Pozornie zdrowi – do pierwszego złamania

Pozornie zdrowi – do pierwszego złamania

Opieka medyczna
Opieka medyczna / Źródło: Program "Zdrowa ONA"
O chorobie najczęściej dowiadujemy się przypadkiem. Pierwsze, drugie złamanie i pada diagnoza – osteoporoza. A przecież tak łatwo jej zapobiec.

Nie doceniamy roli naszego narządu ruchu – kości stawów, mięśni i więzadeł, zanim nie pojawią się problemy z poruszaniem. Wtedy nagle dociera do nas, jak ogromne znaczenie w życiu codziennym ma ruch. Nie ma się co oszukiwać – sprawność fizyczna i mobilność oznaczają niezależność. Oczywiście, wraz z wiekiem nasze kości, mięśnie i stawy słabną, przez co przeważnie stajemy się mniej aktywni. Tak jednak nie musi być. Jeśli odpowiednio wcześnie wprowadzimy zmiany do codziennego życia, możemy zachować sprawność narządu ruchu. Zminimalizujemy też ryzyko osteoporozy.

Im wcześniej, tym lepiej

Każdy z nas słyszał w dzieciństwie, że picie mleka pomaga budować mocne kości. Tak naprawdę chodzi o zawarty w nabiale wapń, który jest ich głównym budulcem. Kiedy jesteśmy dziećmi czy nastolatkami, nie zdajemy sobie sprawy, że masa kostna, którą zbudujemy, będzie miała ogromny wpływ na to, jak mobilni i aktywni będziemy w starszym wieku. Jeśli jako młodzi ludzie zadbamy o układ ruchu – w tym kości i stawy – w późniejszym wieku będziemy musieli jedynie troszczyć się o zachowanie gęstości kości oraz sprawności stawów i więzadeł. Osteoporoza to choroba, która powoduje, że kości stają się słabe i bardziej podatne na złamania. Jeśli jej nie zapobiegamy, może rozwijać się latami, nie powodując żadnych objawów. Aż do pierwszego złamania kości. Najczęściej następuje ono w obrębie bioder, kręgosłupa czy nadgarstka, powodując nie tylko ból, lecz także znaczne trudności w poruszaniu się lub wykonywaniu codziennych obowiązków.

Czynniki ryzyka

Ryzyko rozwoju osteoporozy wzrasta wraz z wiekiem. Szczególnie narażone są kobiety w okresie menopauzalnym i po menopauzie, ponieważ w ich przypadku dodatkowym obciążeniem są zmiany hormonalne. Na zachorowanie jest narażona co czwarta kobieta, która ukończyła 60 lat i co druga po 70. roku życia. Czynnikami ryzyka są również niehigieniczny styl życia i sięganie po używki – palenie papierosów osłabia kości, a alkohol przyspiesza wydalanie wapnia z organizmu. Rozwojowi choroby sprzyja również siedzący tryb życia, ponieważ to właśnie regularna aktywność fizyczna pomaga zbudować masę kostną i mięśniową, wzmocnić stawy i więzadła, a także utrzymać prawidłową masę ciała. Ryzyko rozwoju osteoporozy wzrasta przy niedoborze wapnia i witaminy D – na przykład gdy spożywamy zbyt mało nabiału.

