Zachód kontratakuje

Zachód kontratakuje

Protesty w sprawie zmiany nazwy Macedonii
Protesty w sprawie zmiany nazwy Macedonii / Źródło: Twitter / argyris16
Od Wenezueli po Bałkany mamy do czynienia z ofensywą obliczoną na ograniczenie rosyjskich wpływów.

Wygląda na to, że miarka się przebrała. Przynajmniej w Wenezueli, gdzie opozycyjny lider Juan Guaidó ogłosił się tymczasowym prezydentem kraju. Urzędującemu dotąd prezydentowi Nicolasowi Maduro zaoferowano amnestię. Maduro stoi na czele lewicowej junty, która w ciągu 20-letnich rządów sprowadziła zasobny w ropę naftową kraj na skraj nędzy. – Bez względu na poglądy polityczne ludzie nie chcą już tak dłużej żyć: bez wody bieżącej przez pół roku, bez prądu, bez lekarstw czy pieniędzy, żeby kupić jedzenie – mówił w jednym z wywiadów Guaidó. Przed ogłoszeniem się prezydentem przewodniczył on wenezuelskiemu parlamentowi. Ponieważ większość miała w nim opozycja, Maduro zmarginalizował jego znaczenie, powołując alternatywne zgromadzenie ustawodawcze i przekazując mu wszelkie kompetencje legislacyjne. To mówi o jakości wenezuelskiej demokracji równie dużo, jak zestaw strategicznych sojuszników Maduro, do których zaliczają się m.in. Rosja, Chiny i Turcja. Kraje te murem stoją za obecnymi władzami, oskarżając USA o bezpardonową interwencję w wewnętrzne sprawy kraju. Faktem jest, że Waszyngton bardzo szybko udzielił poparcia rywalowi Maduro.

Dywersja na tyłach

Obracanie w ruinę jednego z najzasobniejszych krajów Ameryki Łacińskiej osiągnęło poziom trudny do wyobrażenia w cywilizowanym świecie. Inflacja, która na przykład w Polsce wynosi ok. 1,2 proc., w Wenezueli pod koniec ubiegłego roku wynosiła 1400 proc.! Głód, brak prądu i lekarstw to dla 32 mln Wenezuelczyków żyjących pod rządami Maduro smutna codzienność. Aż 3 mln z nich uciekło przed biedą do sąsiednich krajów. Amerykanie nie potrzebowali więc jakichś wielkich zakulisowych knowań, żeby zmobilizować opozycję. Zwłaszcza że reżim opiera się na armii i pieniądzach z Rosji. Maduro, a także jego patron Hugo Chávez nie szczędzili nigdy pieniędzy na wojsko, trzymając kadrę oficerską z dala od niedostatków zwykłych obywateli.

Za to Moskwa broni energicznie rządu Wenezueli, bo Rosjanie zainwestowali wiele pieniędzy w przemysł naftowy tego kraju. Wenezuela ma też dla nich znaczenie strategiczne. Jego najnowszym symbolem była grudniowa wizyta w Caracas dwóch rosyjskich bombowców strategicznych Tu-160, zdolnych do przenoszenia broni jądrowej. Ta demonstracja siły nie spodobała się oczywiście Amerykanom, uważającym zachodnią półkulę za swoją strefę wpływów. Zamiast jednak wykonywać jakieś wojownicze gesty Waszyngton zareagował rozsądnie. Do wenezuelskich uchodźców wegetujących w Kolumbii wysłano statek szpitalny. Dziś Rosjanie ostrzegają Trumpa przed wojskową interwencją w wenezuelskie spory polityczne. Ich obawy wydają się mocno dęte. Prezydent jest zamieszany w ostre spory w Kongresie, o których piszemy na następnych stronach „Wprost”. Niedawno podjął też kosztowną politycznie decyzję o wycofaniu wojsk z Syrii i Afganistanu. Wydaje się więc ostatnim, który chciałby się wikłać w ewentualną interwencję zbrojną w Wenezueli.

