Hańba obojętnych

Hańba obojętnych

Przed 1939 rokiem oraz w pierwszych latach wojny wolny świat odwrócił się do Żydów plecami
W sobotę 13 maja 1939 r. w  porcie w  Hamburgu stał statek „St. Louis" niemieckiej firmy Hapag. Od rana na ten luksusowy transatlantyk, nad którym powiewała swastyka, zaczęli przybywać pasażerowie. Załadunek 907 osób i  ich bagaży trwał cały dzień. Statek miał płynąć do Hawany. Pasażerowie nie myśleli jednak o  kubańskich plażach. Nad Europą wisiało widmo wojny: Hitler połknął już Austrię i  Czechosłowację, w  Niemczech nasilały się represje wobec Żydów, zmuszano ich do emigracji. Zgodnie z  życzeniem wodza Niemcy miały być krajem wolnym od Żydów (Judenfrei). Dlatego pasażerami transatlantyku byli Żydzi.W  1925 r. w  Niemczech żyło 564 tys. Żydów. W  latach 1933-1939, według szacunków Wysokiego Komisarza Ligi Narodów ds. Uchodźców, Trzecią Rzeszę opuściło 329 tys. z  nich. Społeczność międzynarodowa zdawała sobie sprawę z  sytuacji. 6 lipca 1938 r. w  Evian rozpoczęła się zwołana z  inicjatywy Stanów Zjednoczonych międzynarodowa konferencja, podczas której zamierzano przygotować wspólną politykę wobec uchodźców z  Niemiec. Konferencja zakończyła się fiaskiem. Przedstawiciele uczestniczących w  niej rządów wyjaśniali, że z  rozmaitych przyczyn nie mogą przyjąć Żydów. A  sytuacja tych ostatnich stawała się coraz bardziej dramatyczna. Po „kryształowej nocy" (9 listopada 1938 r.) internowano 30 tys. Żydów. 24 stycznia 1939 r. Hermann Göring utworzył Centralne Biuro Emigracji Żydów.

Ucieczka do piekła
Gdy „St. Louis" opuszczał wody terytorialne III Rzeszy, 907 Żydów znajdujących się na jego pokładzie odczuwało ulgę i  radość. Wiedzieli, że muszą opuścić Niemcy, jeśli chcą przeżyć. Aż 743 pasażerów „St. Louis" miało promesy wiz pobytowych w  USA. Na Kubie chcieli czekać na swoją kolej na wjazd do Ameryki (w  USA obowiązywał roczny kontyngent przyjęć imigrantów).
Luksusowy statek dostarczał rozrywek, dobrego jedzenia, organizowano koncerty, było kino, a  w przestronnych salach organizowano bale. Kapitan statku Gustav Schröder okazał się przyzwoitym człowiekiem, odnoszącym się do pasażerów z  szacunkiem.
26 maja 1939 r. na horyzoncie pojawiły się plaże okolic Hawany. Na pokładzie zapanował entuzjazm. Pasażerowie słali telegramy do rodzin i przyjaciół: „Dopłynęliśmy!". Nikt nie przypuszczał, że statek zostanie zmuszony do powrotu do piekła.

Ultimatum Hawany
W  1939 r. w  Hawanie przebywały cztery tysiące żydowskich uchodźców z  Niemiec. Wydawanie zezwoleń imigracyjnych dla europejskich Żydów stało się dochodowym interesem dla Manuela Benitesa, dyrektora kubańskiego wydziału imigracyjnego. Ocenia się, że Benites na wydawaniu wiz wjazdowych na Kubę zarobił milion dolarów. By położyć kres praktykom korupcyjnym, 5 maja 1939 r. kubański rząd wprowadził nowe, rygorystyczne zasady przyjmowania uchodźców. Dlatego „St. Louis" płynął do Hawany pełną parą: liczono, że nowe prawo nie zdąży wejść w życie.