Dla nikogo nie będzie zaskoczeniem, że w zapobieganiu osteoporozie kluczowa jest dieta. Nasze ciało potrzebuje witamin, minerałów i składników odżywczych, by prawidłowo funkcjonować. W zapobieganiu osteoporozie należy pamiętać o kilku elementach. Niedobór wapnia znacząco zwiększa ryzyko rozwoju osteoporozy i wiąże się z niską masą kostną, szybką utratą gęstości kości i ich złamaniami. Dobrym źródłem tego pierwiastka są niskotłuszczowe produkty mleczne, a także sardynki oraz szprotki w oleju czy niektóre ciemnozielone warzywa liściaste (np. jarmuż, rukola, natka pietruszki). Na rynku nie brakuje również suplementów diety z wapniem. Jednak bez wystarczającej ilości witaminy D organizm nie jest zdolny do wchłaniania tego składnika z pożywienia, więc przyjmuje wapń z kości, które przez to stają się słabsze. Witamina D jest produkowana w skórze pod wpływem promieni UV. Niestety w naszej szerokości geograficznej od września do kwietnia jest to niemożliwe. Witaminę D należy więc suplementować. Dla zachowania sprawności narządu ruchu ważny jest również kolagen, który przyczynia się do poprawy funkcjonowania stawów oraz ich mobilności. Wspomaga naturalną regenerację chrząstki stawowej oraz zapewnia wytrzymałość, elastyczność i wsparcie dla tkanek łącznych skóry, więzadeł oraz ścięgien. Produkcję kolagenu w organizmie wspiera witamina C, którą znajdziemy np. w kapuście czy owocach cytrusowych. W codziennej diecie nie może też zabraknąć pełnowartościowego białka i zdrowych kwasów tłuszczowych, które wspomagają wchłanianie wapnia, chronią przed zapaleniem stawów i łagodzą bóle reumatyczne.

Istotne zmiany stylu życia

Palenie papierosów jest szkodliwe nie tylko dla serca i płuc, ale także dla naszych kości. Nikotyna hamuje ochronne dla kości działanie estrogenu, dlatego o rzuceniu palenia powinny pomyśleć przede wszystkim kobiety. U palaczy utrudnione jest też wchłanianie wapnia z diety, a więc cała profilaktyka osteoporozy idzie na marne, jeśli palimy bardzo dużo. Osoby, które regularnie i w dużych ilościach piją alkohol, również są bardziej narażone na zachorowanie, m.in. dlatego, że na ogół też źle się odżywiają, co ma przełożenie na stan kości. Kolejnym elementem jest ruch – ćwiczenia ogrywają ważną rolę w profilaktyce osteoporozy. Aktywność fizyczna za młodu pomaga zbudować silną masę kostną, co procentuje w starszym wieku, bo łatwiej wówczas utrzymywać kości w dobrym stanie dzięki diecie, prostym ćwiczeniom i suplementacji. Ruch pomaga również zwiększać siłę mięśni, koordynację i równowagę oraz prowadzi do lepszego ogólnego stanu zdrowia, co obniża ryzyko upadku i złamania.

Sprawność oznacza niezależność

Nikt z nas nie chciałby na starość być niedołężnym z powodu bólu kości i stawów czy licznych złamań. Dzięki odpowiednim, zdrowym zmianom stylu życia możemy zachować sprawność i mobilność aż do śmierci. A przecież wszyscy wiemy, że to oznacza również niezależność – coś niezwykle dla każdego z nas ważnego.

Czytaj także:
Składniki odżywcze, których potrzebują kości

Okładka tygodnika WPROST: 46/2018
Więcej możesz przeczytać w 46/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2018 (1861)