Co nie znaczy, że Maduro i jego poplecznicy w Moskwie by sobie takiego scenariusza nie życzyli. Dla Rosji byłaby to idealna okazja do dywersji na dalekich tyłach przeciwnika. Stąd podgrzewanie antyamerykańskich nastrojów, obliczonych na zmobilizowanie armii po stronie Maduro. Generalicja związała z nim swoje kariery i swój majątek na dobre i na złe. Ale niższa kadra oficerska wcale nie jest taka lojalna. W zeszłym roku grupa oficerów zorganizowała nawet zamach na prezydenta, wykorzystując do tego drony. Na antyrządowe nastroje w wojsku opozycja liczy także teraz. W sieci pojawia się coraz więcej filmów, pokazujących oddziały gwardii narodowej odstępujące od interwencji przeciwko ulicznym demonstracjom w Caracas. Inicjatywa jest więc na razie w rękach Juana Guaidó, wspieranego przez USA.

Macedonia bliżej nato

Rosja została zepchnięta do defensywy także na Bałkanach, gdzie zaczęły sypać się jej tradycyjne sojusze. I to mimo zaangażowania przez Kreml wielkich środków dyplomatycznych i wywiadowczych, z próbami zamachów stanu włącznie. Najnowszy cios to zawarcie przez Grecję i Macedonię porozumienia w sprawie zmiany nazwy tego ostatniego państwa. Ateny zgodziły się na nazwę Północna Macedonia, żeby odróżnić ją od greckiej prowincji Macedonia ze stolicą w Salonikach. Ten kompromis otwiera drogę do przyjęcia Północnej Macedonii do NATO, blokowanego przez całe lata przez Greków właśnie z powodu spornej nazwy sąsiada. To dla Moskwy bardzo niekorzystny rozwój wydarzeń. Macedonia będzie kolejnym po Czarnogórze krajem byłej Jugosławii, który wstępuje do Sojuszu.

W Czarnogórze rosyjskie służby próbowały nawet dokonać zamachu stanu w 2016 r., żeby zapobiec utracie wpływów w tym kraju. Operacja zakończyła się wielką wsypą i kompromitacją GRU, ale nie zniechęciło to Rosjan do prób powtórzenia tej strategii w Macedonii. Jesienią rząd w Skopje oskarżył rosyjsko-greckiego milionera Iwana Sawwidisa o finansowanie protestów macedońskich przeciwników umowy z Grekami i próbę wzniecenia antyrządowych zamieszek. Przeciw działaniom Moskwy wystąpili także tradycyjnie zaprzyjaźnieni z Rosjanami Grecy, wyrzucając z kraju kilku rosyjskich dyplomatów. Oskarżono ich o próby przekupywania władz municypalnych i hierarchów prawosławnych, którzy mieli podgrzewać opór Greków przeciwko umowie z Macedończykami. Moskwa ma też udział w najnowszej fali zamieszek w Atenach wywołanych parlamentarną debatą w sprawie umowy ze Skopje. Najagresywniej zachowywali się tam greccy komuniści oraz nacjonaliści związani z partią Złota Jutrzenka. Oba te ugrupowania mają bardzo duże wsparcie w Moskwie.

Bałkański kocioł kremla

Zmiana nastawienia Greków do sojuszu z Rosją odbyła się oczywiście nie bez pewnych zachęt ze strony Zachodu. Premier Aleksis Tsipras nie parłby tak zdecydowanie do ratyfikacji niepopularnej wśród wyborców umowy ze Skopje, gdyby kryzys grecki był zakończony. Tak jednak nie jest. Po 10 latach bezpośredniego finansowania Grecji przez UE dług publiczny tego kraju ciągle rośnie, sięgając już ponad 182 proc. PKB. To rekord w UE, gdzie średnie zadłużenie wynosi 86 proc. PKB. Debata nad umową z Macedonią zbiegła się w zeszłym tygodniu z wizytą w Atenach inspektorów reprezentujących europejskich kredytodawców. Tematem rozmów było ciągłe opóźnianie przez Tsiprasa projektów prywatyzacyjnych i rosnący stale poziom niespłacalnych kredytów bankowych. Sytuacja jest na tyle poważna, że rząd zdecydował się na usunięcie ponad 2 tys. zabytków archeologicznych i muzeów z inwentarza majątku państwowego, sporządzonego w 2015 r. przez unijnych kredytodawców. Istniały bowiem obawy, że perły greckiej historii, jak Akropol czy pałac z Knossos, mogą zostać sprywatyzowane, żeby pokryć spłaty zadłużenia. Jest więc wielce prawdopodobne, że zaskakująco antyrosyjski kurs polityki Tsiprasa jest obliczony na zmiękczenie Brukseli w sprawach finansowych.

