Zabawy z bronią

Zabawy z bronią

Ćwiczenia organizacji proobronnych
Ćwiczenia organizacji proobronnych / Źródło: Newspix.pl / Krzysztof Burski
Finansowane z budżetu państwa organizacje paramilitarne prowadzą lobbing na rzecz łatwego dostępu do broni. Ujawniamy kulisy ich działalności.
Daniel Flis

Do organizacji paramilitarnych płyną miliony złotych. Ludzie z nimi związani szkolą młodzież na poligonach. Nie garną się do WOT, ale i tak ćwiczą razem z amerykańskimi żołnierzami. Nikt ich nie kontroluje. Za kulisami pojawiają się lobbyści forsujący ułatwienie dostępu do broni. To tylko kilka z wniosków, jakie wyłaniają się ze śledztwa międzynarodowego projektu dziennikarskiego VSquare. Grupa dziennikarzy z Polski (związanych z Fundacją Reporterów), Słowacji, Czech i Węgier przez kilka miesięcy pracowała nad projektem dotyczącym militaryzacji patriotyzmu w krajach Grupy Wyszehradzkiej.

Proobronni

Kiedy ministrem obrony pod koniec 2015 r. został Antoni Macierewicz, od początku stawiał na współpracę organizacji paramilitarnych z wojskiem, klasami mundurowymi i uczelniami. Rozwój organizacji proobronnych, obok Wojsk Obrony Terytorialnej, miał być sposobem na promowanie postaw militarno-patriotycznych. Do organizacji proobronnych co roku trafia coraz więcej pieniędzy w ramach dotacji ministerstwa. W 2014 r. – 9 mln zł, w 2015 r. – 9,5, w 2016 r. – już 11,5 mln zł, a w 2017 r. – ponad 12 mln zł. Resort finansuje szkolenia, udostępnia poligony, uzbrojenie i sprzęt wojskowy.

Wśród dotowanych przez MON są organizacje ściśle obronne i takie, których działacze mają związki z władzą. Fundacja Towarzystwo Projektów Edukacyjnych, z którą związany jest działacz PiS Romuald Gronkiewicz, dostała w 2017 r. ponad 655 tys zł. Stowarzyszenie Ruch Kontroli Wyborów, związane z Jerzym Targalskim, publicystą wspierającym PiS – 50 tys. Nacjonalistyczny Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych — 49,5 tys zł. Ten ostatni zarządzany jest przez Karola Wołka, byłego działacza Młodzieży Wszechpolskiej. W 2018 r. „Gazeta Wyborcza” opisała, że przeciwko niemu toczy się sprawa za znęcanie się nad żoną. Wołek kieruje także Stowarzyszeniem im. Kazimierza Wielkiego (w 2017 r. dostało z MON ponad 47 tys. zł). Wraz ze wzrostem zainteresowania organizacjami paramilitarnymi rośnie też liczba ich członków. Jako jedno z nielicznych Stowarzyszenie ObronaNarodowa.pl ujawnia raporty z działalności. Stąd wiadomo, że w 2011 r. organizacja miała tylko 25 członków. W 2014 r. już ok. 500 członków. Co roku szkoli około tysiąca osób.

Jak rośli proobronni

Wśród ponad setki organizacji najhojniej dotowanych przez resort obrony wyróżnia się kilka. Jedną z nich jest Fundacja Byłych Żołnierzy i Funkcjonariuszy Sił Specjalnych „Szturman”, która w 2017 r. uzyskała ponad 1 mln dotacji. Gdy kontrolerzy NIK sprawdzili, jak wydawała publiczne pieniądze, stwierdzili nieprawidłowości niemal przy każdym z 13 zadań. Fundacja zlecała ich wykonywanie prywatnym firmom, których szefami byli ludzie z władz „Szturmana”. Prywatne firmy zainkasowały w sumie ponad 160 tys. zł. Ponad 40 tys. zł za zabezpieczenie medyczne „Szturman” zapłacił firmie, która zajmuje się branżą budowlaną. Znaczne sumy z MON płyną też do założonego w 2012 r. Stowarzyszenia FIA – Wierni w Gotowości pod Bronią.