  • Takie będą Rzeczypospolite, jaka nasza troska o dzieci 12 lis 2018, 20:00 Muszę przyznać, że byłem zaskoczony po przestudiowaniu tych danych: przed wprowadzeniem obowiązkowych szczepień w 1975 r. na odrę w Polsce chorowało… No właśnie, ile osób? Dla ułatwienia dodam, że w ostatnich latach było ich mniej... 3
  • Pół godziny ratuje życie 12 lis 2018, 20:00 Z dr. Jackiem Zwolińskim z Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie rozmawia Katarzyna Pinkosz 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 12 lis 2018, 20:00 W PLATFORMIE OBYWATELSKIEJ NIE WSZYSCY PO WYBORACH SĄ ZADOWOLENI. – Przeciwnicy Sławomira Nitrasa, który przegrał wybory na prezydenta Szczecina, już mu zarzucają, że więcej ludzi zagłosowało na listę Koalicji Obywatelskiej niż na... 6
  • Obraz tygodnia 12 lis 2018, 20:00 10 kg waży peruka, którą Weronika Rosati nosi do roli Elizabeth Taylor w nowym filmie Lecha Majewskie go Przegrany Gianni Infantino, szef FIFA, ma kłopoty podobne do tych, jakie wysadziły z fotela jego poprzednika. W Szwajcarii ruszyło... 10
  • Info radar 12 lis 2018, 20:00 Konstanty Radziwiłł rzecznikiem praw dziecka? Konstanty Radziwiłł, były minister zdrowia, jest typowany przez Prawo i Sprawiedliwość do objęcia funkcji rzecznika praw dziecka – dowiedział się „Wprost”. Termin składania kandydatur... 12
  • Astrid Lindgren nie kochała wszystkich dzieci 12 lis 2018, 20:00 Z Anniką Lindgren, wnuczką legendarnej szwedzkiej pisarki książek dla dzieci Astrid Lindgren w 111. rocznicę jej urodzin rozmawia Adam Cissowski 14
  • Odra nie ma narodowości 12 lis 2018, 20:00 INFORMACJE O KOLEJNYCH OGNISKACH ODRY POD WARSZAWĄ i w Kwidzynie koło Gdańska uzupełniane są często informacją o narodowości chorych. W radiu publicznym, które przekazywało ustalenia na temat zakażonych pracowników fabryki w Kwidzynie,... 15
  • Rocznicowy kryzys 12 lis 2018, 20:00 lewo ZORGANIZOWANE PRZEZ NASZ RZĄD ŚWIĘTO NIEPODLEGŁOŚCI BYŁO niesłychanie interesującym zjawiskiem, przede wszystkim z punktu widzenia poznawczego. Dwa dni przed dowiedziałam się od ministra Michała Dworczyka, że głównym... 16
  • Będą rozbiory 12 lis 2018, 20:00 Czy Polska przetrwa następne sto lat? Pytanie jest jak najbardziej zasadne, jeśli weźmiemy pod uwagę, że nasz kraj w ciągu ostatnich trzech wieków niepodległością cieszył się ledwie kilkadziesiąt lat. W 1717 r. po sejmie niemym Polska... 17
  • Szarmancki sprzedawca kokainy 12 lis 2018, 20:00 Sprzedawał wszystkim – od prezesów spółek po małolatów, robotników i taksówkarzy. Do jego klientów należał były senator PO, syn byłego premiera i byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego – mówi Piotr Krysiak, autor książki „Diler gwiazd”. 18
  • Radość w Luksemburgu 12 lis 2018, 20:00 Trudno pojąć, kto i po co w PiS wymyślił plan rozprawy z nieliczną grupą starców z Sądu Najwyższego po to, by teraz z podwiniętym ogonem umykać przed konsekwencjami tamtych własnych działań. Przecież aby wyrwać sprawiedliwość... 23
  • Opozycja wierzy w Tuska 12 lis 2018, 20:00 Dawni współpracownicy Donalda Tuska są przekonani, że wróci on do krajowej polityki już na przyszłoroczne wybory parlamentarne i poprowadzi zjednoczoną opozycję do zwycięstwa. 24
