Pielgrzymka jak sport ekstremalny

Pielgrzymka jak sport ekstremalny

Dodano:   /  Zmieniono: 
Terroryści zapowiadają, że papież z Turcji żywy nie wyjedzie
Benedykta XVI czeka w Turcji zimne przyjęcie władz, niechęć większości społeczeństwa i mnóstwo problemów. Przez cztery dni papież będzie nad Bosforem stąpał po polu minowym naszpikowanym konfliktami, animozjami i historycznymi resentymentami. O klimacie panującym wśród tureckich elit przed wizytą głowy Kościoła katolickiego świadczy to, że ważniejsi urzędnicy wraz z premierem Recepem Tayyipem Erdoganem planują w tym czasie zagraniczne wojaże. Trudno uwierzyć w oficjalne tłumaczenie premiera, że nie może się spotkać z Benedyktem XVI, bo musi uczestniczyć w szczycie NATO w Rydze. Przyczyny rejterady są głębsze i sygnalizują zmiany zachodzące w Turcji. Rozczarowanie związane z przedłużającymi się negocjacjami z UE wpływa na wzrost nastrojów proislamskich. Tylko w takiej atmosferze możliwe są wybryki Szarych Wilków i innych organizacji, które zapowiadają, że papież z Turcji żywy nie wyjedzie. Nawet zakładając, że mamy do czynienia z kampanią propagandową, jej nasilenie jest bezprecedensowe. Zabójstwo włoskiego księdza Andrei Santoro w lutym tego roku świadczy o tym, że są w Turcji osoby gotowe zamienić pogróżki w czyn.

Dziedzictwo kemalizmu
Reformy Mustafy Kemala AtattŁrka to przykład przeprowadzonej na ogromną skalę inżynierii społecznej. Eksperyment przeorał tureckie społeczeństwo przez wieki wychowywane w kulcie wierności sułtanowi, który miał także tytuł kalifa - przywódcy światowej wspólnoty muzułmańskiej. W 1923 r. Kemal Pasza obalił sułtana i proklamował republikę. Powstało państwo formalnie laickie, choć islam jest w nim preferowany. Religie są pod kontrolą państwa, a każdy imam jest urzędnikiem państwowym.
Tureckie prawo wyznaniowe jest najbardziej restrykcyjne w Europie i można je porównać do antykościelnych przepisów obowiązujących niegdyś w Europie Wschodniej. Kościoły nie mają osobowości prawnej, więc nie mogą posiadać gruntów i nie dysponują własnymi świątyniami. Nie mogą stawiać nowych kościołów, a remontowanie starych wymaga wielu zezwoleń. Turcja praktycznie uniemożliwia patriarchatowi kształcenie kapłanów. To, co dobrze funkcjonowało w czasach imperium otomańskiego, okazuje się niemożliwe w republikańskiej Turcji. W 1971 r. została zamknięta prawosławna akademia na wyspie Chalki i od tej pory kształcenie kleryków odbywa się poza granicami Turcji. O skali absurdu świadczy także to, że patriarchat musiał wybudować ośrodek informacyjno-studyjny w Cambesy w Szwajcarii, aby organizować spotkania ponadregionalne i uczestniczyć w ruchu ekumenicznym. Podobnie jak w Rosji, w Turcji pracę Kościołów chrześcijańskich wspierają duchowni z zagranicy. Od dobrej woli władz zależy jednak, czy dostaną zezwolenie na pracę.
Władze tureckie zabiegają, by ich polityka wyznaniowa zyskała aprobatę społeczności międzynarodowej. Dlatego zaplanowano m.in. spotkanie Benedykta XVI z szefem urzędu ds. wyznań Alim Bardakoglu. Jest on zażartym kemalistą, zwolennikiem państwa laickiego. Jako jeden z pierwszych zaatakował Benedykta XVI po jego wykładzie w Ratyzbonie. Powiedział, że słowa papieża wyrażają "nienawiść, jaką ma w sercu". Trzeba dodać, że później uznał wyjaśnienia papieża w tej sprawie za wystarczające, a nawet wyraził przekonanie, że wprawdzie papieska wizyta nie rozwiąże problemów, ale będzie krokiem w kierunku dialogu.