Przewodzi mu Karol Bandurski, z wykształcenia socjolog, pracuje w kancelarii prawnej. FIA w 2015 r. dostała 111 tys. zł, rok później już ponad 1,1 mln zł, w 2017 r. – ponad 815 tys. zł. Z tych pieniędzy organizowała przede wszystkim szkolenia strzeleckie i warsztaty taktyczne. Podobnie jak w przypadku „Szturmana” – część zadań zlecono firmom członków zarządu FIA, w tym także Bandurskiego. Bandurski jest także członkiem zarządu Federacji Organizacji Proobronnych. Zasiadają w niej szefowie kilku organizacji oraz przedstawiciele biura ds. proobronnych MON. Właśnie to biuro odpowiada za współpracę z organizacjami. Zdaniem NIK biuro koncentrowało się bardziej na potrzebach i interesach organizacji proobronnych niż ministerstwa. „Wpływ na to mógł mieć fakt, że stronę resortu w kontaktach z organizacjami proobronnymi reprezentowali przedstawiciele z nimi związani” – uznali kontrolerzy. Dyrektor biura Waldemar Zubek związany był ze związkiem „Strzelec” Józefa Piłsudskiego. Reporterzy VSquare spotkali go kilka tygodni temu na poligonie w Orzyszu, podczas zimowych ćwiczeń Combat Alert (inna z organizacji dotowana przez MON).

Otwierał imprezę przemówieniem. Przekonywał jednak, że na ćwiczenia przyjechał prywatnie. Współpraca ministerstwa z organizacjami proobronnymi miała wspierać flagowy projekt Macierewicza, czyli Wojska Obrony Terytorialnej. Wygląda jednak na to, że resort zjada własny ogon. Choć nowe przepisy dają członkom takich organizacji pierwszeństwo przy powoływaniu do WOT, to na koniec 2017 r. na 6 216 ochotników jedynie 184 wywodziło się z organizacji proobronnych (mniej niż 3 proc.). Według NIK to właśnie efekt zwiększania dotacji i „dawania możliwości szkolenia się przy udziale i na koszt wojska, ale bez obowiązków wynikających z faktu bycia żołnierzem”.

Falangiści na anakondzie

Były członek dużej organizacji proobronnej, dzisiaj ekspert, nie ma wątpliwości: – Największym problemem jest brak osłony kontrwywiadowczej takich organizacji. Nikt ich porządnie nie sprawdza, możliwość przenikania tam choćby aktywistów prorosyjskich jest wysoka. To są sprawy zasadnicze, zwłaszcza gdy członkowie tych organizacji biorą udział w takich ćwiczeniach jak Anakonda. Wojskowy kontrwywiad rzeczywiście niespecjalnie sprawdza, kto działa w organizacjach proobronnych. Ostatnie lata pokazały, że powinien. Członkowie krakowskiej jednostki strzeleckiej 2039 organizowali patrole na granicy polsko-ukraińskiej, spotykali się z przywódcami Donieckiej Republiki Ludowej popieranymi przez Rosję. Na wiecach przed ambasadą USA palili flagi NATO. Jednym z dowódców SJS 2039 był organizator podpalenia ośrodka węgierskiego w Użhorodzie – Michał P., krakowski lider Falangi.

A jednak członkowie tej jednostki wzięli udział w części NATO-wskich manewrów Anakonda w 2016 r. To wojskowe manewry, które odbywają się co dwa lata. Odkąd resortem rządzi PiS, polska strona naciska, by brały w nich udział organizacje paramilitarne. Amerykanie od początku się temu sprzeciwiali (wynika to z restrykcji wokół ćwiczeń armii USA w innych krajach), zastrzeżenia już w 2016 r. zgłaszał attaché obrony. W listopadzie 2018 r. jednostki proobronne ponownie ćwiczą z żołnierzami na Anakondzie. Łącznie – 327 proobronnych z 24 organizacji, które zostały wyłonione w specjalnym programie szkoleniowym Paszport. Na pytanie, czy w 2016 i w 2018 r. cywilni uczestnicy Anakondy przeszli weryfikację i kto ją przeprowadzał, ministerstwo odpowiedziało dziennikarzom VSquare: „Wszystkie osoby zakwalifikowane do udziału w ćwiczeniu AN-18 zostały zgłoszone do weryfikacji przez SKW [Służbę Kontrwywiadu Wojskowego – red.]. Ponadto Biuro do Spraw Proobronnych prowadzi bieżącą współpracę z SKW, której przedmiotem jest m.in. weryfikacja organizacji proobronnych kwalifikowanych do programu »Paszport«”.