Nadzieje okazały się płonne. Kubańskie władze nie pozwoliły uchodźcom zejść na ląd. Rozmaite instytucje zajmujące się pomocą żydowskim uchodźcom w  Stanach Zjednoczonych próbowały negocjować. Amerykański konsul Coert du Bois starał się przekonać kubańskiego ministra obrony Juana Ramosa, że odmowa przyjęcia pasażerów niemieckiego statku będzie miała negatywny wpływ na obraz Kuby na świecie. Ramos odpowiedział, że „sprawa statku ››St. Louis‹‹ jest zamknięta". Konsul bezskutecznie interweniował u  swoich przełożonych w  Waszyngtonie. Avra Warren, szef sekcji wizowej w Departamencie Stanu, podkreślał, że amerykańskie władze nie życzą sobie żadnej oficjalnej interwencji u  władz Kuby. O  sytuacji nieszczęsnego statku zaczęła pisać prasa. Do akcji wkroczył Lawrence Berenson, dyrektor Kubańskiej Izby Handlowej w Stanach Zjednoczonych, który za zezwolenie opuszczenia statku przez pasażerów proponował władzom Kuby 50 tys. USD. Hawana żądała najpierw 150 tys. USD, a potem 450 tys. USD. Przedstawiciel prezydenta Kuby poinformował ambasadora Stanów Zjednoczonych, że jeśli w  ciągu kilkunastu godzin pieniądze nie zostaną wpłacone, 2 czerwca w  południe statek musi opuścić wody terytorialne Kuby. Żądanej kwoty nie udało się zebrać. Dwóch kubańskich ministrów chciało jeszcze potroić stawkę, włączając do negocjacji dwa kolejne statki: „Flandre" i  „Orduña”, których pasażerowie znajdowali się w  takiej samej sytuacji jak ci z „St. Louis”. Gdy upłynął termin ultimatum, prezydent Kuby zdecydował, że statek musi odpłynąć.

Błędne koło
2 czerwca w południe „St. Louis" podniósł kotwicę. Kilka dni krążył między Hawaną a  Florydą. W  tym czasie organizacje żydowskie próbowały znaleźć kraj, który przyjąłby emigrantów. Rozmawiano z  władzami Dominikany, Hondurasu, Kolumbii, Chile, francuskich terytoriów zamorskich, Martyniki, Gwadelupy, Kanady. Kolejne rządy odmawiały. Do prezydenta USA Franklina Roosevelta płynęły listy. Odpowiedzi były lakoniczne: kontyngent emigrantów z  Niemiec i  innych krajów Europy Środkowej na 1939 r. został wyczerpany (było to 27 370 osób).
6 czerwca „St. Louis" wyruszył w  drogę powrotną do Europy. Komitet pasażerów wysłał ostatni apel do prezydenta Roosevelta, do organizacji żydowskiej Joint i  agencji Associated Press. Telegram był krótki: „Bardzo pilne. Zwracamy się ponownie o  pomoc dla pasażerów statku ››St. Louis‹‹. Panie Prezydencie, proszę pomóc 900 pasażerom, wśród których ponad 400 to kobiety i  dzieci". Telegram pozostał bez odpowiedzi. Historycy nie znaleźli w  amerykańskich archiwach choćby śladu wskazującego na to, że Waszyngton rozważał przyjęcie pasażerów „St. Louis”. Także prasa
łagodnie komentowała decyzję Roosevelta; tylko „Washington Post" i  „New York Times" zamieściły krytyczne
artykuły. Z  podobnym apelem jak pasażerowie „St. Louis" 29 maja 1939 r. zwróciło się 67 pasażerów statku „Orduña", również pozbawionych nadziei zejścia na ląd Kuby czy Ameryki. Ale Stany Zjednoczone pozostały niewzruszone. Ameryka patrzyła obojętnie na statki widma. Poczucie winy przyszło później. Za późno.

Drzwi szeroko zamknięte
Diane Afoumado, autorka książki o dramacie „St. Louis", analizuje reakcję prasy i  amerykańskich organizacji żydowskich na sytuację „St. Louis". Prasa ukazująca się w  jidysz żywo reagowała na los uchodźców. Również wszystkie anglojęzyczne tytuły relacjonowały losy statku i  jego pasażerów dzień po dniu.