Spotkanie Bardakoglu z Benedyktem XVI będzie osobliwe. W PRL Urząd ds. Wyznań odgrywał ważną rolę w relacjach Kościół - państwo, ale trudno sobie wyobrazić, by Jan Paweł II spotykał się oddzielnie z Kazimierzem Kąkolem. Ten punkt wizyty musiał się pojawić w wyniku nalegań strony tureckiej, która demonstruje przywiązanie do własnego modelu stosunków Kościół - państwo. Wizytę papieża będzie śledzić także turecka armia. To ona stoi na straży modelu państwa, w przeszłości interweniowała, gdy próbowano go zmieniać. Papież z pewnością będzie musiał brać i ten czynnik pod uwagę.

Patriarcha lokalny?
Zupełnie nienormalna jest sytuacja patriarchatu ekumenicznego, który formalnie jest honorowym zwierzchnikiem całej prawosławnej społeczności liczącej 300 mln wiernych. Warto wspomnieć, że dopiero w XX wieku prawosławie stało się wyznaniem o zasięgu globalnym. Wcześniej jego wpływy ograniczały się do Bałkanów, Bliskiego Wschodu i Imperium Rosyjskiego. Dzięki pracy misyjnej prawosławni zdobyli przyczółki w Azji i Afryce. Prześladowania w ZSRR i migracje zarobkowe Greków rozrzuciły wyznawców prawosławia po świecie. Znaczącą pozycję zajmuje wspólnota grecka w USA i Kanadzie. Emigrantów rosyjskich można spotkać na obu półkulach, a wejście Grecji do UE wzbogaciło także tę instytucję o prawosławny koloryt. Oczekiwane rozszerzenie wspólnoty o Rumunię i Bułgarię wzmocni rolę prawosławia w regionie. Kłopot w tym, że władze tureckie nie uznają ekumenicznego patriarchy jako duchowego przywódcy prawosławia. Podkreślają, że stoi on jedynie na czele prawosławnej wspólnoty w Turcji, która obejmuje pięć szczątkowych diecezji i sprawuje nadzór nad środowiskami prawosławnej emigracji na Zachodzie. W tej sytuacji przyjazd do Stambułu Benedykta XVI, zwierzchnika największej wspólnoty religijnej świata, który podkreśla, że składa wizytę nie w siedzibie lokalnego ośrodka tureckiego prawosławia, lecz w światowym centrum tego wyznania, może być dla gospodarzy problemem.
Przebieg wizyty będzie miał spore znaczenie dla debaty o przyjęciu Turcji do UE. Komisja Europejska krytycznie ocenia stan wolności religijnej w tym kraju. Chrześcijanie nie mówią, że są w Turcji prześladowani, ale wspominają o szykanach. Proces przyjęcia Turcji do unii traktują jako być może ostatnią szansę na wynegocjowanie w miarę normalnych warunków egzystencji. Do ich aspiracji będzie się musiał odnieść papież, nie urażając tureckich gospodarzy.

Przywódca otwarty
Patriarcha ekumeniczny Bartłomiej I zdobył swą posługą, którą pełni od 15 lat, uznanie nie tylko w świecie prawosławnym, ale i wśród innych chrześcijan. Był ceniony przez Jana Pawła II, który powierzył mu napisanie rozważań do Drogi Krzyżowej w Koloseum. Jest Grekiem i obywatelem tureckim, gdyż urodził się na wyspie Imbros, należącej do Turcji. Jest jednym z najlepiej wykształconych przywódców światowych religii: poza uczelniami prawosławnymi ukończył ekskluzywny papieski Instytut Wschodni, studiował też na uniwersytecie w Monachium. Przez lata był sekretarzem patriarchy Dymitriosa, który wraz z Janem Pawłem II zainicjował powstanie prawosławno-katolickiej komisji teologicznej. Jest aktywny w ruchu ekumenicznym i otwarty wobec katolików. Ma jednak świadomość kruchości swego przywództwa. Jego pozycji nie można przyrównywać do tej, którą ma papież. Podpisując z katolikami jakikolwiek dokument, musi uważać na reakcję patriarchatu moskiewskiego i greckiego. Bartłomiej I z pewnością pamięta, że gdy w latach 90. próbował się wstawić za reaktywowanym w Estonii Kościołem prawosławnym wbrew woli patriarchatu moskiewskiego, doszło do sporu. Moskwa zagroziła zerwaniem stosunków z Fanarem, dzielnicą Stambułu, w której mieści się siedziba patriarchatu ekumenicznego.