Proobronni chcą prawdziwej broni

Organizacjom proobronnym zależy na jeszcze jednym: dostępie do prawdziwej broni. Kiedy Macierewicz jest szefem MON, prawie im się udaje. Kluczem jest zmiana prawa: w Polsce, aby dostać broń, trzeba przejść testy psychologiczne i egzaminy, właściciele broni są monitorowani przez policję. W ramach projektu VSquare prześledziliśmy, co działo się za kulisami kolejnych prób zmian ustawy o dostępie do broni. – Państwo nareszcie dostrzega obywateli. Ludzi, którzy mają serce dla Polski, którzy swoim entuzjazmem (…) służyli polskiemu bezpieczeństwu – przekonuje posłanka PiS Anna Maria Siarkowska w czasie debaty nad projektem nowelizacji ustawy. Jest grudzień 2017 r., jak się wkrótce okaże – to ostatnie chwile Macierewicza w ministerstwie. Projekt wpływa raptem kilka tygodni wcześniej, zgłasza go grupa posłów na czele z Siarkowską. Posłanka wywodzi się wprost z organizacji proobronnych.

Zasiadała we władzach Stowarzyszenia ObronaNarodowa.pl, które propagowało ideę Ochotniczych Wojsk Obrony Terytorialnej. Dała się poznać jako zwolenniczka zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej, uczestniczka Marszu Niepodległości, a przede wszystkim – orędowniczka Macierewicza. Projekt Siarkowskiej, choć wzbudza kontrowersje, szybko przechodzi ścieżkę legislacyjną dzięki wsparciu resortu. Ustawa wprowadza tzw. broń szkolną (do wykorzystania na zajęciach) i daje dostęp do karabinów maszynowych organizacjom, które zaakceptuje ministerstwo. – Odnieśliśmy wrażenie, że ktoś próbuje wykorzystać zamieszanie związane ze zmianą premiera, żeby tę ustawę szybko przepchnąć. Uważamy przekazywanie broni i amunicji typu wojskowego organizacjom proobronnym za niebezpieczne – przekonywał w Sejmie Łukasz Wójcik (PO). Opozycja domagała się odrzucenia ustawy, argumentując, że nie konsultowano jej z policją.

W posiedzeniach sejmowej komisji biorą udział przedstawiciele organizacji społecznych. Bardzo chwalą ustawę. VSquare sprawdził, kto wówczas za nią lobbował. Jak się okazuje, czterej przedstawiciele różnych organizacji, którzy pojawiali się na komisji, w rzeczywistości od ponad miesiąca byli zrzeszeni w jednej organizacji strzeleckiej: Firearms United Network. 28 października 2017 r. Tomasz Stępień, prezes Firearms United, ogłosił na Facebooku, że jego stowarzyszenie podpisało dokument o współpracy m.in. z organizacjami: Nadwiślańskim Towarzystwem Strzeleckim (dotowanym przez Ministerstwo Obrony), Polskim Stowarzyszeniem Kolekcjonerów Broni Palnej i Strzelectwa Sportowego, Stowarzyszeniem Vis et Honor. Organizacje, które podpisały umowę z Firearms, zgodziły się, by stowarzyszenie reprezentowało je w rozmowach z rządem. Firearms United nie jest zwykłym stowarzyszeniem miłośników strzelectwa, ale częścią Firearms United Global, międzynarodowej organizacji lobbującej przeciwko przepisom unijnej dyrektywy w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni. Jednym z jej największych sukcesów było zebranie w Europie 315 tys. podpisów pod petycją przeciw dyrektywie. Firearms United Global, któremu przewodzi także Tomasz Stępień, jest zarejestrowane w unijnym rejestrze przejrzystości. Stowarzyszenie zadeklarowało tam, że w jego działalność zaangażowanych jest 100 osób, które działają bez wynagrodzenia.