2 czerwca „The Forward" zamieścił apel pasażerów: „Zwracamy się do Żydów na całym świecie. Mamy być odesłani z  powrotem. Jak możecie pozostawać obojętni? Jak możecie milczeć? Zróbcie wszystko, co w  waszej mocy! Niektórzy z  pasażerów już próbowali popełnić samobójstwo. Pomocy! Nie pozwólcie, by statek wrócił do Niemiec!". Na ten apel odpowiedziała żydowska organizacja Joint, podejmując próby ratowania uchodźców. Jednak pozostałe wielkie organizacje, takie jak B’nai Brith, Kongres Żydów Amerykańskich czy Główna Rada Żydowska nie podjęły konkretnych działań w  obronie pasażerów nieszczęsnego statku. Afoumado zastanawia się, dlaczego nie pojawiła się choćby aluzja, że to Stany Zjednoczone mogłyby przyjąć uchodźców. I  wysuwa hipotezę, że amerykańska wspólnota żydowska obawiała się, iż obrona współwyznawców wzmocni przekonania o  międzynarodowej solidarności żydowskiej i  przyczyni się do wzrostu antysemityzmu w  Stanach Zjednoczonych. Antysemityzmu, od którego amerykańskie społeczeństwo nie było wówczas wolne. Przyjęta sztywna liczba imigrantów, których mógł przyjąć rocznie ten kraj, wiązała ręce Rooseveltowi, który nie miał wsparcia w  Kongresie.
Najlepiej klimat wokół tamtych wydarzeń oddaje przebieg negocjacji z  władzami Kanady w  sprawie przyjęcia pasażerów „St. Louis". Dyrektorem do spraw imigracji w  tym kraju był wówczas Charles Blair, przeciwnik otwarcia granic dla żydowskiej imigracji. W  korespondencji z  września 1938 r. pisał: „Trzeba Żydom powiedzieć, dlaczego są niepopularni. Jeżeli pozbędą się niektórych swoich zwyczajów, sądzę, że mogą się stać równie popularni w  Kanadzie, jak nasi Skandynawowie". Blair zarzucał Żydom m.in. to, że nie uprawiają ziemi. „Niech Żydzi się nie dziwią, że Kanada chętnie przyjmuje rolników, faworyzując inne rasy, niż tych, którzy nigdy lub rzadko pracowali na roli”.
W  1938 r. premier Kanady William Mackenzie King notował: „Boję się, że może dojść do rozruchów, jeżeli zdecydujemy się na praktykę przyjmowania większej liczby Żydów". W  tej sytuacji było jasne, że King, do którego o  przyjęcie uchodźców zaapelowało kilka wybitnych kanadyjskich osobistości, odpowie negatywnie. I  tak też się stało. Blair stwierdził: „Żaden kraj nie może otworzyć drzwi tak szeroko, by przyjąć setki tysięcy Żydów, którzy chcą opuścić Europę. Gdzieś musi być granica". W 1937 r., kiedy USA przyjęły 11 352 Żydów, Kanada przyjęła ich 619. W  latach 1933-1945 tylko 5 tys. Żydów mogło emigrować do Kanady. Polska do 1939 r. przyjęła 20 tys. żydowskich uchodźców.

Obojętni na los Żydów
„St. Louis" wrócił do Europy. Belgia, Holandia, Francja i  Wielka Brytania zgodziły się przyjąć pasażerów „St. Louis".
17 czerwca opuścili oni pokład w  belgijskim porcie Antwerpia. Ci, którzy popłynęli do Anglii, a  było ich 288, przeżyli wojnę. Prawie połowa pozostałych zginęła w hitlerowskich obozach śmierci. W  1993 r. Yad Vashem przyznał zmarłemu w  1957 r. kapitanowi Schröderowi tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Wypadek „St. Louis" był ponurą zapowiedzią tego, co za kilka miesięcy miało spotkać Żydów w  Europie. W  grudniu 1941 r. 769 Żydów wypłynęło z  Rumunii na statku „Struma", pragnąc dopłynąć do Palestyny. Po drodze zawinęli do Stambułu – zepsuły się maszyny i  statek cztery miesiące stał na redzie. Turcy nie pozwolili uchodźcom zejść na ląd. Awarię usunięto i  statek opuścił port. Kilka mil dalej wybucha mina (albo torpeda) i statek poszedł na dno. Uratował się tylko jeden pasażer. „Trzeba sobie zdać sprawę – pisze Afoumado – że w  1939 r. nikt Żydów nie chciał”.
Swą książką Afoumado wpisuje się w  debatę na temat reakcji wolnego świata na los Żydów. Pamiętamy Jana Karskiego, który apelował (już w  czasie wojny) do przywódców Wielkiej Brytanii i  Stanów Zjednoczonych o podjęcie działań zmuszających Hitlera do położenia kresu ludobójstwu na Żydach. Znany jest los Szmula Zygelbojma, przywódcy polskich Żydów, który w  proteście przeciw obojętności przywódców antyhitlerowskiej koalicji wobec Holocaustu w 1943 r. w  Londynie popełnił samobójstwo.
