Najdłuższe pojednanie nowoczesnej Europy

Najdłuższe pojednanie nowoczesnej Europy

Przy kominku w Juracie powinno dojść do zbliżenia Polski i Niemiec, bo nie ma innego wyjścia
Polska i Niemcy są nie tylko zaprzyjaźnionymi sąsiadami. Są strategicznymi partnerami - oświadczyli po spotkaniu w Juracie Lech Kaczyski i kanclerz Angela Merkel. Czy można sobie wyobrazić taki komunikat? Niby można, ale na razie nie przeszło to nawet przez myśl, a co dopiero przez usta polityków. Polska i Niemcy nie są nawet partnerami. Są sąsiadami, którymi targają animozje, zarzuty i nieufność. Czy wizyta kanclerz Merkel w Polsce 16 marca może to zmienić?

Wspólnota niezadowolonych
Gdy w 1989 r. rozpoczął się rozpad Układu Warszawskiego, szef polskiej dyplomacji Krzysztof Skubiszewski zaczął mówić o "polsko-niemieckiej wspólnocie interesów" i polskiej drodze do Europy, która miała wieść przez Niemcy. Dla podzielonych Niemiec, zaskoczonych możliwością zjednoczenia, brzmiało to abstrakcyjnie. Gdy 9 listopada 1989 r. Lech Wałęsa radził Helmutowi Kohlowi przygotować się do rozbiórki muru w Berlinie, kanclerz patrzył na przywódcę "Solidarności" z pobłażaniem. Jak przypomniał prof. Werner Weidenfeld, szef Centrum Badań Polityki Stosowanej na Uniwersytecie w Monachium, "rząd federalny (...) nie miał precyzyjnej strategii na wypadek zjednoczenia. Stawiał na stabilizację NRD. Strona niemiecka nie traktowała Wałęsy poważnie i uznała jego przewidywania za irracjonalne fantazje".
Także socjaldemokraci byli sceptyczni wobec przemian w Polsce. Zamiast prymitywnego elektryka w Bonn furorę robił "światowy czowiek" Mieczysław Rakowski, premier PRL w latach 1988-1989 i ostatni szef PZPR. - W ocenie sytuacji w Polsce, "Solidarności" i jej konsekwencji politycznych w Europie myliliśmy się na caej linii - przyznał w rozmowie z "Wprost" Bjorn Engholm, przewodniczcy SPD. Mówił to reprezentant partii, z której wywodzi się Willy Brandt - pierwszy przywódca RFN, który uznał polską zachodnią granicę (w 1970 r.). W oczach CDU był to zdrajca. Mimo tego gestu nowego rozdziału jednak nie było, gdyż naszą politykę zagraniczną kształtowała ZSRR. Przełom miał się dokonać dopiero po "mszy pojednania" w Krzyżowej w 1989 r. Niestety, po bez mała osiemnastu latach ani w Polsce, ani w RFN nie ma zadowolonych ze stanu naszych relacji.

Tragarze przeszłości
Różnica między Brandtem a Kohlem polegała na tym, e Brandt chciał, ale nie mógł, a Kohl mógł, lecz nie miał ochoty. Kohl pogodził się z granicą na Odrze i Nysie dopiero pod presją Amerykanów, a do Warszawy było mu dalej niż do Moskwy. Nie zaprosił polskiego prezydenta na uroczysty wymarsz alianckich żołnierzy z Berlina. Minister Skubiszewski, który przetrwał na stanowisku premierów Mazowieckiego, Bieleckiego, Olszewskiego i Suchocką, nie doczekał następnej wizyty kanclerza w Polsce. Mimo to polsko-niemiecka wspólnota interesów istniała, bo Niemcy nie chciały sąsiadować z "niepewnym krajem" i wsparły starania Polski o przyjęcie do UE i NATO. Drugi raz kanclerz przybył do Warszawy w 1995 r. W Sejmie mówił o niemieckiej i polskiej fladze w Hambach w 1832 r. i o wspólnej Europie, ale jego polityczni partnerzy urzędowali w innych stolicach. Lista polsko-niemieckich rozbieżności rosła.