Członkowie władz Firearms United Poland na co dzień prowadzą jednak biznesy, dla których szerszy dostęp do broni byłby bardzo korzystny. Tomasz Stępień od lutego 2018 r. jest członkiem zarządu i wspólnikiem w firmie Molon Labe, która ma koncesję na obrót bronią i amunicją. Stępień jest także wspólnikiem w firmie Instruktor Wero prowadzącej szkolenia ze strzelectwa. Firearms i Molon Labe mieszczą się pod tym samym adresem. Choć projekt Siarkowskiej wciąż leży w Sejmie, prace nad nim zamarły. Polityk z kierownictwa PiS przyznaje: – W tej kadencji tamta ustawa już nie wróci, przepadła na dobre. To nie zamyka jednak tematu, bo Polska wciąż nie dostosowała przepisów do wymogów unijnej dyrektywy w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni. Kraje członkowskie miały na to czas do września 2018 r. Jeśli nie zrobią tego do jesieni 2019 r., mogą zostać ukarane finansowo. Nad projektem ustawy pracuje więc MSW.

Powrót płk. Gaja

Dlatego lobbyści i organizacje nie składają broni. We wrześniu 2018 Andrzej Turczyn, bloger i miłośnik broni, ujawnia kolejny projekt zmian w ustawie, z komentarzami prezesa Firearms, Tomasza Stępnia. Z treści komentarzy wynika, że ludzie z Firearms wprowadzali do projektu zmiany. Na marginesach dokumentu Stępień tłumaczy np., że dopiski dostosowują polskie prawo do dyrektywy, a niektórych zmian się nie da wprowadzić, bo są z nią sprzeczne.

Stępień proponuje przy okazji, by z przepisu mówiącego, że policja wydaje pozwolenie na broń tylko, gdy przedstawi się „ważną przyczynę”, usunąć słowo „ważną”. W rezultacie policja straciłaby możliwość oceniania, czy komuś należy dać pozwolenie. Do wydania go wystarczyłoby złożenie wniosku i spełnienie prostych warunków – np. szkolenia w klubie strzeleckim. Na 45 stronach ustawy Stępień zaproponował ponad 80 poprawek. Zadzwoniliśmy do niego z pytaniem, czy to on przygotował projekt. – Nie – odpowiedział po chwili, wzdychając. – My go tylko opiniowaliśmy. Jest to jeden z opiniowanych przez nas dokumentów, które przygotował parlament. Tych wersji było co najmniej kilkanaście, tworzonych przez różne środowiska. – Kto więc przygotował ten projekt? – Nie wiem. – Kto dał go panu do zaopiniowania? – Poproszę o inne pytanie. Doktor Grzegorz Makowski z fundacji Batorego, ekspert od lobbingu: – To kolejny dowód całkowitej martwoty ustawy o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa. Proces ten na każdym etapie powinien być w pełni transparentny.

Opinia publiczna ma prawo dostępu do takich informacji. O lobbingu za dostępem do broni automatycznej dla organizacji proobronnych chciałbym móc dowiedzieć się ze stron rządowych, a nie z dziennikarskiego śledztwa. Kilka tygodni temu, w miasteczku Zduńska Wola, Firearms United zorganizowało konferencję poświęconą dyrektywie. Jej uczestnicy skarżyli się na „doniesienia o wpływie władz krajów europejskich na lokalnych producentów broni, mającym doprowadzić do zaniechania ich wsparcia dla Firearms United Network”. Gwoździem programu była prezentacja karabinu automatycznego z integralnym tłumikiem przygotowana przez firmę handlującą bronią Mex Armory. Na zdjęciach z konferencji wzrok przykuwa umundurowany jegomość w pierwszym rzędzie.