Zwłaszcza że w obliczu pełzającego konfliktu z Rosją UE stara się za wszelką cenę utwardzić miękkie podbrzusze Europy na Bałkanach. Odblokowanie przez Grecję przyjęcia Macedonii do NATO i UE służy temu celowi, bo osłabia wpływy rosyjskie i stabilizuje sytuację w regionie. Ostatnie, czego Unia może sobie życzyć, to otwarcie przez Moskwę bałkańskiego kotła z tlącymi się konfliktami etnicznymi, pozostawionymi przez wojny w Jugosławii. Rosjanie bacznie je obserwują, dbając o utrzymywanie dobrych relacji z każdym, kto może kiedyś pomóc Moskwie je odpalić. Dotyczy to np. Kosowa, gdzie znajduje się amerykańska baza wojskowa. Prozachodni i proamerykańscy Albańczycy z Kosowa są tam w otwartym konflikcie z mniejszością serbską, wspieraną przez prorosyjski rząd w Belgradzie. Podobnie jest w Bośni, gdzie Serbowie coraz częściej mówią o przyłączeniu kontrolowanych przez nich terenów do Serbii. Wedle lokalnej prasy w serbskim mieście Nisz działa rosyjska placówka wywiadowcza, która pod przykrywką ośrodka pomocy humanitarnej koordynuje działania organizacji serbskich w krajach byłej Jugosławii. Ma być w nie zaangażowany także rosyjski miliarder Konstantin Małofiejew, reprezentujący wcześniej interesy rosyjskie na Krymie i Donbasie.

Koń trojański

Dwa tygodnie temu Władimir Putin osobiście pofatygował się w samo serce bałkańskiego kotła, odwiedzając Serbię. W Belgradzie witano go jak cara: w cerkwiach bito w dzwony, tłumy wiwatowały na ulicach, a jego imieniem nazwano nawet jedną wieś. Poruszenie w cerkwiach nie było przypadkowe. Serbski patriarcha Ireneusz jest sojusznikiem Cyryla, patriarchy moskiewskiego zaprzyjaźnionego blisko z Kremlem. Obaj duchowni ostro sprzeciwiają się autokefalii, czyli uniezależnieniu Cerkwi ukraińskiej od Moskwy. Doszło do niej na początku tego roku przy wsparciu hierarchów prawosławnych z Konstantynopola i Grecji i ostrych sprzeciwach Putina. Co ciekawe, prorosyjski dotąd grecki rząd nie tylko zbył je milczeniem, ale wręcz poszedł na wojnę z Cerkwią moskiewską i jej wpływami w swoim kraju. Służby greckie uznały bowiem za rosyjską agenturę Imperatorskie Prawosławne Towarzystwo Palestyńskie, założone jeszcze w czasach carskich.

Oficjalnie zajmuje się ono organizowaniem pielgrzymek prawosławnych chrześcijan do Ziemi Świętej i utrzymywaniem kontaktów z ortodoksyjnymi wspólnotami chrześcijańskimi na Bliskim Wschodzie. Jest też jednak jednym z narzędzi polityki Kremla, nadzorowanym bezpośrednio przez szefa rosyjskiej dyplomacji, Siergieja Ławrowa, zasiadającego w radzie towarzystwa. Ten religijny rozbrat Greków i Rosjan niepokoi Serbów. Obawiają się, że zbliżenie Greków z Macedończykami może doprowadzić do oderwania podlegającej serbskiemu patriarsze cerkwi macedońskiej, tak jak zrobili to wcześniej Ukraińcy. Moskwa umiejętnie rozgrywa te niepokoje, odwołując się także do powszechnej w Serbii niechęci do NATO, sięgającej czasów wojen po rozpadzie Jugosławii.