Okładka tygodnika WPROST: 20/2008
Więcej możesz przeczytać w 20/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 5
  • Michał IP
    Szanowny Panie Bogusławie, gdy wczyta się Pan w historię pogromów na Żydach na Ukrainie (podczas rosyjskiej wojny domowej w l. 1918-1919), jak niemal każda siła militarna wzniecała tam gruby antysemityzm i mordowała, grabiła Żydów, to jakby Pan otworzył wrota piekieł. W tej przemilczanej haniebnej historii, dzisiejsi historycy szacują do 200 tysięcy ofiar, całe połacia dzielnic miast, miasteczek, wsi splądrowanych i upodlonych ludzi.
    • sj205@wp.pl IP
      nigdy nie będę rasistą, krew każdego człowieka jest czerwona, nic się nie zmieniło do dziś jest tak samo, jestem polakiem ale znam kilka osób żydowskiego pochodzenia teoria że żyd żydowi pomaga to bzdura odnosi się to bardziej do tego że pomagaja sobie krewni
      • quarkxpress@wp.pl IP
        pewnie wszystko przez Polaków... ;)

        Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2008 (1325)

        • Na stronie - Objawienie Tuska 11 maj 2008, 22:00 Łatwiej się onanizować, niż tworzyć związki, w których uprawia się seks 3
        • Gosiewski zataił dochody 11 maj 2008, 22:00 PiS 6
        • Polka kręci we Włoszech 11 maj 2008, 22:00 Film 6
        • Skaner 11 maj 2008, 22:00 6
        • Marszałek Komorowski ogranicza własne przywileje 11 maj 2008, 22:00 Sejm 7
        • Aniołki Suskiego 11 maj 2008, 22:00 PiS 7
        • Dossier 11 maj 2008, 22:00 PO jest jak Titanic – jeszcze gra orkiestra, a już widać góry lodoweJacek Kurski w „Dzienniku" o rządach Platformy Obywatelskiej Specjaliści od wizerunku nie dopilnowali ułożenia rąk premiera. A mianowicie wystawał mu... 8
        • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Mam sentyment do wujkowatych 11 maj 2008, 22:00 Rozmowa ze Stefanem Niesiołowskim, wicemarszałkiem Sejmu i profesorem biologii 8
        • Ludzie 11 maj 2008, 22:00 Mucha ambasadorem zwierząt Zwierzęta zyskały sobie w Sejmie nowego sojusznika. Posłanka PO Joanna Mucha, uważana za najpiękniejszą wśród parlamentarzystek, zaangażowała się w prace Koalicji dla Zwierząt – porozumienia... 9
        • Nielegalne reklamy 11 maj 2008, 22:00 Gwiazdorskie procesy 9
        • Który poseł dał przeciek? 11 maj 2008, 22:00 Śledztwo 10
        • Olbrychski szuka scenarzystów 11 maj 2008, 22:00 Historia 10
        • Znikający Joker z twarzą Ledgera 11 maj 2008, 22:00 Zabawki 10
        • Króliki pogrążą gangstera 11 maj 2008, 22:00 Gang mokotowski 10
        • Urzędniczy seksprzewodnik 11 maj 2008, 22:00 Turystyka 12
        • Gang żoliborski oskarżony 11 maj 2008, 22:00 Mafia 12
        • Libeskind w Warszawie 11 maj 2008, 22:00 Książka 12
        • Andrzej Krauze bez znieczulenia 11 maj 2008, 22:00 12
        • Poczta 11 maj 2008, 22:00 EkonomisieZ mądrości polskiej „szkoły ekonomii medialnej" od zawsze wynikał  zachwyt dla mechanizmu rynkowego z niewidzialną ręką rynku – hojną, umożliwiającą ominięcie raf prawnych. Dopiero później okazało się... 14
        • Playback 11 maj 2008, 22:00 Minister zdrowia Ewa Kopacz i premier Donald Tusk 14
        • Plus ujemny - Kołyska elektryczna 11 maj 2008, 22:00 Jak można wymagać od inteligentnych młodych ludzi, by czytali ze zrozumieniem tekst, którego zrozumieć nie sposób 15
        • Wprost przeciwnie - Wielka dezintegracj 11 maj 2008, 22:00 Nie tylko w Europie Wschodniej ludzie chcą się wyrwać spod panowania innych narodów 16
