Wencel gordyjski - Konkwistadorzy z Majami

Wencel gordyjski - Konkwistadorzy z Majami

Dodano:   /  Zmieniono: 
Mit dobrego dzikusa to przejaw rasizmuwobec dzikusów
Narzekanie na historyczne przekłamania w "Apocalypto" Mela Gibsona powoli staje się nieznośne. W nakręconych w 1960 r. "Krzyżakach" Aleksandra Forda polski król spoglądał na zegarek, piechota litewska ruszała na pole bitwy obuta w trampki, a na horyzoncie można było dostrzec słupy telegraficzne i jakoś nikt nie robił z tego problemu. Tymczasem krytykom Gibsona nie podoba się to, że reżyser filmu o schyłku i zagładzie cywilizacji Majów wykorzystał na planie rekwizyty wywiedzione z wcześniejszej o kilka stuleci epoki klasycznej. Tak jakby trudniej było uwierzyć w to, że Majowie przechowali przez pokolenia ozdoby z jadeitu, niż w to, że Władysław Jagiełło odmierzał czas wostokiem czy poljotem.
Najwięcej kontrowersji w "Apocalypto" budzi jednak scena składania ofiar bożkom, w trakcie której barbarzyńcy kapłani wycinają jeńcom serca. Zdaniem piewców kultur prekolumbijskich, nie ma ona nic wspólnego z realizmem, bo przecież Majowie - nawet w latach swojej apokalipsy - byli łagodni jak baranki. To dowodzeni przez Hernana Cortesa hiszpańscy konkwistadorzy, którzy na początku XVI w. podbili ziemie Majów, Tolteków i Azteków, wprowadzili do dżungli porządek oparty na przemocy. Na nic zdadzą się zachowane zapiski konkwistadora Bernala D'aza del Castillo, który dziwi się kulinarnym upodobaniom dzikich możnowładców: "Jedli mięso ludzkie jak my pożywamy wołowinę [...]. Kiedy prowadzili wojny, jedna prowincja z drugą, wziętych do niewoli zabijali na ofiarę i zjadali".
Skąd w naszym kraju ten głuchy na historyczne świadectwa sentyment do Majów? Dla miłośników "filozofii podejrzeń" odpowiedź może być tylko jedna: Majowie od wieków mieszkają w Polsce i wpływają na jej dzieje. Pierwszy Maja miał zacięcie rewolucyjne (stąd przez cały Peerel obowiązkowo obchodziliśmy jego święto), drugi zajmował się pszczelarstwem (jego najbardziej znaną podopieczną jest Pszczółka Maja), a trzeci wymyślił nasz najważniejszy narodowy dokument (logicznie nazwany później Konstytucją Trzeciego Maja). Wszyscy razem zorganizowali zamach majowy, a ich ostatnim zdeklarowanym potomkiem jest znany krakowski poeta Bronisław Maj. Reszta z czasem pozmieniała nazwiska, podobnie zresztą jak Żydzi i cykliści.
Kto jednak wyznaje dziś spiskową teorię dziejów? Chyba tylko abp Józef Życiński w odniesieniu do sprawy agenta Greya. Prawdziwy powód obrony honoru Majów jest inny. To mit dobrego dzikusa, wymyślony dawno temu przez Jeana Jacques'a Rousseau. Oczywiście, na naszym rodzimym gruncie mit ten się nie sprawdza, bo jesteśmy głęboko skażeni cywilizacją. Nawet Andrzej Lepper, który przez wielu jest traktowany jako wyjątek od tej reguły, stracił niedawno reputację poczciwego naturszczyka za sprawą wyznań warszawskich prostytutek.
Niestety lub "stety", mylą się również ci, którzy szukają dobrego dzikusa w egzotycznej dżungli. Błędem Gibsona nie jest to, że sportretował Majów jako barbarzyńców, ale to, że wyidealizował obraz ich jeńców. Motywowane religijnie okrucieństwo schyłkowych kultur prekolumbijskich to fakt historyczny, ale wynika ono bardziej z ludzkiej natury niż z rozwoju cywilizacji. Prawdziwe jest bowiem zdanie, że jeśli postawić człowieka na nieskończenie długiej drodze i pozwolić mu robić wszystko, na co ma ochotę, zawsze dojdzie on do stanu permanentnego zwyrodnienia. W tym kontekście rytualne wyrywanie serc nie robi specjalnego wrażenia. W końcu czym różni się ono od dzisiejszych zabiegów aborcji czy eutanazji? Jedynie tym, że nasi barbarzyńscy bracia mordowali dla wielu bożków, a my robimy to dla jednego, którego codziennie rano oglądamy w lustrze.
