Posłanka PiS Olga Semeniuk-Patkowska wysłała pod koniec września do szefowej MEN interpelację ws. „chaosu programowego i braków kadrowych w systemie edukacji”. „Obecny rząd obiecywał poprawę jakości nauczania oraz zwiększenie atrakcyjności zawodu nauczyciela. Tymczasem rok szkolny 2024/2025 rozpoczął się w atmosferze chaosu programowego, braku spójnych podręczników oraz niedoboru nauczycieli” – stwierdziła w piśmie polityk.
„Dyrektorzy szkół w całej Polsce alarmują, że nie są w stanie skompletować pełnych kadr pedagogicznych, a rodzice skarżą się na bałagan organizacyjny i niespójność w nauczaniu. Związek Nauczycielstwa Polskiego oraz inne organizacje branżowe informują o rosnącej liczbie wakatów w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Sytuacja ta skutkuje przepełnionymi klasami, przemęczeniem nauczycieli i spadkiem jakości edukacji” – kontynuowała Semeniuk-Patkowska.
Olga Semeniuk-Patkowska o wynikach egzaminów maturalnych i ósmoklasistów
Posłanka Prawa i Sprawiedliwości zwróciła również uwagę na wyniki egzaminów maturalnych i ósmoklasistów, które według niej „wskazują na wyraźny spadek poziomu wiedzy i umiejętności uczniów”. „Chaos legislacyjny oraz brak realnego dialogu z nauczycielami prowadzą do dalszej destabilizacji systemu edukacji” – przekonywała Semeniuk-Patkowska.
Wiceminister Katarzyna Lubnauer podkreśliła w odpowiedzi pod koniec października, że „dynamika ruchu kadrowego jest stabilna”. Średnia liczba wolnych stanowisk od początku roku szkolnego 2025/2026 wyniosła ok. 5 400 (3 500 etatów) przy ok. 6 700 (4 400 etaty) rok wcześniej. Wiceszefowa MEN wyjaśniła, że przy ok. 740 tys. etatach nauczycieli pracujących w szkołach, liczba wolnych etatów stanowi ok. 0,4 proc.
Wiceszefowa MEN rozwiewa wątpliwości ws. programów nauczania
Lubnauer tłumaczyła, że przepisy prawa nie przewidują istnienia „wymaganych programów nauczania”. Wskazują jednak na obowiązek realizacji przez szkołę programów nauczania uwzględniających podstawę programową kształcenia ogólnego lub kształcenia w zawodach. Program nauczania przedstawia dyrektorowi szkoły nauczyciel lub zespół nauczycieli. Dyrektor po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej dopuszcza program nauczania do użytku w szkole.
Program nauczania musi uwzględniać całość podstawy programowej ustalonej dla danego etapu edukacyjnego, ale może obejmować treści wykraczające poza zakres podstawy programowej. Według Lubnauer wyników egzaminów maturalnych i ósmoklasisty „nie można porównywać między latami”. Wszystko przez przepisy, które „uniemożliwiają zamieszczanie w arkuszach egzaminacyjnych zadań kotwiczących”.
Katarzyna Lubnauer o błędzie ws. porównywania wyników egzaminów
Chodzi o te same zadania wykorzystywane w kolejnych latach przeprowadzania danego egzaminu, o dobrze znanych parametrach statystycznych. Pozwoliłyby one na dokonywanie metodologicznie uprawnionych porównań pomiędzy wynikami tego samego egzaminu w kolejnych latach, jak ma to miejsce np. w badaniu PISA. Wiceminister edukacji narodowej zapewniła, że „rząd podejmuje działania mające na celu poprawę warunków pracy nauczycieli i wzmocnienie prestiżu tego zawodu”.
„Biorąc pod uwagę rozwiązania zawarte w projekcie ustawy budżetowej na 2026 r., po ich wdrożeniu wynagrodzenie nauczycieli początkujących w stosunku do stanu z 2023 r. będzie wyższe o 44 proc., a wynagrodzenie nauczycieli mianowanych i dyplomowanych będzie wyższe o 41 proc”. – czytamy. Szereg korzystnych dla nauczycieli rozwiązań systemowych wprowadzono też podczas nowelizacji Karty Nauczyciela.
Wiceminister edukacji narodowej o wsparciu młodych nauczycieli
„Zawarto w niej regulacje wspierające zarówno młodych pedagogów rozpoczynających karierę, jak i nauczycieli z długim stażem pracy. Zmiany te mają na celu poprawę warunków zatrudnienia, zatrzymanie doświadczonych pedagogów oraz zachęcenie młodych absolwentów do podjęcia pracy w oświacie” – brzmi fragment pisma. Skrócenie okresu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony z dwóch do jednego roku szkolnego ma umożliwić natomiast szybsze uzyskanie stabilnego zatrudnienia w szkole.
„Dla nauczycieli z wieloletnim doświadczeniem wprowadzono regulacje doceniające ich zaangażowanie i wspierające w dalszej pracy zawodowej. Podwyższono nagrodę jubileuszową za 40 lat pracy do 300 proc. miesięcznego wynagrodzenia oraz wprowadzono nagrodę jubileuszową za 45 lat pracy w wysokości 400 proc. wynagrodzenia miesięcznego. Może to mieć charakter motywujący do kontynuowania pracy w zawodzie nauczyciela” – zaznaczono.
Co dla nauczycieli z większym stażem?
„Nauczyciele, którym brakuje mniej niż rok do nabycia prawa do emerytury, zyskali możliwość skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową. Uregulowano również kwestie ochrony przedemerytalnej, zapewniając bezpieczeństwo zatrudnienia w okresie poprzedzającym emeryturę i zatrzymując cennych specjalistów w systemie” – podsumowano.
Czytaj też:
Rewolucja w przedszkolach. Wiceministra ujawnia plany MENCzytaj też:
MEN chce uczyć młodzież o nowym zjawisku. Nauczycieli czeka dodatkowy kurs