        • Z życia koalicji 11 maj 2008, 22:00 Dziś cała rubryka o PSL. Spoko, tak sobie tylko żartujemy.Przepracowanie tego gabinetu jest powszechnie znane. Co innego jednak o tym wiedzieć, a co innego słyszeć to z ust człowieka najbardziej kompetentnego, czyli członka rządu... 18
        • Z życia opozycji 11 maj 2008, 22:00 Niejaki Gadzinowski z SLD przy poparciu PiS został wiceprzewodniczącym rady programowej telewizji publicznej, tej, co to ma jednego klienta. Z tego wynikać może, że niebawem TVP będzie musiała obsługiwać drugiego klienta. Może być... 19
        • Sędziowie ponad prawem 11 maj 2008, 22:00 Funkcjonariusze wymiaru sprawiedliwości mianowali się kastą nowych Mojżeszów 20
        • Strażnicy systemu 11 maj 2008, 22:00 Rozmowa z Bogdanem Szlachtą, profesorem UJ, prawnikiem, filozofem, politologiem 26
        • Stare złe małżeństwo 11 maj 2008, 22:00 W SLD wiele się musiało zmienić, żeby wszystko zostało po staremu 28
        • Szkoła miernoty 11 maj 2008, 22:00 System oświaty, zamiast pobudzać dzieci do ambitnych zadań, ma dbać o ich dobre samopoczucie 32
        • Postać tygodnia - Radosław Sikorski 11 maj 2008, 22:00 Falstart męża stanu 34
        • Wprost z blogu 11 maj 2008, 22:00 W tej rubryce możecie przeczytać najciekawsze wpisy z blogów, które znalazły się w serwisie www.blogbox.com.plBlogbox to biblioteka blogów, gdzie gromadzone są najlepsze specjalistyczne blogi zebrane z całej sieci. MediaUcieczka w... 36
        • Trójka bez sternika 11 maj 2008, 22:00 38
        • Liberał komunista 11 maj 2008, 22:00 Jeśli wgląd w konta każdego przedsiębiorcy jest liberalizmem, to wołam: komuno, wróć! 38
        • Władza dwugłowa 11 maj 2008, 22:00 Niedługo Dmitrij Miedwiediew może rozpocząć walkę o realną władzę 38
        • Zły początek, złe zakończenie 11 maj 2008, 22:00 W sprawie Nangar Khel akt oskarżenia może w ogóle nie powstać 38
        • Ryba po polsku - Bitwa pod Hundefutter 11 maj 2008, 22:00 Niech będzie pochwalony ten, kogo chwalimy 40
        • Giełda 11 maj 2008, 22:00 42
        • Kościół kierowców 11 maj 2008, 22:00 „Boże, daj nam siłę, byśmy obniżyli te wysokie ceny" – modlili się na jednej ze stacji benzynowych w Waszyngtonie członkowie ruchu Prayer at the Pump (Modlitwa przy Dystrybutorze). Przywódca ruchu Rocky Twyman uznał, że... 42
        • Zakorkowane miliony 11 maj 2008, 22:00 Miliard euro rocznie traci Bułgaria z powodu ulicznych korków – wyliczyła rządowa Agencja Efektywności Energetycznej. Gdyby kierowcy pracowali, zamiast siedzieć w samochodach  w godzinach szczytu, wytworzyliby dodatkowy PKB o... 42
        • Dyskryminowani przez ulgę 11 maj 2008, 22:00 Rekompensatę dla osób, które nie mogą korzystać z pełnej ulgi podatkowej na dzieci, proponują posłowie lewicy. Chodzi o tych, którzy podatków nie płacą w ogóle (na przykład rolników) lub płacą mniej, niż wynosi ulga. –... 42
        • Globalny bochenek 11 maj 2008, 22:00 Największy wzrost cen w ostatnich miesiącach dotyczył żywności i energii. Najgorsza sytuacja jest w krajach naszego regionu, ale Polska na tym tle wypada stosunkowo najlepiej. Szef NBP Sławomir Skrzypek tłumaczy, że obecny wzrost cen w... 42
        • Kruk w Vistuli 11 maj 2008, 22:00 Polski odpowiednik Louis Vuitton Moët Hennessy, największego na świecie producenta dóbr luksusowych, chce stworzyć Rafał Bauer, prezes firmy Vistula & Wólczanka SA. Pomóc w osiągnięciu tego celu ma fuzja ze spółką jubilerską Kruk... 42