To płk Krzysztof Gaj, współtwórca Wojsk Obrony Terytorialnej, odsunięty po ujawnieniu jego antysemickich i antyukraińskich wypowiedzi: „Nie jestem rusofilem, podkreślam to stanowczo, ale w tym miejscu doskonale rozumiem Putina – to są faszyści. I Putin ma w zupełności rację – z nimi trzeba walczyć, bo Europę z ich przyczyny ogarnie pożoga” – mówił o interwencji na Ukrainie. Prorosyjskie poglądy i znajomości płk Gaja opisywał Marcin Rey, demaskator rosyjskiej propagandy w sieci. Jak ustaliliśmy, płk Gaj nie znalazł się w Zduńskiej Woli przypadkowo. Okazuje się bowiem, że od kilku miesięcy jest urzędnikiem w kancelarii premiera (pracuje w departamencie analiz obronnych). Według nieoficjalnych informacji z ramienia KPRM konsultuje także ustawę pilotowaną przez resort spraw wewnętrznych. Nasz rozmówca z rządu: – Moim zdaniem ta ustawa przed wyborami tak czy siak nie zostanie przyjęta, bo budzi zbyt dużo emocji i kontrowersji, zawsze ktoś będzie niezadowolony.

ANNA GIELEWSKA („Wprost”) i DANIEL FLIS (Oko.press) byli w grupie dziennikarzy pracujących nad projektem Fundacji Reporterów i VSquare. Więcej na www.vsquare.org

Okładka tygodnika WPROST: 5/2019
Więcej możesz przeczytać w 5/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2019 (1871)

