi scenami. Jacek Głomb wykorzystał adaptację Krzysztofa Kopki, który język Szekspira... 108
  • Zmierzch bogów 15 gru 2006, 15:00 Rycerze Okrągłego Stołu byli naiwniakami, wyznawane przez nich zasady trafiły do lamusa, a święty Graal to przeżytek. W "Prze(d)stawieniu" Agnieszki Dudy-Gracz na motywach dramatu "Merlin, albo ziemia jałowa" Tankreda... 108
  • Iwona na skraju 15 gru 2006, 15:00 Gombrowicz nie znał się na muzyce, ale miał dobry gust. Na kartach "Dzienników" opiewa późne kwartety smyczkowe Beethovena. Do opery odnosił się jednak nieufnie i wątpliwe, by zaakceptował swój jeden z pierwszych scenicznych... 108
  • Pod patronatem de Sade 15 gru 2006, 15:00 "Pornografia i sztuka są nierozłączne". Camille Paglia, amerykański krytyk kultury, lubi efektowne bon moty, ale na szczęście ma też coś ciekawego do powiedzenia. Na ponad sześciuset stronach zawzięcie tropi przejawy perwersji,... 108
  • Na własna rękę 15 gru 2006, 15:00 Niecałe sto lat temu antropolog Bronisław Malinowski nie bał się w swoich dziennikach napisać "Przebrandzlowałem cały dzień". Jednak słownik Doroszewskiego z lat 50. zupełnie pomijał ten synonim słowa masturbacja. Wstydliwy i... 108
  • Symfonio, odpręż mnie! 15 gru 2006, 15:00 Chopina w Polsce ciągle lepiej znamy z nazwy wódki niż z jego genialnych mazurków 112
  • Gott mit uns 15 gru 2006, 15:00 Europa Środkowa ma swojego Presleya, chociaż trochę się go wstydzi 116
  • Retroidol 15 gru 2006, 15:00 Michał Żebrowski to znakomity aktor, który urodził się pół wieku za późno 118
  • Wencel gordyjski - Serce w laptopie 15 gru 2006, 15:00 Nomadowie współczesności żyją w inkubatorze obsługiwanym przez globalną pielęgniarkę 120
  • Ueorgan Ludu 15 gru 2006, 15:00 Nr 39 (205) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 25 września 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Tylko A. Lepper budował tanie państwo KULISY DYMISJI Jedna z gazet szeroko opisała działalność byłego już wicepremiera Leppera, z powodu... 121
  • Krótko po wolsku - Kura do kwadratu 15 gru 2006, 15:00 Koło Pittsburgha, (USA) na fermie drobiowej urodziła się kura z czterema nogami. Abstrahując od tego, czy jest to wybryk genetyki, czy realizacja świadomego planu, można uznać ten fakt za duże osiągnięcie hodowlane. W naszych stronach... 121
  • Skibą w mur - Szczere czasy 15 gru 2006, 15:00 Żyjemy w tak szczerych czasach, że co bardziej wrażliwym zbiera się na wymioty 122