Przystanek ormiański
Kolejnym punktem zapalnym wizyty będzie spotkanie Benedykta XVI ze wspólnotą ormiańską. Ta niewielka grupa jest ostatnim śladem diaspory ormiańskiej, która przez stulecia zamieszkiwała imperium otomańskie. Jej kres nastąpił w czasach I wojny światowej, kiedy pod pretekstem przesiedleń Turcy doprowadzili do zagłady miliona Ormian. Państwo tureckie nie przyznaje się do tej zbrodni. Publiczne mówienie o tym jest tam karane.
Pielgrzymka Benedykta XVI będzie dla Turcji trudnym testem wolności religii. Nawet dla laickiego Zachodu biurokratyczne reglamentowanie wolności religii jest nie do przyjęcia. Jednocześnie wszyscy mają świadomość, że Turcja stanowi jedyną udaną próbę budowy świeckiego państwa w cywilizacji islamu. Odepchnięcie Turcji od wrót Europy może jedynie wzmocnić środowiska fundamentalistyczne, antychrześcijańskie i antyzachodnie. A na tym nikt nie wygra.
Więcej możesz przeczytać w 48/2006 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 48/2006 (1250)

  • Na stronie - Fiołoreci15 gru 2006, 15:00Sporo środowisk w naszym kraju cierpi na fioła. Na punkcie warszawskiej polityki. W koło Macieju wałkuje się, jakie to straszne są Kaczory, w jaką cywilizacyjną dziurę wpędza nas ich nieledwie reżim, jacy rządzący są beznadziejnie...3
  • Skaner15 gru 2006, 15:00SKANER POLSKA EMBARGO NA MIĘSO Prowokacja specsłużb Rosji? Sfałszowane polskie certyfikaty były podstawą zakazu wwozu polskiego mięsa do Rosji (wydanego w listopadzie 2005 r.). Poinformował o tym minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro....8
  • Sawka czatuje15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)10
  • Playback15 gru 2006, 15:00Donald Tusk, przewodniczący Platformy Obywatelskiej © Z. FURMAN14
  • Poczta15 gru 2006, 15:00100 TYSIĘCY UŁANÓW Z radością przeczytałem artykuł "100 tysięcy ułanów" (nr 45). Oprócz Centrum Hipiki w Jaszkowie na uwagę zasługuje Klubie Jeździecki Aromer z Halinowa pod Warszawą, gdzie wiosną tego roku odbyło się...14
  • Ryba po polsku - List pasterski misjonarza15 gru 2006, 15:00Biedny Stomma musi chwytać za obsadkę i inkaust, by tłumaczyć tumanom, gdzie jest tył, a gdzie przód15
  • Z życia koalicji15 gru 2006, 15:00PREMIER JAROSŁAW KACZYŃSKI BARDZO się ucieszył z poparcia, jakiego Jan Maria Władysław Rokita udzielił Ryszardowi Terleckiemu. Podkreślił walory moralne tej decyzji. Nic nie wspominał natomiast o zbrodniach i mordach. Łał! Cóż za...16
  • Z życia opozycji15 gru 2006, 15:00Z KONKURSU NA NAZW ALIANSU PO i centrozlewu, do którego nikt się ostatnio oficjalnie nie spieszy, najbardziej spodobała nam się POlewka. Niezłe, nie? Wyobraźcie sobie państwo depeszę PAP: "Liderzy Polewki Donald Tusk i Leszek Miller...17
  • Wprost przeciwnie - Kurs falujący15 gru 2006, 15:00Złoty będzie się umacniać aż do wejścia Polski do strefy euro18
  • Fotoplastykon15 gru 2006, 15:00Henryk Sawka (www.przyssawka.pl)19
  • Zabójczy głód węgla15 gru 2006, 15:00Winę za tragedię w kopalni Halemba ponosi zacofana polska energetyka20