  • Robert kontra Robert 27 sty 2019, 20:00 Obaj stawiają podobną diagnozę i właśnie zabrali się do realizacji recepty. Mianowicie dalece nie podoba im się sytuacja w Polsce. Zaczęli więc budować własne ugrupowania polityczne, jeżdżą po kraju i mobilizują zwolenników.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 sty 2019, 20:00 W PIS ZAPANOWAŁA GORĄCZKA DOBIJANIA SIĘ NA MIEJSCA NA LISTACH DO EUROPARLAMENTU. Zaprzyjaźniony polityk z kręgów rządowych opowiada następującą anegdotę. W 2009 r. o miejsce na liście do PE zabiegał polityk PiS Kosma Złotowski. I... 6
  • Obraz tygodnia 27 sty 2019, 20:00 44 kg schudł w ciągu ośmiu miesięcy reżyser filmowy Patryk Vega Wygrana Grażyna Wolszczak Pozwała Skarb Państwa o to, że nie walczy skutecznie z zanieczyszczeniem powietrza w Polsce. Wygrała – nie dla siebie – 5 tys. zł. Przegrany... 9
  • Info radar 27 sty 2019, 20:00 Obiecuję śmiech na „Koglu-moglu” Z Iloną Łepkowską, autorką scenariusza filmu „Miszmasz, czyli kogel-mogel 3”, rozmawia Adam Cissowski. W czym tkwi fenomen „Kogla-mogla”? Myślę, że przede wszystkim w dobrych dialogach, które... 10
  • Bojkot TVP 27 sty 2019, 20:00 Lewo BOJKOT STOSUJE SIĘ W DWÓCH CELACH: WYRAŻENIA PROTESTU I WYWARCIA PRESJI. Na partyjne TVP nikt presji nie wywrze, bo jej pion informacyjny jest jak armia: podporządkowany naczelnemu prezesowi. Chodzi więc o protest. Symboliczny. Trochę... 13
  • Brat miał rany jak na wojnie 27 sty 2019, 20:00 Mój brat doświadczył zorganizowanej formy hejtu – mówi Piotr Adamowicz, brat zamordowanego Pawła Adamowicza. 15
  • Urzędniczki płaczą po kątach 27 sty 2019, 20:00 Paweł Adamowicz zginął, bo morderca został nasączony nienawiścią – mówi Bogdan Borusewicz wicemarszałek Senatu. 21
  • Prezydentka z namaszczenia 27 sty 2019, 20:00 W wyborach uzupełniających na prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz jest niekwestionowaną faworytką. Ale nie jedyną kandydatką. 24
  • Nie jestem naiwna 27 sty 2019, 20:00 Tam, gdzie warto się uśmiechać, będę uśmiechnięta. Ale tam, gdzie będzie dziać się niegodziwość, nie będę milczeć i biernie czekać – zapowiada Aleksandra Dulkiewicz. 28
  • Komu wolno kierować Unią 27 sty 2019, 20:00 Rutynowe przejmowanie przez kolejny kraj półrocznej prezydencji w Radzie UE tym razem odbyło się w atmosferze skandalu. Jego sprawcą stał się szef Komisji Europejskiej Juncker. Krótko przed terminem przekazania prezydencji przez... 29
  • Prorok współczesnej Polski 27 sty 2019, 20:00 Ojciec Ludwik Wiśniewski, który na pogrzebie prezydenta Gdańska wystosował dramatyczny apel o zaprzestanie mowy nienawiści, stał się z dnia na dzień katolickim celebrytą. Ale odważne poglądy głosi od pół wieku. Nie zawsze jest jednak słuchany. 30
  • Zabawy z bronią 27 sty 2019, 20:00 Finansowane z budżetu państwa organizacje paramilitarne prowadzą lobbing na rzecz łatwego dostępu do broni. Ujawniamy kulisy ich działalności. 34
  • Dysonans poznawczy 27 sty 2019, 20:00 Ze zdumieniem czytałam w internecie komentarze dotyczące badania Pauliny Górskiej z UW, które pokazują, że zwolennicy opozycji bardziej nienawidzą zwolenników PiS niż odwrotnie. Wielu antypisowców zatrzęsło się z oburzenia. Ruszyli... 39
  • Chcę być Jarosławem Kaczyńskim 27 sty 2019, 20:00 Robert Gwiazdowski, znawca ekonomii i adwokat, opuszcza swoją przestrzeń komfortu oraz dobrobytu i rzuca rękawicę największym graczom politycznym. Zamierza bronić swoich dzieci. 40
  • Mama, tata, depresja 27 sty 2019, 20:00 Dorastanie u boku rodzica z depresją jest jak przejażdżka emocjonalnym rollercoasterem. Traum z dzieciństwa nie da się wymazać z pamięci, na szczęście można się przed nimi chronić. 45
  • Depresja twardziela 27 sty 2019, 20:00 Któregoś dnia po prostu fatalnie się poczułem. I już tak zostało. Z dnia na dzień, w zasadzie w ciągu sekundy, coś się przełączyło i świat zmienił swoje oblicze – mówi Mamed Chalidow, międzynarodowy mistrz KSW. 48
  • Mamy tę moc 27 sty 2019, 20:00 Krawcowa spod Gdańska w ciągu tygodnia zebrała prawie 16 mln zł. Lekarka z Warszawy w dwa dni ponad milion. Obie pokazały, że czysta chęć robienia dobra wygrywa z charytatywnym lansem celebrytów. 52
  • Mleko się rozlało 27 sty 2019, 20:00 Dawniej wiedziano, że na salonach nie puszcza się bąka. A dziś można puścić i nikt z salonu za to nie wyrzuci, a nawet poklepie po ramieniu – o populizmie w języku polskim opowiada językoznawca, prof. Włodzimierz Gruszczyński. 56