Meksykańscy autochtoni powinni być wdzięczni Gibsonowi za to, że odsłonił prawdziwą twarz ich przodków. Gdyby zdecydował się objąć wszystkich Majów mitem dobrego dzikusa, byłby to przejaw rasizmu wobec dzikusów, bo jawiliby się oni jako anioły lub kosmici, a nie ludzie stworzeni w jednym akcie kreacji z mieszkańcami Starego Świata.
Konkwistadorzy byli pewni, że tylko świadomość skutków grzechu pierworodnego i wiara w odkupieńczą moc Chrystusa są w stanie zapobiec ludzkiej skłonności do moralnej autodestrukcji. Dlatego mimo podziwu dla cywilizacji Majów palili ich traktaty astronomiczne, a pogańskie świątynie burzyli albo zamieniali w katedry. Może pora, byśmy i my zburzyli kilka wężowych piramid, tym razem we własnym kraju. Chyba że chcemy poczekać, aż islamscy konkwistadorzy zrobią to za nas. Burząc przy okazji katedry.
Więcej możesz przeczytać w 2/2007 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2007 (1255)

  • Wprost od czytelników 8 sty 2007 Wydział zabójstw księży Nie spodziewałam się, że ktoś wróci jeszcze do tematu niewyjaśnionych zabójstw księży w czasie, gdy większość Polaków zaczyna już oddychać wolnością ("Wydział zabójstw księży", nr 45). Dla... 3
  • Na stronie - Służba i bezpieczeństwo 8 sty 2007 Lustracja nie jest zemstą. Jest drogą do wyeliminowania kłamstwa z życia publicznego 3
  • Skaner 8 sty 2007 SKANER POLSKA PROKURATURA Tropem Millera juniora Tajemnica tego, w jaki sposób firma żony Leszka Millera juniora zarobiła 4,3 mln zł (po opodatkowaniu ponad 2,5 mln zł), może zostać wyjaśniona. Polscy prokuratorzy dostaną komplet... 8
  • Sawka czatuje 8 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 11
  • Efekt Ziobry 8 sty 2007   To była jedyna w ostatnich miesiącach okazja, kiedy w jednym rzędzie mogli stanąć obok siebie politycy, biznesmeni, ludzie tajnych służb i dziennikarze. A wszystko to z błogosławieństwem ministra sprawiedliwości i prokuratora... 14
  • Playback 8 sty 2007 Roman Giertych, wicepremier i minister edukacji © A. JAGIELAK 18
  • Poczta 8 sty 2007 NIELOT WE MGLE Wtrakcie redakcyjnych skrótów usunięto z tekstu fragment dotyczący działającego na warszawskim lotnisku Okęcie systemu radiowej nawigacji ILS (Instrument Landing System), który pozwala sygnałami radiowymi naprowadzać... 18
  • Ryba po polsku - Buraki inteligencji 8 sty 2007 Samoobrona postanowiła zostać partią inteligencji. Znudziły się jej buraki i chce sięgnąć do konfitur 19
  • Z życia koalicji 8 sty 2007 NAZWISKO ZOBOWIĄZUJE. Młody kanadyjski piłkarz wyszedł w podstawowym składzie przetrzebionego kontuzjami Newcastle i strzelił bramkę samemu Manchesterowi United. Doprowadził w ten sposób do sensacyjnego remisu. Jak się nazywa ten... 20
  • Z życia opozycji 8 sty 2007 JUŻ NIE JAN ROKITA, lecz Bronisław Komorowski został platformowym cieniem premiera. Jest to słuszne i przemyślane, bo Bronek, szef MSZ, nie wiedzący, gdzie leży i do czego należy Norwegia, troszkę nadszarpnął wierunek Platfomy... 21
  • Wprost przeciwnie - Wizerunek teściowej 8 sty 2007 Wizerunkiem Polski wycierają sobie gęby ci, którym na tym wizerunku nie zależy 22
  • Fotoplastykon 8 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 23
  • Błogosławiona wina arcybiskupa 8 sty 2007 Kłamstwa abp. Stanisława Wielgusa pogrzebały plan zatrzymania lustracji w polskim Kościele 24