"Niemcom zabrakło wyobrani, niekiedy taktu, a przede wszystkim wiedzy o Polsce" - podsumowała piętnastolecie "nowego rozdziału" prof. Anna Wolff-Powska z Instytutu Zachodniego w Poznaniu. Przykłady braku wiedzy i wyobraźni można mnożyć. Po krótkotrwałym podziwie mediów w RFN dla "polskiego wynalazku "okrągłego stołu" nasze relacje zdominowała przeszłość. Najpierw za Odrą żądano, aby szef MSZ Władysaw Bartoszewski przeprosił Niemców za "zbrodnie Polaków". Potem głównym tematem był "polski antysemityzm" i Jedwabne, co w naszym kraju odebrano jako próbę relatywizacji Holocaustu i zmieniania sprawców w ofiary. Na koniec chadecy przepchnęli w Bundestagu rezolucję potępiającą "wypędzenie" Niemców i powiązali rozszerzenie unii z "prawem powrotu do ojczyzny". Sejm odpowiedział uchwałą o nietykalności granic.
Zamiast partnerami staliśmy się tragarzami historii. W RFN wybuchła epidemia antypolskich dowcipów, która nie wygasła do dziś. Mimo to Polacy żałowali przegranej Kohla. Choć jego następca Gerhard Schroeder kpił z gorbi- i jelcynomanii "ojca zjednoczenia", choć obiecywał, że nie będzie prowadził polityki "męskich przyjaźni", w Warszawie obawiano się jego hasła "większej troski o sprawy Niemiec" i zapowiedzi blokowania rynku pracy dla Polaków.

Żołdak Ameryki
Schroeder nadał Rosji rangę "strategicznego partnera", co wprawiło w osłupienie nie tylko waszyngtońską administracj. Podczas gdy stosunki Niemiec z Rosj były mierzone liczbą toastów, Polska stała się "żołdakiem Ameryki", a nasi żołnierze - "siepaczami niszczącymi politykę bezpieczeństwa Europy". Tak niemieckie media komentoway objęcie dowodzenia przez nasze wojsko w jednej ze stref w Iraku.
Schroeder nie zawahał się storpedować włączenia Polski do grupy eurodecydentów, blokował też nasze wstąpienie do układu z Schengen i nie uznał za stosowne skonsultowania z Polską francusko-niemieckiego projektu eurokonstytucji, który wywracał do góry nogami ustalenia ze szczytu w Nicei. Nie protestował także, gdy jego przyjaciel Putin zignorował prezydenta RP na moskiewskiej fecie z okazji 60-lecia zakończenia wojny i pominął go w zaproszeniach na 750-lecie Królewca.
Hubert Wohlan, szef polskiej sekcji w rozgłośni Deutsche Welle, skwitował dorobek naszych stosunków słowami: "kicz pojednania". Kontakty polsko-niemieckie przez ostatnie lata wypełniały fotografie - a to z przechadzek Kwaśniewskiego z niemieckim dostojnikami po Gdańsku i Wrocławiu, to znów Millera na stadionie w Gelsenkirchen - ale przede wszystkim zawiedzione nadzieje, by nie powiedzieć - niesmak. Przed wyborami, które odbyły się w RFN pótora roku temu, Wolfgang Schuble (CDU) nie zostawił suchej nitki na rządzie Schroedera za "lekceważenie Polski" i ostrzegał przed "rujnowaniem polsko-niemieckich stosunków". Ale mleko zostało już rozlane. Podczas kampanii wyborczej w Polsce w 2005 r. pojawiły się akcenty antyniemieckie. Nawet jeśli kandydat na prezydenta Leszek Bubel to marginalny oszołom, jego spot mówi sam za siebie. Bubel wystąpił jako rycerz rozprawiający się z Krzyżakami, a dzieci na tle czołgu głosiły: "Jeśli wy, dorośli, nie obronicie Polski, wtedy my go uruchomimy". Wielu polityków i dziennikarzy wykorzystuje kryzys w relacjach polsko-niemieckich do straszenia, że Niemcy i Rosjanie szykują nam kolejny rozbiór. Z powodu zaniedbań polityków narosły emocje, które wzięły górę nad rozumem.