  • PiS – powyborcze zaostrzanie kursu 12 lis 2018, 20:00 Nie będzie zmian w rządzie ani umizgiwania się do umiarkowanych wyborców. Kierownictwo PiS zdecydowało o zaostrzeniu kursu. 28
  • Czarne chmury nad Zielińskim 12 lis 2018, 20:00 W PiS coraz głośniej mówi się o możliwej dymisji wiceszefa MSWiA. Wcale nie z powodu kryzysu w policji. 31
  • Głosowanie za zdrowym rozsądkiem 12 lis 2018, 20:00 PiS wykorzystał obywatelski pomysł zniesienia obowiązku szczepień, by w kampanii wyborczej mrugnąć do ruchów społecznych. Po miesiącu wycofał się z tej koncepcji rakiem. 33
  • Kalendarz szczepień po polsku 12 lis 2018, 20:00 Część szczepionek jest obowiązkowa, inne są tylko zalecane. Skąd taki podział i czy rzeczywiście te obowiązkowe są ważniejsze? Czy szczepić powinni się też dorośli? 38
  • Zniszczyć miliardera 12 lis 2018, 20:00 Tomasz Gudzowaty boi się, że jego dzieci popełnią samobójstwo. Dlatego mimo wyroku sądu nie chce ich oddać swojej byłej partnerce, która – według relacji świadków – w okrutny sposób się nad nimi znęcała. 42
  • Nowa Polska 12 lis 2018, 20:00 Mam prośbę do tych osławionych „normalnych rodzin z dziećmi”, które co roku idą w Marszu Niepodległości – przestańcie wciskać mi kit, że nie wiecie, z kim idziecie, pod czyim sztandarem i jaką ideologię wspieracie. I do... 47
  • Jak się wyciska pieniądze 12 lis 2018, 20:00 Nasz rynek fitness jest jednym z najszybciej rozwijających się w Europie. Ćwiczy już ponad 2,8 mln Polaków. Wciąż jednak niełatwo na tym zarobić. 48
  • Banki na bank zostają 12 lis 2018, 20:00 Pogłoski o rychłej śmierci banków okazały się mocno przesadzone. Co więcej, polskie instytucje radzą sobie lepiej niż europejskie. 52
  • Hossa Bessa 12 lis 2018, 20:00 Majdan w opałach Słynny dom mody Chanel żąda, żeby Radek Majdan wycofał z rynku swoje perfumy. Chodzi o zapach sprzedawany pod marką Vabun for Lady No. 5. W piśmie wysłanym do polskiej firmy Chanel pisze: „Istnieje wysokie... 54
  • Ubrania w obiegu 12 lis 2018, 20:00 Grupa VIVE wspiera gospodarkę cyrkularną, bo zniszczony sweter, niemodna torebka czy stary dywan też wpisują się w gospodarkę obiegu zamkniętego. 55
  • Know How 12 lis 2018, 20:00 Obcy mają nas na oku Została odkryta 19 października i nazywa się Oumuamua. To najdziwniejsza z ostatnio zaobserwowanych asteroid. Trajektoria jej lotu sugeruje, że nadleciała z innego układu planetarnego. Jej kształt przypomina cygaro –... 56
  • Drewna czar 12 lis 2018, 20:00 Ręcznie robione drewniane okulary i zegarki zyskują w Polsce na popularności dzięki modzie na naturalne produkty. 57
  • Polak, który osłabił Trumpa 12 lis 2018, 20:00 Urodzony w Polsce polityk wygrał jeden z kluczowych pojedynków w wyborach uzupełniających do Kongresu USA, przyczyniając się do odbicia Izby Reprezentantów z rąk republikanów. 58
  • Kto weźmie Antarktydę 12 lis 2018, 20:00 Ostatni dziewiczy zakątek Ziemi jest łakomym kąskiem dla wielu państw zgłaszających pretensje do jego nieodkrytych bogactw. W grze o nie liczą się nawet wraki żaglowców i dwustuletnie czaszki. 62
  • Antysemicka Ameryka 12 lis 2018, 20:00 USA słynie jako kraj przyjaźnie nastawiony do Żydów. To jednak w dużej mierze fenomen współczesności, bo historycznie w Stanach raczej ich za bardzo nie kochano. 66