  • Spektakl śmierci15 gru 2006, 15:00Z wirtualną solidarnością i wirtualnym współczuciem mieliśmy do czynienia w dniach tragedii w Halembie26
  • Mur w głowach15 gru 2006, 15:00I PO, i PiS powinny się mocno stuknąć w głowę - to nauka z ostatnich wyborów28
  • Afrodyzjak przy urnie15 gru 2006, 15:00Wielkim wołaniem o ordynację większościową były wybory samorządowe30
  • Zabór telewizyjny15 gru 2006, 15:00Polsce grozi zmonopolizowanie rynku opinii przez niemieckie giganty medialne34
  • Giełda15 gru 2006, 15:00Hossa Świat Metalowy Washington Już w lutym pojawią się w obiegu monety jednodolarowe. Nie zastąpią one najpopularniejszych banknotów z Jerzym Waszyngtonem, ale będą używane jednocześnie. Departament Skarbu USA chce w ten sposób...40
  • Tanie Boże Narodzenie15 gru 2006, 15:00Ranking hipermarketów, supermarketów i dyskontów42
  • 2x2=4 - To kłopotliwe euro!15 gru 2006, 15:00Politycy nie wiedzą, co począć z euro, i chcieliby w jak najdalszą przyszłość odsunąć jego akceptację52
  • Supersam15 gru 2006, 15:0054
  • Makijaż w ciemnościach15 gru 2006, 15:00Keira Knightley (na zdjęciu), Lindsay Lohan, Courtney Cox i Sienna Miller jako jedne z pierwszych przetestowały błyszczyk Liparazzi. Jego największą zaletą jest lusterko umieszczone na plastikowej, przezroczystej osłonce i latarka w...54
  • Wina roku15 gru 2006, 15:00Nagrody Grand Prix dla najlepszych win roku przyznał po raz pierwszy w swej historii "Magazyn Wino". W kategorii win czerwonych zwyciężyło Sacrisassi Rosso 2003. Jego producentem jest winiarnia Le Due Terre z Prepotto. Sacrisassi...54
  • Nogi Madonny15 gru 2006, 15:00Michel Audiard, artysta plastyk, rzeźbi, projektuje biżuterię, meble i wszystko, co można określić mianem sztuki użytkowej, ale największą sławę przyniosły mu wieczne pióra. Wyrabia je ręcznie z takich materiałów, jak brąz,...54
  • Solo dla ptaków15 gru 2006, 15:00Do zimy zostało jeszcze trochę czasu, ale ptaki powinno się dokarmiać już od połowy października. Konieczne jest więc wykonanie karmników, co prawie każdemu kojarzy się z mozolnym kleceniem budek na lekcjach ZPT. Duńska firma Eva Solo...54
  • Ewolucja SMS-a15 gru 2006, 15:00Pierwszy SMS został wysłany 14 lat temu i zrobił wielką karierę. Tylko w 2005 r. na całym świecie wysłano 900 mld wiadomości tekstowych. Dzięki udoskonaleniu klawiatury komórek pisanie i wysyłanie SMS-ów będzie jeszcze prostsze niż...54
  • Piękni sześćdziesięcioletni15 gru 2006, 15:00Sophia Loren pobudza rynek atrakcyjnej starości56
  • Republika stylu15 gru 2006, 15:00Brytyjski "Vogue" obchodzi 90. urodziny60
  • Zbójoland15 gru 2006, 15:00Z hiszpańskiego miasteczka Trujillo pochodziła większość konkwistadorów, którzy podbili Amerykę64
  • Cierpki smak zbrodni15 gru 2006, 15:00Amerykanie zbuntowali się przeciw bezczelności uniewinnionych przez sądy bogatych złoczyńców68
  • Pazurem - Roxana z Wyczesławem15 gru 2006, 15:00Obawiam się, że mamusia nadaje synkowi imię Ariel, bo naczytała się etykietek płynów do mycia sanitariatów72
  • Skarb potępionych15 gru 2006, 15:00Jak komuniści przejęli dużą część majątku II Rzeczypospolitej74