Agresorzy z euro
Niemcy znów stali się w Polsce potencjalnymi agresorami z euro w ręku, a w populistycznej demagogii Roman Giertych i Andrzej Lepper mogliby niekiedy podać sobie ręce z przywódcami skrajnej lewicy i prawicy w RFN. Koalicja PiS z LPR i Samoobroną wywołała w Niemczech obawy o polską politykę. W ocenie nawet tak wyważonych gazet jak "Die Welt" i "Die Zeit" PiS zdobyło władzę "na antyniemieckiej fali",a w mediach RFN utrwalił się wizerunek Polski jako pławiącego się w unijnych pieniądzach warchoła. Ale z chwilą objęcia władzy przez braci Kaczyńskich skończył się spektakl poklepywania charakterystyczny dla prezydentury Kwaśniewskiego. W polityce nie liczą się deklaracje, lecz efekty. Ważne jest, czy Polska będzie traktowana za zagranicą po partnersku.
Angela Merkel zapowiedziała, że nie będzie prowadziła polityki "ponad głowami Polaków". To niezły pocztek. Tym bardziej że w polityce zagranicznej Niemiec dokonało się trzęsienie ziemi. Merkel rozluźniła więzi z Moskwą, a wzmocniła z Waszyngtonem. Podczas ostatniej wizyty w RFN George`a Busha nie powitały transparenty "Go home!", a prezydent nazywa dziś Niemcy "strategicznym partnerem USA". Dobre stosunki Niemiec i Polski są w interesie Białego Domu, a jeśli Waszyngton musiałby między nami wybierać, Niemcy jako potęga gospodarcza o rosncym znaczeniu politycznym mają więcej do zaoferowania.
Jakie więc czasy nadchodzą dla stosunków RFN - RP? Polityczne pustosłowie zostało wyeliminowane. Teraz należy ostudzić emocje. Nie bez powodu Erika Steinbach porównała polski rząd do neonazistów w chwili, gdy w Berlinie zasiadły przy jednym stole prezydia Sejmu i Bundestagu. Na szczycie polska delegacja nie dała się ponieść emocjom. Na podkreślenie zasługuje to, że do spotkania doszło. Poprzednie rządy RP nie zdołały do tego doprowadzić.

Nowy rozdział
Przewodniczący Bundestagu Norbert Lammert jest zadowolony z "rzeczowego klimatu wspólnych obrad", a "Frankfuter Allgemeine Zeitung" już dostrzegł "pojednawcze sygnały" wysyłane przez Lecha Kaczyńskiego. Jak zauważył ten dziennik, Niemcy są obok Litwy krajem najczęściej odwiedzanym przez polskiego prezydenta, który coraz lepiej rozumie się z niemieckimi przywódcami. Skąd ta zmiana? Być może obie strony zrozumiały, że nie da się osiągnąć porozumienia, jeśli Merkel będzie przedstawiana w krzyżackim płaszczu, a bracia Kaczyscy jako kartofle, które ukradły władzę. To jednak dopiero podstawowy warunek do otwarcia "nowego rozdziału". Ani w Polsce, ani w RFN nie ma na razie pomysłu, jak mamy się traktować w przyszłości.
Problemy z przeszłością nie powinny przesłaniać przyszłości. Obie strony muszą zaprzestać pouczania, a batalia o pamięć musi być prowadzona wspólnie. Zamiast wyciągać z lamusa historii kije samobije, naley rozbudowywać instytucjonalne formy wspópracy. Historyk i politolog Arnulf Baring uważa, że "jedynym motorem dla Europy jutra jest oś Berlina, Warszawy i Londynu powiązana z USA". Gra jest warta świeczki. Polsce, tak jak USA, powinno zależeć na mocnym zakotwiczeniu Niemiec w strukturach Europy. W przeciwieństwie do Schroedera, który walcząc o miejsce w Radzie Bezpieczestwa ONZ, wybłagał poparcie Moskwy i Pekinu oraz sprzymierzał się z Brazylią czy Indiami, Merkel postuluje, by zasiadał w tym gremium przedstawiciel UE. Kanclerz chciałaby też zjednoczyć się z Polską w prowadzeniu polityki wschodniej. Nie bez powodu doradcą prezydenta Wiktora Juszczenki został były ambasador Niemiec Dietmar Stuedemann, za co lider komunistów Petro Symonenko zwymyślał Merkel, że "wtrąca się w wewnętrzne sprawy Ukrainy".
Na razie nie ma mowy o wspólnych polsko-niemieckich inicjatywach politycznych. W naszych stosunkach wróciliśmy do punktu wyjścia: dyskusji o potrzebie uznania wkładu "Solidarności" w przemiany w Europie. Czy przy kominku w Juracie może dojść do zbliżenia Polski i Niemiec? Powinno. Bo nie ma innego wyjścia.
Okładka tygodnika WPROST: 11/2007
Więcej możesz przeczytać w 11/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2007 (1264)

  • Na stronie - Prawo telenoweli 11 mar 2007, 22:00 W okolicach 19.00 na ekranie kończy się słodkie „ple-ple”. Startuje rzeźnia, spadają głowy 3
  • Wprost od czytelników 11 mar 2007, 22:00 Wyrób RubensopodobnyNie wdając się w ocen autentyczności wszystkich zbiorów Galerii Lwowskiej - o których pisał autor artykułu „Wyrób rubensopodobny" (nr 10) - chciałbym się odnieść do dzieł dwóch artystów. Gdy w latach... 3
  • Skaner Polska 11 mar 2007, 22:00 8
  • Rosjanie martwili się o Józefa Oleksego? 11 mar 2007, 22:00 WSI 8
  • Polacy nie rozumieją ani rządu, ani opozycji 11 mar 2007, 22:00 Sondaż 8
  • Lustracja - TAK 11 mar 2007, 22:00 Dziennikarze tygodnika „Wprost" poddadzą się lustracji. Jako pierwsze medium w Polsce, już w styczniu 2005 r., kiedy nie było jeszcze stosownej ustawy, „Wprost" zaapelował, aby dziennikarze poddali się lustracji. I... 8
  • Kara dla jezuity 11 mar 2007, 22:00 Lustracja 8
  • Świńska górka 11 mar 2007, 22:00 Tajny skup żywca 8
  • Klapa zielonych 11 mar 2007, 22:00 Rospuda 8
  • Wścieklizna 11 mar 2007, 22:00 Do Wielkiej Brytanii tylko po szczepieniu 8
  • Teleturniej 11 mar 2007, 22:00 Rusza „Wielki poker” 8
  • Koncert 11 mar 2007, 22:00 Iggy Pop we Wrocławiu 8
  • Grass ma być drugim Rymanowskim 11 mar 2007, 22:00 TVN 24 8
  • Sawka czatuje 11 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Skaner Świat 11 mar 2007, 22:00 14
  • Putin skreślił opozycję 11 mar 2007, 22:00 Wybory 14
  • Eurokraci z klasą robotniczą 11 mar 2007, 22:00 UE 14
  • Astronautyka 11 mar 2007, 22:00 Hawking trenuje przed podróżą w kosmos 14
  • Benedykt XVI nie lubi Boba Dylana 11 mar 2007, 22:00 Watykan 14
  • Wprost24 11 mar 2007, 22:00 „Wprost" ekstraInternetowa strona „Wprost" publikuje pierwsza informacje, na które obszernie powołują się inne polskie media5 marca Dorota Kania dowiedziała się, że Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego bada... 16
  • Poczta 11 mar 2007, 22:00 EkocynicyKrystyna Grzybowska w artykule „Ekocynicy" (nr 9) skomentowała sprawę Doliny Rospudy, a przy okazji działalność organizacji Greenpeace. W odróżnieniu od tego, co pisze autorka, Green-peace w Polsce nie piętnuje naszego... 17
  • Z życia koalicji 11 mar 2007, 22:00 Madame Bagińska z Samoobrony została jednak zaprzysiężona na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. W organie tym zasiadały już różne indywidua: sługusi komuny, marcowi docenci, politycy, którym się noga powinęła, ale babki wylanej z... 18
  • Z życia opozycji 11 mar 2007, 22:00 Drobna, skromna, niepozorna, a tyle zamieszania wywołała. Z Ewy Milewicz żartujemy wyjątkowo niechętnie, bo to trochę jak kpiny z własnej mamy, ale… skoro pisze bloga, to się jej należy. Ewa, to ty nie wiesz, że pisanie blogów to... 19
  • Wprost przeciwnie - Na kolanach 11 mar 2007, 22:00 Lewica i liberałowie spotkali się z wrogami Polski we wspólnym dziele obrzydzania jej w kraju i za granicą 20