        • Zmowa ryżowa 11 maj 2008, 22:00 Kartel ryżowy na wzór OPEC, czyli Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową, chce stworzyć Tajlandia. Kraje importujące to zboże obawiają się, że Tajlandia chce utrzymania jego obecnych, najwyższych w historii cen. Wzrost kwot... 42
        • Kłamstwo szpitalne 11 maj 2008, 22:00 Nawet jeśli jesteś teraz na zagranicznej wycieczce, sprawdź, czy jednak nie leżysz w polskim szpitalu 44
        • Składka na Tuska 11 maj 2008, 22:00 Nad Polską znów krąży widmo megadziury budżetowej 52
        • Niezatapialny dolar 11 maj 2008, 22:00 Amerykańska waluta odbuduje swoją pozycję 54
        • 2x2=4 - Jak zepsuć złotego 11 maj 2008, 22:00 Nasi posłowie są odważni. Długów się nie boją, zwłaszcza gdy nie muszą ich spłacać z własnej kieszeni 59
        • Know-how 11 maj 2008, 22:00   60
        • Piramidalne skamieliny 11 maj 2008, 22:00 Sfinks i piramida Cheopsa w Gizie zawierają setki tysięcy morskich skamieniałości – odkrył prof. Ioannis Liritzis z Aegean University. Większość z nich to numulity – kopalne otwornice. To kolejny dowód przemawiający za... 60
        • Buty Sarkozy’ego 11 maj 2008, 22:00 Nicolas Sarkozy i Carla Bruni mogą mieć kłopoty ze ścięgnem Achillesa. Noszą złe obuwie. Prezydent w butach na obcasie próbuje dorównać wzrostem swojej żonie. Z tego samego powodu Carla Bruni chodzi w płaskim obuwiu. Ortopedzi... 60
        • Głos płodności 11 maj 2008, 22:00 Dni płodne u kobiety można rozpoznać po jej głosie, który w tym czasie staje się bardziej uwodzicielski niż w pozostałych dniach cyklu miesięcznego. Uczeni z University of New York sugerują, że dzieje się tak za sprawą oddziaływania... 60
        • Suma wiedzy 11 maj 2008, 22:00 Podobno nic nie udaje się tak dobrze jak sukces. Na pewno sukcesem są trzy publikacje – przeglądy największych koncepcji, dzieł i historie ich autorów. To suma wiedzy najznakomitszych umysłów i krótka historia 150 idei oraz... 60
        • Małpy na Marsie 11 maj 2008, 22:00 Rosjanie przygotowują do podróży na Marsa… makaki. W ten sposób chcą sprawdzić, jak działa na żywy organizm panujące tam promieniowanie. Badacze sprawdzą także, jak małpy zareagują na długi pobyt w stanie nieważkości, w... 60
        • STRASZNA BIEDRONKA 11 maj 2008, 22:00 Zarłoczna biedronka azjatycka (Harmonia axyridis) jest juz w zachodniej Polsce. Potwierdza to Marek Przewozny z Zakładu Zoologii Systematycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ten owad ma nienasycony apetyt. Jeszcze dziesiec lat... 60
        • Anoreksja na pół etatu 11 maj 2008, 22:00 Po anoreksji i bulimii pojawiło się nowe zaburzenie łaknienia – gwałtowne objadanie się 62
        • Wirus stadionowy 11 maj 2008, 22:00 Kraje Unii Europejskiej znowu stały się inkubatorami groźnych chorób zakaźnych 68
        • Telefon roślinny 11 maj 2008, 22:00 Rośliny potrafią się ostrzegać przed niebezpieczeństwem 72
        • Nowa epoka lodowcowa? 11 maj 2008, 22:00 Czy po globalnym ociepleniu nastąpi wielkie ochłodzenie 74
        • Gry majowe 11 maj 2008, 22:00 Ciekawe, że współcześni obrońcy ideałów demokratycznych sprzed 82 lat koncentrują się zwykle na postpezetpeerowskiej lewicy 78
        • Hańba obojętnych 11 maj 2008, 22:00 Przed 1939 rokiem oraz w pierwszych latach wojny wolny świat odwrócił się do Żydów plecami 82
        • Górna półka - Trójca z Białego Domu 11 maj 2008, 22:00 Światowe przywództwo – tak Zbigniew Brzeziński nazwał przedmiot, z którego egzamin jako pierwsi zdawali trzej ostatni prezydenci Stanów Zjednoczonych. To oni są bohaterami najnowszej książki Brzezińskiego „Druga szansa".... 85