  • Nowy rok według najbogatszych 27 sty 2019, 20:00 Komuś marzy się podróż do Japonii, ktoś przejedzie pół świata w poszukiwaniu najlepszych oper, inny przygotowuje się do ślubu. O plany na 2019 r. spytaliśmy bohaterów listy 100 najbogatszych „Wprost”. 60
  • Hossa Bessa 27 sty 2019, 20:00 Frankowicze zapchali sądy Polacy z kredytami we frankach najwyraźniej wzięli sobie do serca słowa Jarosława Kaczyńskiego, który rok temu radził im, żeby z bankami walczyli w sądach. I stało się. Szacuje się, że w zeszłym roku... 63
  • Odbuduję polskie rolnictwo 27 sty 2019, 20:00 Zmiana polskiej wsi i polskiego rolnictwa to mój życiowy cel – mówi Jan Krzysztof Ardanowski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. Jak będzie wyglądać polski przemysł rolniczy w 2019 r.? Czy czekają nas kolejne protesty? A może okres prosperity? 64
  • Kolej ma przyszłość i perspektywy 27 sty 2019, 20:00 Pierwszy w historii Kongres Rozwoju Kolei odbył się w Warszawie. 23 stycznia na stadionie PGE Narodowy dyskutowano o przyszłości i perspektywach, jakie ma przed sobą polska kolej. 66
  • Kolejny rok inwestycji 27 sty 2019, 20:00 Realizacja ambitnych planów PKP Intercity przyczyni się do umocnienia pozycji spółki jako największego narodowego przewoźnika. 68
  • Rekordy Volkswagena w Polsce 27 sty 2019, 20:00 Rok 2018 był dla Volkswagena wyjątkowo dobry – marka zanotowała rekordowe wyniki zarówno na świecie, jak i w Polsce. 69
  • Zachód kontratakuje 27 sty 2019, 20:00 Od Wenezueli po Bałkany mamy do czynienia z ofensywą obliczoną na ograniczenie rosyjskich wpływów. 71
  • Trump w potrzasku 27 sty 2019, 20:00 Śledczy poszukujący związków prezydenta Trumpa z Rosją depczą mu ostatnio po piętach. Groźba uruchomienia impeachmentu staje się coraz bardziej realna. 76
  • Nowa pierś 27 sty 2019, 20:00 Rekonstrukcja piersi jest bezpieczna, a nowe materiały pozwalają uzyskać lepszy efekt kosmetyczny – mówi dr n. med. Sławomir Mazur, chirurg i onkolog z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Centrum Onkologii. 78
  • Niebezpieczny stan zapalny 27 sty 2019, 20:00 Twój organizm może się zmagać ze stanem zapalnym, o którym nie wiesz, ale którego skutki odczujesz dobitnie. Bywa, że rozwija się latami, by w końcu spowodować bardzo poważną chorobę. 80
  • Perła w świecie pieniądza 27 sty 2019, 20:00 „Zimna wojna” triumfalnie objechała festiwale na całym świecie. Pawłowi Pawlikowskiemu przyniosła nagrodę za reżyserię w Cannes, w grudniu została uhonorowana pięcioma laurami Europejskiej Akademii Filmowej. Teraz członkowie Amerykańskiej Akademii Filmowej nominowali film do... 83
  • Zmiana warty 27 sty 2019, 20:00 Po 42 latach Grzegorz Rosiński żegna się z kultową postacią Thorgala i oddaje ją w ręce młodszych następców. 86
  • Wydarzenie 27 sty 2019, 20:00 Świeżość i nostalgia Nagrywanie płyt „bez prądu” przypomina robienie coverów własnych nagrań. Trzeba zachować coś ze starej aranżacji, ale i podejść z dystansem, zaskoczyć, de facto, skonstruować piosenki na nowo. Do historii... 89
  • Film 27 sty 2019, 20:00 Miłość z tundry Ága” Milko Lazarowa rozgrywa się w ciszy i powolnym tempie. Bo tak też upływa codzienność jej bohaterów. Dawny pasterz reniferów i jego żona żyją w rytmie natury w jurcie w północnej Jakucji. Kultywują dawne... 90
  • Muzyka 27 sty 2019, 20:00 Pożegnanie z klasą Początek płyty („Na szczycie”) sytuuje album pomiędzy Perfectem a ostatnią solówką Patrycji, a dalej jest lepiej. Opowiadając o krążku, Grzegorz mówił, że zaufał młodym – miał tu na myśli nie tylko... 91
  • Książka 27 sty 2019, 20:00 Pamięć o literaturze Janusz Drzewucki, „Obrona przypadku. Teksty o prozie 2”, Wydawnictwo FORMA Janusz Drzewucki to jeden z ostatnich krytyków literackich, którzy z determinacją uprawiają swój zawód. Świat gna do przodu, kryteria... 92
  • Kulturalna 13 27 sty 2019, 20:00 Stanisław Soyka PIANISTA I WOKALISTA JAZZOWY 93
  • Na koń! 27 sty 2019, 20:00 Wśród wielu dyscyplin jeździeckich każdy znajdzie coś dla siebie. 94
  • Upadłe słowa 27 sty 2019, 20:00 Podczas robienia relacji z takich koszmarnych wydarzeń jak niedawna tragedia w koszalińskim escape roomie prasa bulwarowa powinna zdobyć się na odrobinę refleksji nad własnym językiem. Jeśli bowiem nazywamy na co dzień włosek pod pachą... 96
  • Zrób sobie… Theresę May 27 sty 2019, 20:00 Och, nie wiedziałam, że rozwód to taki problem! Podział majątku, alimenty, koszta sądowe – może się jakoś dogadamy ze Starym Konkubentem, sorry, Kontynentem? 98

ZKDP - Nakład kontrolowany