  • Fotoplastykon 11 mar 2007, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Wałęsa gorszy od Kwaśniewskiego 11 mar 2007, 22:00 Rozmowa z Lechem Kaczyńskim, prezydentem RP. W 1995 roku walka między Kwaśniewskim i Wałęsą była rozgrywką między aparatem partyjnym i aparatem bezpieczeństwa 22
  • Dobijałem komunizm 11 mar 2007, 22:00 W czasach Kaczyńskich Kancelaria Prezydenta była zachwaszczona esbekami i partyjniakami 27
  • Rejs w kłamstwo 11 mar 2007, 22:00 Marek Piwowski był cennym i dobrze opłacanym agentem Służby Bezpieczeństwa 28
  • To było złe i wstydzę się tego 11 mar 2007, 22:00 Rozmowa z Markiem Piwowskim 32
  • Wypędzeni z Tschenstochau 11 mar 2007, 22:00 Niemieckie prawo pozwala mnożyć liczbę wysiedleńców w nieskończoność 34
  • Błazen, kapłan i lustro 11 mar 2007, 22:00 Każdy, kto chce sprawdzać, sam musi być gotów do sprawdzianu 36
  • Słabi i niezłomni 11 mar 2007, 22:00 Referendum aborcyjnego w Polsce nie będzie 40
  • Zły dotyk w sutannie 11 mar 2007, 22:00 ABP Wielgus pomagał księżom pedofilom 42
  • Ścigani nieścigani 11 mar 2007, 22:00 W Polsce nie szuka się bandytów nie wracających z więziennych przepustek 43
  • Ryba po polsku - Kwiat Odmowy Dialektycznej 11 mar 2007, 22:00 Jedyne miejsce, gdzie poniżane lustracją gwiazdy żurnalii mogą liczyć na azyl polityczny, to Moskwa 44
  • Majątek w niebezpieczeństwie 11 mar 2007, 22:00 Polska znalazła się na 49. miejscu w rankingu poszanowania praw własności głównie z powodu niskiej ochrony praw majątkowych, ale też słabego otoczenia polityczno-prawnego. - Silne instytucje oraz chroniące własność prawo stanowią... 46
  • Buntownicy z kartami 11 mar 2007, 22:00 Już prawie dwa miliony Brytyjczyków przyłączyło się do buntu przeciw wygórowanym, sięgającym nawet 40 funtów, opłatom bankowym za przekroczenie dopuszczalnego debetu na koncie. Według federacji konsumentów, banki mogą pobierać tylko... 46
  • Wybór jak w raju 11 mar 2007, 22:00 Złamany Grosz 2007, Nominacja nr 2Pierwsze wybory odbyły się w raju. Pan Bóg postawił przed Adamem Ewę i powiedział: "Wybierz sobie żonę". Dziś w rolę Pana Boga wcielił się Romuald Poliński, wiceminister pracy. Na krytykę,... 46
  • Inflacja płci 11 mar 2007, 22:00 Inflacja dotyka w USA bardziej kobiety niż mężczyzn - wynika z badań przeprowadzonych przez Merrill Lynch. Ceny produktów przeznaczonych dla kobiet, na przykład biżuterii, ubrań, kosmetyków czy środków czystości, zawsze rosły nieco... 46
  • Klin klinem 11 mar 2007, 22:00 Indeks "Wprost"Andrzej Malinowskiprezydent Konfederacji Pracodawców PolskichKlin podatkowy, czyli różnica między wydatkami pracodawcy na pensje pracowników a faktycznie otrzymywanymi przez zatrudnionych wynagrodzeniami,... 46
  • Atom na włosku? 11 mar 2007, 22:00  Na to się nie zgadzaliśmy. To amatorszczyzna - tak premier Łotwy Aigars Kalvitis skomentował podpisanie przez szefów rządów Polski i Litwy porozumienia w sprawie wspólnej budowy elektrowni atomowej w Ignalinie. Wcześniejsze uzgodnienia... 46
  • Giełda 11 mar 2007, 22:00 46
  • Oszukańcze fundusze emerytalne 11 mar 2007, 22:00 Szykuje się skok na kilka bilionów złotych 48
  • Bomba w emeryturach 11 mar 2007, 22:00 Od katastrofy emerytalnej dzielą nas tylko trzy miesiące 52
  • Układ ubezpieczeniowy 11 mar 2007, 22:00 ZUS trzeba zlikwidować 54
  • Polowanie na Google 11 mar 2007, 22:00 Koalicja amerykańskich miliarderów i polskich programistów 56
  • 2 x 2 = 4 - Ekonomia na służbie 11 mar 2007, 22:00 Rządzących w ogóle nie interesuje problematyka tworzenia bogactwa, lecz jedynie jego podział 58
  • Klejnot w koronie 11 mar 2007, 22:00 W filmie "Historie kuchenne" szwedzki urzędnik z Instytutu Badań Domowych podpatruje norweskiego chłopa, jak ten radzi sobie z prostymi czynnościami w kuchni. Następnie przygotowuje raport, co należy zrobić, by owe zajęcia były... 60
  • Makijaż na wiosnę 11 mar 2007, 22:00 Słodko i bardzo różowo - tak powinny wyglądać kobiety tej wiosny. Potwierdza to Cool Spring - najnowsza kolekcja makijażu IsaDory. Jedna z najbardziej znanych firm szwedzkich produkujących kosmetyki kolorowe proponuje trzy różne style:... 60
  • Zegarek Kusznierewicza 11 mar 2007, 22:00 Jeśli na kogoś działa magia wielkich nazwisk, to do zegarków Omega przekona się łatwo. Reklamowały je takie sławy, jak Pierce Brosnan, Nicole Kidman i Cindy Crawford. Niedawno do tego elitarnego grona dołączył polski żeglarz Mateusz... 60
  • Wino z oblężonej doliny 11 mar 2007, 22:00 Kiedy pod koniec ubiegłego lata na krzewach w libańskiej dolinie Bekaa dojrzewały winogrona, mało kto odważył się chodzić do winnic. Uprawy były pod nieustannym ostrzałem izraelskiej artylerii, bo Bekaa to nie tylko znakomity region... 60
  • Obraz doskonały 11 mar 2007, 22:00 Samsung chce, żebyśmy zamienili nasze domy w multimedialne centra rozrywki. Firma zapewnia, że tak się stanie, gdy zainstalujemy sobie kino domowe HT-TXQ120. Dzięki specjalnemu procesorowi jakość obrazu, nawet odtwarzanego ze zwykłej... 60
  • Supersam 11 mar 2007, 22:00 60
  • Internet 2006 11 mar 2007, 22:00 W Polsce jest już ponad 12,5 mln internautów. Firma Gemius SA zbadała, jak Polacy korzystali z sieci w 2006 r.85,4% - internautów korzysta z systemu operacyjnego Windows XP70% - słuchało radia przez Internet43,7% - używa komu nikatora... 60
  • Eurohistoria 11 mar 2007, 22:00 Wiadomość, że ma powstać wspólny podręcznik historii europejskiej, wywołała we mnie tyle samo podziwu co zdumienia. Kwadratura koła jest niczym w porównaniu z trudnościami, które staną przed ewentualną międzynarodową redakcją.Na... 61
  • Wybieg Moskwa 11 mar 2007, 22:00 Rosja nauczyła się mody od Rosji. Teraz Europa może uczyć się od Rosji 62
  • Lans weselny 11 mar 2007, 22:00 Widowiskowy ślub to lepszy sposób na autopromocję niż udział w seksaferze 66
  • Licencja na zaufanie 11 mar 2007, 22:00 Wojskowe służby informacyjne II Rzeczypospolitej stały ponad państwem i ponad wszelką kontrolą 70
  • Zwierciadło mózgu 11 mar 2007, 22:00 Dzięki badaniu mózgu można odczytać ludzkie zamiary. Dr John-Dylan Haynes z Instytutu Maksa Plancka, badając działanie kory przedczołowej rezonansem magnetycznym, zaobserwował, że kiedy przygotowujemy się do wykonania jakiejś... 74
  • Know-How 11 mar 2007, 22:00 74
  • Gepardy z GPS 11 mar 2007, 22:00 Naukowcy z organizacji Wildlife Conservation Society uśpili dwa samce gepardów azjatyckich i założyli im obroże z nadajnikiem GPS. Urządzenie pozwoli badaczom śledzić wędrówki jednych z najrzadszych zwierząt. Te koty ostały się... 74
  • Białe z czerwonego 11 mar 2007, 22:00 Białe wino powstało dzięki przypadkowi sprzed 3 tys. lat - uważa dr Mandy Walker z CSIRO Plant Industry w Australii. Pierwotnie owoce winorośli dawały czerwony sok zabarwiany przez antocyjany. Produkcję tych substancji kontrolują geny... 74
  • Pośmiertna tęsknota 11 mar 2007, 22:00 Nie depresja, jak się powszechnie sądzi, lecz tęsknota jest najczęstszą reakcją na śmierć ukochanej osoby - dowodzą badania opublikowane w „Journal of the Medical Association". Potwierdzają one teorię dr Elisabeth... 74
  • Barbarzyństwo miłości 11 mar 2007, 22:00 Zdrada przestanie być głównym powodem rozwodu, będzie wręcz niezbędna do scementowania związku - przewiduje w książce „Razem, lecz osobno" socjolog Serge Chaumier. Jeśli kobiety mają być komuś oddane, to wielu partnerom.... 74
  • Zabójcy córek 11 mar 2007, 22:00 Ojciec ważniejszy od matki? 76
  • Anatomia tornada 11 mar 2007, 22:00 Tornado tworzy się w wyniku gwałtownego zderzenia ciepłego i zimnego powietrza. Najsilniejsze uderzenia tornada powstają wtedy, kiedy gwałtowny wiatr trwa ponad godzinę 76
  • Błąd Giertycha 11 mar 2007, 22:00 Zbyt częste pochwały, a nie krytyka, najbardziej krzywdzą dzieci 80
  • Baśnie króla Salomona 11 mar 2007, 22:00 Bogactwa króla Salomona są taką samą legendą jak opowieść o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu 82
  • Oszust zwierzęcy 11 mar 2007, 22:00 Ewolucja przymyka oko na cwaniaków 86
  • Bez granic 11 mar 2007, 22:00 Bush diabłem Dymisja premiera Olmerta? Reforma Izby Lordów komentarz Zamiatanie Scootera Czy upadnie mur na Cyprze? 88
  • Dymisja premiera Olmerta? 11 mar 2007, 22:00 Izrael szykował się do wojny z Hezbollahem już od stycznia 2006 r. - wynika z zeznań premiera Ehuda Olmerta. Złożył je przed komisją Winograda, badającą okoliczności wojny. Premier zatwierdził plany ataku już w marcu, interwencja... 88
  • Reforma Izby Lordów 11 mar 2007, 22:00 Wielka Brytania żegna sięz Izbą Lordów. Izba Gmin przyjęła projekt reformy izby wyższej parlamentu. Zamiast dożywotnich lordów w izbie zasiądą politycy wybrani w demokratycznych wyborach. Wynik głosowania to porażka premiera Tony`ego... 88
  • Zamiatanie Scootera 11 mar 2007, 22:00 komentarz 88
  • Czy upadnie mur na Cyprze? 11 mar 2007, 22:00 Cypryjscy Grecy rozpoczęli demontaż tzw. zielonej linii dzielącej Nikozję, stolicę wyspy, na część grecką i turecką. Gest dobrej woli Greków nie zmienia jednak faktu, że formalna granica nadal istnieje. Grecja apeluje do Ankary o... 88
  • Najdłuższe pojednanie nowoczesnej Europy 11 mar 2007, 22:00 Przy kominku w Juracie powinno dojść do zbliżenia Polski i Niemiec, bo nie ma innego wyjścia 90
  • Polska misja 11 mar 2007, 22:00 Afgańskim talibom najbardziej zależy na łzach w stolicach Europy 93
  • Koalicja czerwonego guzika 11 mar 2007, 22:00 Tajna oś obronna Izraela z umiarkowanymi państwami arabskimi 96
  • Te Deum Kremla 11 mar 2007, 22:00 Władza podporządkowuje sobie rosyjskich katolików 98
  • Przekleństwo żółtej chryzantemy 11 mar 2007, 22:00 "Cesarzowa" ma szlachetny rys dramatów Szekspirowskich i klasę filmów Akiry Kurosawy. Akcja rozgrywa się w X wieku. Na tronie cesarskim zasiada wyniesiony przez małżeństwo z córką króla skromny kapitan gwardii. Między tą... 100
  • Majteczki w kropeczki 11 mar 2007, 22:00 Ironiczny dokument o fenomenie disco polo, muzyce niegdyś wyśmianej i uznanej za obciach, która dziś wraca ukradkiem na salony. Twórcy próbują dociec przyczyn szału, który w połowie lat 90. opanował masy ludowe, biznesmenów i... 100