  • Agent Ignacy 8 sty 2007 Biskup Jerzy Dąbrowski był świadomym, wynagradzanym za współpracę agentem bezpieki 28
  • Naiwni i zdrajcy 8 sty 2007 Rozmowa z prof. Janem Żarynem, dyrektorem Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, badaczem historii Kościoła 30
  • Jastrzębi gołąb 8 sty 2007 Skrzypek może dać NBP to, czego bank centralny najbardziej potrzebuje - spokój 32
  • Kwas w platformie 8 sty 2007 Aleksander Kwaśniewski zrobi wszystko, by związać partię Donalda Tuska z lewicą 36
  • Chamy i warchoły 8 sty 2007 Powrót do praktyki sądów honorowych i pojedynków mógłby uzdrowić nasze stosunki polityczne 38
  • Giełda 8 sty 2007 Hossa Świat Liniowy macedoński Macedonia to kolejny, dziesiąty już europejski kraj, który wprowadził podatek liniowy. Stawka wynosi 12 proc., a za rok ma zostać obniżona do 10 proc. Dotychczasowe stawki PIT wynosiły 15 proc., 18 proc. i... 40
  • Bushujący w ropie 8 sty 2007 Ameryka wypowiedziała wojnę naftowemu monopolowi Bliskiego Wschodu 42
  • Ministerstwo głupich podatków 8 sty 2007 V EDYCJA KONKURSU O NAGRODĘ ZŁAMANEGO GROSZA 46
  • Liberałowie kontra łże-liberałowie 8 sty 2007 Kraje rządzone przez gangsterów, w majestacie prawa rabujących współobywateli, nie są w stanie się rozwijać 48
  • Gerontokapitalizm 8 sty 2007 Tradycyjny konflikt między robotnikami i właścicielami zastąpi starcie "starych" z "młodymi" 52
  • Supersam 8 sty 2007 54
  • Oczy Penélope Cruz 8 sty 2007 Makijaż á la Penélope Cruz czy Milla Jovovich? Brzmi kusząco i jest możliwy dzięki Color Appeal Star Secrets Trio Pro - nowym cieniom L'Oréal Paris. Powstały one we współpracy z pięcioma "ambasadorkami" marki: Penélope Cruz,... 54
  • Pasaże milionerów 8 sty 2007 1,35 mln dolarów rocznie - tyle wynosi czynsz za wynajęcie 100-metrowego sklepu w najdroższym miejscu świata, na skrzyżowaniu nowojorskiej Piątej Alei z 57. Ulicą. Firma Cushman & Wakefield, która monitoruje rynek nieruchomości, jak... 54
  • Kupaż pachnący papryką 8 sty 2007 Chorus 2003, Thermenregion, Stift Klosterneuburg Cena: 115 zł, importer: CK Oboźnia Augustyńskie opactwo w Klosterneuburgu pod Wiedniem istnieje od 1114 r. Tradycja robienia wina jest w nim niemal równie stara. Tu w 1860 r. powstała pierwsza... 54
  • Gra w zwierzątka 8 sty 2007 "Viva Pinata" to gra stworzona przez brytyjskie studio gier Rare Ltd. specjalnie dla produkowanej przez koncern Microsoft konsoli xBox 360. Przeznaczona dla graczy w każdym wieku ma szansę - jak twierdzą producenci - w krótkim czasie... 54
  • Przed ołtarz bez welonu 8 sty 2007 Do sukni ślubnej nie pasuje welon. Do takiego wniosku doszła amerykańska projektantka Vera Wang, w której strojach na ślubnym kobiercu stawały m.in. Sharon Stone, Avril Lavigne i Jennifer Lopez. W wiosennej kolekcji kreatorki tiulem nie... 54
  • Ciasteczka babuni 8 sty 2007 W Wielkiej Brytanii zapanowała moda na domowy wypiek ciast. Rynek potrzebnych do niego produktów szacuje się na mniej więcej 430 mln funtów rocznie. Nowy trend wylansowały brytyjskie gwiazdy kulinarne, więc może - razem z ich programami -... 54
  • Gwiazdobicie 8 sty 2007 Aktorka Sienna Miller to dla serwisu Perez Hilton "slutienna", czyli "kurwessa" 56
  • Polskie Davos 8 sty 2007 Ranking polskich ośrodków narciarskich: 1. Zakopane, 2. Szczyrk, 3. Zieleniec 60
  • Auto na szpilkach 8 sty 2007 Samochodami zaprojektowanymi dla kobiet lepiej jeździ się mężczyznom 62
  • Pazurem - Kamienne tablice 8 sty 2007 Cybulskiego ostrzegano żartem, że byłoby głupio, gdyby największy polski aktor się zabił, skacząc do pociągu 66
  • Urna w urnie 8 sty 2007 Dopiero podczas wyborów 1957 r. Polacy pogodzili sięz pojałtańską rzeczywistością 68
  • Know-how 8 sty 2007 Serce na nartach Narciarstwo nie zawsze służy zdrowiu, szczególnie zdrowiu osób prowadzących siedzący tryb życia. Takie osoby są narażone na zawał serca na stoku - ostrzegają lekarze w "British Medical Journal". Tak tragiczne... 72
  • Zażyjesz, pożyjesz 100 lat 8 sty 2007 Czy człowiek mógłby żyć około 190 lat, czyli tyle, ile żyją żółwie, najbardziej długowieczne zwierzęta? Od kilku miesięcy kurację resweratrolem, czyli swoistym eliksirem młodości, stosuje ponad80 Amerykanów cierpiących na choroby skracające życie, takie jak cukrzyca dorosłych.... 74
  • Eros w koronie 8 sty 2007 Wielu polskich władców zasłużyło na miano jurnych wszeteczników 79
  • Bez granic 8 sty 2007 Pieniądze w śniegu W Polsce leje, a w północnochińskiej prowincji Jilin trwa Międzynarodowy Festiwal Śniegu. Wystawiane są tam ogromne, mierzące kilkadziesiąt metrów śnieżne rzeźby. Eksperci twierdzą, że Chiny znalazły niszę,... 82
  • Guten Tag, Osten 8 sty 2007 Duet Merkel - Steinmeier tworzy nową wschodnią Realpolitik 84
  • Nowe partnerstwo 8 sty 2007 Z początkiem roku Niemcy przejęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Do naszych ważniejszych zadań należy uruchomienie negocjacji dotyczących zawarcia nowego układu w sprawie partnerstwa i współpracy między Unią Europejską a Rosją. W związku z rosyjskim embargiem na... 87
  • Trzecia śmierć Saddama 8 sty 2007 W Bagdadzie coraz częściej mówi się o powołaniu rządu wojskowych 88
  • Miasto jednego człowieka 8 sty 2007 Listy z Rosji - śladami markiza de Custine'a 90
  • Recenzor 8 sty 2007 KINO Fałszywe wzruszenia Bogusław powrócił chyba na dobre, a coraz bardziej manieryczny "Boguś" wreszcie dokonał żywota. To dobra wiadomość dla wielbicieli talentu Lindy. Ale jedna z nielicznych. Reżyserowane przez niego... 94
  • Homo Hitler 8 sty 2007 Druga młodość Trzeciej Rzeszy 98
  • Kleksbroadway 8 sty 2007 "Akademia Pana Kleksa" to pierwszy nowoczesny polski musical 102
  • Wencel gordyjski - Konkwistadorzy z Majami 8 sty 2007 Mit dobrego dzikusa to przejaw rasizmuwobec dzikusów 104
  • Krótko po wolsku - Korek w tunelu 8 sty 2007 I śmieszno, i straszno. W pewnej jaskini w Republice Południowej Afryki zdarzył się ostatnio ciekawy wypadek. Grupa turystów została uwięziona we wnętrzu góry za sprawą pewnej bardzo puszystej pani, która utknęła w korytarzu. Ani wte,... 105
  • Ueorgan Ludu 8 sty 2007 Nr 2 (219) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 8 stycznia 2007 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza UWOLNIĆ SIMONA MOLA Wzywamy wszystkie postępowe siły do obrony niesłusznie aresztowanego bojownika w walce z faszyzmem, nietolerancją i rasizmem -... 105
  • Skibą w mur - Polska jest facetem 8 sty 2007 Powiedzmy sobie szczerze: ktoś, kto ładnie się uśmiecha w serialu, przyda się w polskiej polityce 106