Dziś, gdy Serbia jest coraz szczelniej otoczona członkami NATO, Putin oferuje Belgradowi alternatywę w postaci sojuszu wojskowego i darmowej broni o wartości 600 mln euro. Są w tej paczce m.in. unowocześnione myśliwce MiG-29 i wyrzutnie przeciwlotnicze Buk, te same, których Rosjanie użyli do zestrzelenia malezyjskiego samolotu pasażerskiego nad Ukrainą. Sojusze militarne mają umacniać także więzy gospodarcze w kraju, przez który mają przebiegać strategicznie ważne dla Kremla gazociągi, zapewniające Gazpromowi dostęp do rynku UE od południa. To także jeden z powodów, dla których rosyjska dyplomacja nie sprzeciwia się serbskim staraniom o wejście do Unii tak ostro, jak natowskim ambicjom Macedończyków czy Czarnogórców. Eksperci mówią o strategii konia trojańskiego, polegającej na wprowadzaniu do Unii krajów jawnie sprzyjających rosyjskim interesom.

Okładka tygodnika WPROST: 5/2019
Więcej możesz przeczytać w 5/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2019 (1871)

  • Robert kontra Robert 27 sty 2019, 20:00 Obaj stawiają podobną diagnozę i właśnie zabrali się do realizacji recepty. Mianowicie dalece nie podoba im się sytuacja w Polsce. Zaczęli więc budować własne ugrupowania polityczne, jeżdżą po kraju i mobilizują zwolenników.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 27 sty 2019, 20:00 W PIS ZAPANOWAŁA GORĄCZKA DOBIJANIA SIĘ NA MIEJSCA NA LISTACH DO EUROPARLAMENTU. Zaprzyjaźniony polityk z kręgów rządowych opowiada następującą anegdotę. W 2009 r. o miejsce na liście do PE zabiegał polityk PiS Kosma Złotowski. I... 6
  • Obraz tygodnia 27 sty 2019, 20:00 44 kg schudł w ciągu ośmiu miesięcy reżyser filmowy Patryk Vega Wygrana Grażyna Wolszczak Pozwała Skarb Państwa o to, że nie walczy skutecznie z zanieczyszczeniem powietrza w Polsce. Wygrała – nie dla siebie – 5 tys. zł. Przegrany... 9
  • Info radar 27 sty 2019, 20:00 Obiecuję śmiech na „Koglu-moglu” Z Iloną Łepkowską, autorką scenariusza filmu „Miszmasz, czyli kogel-mogel 3”, rozmawia Adam Cissowski. W czym tkwi fenomen „Kogla-mogla”? Myślę, że przede wszystkim w dobrych dialogach, które... 10
  • Bojkot TVP 27 sty 2019, 20:00 Lewo BOJKOT STOSUJE SIĘ W DWÓCH CELACH: WYRAŻENIA PROTESTU I WYWARCIA PRESJI. Na partyjne TVP nikt presji nie wywrze, bo jej pion informacyjny jest jak armia: podporządkowany naczelnemu prezesowi. Chodzi więc o protest. Symboliczny. Trochę... 13
  • Brat miał rany jak na wojnie 27 sty 2019, 20:00 Mój brat doświadczył zorganizowanej formy hejtu – mówi Piotr Adamowicz, brat zamordowanego Pawła Adamowicza. 15
  • Urzędniczki płaczą po kątach 27 sty 2019, 20:00 Paweł Adamowicz zginął, bo morderca został nasączony nienawiścią – mówi Bogdan Borusewicz wicemarszałek Senatu. 21
  • Prezydentka z namaszczenia 27 sty 2019, 20:00 W wyborach uzupełniających na prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz jest niekwestionowaną faworytką. Ale nie jedyną kandydatką. 24
  • Nie jestem naiwna 27 sty 2019, 20:00 Tam, gdzie warto się uśmiechać, będę uśmiechnięta. Ale tam, gdzie będzie dziać się niegodziwość, nie będę milczeć i biernie czekać – zapowiada Aleksandra Dulkiewicz. 28
  • Komu wolno kierować Unią 27 sty 2019, 20:00 Rutynowe przejmowanie przez kolejny kraj półrocznej prezydencji w Radzie UE tym razem odbyło się w atmosferze skandalu. Jego sprawcą stał się szef Komisji Europejskiej Juncker. Krótko przed terminem przekazania prezydencji przez... 29