  • Kosmici są wśród nas 11 mar 2007, 22:00 "Zamiast patrzeć w niebo, sprawdźcie, co kryje się w wodzie" - namawiają twórcy serialu "Inwazja", godnego następcy "Z archiwum X". Akcja rozgrywa się na mokradłach Florydy, gdzie po przejściu huraganu... 100
  • Matka boska polityków 11 mar 2007, 22:00 Przed przeprowadzką łódzkiego Muzeum Sztuki do nowej siedziby kuratorzy postanowili pobawić się trochę kolekcją. Postawili na politykę, która zwłaszcza w PRL była dla sztuki tym, czym drożdże do ciasta. Na wystawie jest dokładnie to,... 100
  • Fredro dla odpornych 11 mar 2007, 22:00 Przedstawienie Eugeniusza Korina długo się rozkręca, ale zabawna końcówka rekompensuje te katusze. Spektakl "Fredro dla dorosłych mężów i żon" jest zgrabną wersją klasycznego tekstu, któremu zaopatrzeni w komórki i laptopy... 100
  • Czaszka dla mas 11 mar 2007, 22:00 Trupy, czaszki, mogiły, egzekucje i propaganda. To głównie miał do powiedzenia na temat rodzaju ludzkiego Andrzej Wróblewski, zmarły tragicznie przed półwieczem podczas samotnej wyprawy w Tatry. Ekspozycja w Muzeum Narodowym, choć... 100
  • Francuski słowik 11 mar 2007, 22:00 Filigranowa Natalie Dessay to dziś największa gwiazda koloraturowego śpiewu. Jej głos pasuje do niemal wszystkich epok: od baroku po jazzowy standard "Round Midnight". Na podwójnym albumie mamy arie "Królowej Nocy" i... 100
  • Echo wrzasku 11 mar 2007, 22:00 Niezła kopia muzyki z odległej przeszłości. Gdyby "The Weirdness" powstał w połowie lat 70., zapewne stałby się obowiązkowym słuchowiskiem dla pierwszego punkrockowego pokolenia, a dziś miałby status płyty klasycznej. Ale... 100
  • Pieśni żonglerów 11 mar 2007, 22:00 Kaiser Chiefs to najlepsi kandydaci do zajęcia opuszczonego  przez Oasis miejsca sztandarowej gwiazdy brytyjskiego pop-rocka. Choć Liam Gallagher nazwał ich gorszą wersją Blur, to zespół na tle masy identycznych wyspiarskich boysbandów... 100
  • Recenzor 11 mar 2007, 22:00 100
  • Górna półka - Śmiech z prawdy 11 mar 2007, 22:00 Demokracja jest nierozerwalnie związana z populizmem. Dowodzi tego instrukcja wyborcza Kwintusza Tuliusza napisana w roku 64 przed Chrystusem. Autor tłumaczy w niej, że aby wygrać wybory, należy być urzekającym dla wszystkich, wyświadczać... 103
  • Konformista Milos Forman 11 mar 2007, 22:00 "Duchy Goi" to kalejdoskop wysmakowanych plastycznie obrazków 104
  • Orzeł bagienny 11 mar 2007, 22:00 Nieloty z branży filmowej przyznają sobie nawzajem nagrody Orła 108
  • Fabrykanci sztuki 11 mar 2007, 22:00 Kołem zamachowym polskiej sztuki stają się wielcy przedsiębiorcy 110
  • Wencel gordyjski - Pegaz na szpilkach 11 mar 2007, 22:00 Normalny facet nie ma z telewizji żadnego pożytku 112
  • Ueorgan Ludu 11 mar 2007, 22:00 Nr 10 (228) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 12 marca 2007 r. Cena + VAT + ZUS + akcyzaMACIEREWICZ NAS NIE OBRONIMacki Moskwy sięgają PiSSejm uchwali - zarówno głosami posłów PiS, jak i PO - obowiązek jeżdżenia na światłach przez... 113
  • Skibą w mur - Być dobrze urodzonym 11 mar 2007, 22:00 Obecnie za dobrze urodzonych uważa się urodzonych w szpitalach, w których lekarz i reszta ekipy byli trzeźwi 114

ZKDP - Nakład kontrolowany