  • Opolska stolica jeździectwa 12 lis 2018, 20:00 Ośrodek Jakubus przyciąga nie tylko miłośników koni i uczestników zawodów jeździeckich, ale też tych, którzy dopiero chcą się nauczyć jazdy konnej. 69
  • Jak psychologia bada mądrość 12 lis 2018, 20:00 Nikt nie ma wątpliwości, że jedni ludzie są mądrzejsi od innych, ale trudne pytanie brzmi: od czego mądrość zależy? 71
  • Pozornie zdrowi – do pierwszego złamania 12 lis 2018, 20:00 O chorobie najczęściej dowiadujemy się przypadkiem. Pierwsze, drugie złamanie i pada diagnoza – osteoporoza. A przecież tak łatwo jej zapobiec. 74
  • Mamy alergię na nudę 12 lis 2018, 20:00 17 listopada Sting i Shaggy zagrają w Łodzi, dwa dni później w Trójmieście. Ale jeśli myślicie, że na koncercie usłyszycie tylko nagrania z ich wspólnej płyty „44/876”, to jesteście w błędzie. 79
  • Żarty bardzo pomagają 12 lis 2018, 20:00 Kurt Vonnegut to pisarz legenda. Kochany przez młodych czytelników, atakowany przez establishment. Stale wydawany i czytany, mimo że czasy buntu już minęły. Ale żart jest zawsze dobry. 82
  • Opowieści po małym Holokauście 12 lis 2018, 20:00 Rozmowy z Albańczykami pokazały mi niezwykłą skuteczność systemu autorytarnego, któremu udało się uformować „nowego człowieka” – mówi Małgorzata Rejmer, autorka zbioru reportaży o Albanii. 86
  • Wydarzenie 12 lis 2018, 20:00 72 minuty piekła W „Utoyi, 22 lipca” Erik Poppe nie oszczędza widzów. Zaczyna swój film w Oslo, gdy w rządowej dzielnicy wybucha ciężarówka. Zaraz później kamera przenosi się na wyspę Utøya. Reżyser pokazuje zamach Andersa... 90
  • Film 12 lis 2018, 20:00 Z magii robią widły NIEŁATWO ZNALEŹĆ KLUCZ DO „LISTOPADA”. Ale właśnie to w nim fascynuje. Jest tu miejsce na wilkołaki, zaklęte księżniczki, skrajną biedę oraz ożywione, zantropomorfizowane widły. Ale również na delikatne... 91
  • Muzyka 12 lis 2018, 20:00 Jak Szpaku w rap SZPAKU TO KOLEJNY PRZYPADEK MUZYKA DOSKONALE ZNANEGO W ŚRODOWISKU, sprzedającego niezłe nakłady, a zarazem takiego, o którym „twoja mama nigdy nie słyszała”. Nic dziwnego – środowisko hip-hopowe funkcjonuje w Polsce... 92
  • Książka 12 lis 2018, 20:00 Kobieta wyzwolona Dzieło życia włoskiej aktorki, która została pisarką, a sukces przyszedł dopiero po jej śmierci. I to nie zaczął się w ojczyźnie, lecz w Niemczech oraz we Francji. No, ale w ostatniej dekadzie „Sztuka radości”... 93
  • Kalejdoskop 12 lis 2018, 20:00 Papier toaletowy kontra historia A oto Polska początku lat 80., kolorowa i ciepła. Zaskakujące? Socjalistyczną rzeczywistość, którą zwykło określać się, nie bez słuszności, mianem szarej, Sowa i Savoia przedstawiają zgoła inaczej.... 94
  • Kulturalna trzynastka 12 lis 2018, 20:00 Bartek Jędrzejak PREZENTER TVN, WSPÓŁAUTOR KSIĄŻKI DLA DZIECI „POGODA DLA PUCHACZY” 95
  • Artefakt z trupem w trumnie 12 lis 2018, 20:00 Jako rocznik ’75, a więc dziecko komuny, zbierałem oczywiście opakowania papierosów, zachwycałem się nimi, bo były piękne. W „Playboyach” i innych obszarniczych kolorowych gazetkach na śliskim papierze pełno było reklam... 96
  • Zrób sobie… Tuska 12 lis 2018, 20:00 Podobno bardzo ważny polski polityk trzyma w domu laleczkę Donalda Tuska i rytualnie wbija w nią szpilki. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany