Dokąd zmierza Rosja

Dokąd zmierza Rosja

Po rozpadzie ZSRR Rosja zmieniła się z państwa jednej partii w państwo jednego rurociągu
Każdy nowy prezydent Rosji – Gorbaczow, Jelcyn, Putin – wprowadzał zmiany w stosunkach międzynarodowych tego kraju. Co zrobi prezydent Miedwiediew? Oto kilka tropów ujawniających, o czym na Kremlu się myśli i – co ważniejsze – czego się naprawdę chce.

Reżim w przebraniu
Tyle wiadomo: w ciągu dwóch dziesięcioleci od rozpadu Związku Sowieckiego Rosja zmieniła się z państwa jednej partii w państwo jednego rurociągu. To półautorytarny reżim w demokratycznym przebraniu. Jednocześnie na międzynarodowej scenie Rosja staje się coraz bardziej niezależna i nieprzewidywalna. Putin z powodzeniem wprowadził na urząd wybranego przez siebie następcę – Dmitrija Miedwiediewa. Ale władzy nie zamierza się wyzbywać.
Jest też wiele niewiadomych, co do kierunku, w jakim zmierza Rosja. To kraj, który oferuje obywatelom prawa konsumentów, ale nie daje swobód politycznych. Gwarantuje suwerenność państwa, lecz nie autonomię jednostki, gospodarkę rynkową, lecz nie demokrację. Rosja to wschodzące światowe mocarstwo, a zarazem słabe państwo ze skorumpowanymi i niesprawnymi instytucjami. Wydaje się, że system władzy w Rosji jest jednocześnie stabilny i niezwykle kruchy. Autorytarny, a zarazem popularny. Chociaż gospodarka rosyjska w ostatnich latach miała dobre wyniki, w większym niż w czasach ZSRR stopniu uzależniła się od wydobycia i eksportu surowców naturalnych. Polityka zagraniczna Rosji jest równie zagadkowa. Im bardziej kapitalistyczna i zachodnia staje się Rosja, tym bardziej antyzachodnia wydaje się jej polityka. Im większe wydają się sukcesy odnoszone przez Rosję w polityce zagranicznej, tym mniej wyraźnie rysują się jej cele.

Dekada upokorzenia
Sprzeczności widoczne w rozwoju Rosji po raz kolejny rozbudzają wyobraźnię analityków politycznych na świecie. Po prezydenturze Putina dla większości z nich jest niejasne, jaką rolę Rosja zamierza odgrywać na międzynarodowej scenie. Na przykład w ostatnich latach Moskwa wróciła na tę scenę z impetem, prąc do konfrontacji. Postanowiła, że nie będzie współpracować z Zachodem w udaremnianiu nuklearnego programu Iranu ani w określaniu ostatecznego statusu Kosowa. W 2007 r. Kreml jednostronnie zawiesił wykonywanie postanowień traktatu o ograniczeniu sił konwencjonalnych w Europie (CFE). Zablokował prace Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Gazprom zdecydowanie dąży do kontroli dostaw źródeł energii w całym regionie. Budżet wojskowy Rosji wzrósł sześciokrotnie od 2000 r. Rosyjskie samoloty patrolują Atlantyk. Sieć wywiadowcza Moskwy wdziera się do każdego zakątka Europy. To, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami Kremla, budzi zainteresowanie równie wielkie, jak w najgorętszych okresach zimnej wojny. Patrząc na Rosję, niektórzy widzą zranionego przeciwnika, szykującego się do następnej rundy. W ich przekonaniu nowa asertywność Moskwy to przesadna reakcja na upokorzenia lat 90. Ci realiści pospiesznie obciążają winą za obecny kierunek rosyjskiej polityki zagranicznej rozszerzenie NATO i triumfy Zachodu po rozpadzie ZSRR. Podczas tej „dekady upokorzenia" Rosja nauczyła się, że Zachód czuje respekt przed siłą i nie zważa na wspólne wartości. Z drugiej strony, liberałowie, którzy kształtowali politykę Zachodu wobec Rosji w latach 90., nie czują potrzeby składania samokrytyki. Ich zdaniem, polityka zagraniczna Putina jest jedynie nowym wcieleniem tradycyjnego rosyjskiego imperializmu. Skłonni są nawet przyznać, że Zachód utracił część możliwości wpływania na politykę Rosji, ale podtrzymują zdanie, że nadal może stawiać na rządy prawa, jeśli nie na pełną demokrację. W ich przeświadczeniu, zdobycze Rosji na arenie międzynarodowej są przejściowe, a cud Putina to miraż.

Polityka sfer wpływów
Łatwo byłoby zakładać, że Rosja po prostu bierze władzę dla samej władzy. Albo dojść do wniosku, iż wtedy, kiedy „nie ma byłych oficerów KGB", nie ma też czegoś takiego, jak byłe zapędy imperialne. Aby zrozumieć przyczyny postępowania Kremla, trzeba najpierw dostrzec, w jak wielkim stopniu jego ludzie są owładnięci przez niepewność i paranoję. Sposób myślenia w Rosji jest ściśle powiązany z nastrojami jej politycznych elit. Obecna strategia Moskwy nie jest tylko odzwierciedleniem nowej potęgi gospodarczej tego kraju. Jest wyrazem traumatycznych doświadczeń rozpadu Związku Sowieckiego i wszechobecnej kruchości obecnej władzy.
Rosyjska polityka zagraniczna jest wciąż więźniem poczucia zagrożenia, jakiego doznawali Rosjanie od lat 90. Wyjaśnia to preferencje Moskwy dla ładu międzynarodowego sprzed II wojny, opartego na nieograniczonej suwerenności i polityce sfer wpływów. Tłumaczy też sprzeciw Rosji wobec amerykańskiej hegemonii i jej niezgodę na postmodernistyczny porządek europejski propagowany przez UE. Unia ze swoim akcentowaniem praw człowieka jest zagrożeniem dla monopolu Kremla na władzę. Prowadzona przez Zachód polityka propagowania demokracji wskrzesza w Rosji koszmar polityki etnicznej i religijnej oraz obawy przed groźbą rozpadu terytorialnego Federacji Rosyjskiej. Rosja czuje się zagrożona inwazją pozarządowych organizacji finansowanych przez Zachód. Kreml odczuwa pokusę odtworzenia państwa policyjnego, by przeszkodzić zagranicznej ingerencji w politykę Rosji.

Przed upadkiem Zachodu
Polityka zagraniczna Putina, a przez to i Miedwiediewa, opiera się na dwóch zasadniczych założeniach oraz jednej kalkulacji strategicznej. W tych założeniach zakłada się, że USA stoją przed upadkiem. Przyjmuje się także, iż UE stwarza zagrożenie dla reżimu rosyjskiego przez sam fakt, że istnieje jako mocarstwo postmodernistyczne. Kalkulacja natomiast polega na tym, że następne dziesięciolecie przyniesie Rosji możliwość zdobycia pozycji mocarstwa w wyłaniającym się wielobiegunowym świecie, a rosyjski reżim zyska legitymację.
W przeciwieństwie do Chin, gdzie obecnie istnieje zgoda co do tego, że porządek świata nie załamie się w ciągu kilku dni, a stawianie na upadek USA jest założeniem ryzykownym, Rosja wykazuje niewzruszoną wiarę w koniec amerykańskiej hegemonii. W kryzysie amerykańskiego panowania nad światem rosyjskie elity są skłonne widzieć powtórkę z kryzysu, do którego doszło w ZSRR w latach 80. Moskwa spogląda na porażkę USA w Iraku i porównuje ją z własną klęską w Afganistanie. Konflikty Stanów Zjednoczonych z Unią Europejską natomiast uważa za dowód rozpadu nieformalnego imperium amerykańskiego. Kiedy Jacques Chirac otwarcie kwestionował sens przywództwa amerykańskiego w okresie poprzedzającym wojnę w Iraku, Rosjanie dostrzegali w tym echa wyzwania rzuconego ZSRR przez Lecha Wałęsę w Gdańsku. Polityka Moskwy, innymi słowy, opiera się na założeniu, że mocarstwa są mniej stabilne, niż można by sądzić, a ich pozycje mniej pewne, niż wynikałoby to z analizy sił.
Oczywiście, żadna z tych kalkulacji nie jest pocieszająca dla Stanów Zjednoczonych, które postrzegają się jako dominująca potęga polityczna, gospodarcza i militarna, ani dla UE, która źródło siły widzi w jedności i integracji. Rosja wyrasta na potęgę w czasie, gdy słabnie światowa hegemonia, a unia cierpi na poważny kryzys zaufania we własne siły. Rosyjski rewizjonizm zagraża samej istocie istniejącego porządku światowego. Paradoks polega na tym, że w obliczu nowego rewizjonizmu Rosji na Zachodzie rodzi się tęsknota za starym Związkiem Sowieckim. W momencie, gdy w rosyjskiej opinii publicznej tęsknota za znajomym wrogiem dramatycznie osłabła, odżywa ona w stolicach państw zachodnich. Pewien francuski dyplomata ujął to następująco: „Ze Związkiem Sowieckim było łatwiej niż z obecną Rosją. Niekiedy politycy ZSRR przysparzali kłopotów, ale wiadomo było, że stwarzają je po to, by osiągnąć jakiś cel. Rosja natomiast systematycznie blokuje Zachód w każdej kwestii najwyraźniej bez żadnego określonego celu". Innymi słowy – Rosja nie tylko jest mocarstwem rewizjonistycznym, lecz stwarza jeszcze większe zagrożenie: to drapieżnik na wolności. W istocie Rosja nie tyle jest drapieżnikiem, ile raczej pragnie za niego uchodzić.

Niepewność i zagrożenie
Tam gdzie Zachód doszukuje się agresji i tendencji mocarstwowych, jest niepewność i zagrożenie. Demonizowanie Rosji niczemu nie służy, choć nie należy się też nad nią użalać.
Za dziesięć lat Rosja nie będzie państwem upadłym. Nie będzie także dojrzałą demokracją. Nadal będzie prowadzić niezależną politykę zagraniczną – umacniającą wielkomocarstwowy status w wielobiegunowym świecie. Będzie niekiedy dążyć do konfrontacji. Rosja pozostanie bardziej zintegrowana ze światem niż kiedykolwiek była w historii, ale jak zawsze pozostanie podejrzliwa. Zasadniczo strategiczny dylemat Kremla sprowadza się do tego, jak pozostać zintegrowanym ze światem, a jednocześnie wykluczyć wpływy polityczne z zagranicy. Rosja jest wschodzącym mocarstwem globalnym, ale również upadającym państwem. Klucz do zrozumienia kategorii, w jakich na Kremlu myśli się o polityce zagranicznej, jest tak prosty i zarazem tak skomplikowany.
Okładka tygodnika WPROST: 20/2008
Więcej możesz przeczytać w 20/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 20/2008 (1325)

  • Na stronie - Objawienie Tuska 11 maj 2008, 22:00 Łatwiej się onanizować, niż tworzyć związki, w których uprawia się seks 3
  • Gosiewski zataił dochody 11 maj 2008, 22:00 PiS 6
  • Polka kręci we Włoszech 11 maj 2008, 22:00 Film 6
  • Skaner 11 maj 2008, 22:00 6
  • Marszałek Komorowski ogranicza własne przywileje 11 maj 2008, 22:00 Sejm 7
  • Aniołki Suskiego 11 maj 2008, 22:00 PiS 7
  • Dossier 11 maj 2008, 22:00 PO jest jak Titanic – jeszcze gra orkiestra, a już widać góry lodoweJacek Kurski w „Dzienniku" o rządach Platformy Obywatelskiej Specjaliści od wizerunku nie dopilnowali ułożenia rąk premiera. A mianowicie wystawał mu... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Mam sentyment do wujkowatych 11 maj 2008, 22:00 Rozmowa ze Stefanem Niesiołowskim, wicemarszałkiem Sejmu i profesorem biologii 8
  • Ludzie 11 maj 2008, 22:00 Mucha ambasadorem zwierząt Zwierzęta zyskały sobie w Sejmie nowego sojusznika. Posłanka PO Joanna Mucha, uważana za najpiękniejszą wśród parlamentarzystek, zaangażowała się w prace Koalicji dla Zwierząt – porozumienia... 9
  • Nielegalne reklamy 11 maj 2008, 22:00 Gwiazdorskie procesy 9
  • Który poseł dał przeciek? 11 maj 2008, 22:00 Śledztwo 10
  • Olbrychski szuka scenarzystów 11 maj 2008, 22:00 Historia 10
  • Znikający Joker z twarzą Ledgera 11 maj 2008, 22:00 Zabawki 10
  • Króliki pogrążą gangstera 11 maj 2008, 22:00 Gang mokotowski 10
  • Urzędniczy seksprzewodnik 11 maj 2008, 22:00 Turystyka 12
  • Gang żoliborski oskarżony 11 maj 2008, 22:00 Mafia 12
  • Libeskind w Warszawie 11 maj 2008, 22:00 Książka 12
  • Andrzej Krauze bez znieczulenia 11 maj 2008, 22:00 12
  • Poczta 11 maj 2008, 22:00 EkonomisieZ mądrości polskiej „szkoły ekonomii medialnej" od zawsze wynikał  zachwyt dla mechanizmu rynkowego z niewidzialną ręką rynku – hojną, umożliwiającą ominięcie raf prawnych. Dopiero później okazało się... 14
  • Playback 11 maj 2008, 22:00 Minister zdrowia Ewa Kopacz i premier Donald Tusk 14
  • Plus ujemny - Kołyska elektryczna 11 maj 2008, 22:00 Jak można wymagać od inteligentnych młodych ludzi, by czytali ze zrozumieniem tekst, którego zrozumieć nie sposób 15
  • Wprost przeciwnie - Wielka dezintegracj 11 maj 2008, 22:00 Nie tylko w Europie Wschodniej ludzie chcą się wyrwać spod panowania innych narodów 16
  • Z życia koalicji 11 maj 2008, 22:00 Dziś cała rubryka o PSL. Spoko, tak sobie tylko żartujemy.Przepracowanie tego gabinetu jest powszechnie znane. Co innego jednak o tym wiedzieć, a co innego słyszeć to z ust człowieka najbardziej kompetentnego, czyli członka rządu... 18
  • Z życia opozycji 11 maj 2008, 22:00 Niejaki Gadzinowski z SLD przy poparciu PiS został wiceprzewodniczącym rady programowej telewizji publicznej, tej, co to ma jednego klienta. Z tego wynikać może, że niebawem TVP będzie musiała obsługiwać drugiego klienta. Może być... 19
  • Sędziowie ponad prawem 11 maj 2008, 22:00 Funkcjonariusze wymiaru sprawiedliwości mianowali się kastą nowych Mojżeszów 20
  • Strażnicy systemu 11 maj 2008, 22:00 Rozmowa z Bogdanem Szlachtą, profesorem UJ, prawnikiem, filozofem, politologiem 26
  • Stare złe małżeństwo 11 maj 2008, 22:00 W SLD wiele się musiało zmienić, żeby wszystko zostało po staremu 28
  • Szkoła miernoty 11 maj 2008, 22:00 System oświaty, zamiast pobudzać dzieci do ambitnych zadań, ma dbać o ich dobre samopoczucie 32