  • Prorok współczesnej Polski 27 sty 2019, 20:00 Ojciec Ludwik Wiśniewski, który na pogrzebie prezydenta Gdańska wystosował dramatyczny apel o zaprzestanie mowy nienawiści, stał się z dnia na dzień katolickim celebrytą. Ale odważne poglądy głosi od pół wieku. Nie zawsze jest jednak słuchany. 30
  • Zabawy z bronią 27 sty 2019, 20:00 Finansowane z budżetu państwa organizacje paramilitarne prowadzą lobbing na rzecz łatwego dostępu do broni. Ujawniamy kulisy ich działalności. 34
  • Dysonans poznawczy 27 sty 2019, 20:00 Ze zdumieniem czytałam w internecie komentarze dotyczące badania Pauliny Górskiej z UW, które pokazują, że zwolennicy opozycji bardziej nienawidzą zwolenników PiS niż odwrotnie. Wielu antypisowców zatrzęsło się z oburzenia. Ruszyli... 39
  • Chcę być Jarosławem Kaczyńskim 27 sty 2019, 20:00 Robert Gwiazdowski, znawca ekonomii i adwokat, opuszcza swoją przestrzeń komfortu oraz dobrobytu i rzuca rękawicę największym graczom politycznym. Zamierza bronić swoich dzieci. 40
  • Mama, tata, depresja 27 sty 2019, 20:00 Dorastanie u boku rodzica z depresją jest jak przejażdżka emocjonalnym rollercoasterem. Traum z dzieciństwa nie da się wymazać z pamięci, na szczęście można się przed nimi chronić. 45
  • Depresja twardziela 27 sty 2019, 20:00 Któregoś dnia po prostu fatalnie się poczułem. I już tak zostało. Z dnia na dzień, w zasadzie w ciągu sekundy, coś się przełączyło i świat zmienił swoje oblicze – mówi Mamed Chalidow, międzynarodowy mistrz KSW. 48
  • Mamy tę moc 27 sty 2019, 20:00 Krawcowa spod Gdańska w ciągu tygodnia zebrała prawie 16 mln zł. Lekarka z Warszawy w dwa dni ponad milion. Obie pokazały, że czysta chęć robienia dobra wygrywa z charytatywnym lansem celebrytów. 52
  • Mleko się rozlało 27 sty 2019, 20:00 Dawniej wiedziano, że na salonach nie puszcza się bąka. A dziś można puścić i nikt z salonu za to nie wyrzuci, a nawet poklepie po ramieniu – o populizmie w języku polskim opowiada językoznawca, prof. Włodzimierz Gruszczyński. 56
  • Nowy rok według najbogatszych 27 sty 2019, 20:00 Komuś marzy się podróż do Japonii, ktoś przejedzie pół świata w poszukiwaniu najlepszych oper, inny przygotowuje się do ślubu. O plany na 2019 r. spytaliśmy bohaterów listy 100 najbogatszych „Wprost”. 60
  • Hossa Bessa 27 sty 2019, 20:00 Frankowicze zapchali sądy Polacy z kredytami we frankach najwyraźniej wzięli sobie do serca słowa Jarosława Kaczyńskiego, który rok temu radził im, żeby z bankami walczyli w sądach. I stało się. Szacuje się, że w zeszłym roku... 63
  • Odbuduję polskie rolnictwo 27 sty 2019, 20:00 Zmiana polskiej wsi i polskiego rolnictwa to mój życiowy cel – mówi Jan Krzysztof Ardanowski, minister rolnictwa i rozwoju wsi. Jak będzie wyglądać polski przemysł rolniczy w 2019 r.? Czy czekają nas kolejne protesty? A może okres prosperity? 64
  • Kolej ma przyszłość i perspektywy 27 sty 2019, 20:00 Pierwszy w historii Kongres Rozwoju Kolei odbył się w Warszawie. 23 stycznia na stadionie PGE Narodowy dyskutowano o przyszłości i perspektywach, jakie ma przed sobą polska kolej. 66
  • Kolejny rok inwestycji 27 sty 2019, 20:00 Realizacja ambitnych planów PKP Intercity przyczyni się do umocnienia pozycji spółki jako największego narodowego przewoźnika. 68