  • Stare złoto świętego cesarstwa15 gru 2006, 15:00Za rzadko pamiętamy o dobrych tradycjach sąsiedztwa z Niemcami78
  • Know-how15 gru 2006, 15:00Polski robo-Scout Polska policja, wojsko i służby graniczne wkrótce będą korzystać ze wsparcia niewielkiego, mieszczącego się w plecaku, robota do zadań specjalnych. Za pomocą Scouta zbudowanego w Przemysłowym Instytucie Automatyki i...80
  • Arystokracja wśród trucizn15 gru 2006, 15:00Do talu i polonu nie ma dostępu nawet mafia - jako trucizn używają ich głównie specsłużby82
  • Dobry dotyk15 gru 2006, 15:00Człowiek do pełni zdrowia potrzebuje fizycznego kontaktu z innymi ludźmi86
  • Alzheimer w oku15 gru 2006, 15:00To, co dobre dla serca, jest też dobre dla mózgu88
  • Bez granic15 gru 2006, 15:00Dziecko wolności "I nadaję ci imię Nikolaz". W trzecią rocznicę "rewolucji róż" Wiktor Juszczenko trzymał do chrztu syna Michaiła Saakaszwilego, prezydenta Gruzji. Matką chrzestną została Nina Ananiaszwili, tancerka...90
  • Nowe zęby NATO15 gru 2006, 15:00Po szczycie w Rydze NATO musi przestać być domem spokojnej starości92
  • Azja Europy, Europa Azji15 gru 2006, 15:00Turcja coraz częściej zadaje sobie pytanie, po co jej właściwie akcesja do Unii Europejskiej96
  • Pielgrzymka jak sport ekstremalny15 gru 2006, 15:00Terroryści zapowiadają, że papież z Turcji żywy nie wyjedzie98
  • Ostatnia opcja15 gru 2006, 15:00Trudno się oprzeć wrażeniu, że wojna z Iranem zbliża się wielkimi krokami100
  • Wspólny dom mafii15 gru 2006, 15:00Przestępcza ośmiornica z południa Włoch pożera Europę102
  • Recenzor15 gru 2006, 15:00CD/DVD Rozrabiaki, mazgaje i bękarty Cokolwiek by się znalazło na płycie Toma Waitsa - rockabilly, bluesy, knajpiane boogie, jazzujące ballady, folkowe lamenty, celtyckie kołysanki, wodewil, podwórkowe orkiestry czy kabaret, zawsze liczyć...106
  • Sieroty po Jasienicy15 gru 2006, 15:00Historii uczą nas anglosascy publicyści oraz Dan Brown110
  • 300 mil do Europy15 gru 2006, 15:00Miłość polskich filmowców do europejskiego kina jest ślepa i nieodwzajemniona114
  • Robert Niezłomny15 gru 2006, 15:00Altman był wielkim reżyserem, bo nie znosił moralizowania116
  • 15 grudnia 200615 gru 2006, 15:00118
  • Wencel gordyjski - Nie będzie bombonierki15 gru 2006, 15:00Jeśli feminizm zwycięży, najcięższy los spotka kobiety119
  • Ueorgan Ludu15 gru 2006, 15:00Nr 48 (214) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 27 listopada 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Nowy film o przygodach superagenta 007 PO "CASINO ROYAL" - "CENTRAL STATION" Bohaterem "Central Station", którego akcja ma...120
  • Wprost plus15 gru 2006, 15:00KRÓTKO PO WOLSKU Marksiści na Marsa Wiele wskazuje na to, że wiek XXI będzie epoką kolejnej wędrówki ludów. Głodomory ze wszystkich stron już teraz szturmują Europę, do wyludnionej Polski wybierają się gastarbeiterzy ze Wschodu....121
  • Skibą w mur - Komputer zamiast Pana Boga15 gru 2006, 15:00Zdaniem fachowców z branży religijnej, wpływy i aktywa Pana Boga od pewnego czasu nieustannie maleją122