        • Bez granic 11 maj 2008, 22:00   86
        • Mozart po chińsku 11 maj 2008, 22:00 Muzyka Mozarta może się okazać pierwszym zwiastunem ocieplenia stosunków między Chinami a Watykanem. W ubiegłym tygodniu Chińska Orkiestra Symfoniczna pod batutą Yu Longa, wspólnie z chórem opery z Szanghaju, zagrała... 86
        • Cytat tygodnia 11 maj 2008, 22:00 „Każdy amerykański prezydent dąży wyłącznie do wojny" Michaił Gorbaczow, były przywódca ZSRR, w wywiadzie dla brytyjskiego dziennika „Daily Telegraph" 86
        • Kwiz 11 maj 2008, 22:00 Sprawdź swoją wiedzę o świecie1. Ile rządów powstało we Włoszech od zakończenia II wojny światowej a) 62b) 20c) 802. W którym kraju Unii Europejskiej pije się najwięcej alkoholu?a) Czechy b) Polskac) Luksemburg3. Który z krajów UE... 86
        • Mur berliński bis 11 maj 2008, 22:00 Władze Berlina, dla zainteresowanych historią miasta z czasów NRD, rozpoczęły kampanię popularyzowania wiedzy o murze berlińskim. W pięciu punktach w okolicach Bramy Brandenburskiej można wypożyczyć multimedialny przenośny przewodnik,... 86
        • Złota pułapka Moskwy 11 maj 2008, 22:00 Władze Rosji chcą się pokazać Europie w roli nowoczesnych inwestorów z kraju o ugruntowanej demokracji 88
        • Hegemoni Europy 11 maj 2008, 22:00 Prawdziwym kłopotem dla Unii Europejskiej nie jest polityka Polski, Czech czy Litwy, lecz Niemiec, Francji i Włoch 92
        • Swojaki polityki 11 maj 2008, 22:00 Zmniejszyły się podziały rasowe, rosną podziały podług stosunku do książek, gazet, upodobań kulinarnych 94
        • Kawior dla Angeli 11 maj 2008, 22:00 Atakowana przez Schrödera kanclerz Merkel realizuje jego kurs, tylko bardziej elegancko 98
        • Euromowa 11 maj 2008, 22:00 Brukselski żargon stał się odrębnym językiem unii 100
        • Dokąd zmierza Rosja 11 maj 2008, 22:00 Po rozpadzie ZSRR Rosja zmieniła się z państwa jednej partii w państwo jednego rurociągu 102
        • Pasaż 11 maj 2008, 22:00 106
        • Gadające samochody 11 maj 2008, 22:00 Bohater amerykańskiego serialu „Huff" uznał, że ma nawrót schizofrenii, bo słyszy, jak samochód mówi mu, dokąd ma jechać. Dzisiaj odwrotnie – nieufność budzą raczej auta małomówne. W 2007 r. w Europie sprzedano 18... 106
        • Niezbędnik komiwojażera 11 maj 2008, 22:00 Jakiego telefonu potrzebuje biznesmen? Takiego z baterią umożliwiającą nawet siedem godzin rozmów, pakietem MS Office i technologią HSDPA, by m.in. łatwo przesyłać i odbierać pliki. No i z nawigacją. Ten warunek spełnia Smartphone... 106
        • Asystent pasa ruchu 11 maj 2008, 22:00 Urządzenia firmy Navigon mają funkcję asystenta pasa ruchu. Dzięki niej kierowca dostaje podpowiedź, który pas ruchu najlepiej zająć. Navigon 8110 pozwala ponadto zobaczyć, jak dalej wygląda droga. Funkcja Reality View umożliwia... 106
        • Kino w korku 11 maj 2008, 22:00 Nokia 500 to urządzenie, które łączy funkcje nawigacyjną i komunikacyjną; przez system Bluetooth współpracuje z telefonem komórkowym. Nokia 500 prowadzi też do adresów zapisanych w pamięci i dzięki usłudze Traffic Message Channel... 106
        • Kieszonkowy nawigator 11 maj 2008, 22:00 TomTom One to najlepiej sprzedająca się seria przenośnych nawigatorów na świecie. Nowe modele wyposażono w system audio, dzięki któremu instrukcje głosowe słychać przy włączonym radiu, hałasie z zewnątrz czy gromadce... 106