  • Rekordy Volkswagena w Polsce 27 sty 2019, 20:00 Rok 2018 był dla Volkswagena wyjątkowo dobry – marka zanotowała rekordowe wyniki zarówno na świecie, jak i w Polsce. 69
  • Zachód kontratakuje 27 sty 2019, 20:00 Od Wenezueli po Bałkany mamy do czynienia z ofensywą obliczoną na ograniczenie rosyjskich wpływów. 71
  • Trump w potrzasku 27 sty 2019, 20:00 Śledczy poszukujący związków prezydenta Trumpa z Rosją depczą mu ostatnio po piętach. Groźba uruchomienia impeachmentu staje się coraz bardziej realna. 76
  • Nowa pierś 27 sty 2019, 20:00 Rekonstrukcja piersi jest bezpieczna, a nowe materiały pozwalają uzyskać lepszy efekt kosmetyczny – mówi dr n. med. Sławomir Mazur, chirurg i onkolog z Kliniki Nowotworów Piersi i Chirurgii Rekonstrukcyjnej Centrum Onkologii. 78
  • Niebezpieczny stan zapalny 27 sty 2019, 20:00 Twój organizm może się zmagać ze stanem zapalnym, o którym nie wiesz, ale którego skutki odczujesz dobitnie. Bywa, że rozwija się latami, by w końcu spowodować bardzo poważną chorobę. 80
  • Perła w świecie pieniądza 27 sty 2019, 20:00 „Zimna wojna” triumfalnie objechała festiwale na całym świecie. Pawłowi Pawlikowskiemu przyniosła nagrodę za reżyserię w Cannes, w grudniu została uhonorowana pięcioma laurami Europejskiej Akademii Filmowej. Teraz członkowie Amerykańskiej Akademii Filmowej nominowali film do... 83
  • Zmiana warty 27 sty 2019, 20:00 Po 42 latach Grzegorz Rosiński żegna się z kultową postacią Thorgala i oddaje ją w ręce młodszych następców. 86
  • Wydarzenie 27 sty 2019, 20:00 Świeżość i nostalgia Nagrywanie płyt „bez prądu” przypomina robienie coverów własnych nagrań. Trzeba zachować coś ze starej aranżacji, ale i podejść z dystansem, zaskoczyć, de facto, skonstruować piosenki na nowo. Do historii... 89
  • Film 27 sty 2019, 20:00 Miłość z tundry Ága” Milko Lazarowa rozgrywa się w ciszy i powolnym tempie. Bo tak też upływa codzienność jej bohaterów. Dawny pasterz reniferów i jego żona żyją w rytmie natury w jurcie w północnej Jakucji. Kultywują dawne... 90
  • Muzyka 27 sty 2019, 20:00 Pożegnanie z klasą Początek płyty („Na szczycie”) sytuuje album pomiędzy Perfectem a ostatnią solówką Patrycji, a dalej jest lepiej. Opowiadając o krążku, Grzegorz mówił, że zaufał młodym – miał tu na myśli nie tylko... 91
  • Książka 27 sty 2019, 20:00 Pamięć o literaturze Janusz Drzewucki, „Obrona przypadku. Teksty o prozie 2”, Wydawnictwo FORMA Janusz Drzewucki to jeden z ostatnich krytyków literackich, którzy z determinacją uprawiają swój zawód. Świat gna do przodu, kryteria... 92
  • Kulturalna 13 27 sty 2019, 20:00 Stanisław Soyka PIANISTA I WOKALISTA JAZZOWY 93
  • Na koń! 27 sty 2019, 20:00 Wśród wielu dyscyplin jeździeckich każdy znajdzie coś dla siebie. 94
  • Upadłe słowa 27 sty 2019, 20:00 Podczas robienia relacji z takich koszmarnych wydarzeń jak niedawna tragedia w koszalińskim escape roomie prasa bulwarowa powinna zdobyć się na odrobinę refleksji nad własnym językiem. Jeśli bowiem nazywamy na co dzień włosek pod pachą... 96
  • Zrób sobie… Theresę May 27 sty 2019, 20:00 Och, nie wiedziałam, że rozwód to taki problem! Podział majątku, alimenty, koszta sądowe – może się jakoś dogadamy ze Starym Konkubentem, sorry, Kontynentem? 98

ZKDP - Nakład kontrolowany