        • Przewodnik rowerzysty 11 maj 2008, 22:00 Firma Asus wychodzi z założenia, że nawigacja potrzebna jest także rowerzystom. R300 nie różni się zanadto od akcesoriów do samochodu, ale można je przytwierdzić do kierownicy. Gadżet jest lekki (140 g), a specjalny pokrowiec chroni go... 106
        • Laser 11 maj 2008, 22:00 110
        • Wydarzenie tygodnia: Noc Muzeów 11 maj 2008, 22:00 11 lat temu pomysł wydawał się karkołomny: berlińskie muzea odwiedzane za dnia przez ziewające z nudów wycieczki szkolne miałyby się zapełnić w nocy? A jednak! Pierwsza Lange Nacht Der Museen okazała się rewolucją w konserwatywnym... 110
        • Kraków 11 maj 2008, 22:00 Noc w Krakowie otworzy parada zabytkowych samochodów – ruszą sprzed gmachu Muzeum Narodowego. W Muzeum Książąt Czartoryskich do podziwiania „Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci. Ulicami Krakowa będzie krążył Artystyczny... 110
        • Poznań 11 maj 2008, 22:00 Centrum Kultury ZamekPiękna dama upozowana na „Dziewczynę z perłą" Vermeera będzie czekać na tych, którzy odważą się ją namalować. Rekonstrukcja atelier malarskiego z XVII wieku oraz pokaz przygotowywania farb.Muzeum... 110
        • Łódź 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Sztuki Projekcja filmu „Angelus" Lecha Majewskiego oraz filmów Katarzyny Kozyry i Andrzeja Dudka Durera. Odważni będą mogli się zabawić w Witkacego i wziąć udział w autoseansie spirytystycznym. 110
        • Gdańsk 11 maj 2008, 22:00 Centralne Muzeum Morskie Można będzie się zapoznać z morskim ceremoniałem, posłuchać szant i opowieści flisackich, a także odbyć rejs statkiem po Motławie. Dla zwiedzających zostanie otwarty okręt-muzeum „Sołdek".CSW... 110
        • Warszawa 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Wojska PolskiegoMiłośnicy historii będą mogli wsiąść do ciężkiego sprzętu – czołgów i wozów pancernych z czasu II wojny, które na tę noc zostaną uruchomione.Muzeum Drukarstwa WarszawskiegoChętni będą mogli... 110
        • Wrocław 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Narodowe we WrocławiuOtwarcie muzealnego skarbca i prezentacja arcydzieł złotnictwa. Wśród rarytasów wiele bezcennych starodruków. Pokaz czerpania papieru przygotowany przez Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju. 110
        • Wszyscy jesteśmy aktorami 11 maj 2008, 22:00 10 najbardziej charakterystycznych ról w polskim obiegu medialnym 112
        • Lot Swobodnego Ducha 11 maj 2008, 22:00 LSD w ciągu jednej dekady na zawsze zmienił kulturę popularną 116
        • Listy do Polaków 11 maj 2008, 22:00 Książki, które mnie ukształtowały 118
        • Wencel gordyjski - Mania gigantomanii 11 maj 2008, 22:00 Aby osiągnąć wielkość, nie wystarczy sztucznie powiększyć sobie biust albo kupić megafurę 120
        • Ueorgan Ludu 11 maj 2008, 22:00 Seksafera - czy Ziobro krył Łyżwińskiego? * Chińczycy walczą o Wolny Śląsk 121
        • Krótko po Wolsku - Bóbr a sprawa polska 11 maj 2008, 22:00 Do wszystkich kłopotów w stosunkach polsko-rosyjskich dołączyły jeszcze bobry. Rozkopały mianowicie granice z obwodem kaliningradzkim, nielegalnie pobudowały tam tamy, kanały, żeremia, tak że służby graniczne mogą się poruszać... 121
        • Skibą w mur - Ucieczka od polityki 11 maj 2008, 22:00 Ludzie odkryli, że ciekawsze od zrobienia zadymy w Sejmie jest to, jak zrobić oczko wodne w ogrodzie 122

        ZKDP - Nakład kontrolowany