  • Postać tygodnia - Radosław Sikorski 11 maj 2008, 22:00 Falstart męża stanu 34
  • Wprost z blogu 11 maj 2008, 22:00 W tej rubryce możecie przeczytać najciekawsze wpisy z blogów, które znalazły się w serwisie www.blogbox.com.plBlogbox to biblioteka blogów, gdzie gromadzone są najlepsze specjalistyczne blogi zebrane z całej sieci. MediaUcieczka w... 36
  • Trójka bez sternika 11 maj 2008, 22:00 38
  • Liberał komunista 11 maj 2008, 22:00 Jeśli wgląd w konta każdego przedsiębiorcy jest liberalizmem, to wołam: komuno, wróć! 38
  • Władza dwugłowa 11 maj 2008, 22:00 Niedługo Dmitrij Miedwiediew może rozpocząć walkę o realną władzę 38
  • Zły początek, złe zakończenie 11 maj 2008, 22:00 W sprawie Nangar Khel akt oskarżenia może w ogóle nie powstać 38
  • Ryba po polsku - Bitwa pod Hundefutter 11 maj 2008, 22:00 Niech będzie pochwalony ten, kogo chwalimy 40
  • Giełda 11 maj 2008, 22:00 42
  • Kościół kierowców 11 maj 2008, 22:00 „Boże, daj nam siłę, byśmy obniżyli te wysokie ceny" – modlili się na jednej ze stacji benzynowych w Waszyngtonie członkowie ruchu Prayer at the Pump (Modlitwa przy Dystrybutorze). Przywódca ruchu Rocky Twyman uznał, że... 42
  • Zakorkowane miliony 11 maj 2008, 22:00 Miliard euro rocznie traci Bułgaria z powodu ulicznych korków – wyliczyła rządowa Agencja Efektywności Energetycznej. Gdyby kierowcy pracowali, zamiast siedzieć w samochodach  w godzinach szczytu, wytworzyliby dodatkowy PKB o... 42
  • Dyskryminowani przez ulgę 11 maj 2008, 22:00 Rekompensatę dla osób, które nie mogą korzystać z pełnej ulgi podatkowej na dzieci, proponują posłowie lewicy. Chodzi o tych, którzy podatków nie płacą w ogóle (na przykład rolników) lub płacą mniej, niż wynosi ulga. –... 42
  • Globalny bochenek 11 maj 2008, 22:00 Największy wzrost cen w ostatnich miesiącach dotyczył żywności i energii. Najgorsza sytuacja jest w krajach naszego regionu, ale Polska na tym tle wypada stosunkowo najlepiej. Szef NBP Sławomir Skrzypek tłumaczy, że obecny wzrost cen w... 42
  • Kruk w Vistuli 11 maj 2008, 22:00 Polski odpowiednik Louis Vuitton Moët Hennessy, największego na świecie producenta dóbr luksusowych, chce stworzyć Rafał Bauer, prezes firmy Vistula & Wólczanka SA. Pomóc w osiągnięciu tego celu ma fuzja ze spółką jubilerską Kruk... 42
  • Zmowa ryżowa 11 maj 2008, 22:00 Kartel ryżowy na wzór OPEC, czyli Organizacji Krajów Eksportujących Ropę Naftową, chce stworzyć Tajlandia. Kraje importujące to zboże obawiają się, że Tajlandia chce utrzymania jego obecnych, najwyższych w historii cen. Wzrost kwot... 42
  • Kłamstwo szpitalne 11 maj 2008, 22:00 Nawet jeśli jesteś teraz na zagranicznej wycieczce, sprawdź, czy jednak nie leżysz w polskim szpitalu 44
  • Składka na Tuska 11 maj 2008, 22:00 Nad Polską znów krąży widmo megadziury budżetowej 52
  • Niezatapialny dolar 11 maj 2008, 22:00 Amerykańska waluta odbuduje swoją pozycję 54
  • 2x2=4 - Jak zepsuć złotego 11 maj 2008, 22:00 Nasi posłowie są odważni. Długów się nie boją, zwłaszcza gdy nie muszą ich spłacać z własnej kieszeni 59
  • Know-how 11 maj 2008, 22:00   60
  • Piramidalne skamieliny 11 maj 2008, 22:00 Sfinks i piramida Cheopsa w Gizie zawierają setki tysięcy morskich skamieniałości – odkrył prof. Ioannis Liritzis z Aegean University. Większość z nich to numulity – kopalne otwornice. To kolejny dowód przemawiający za... 60
  • Buty Sarkozy’ego 11 maj 2008, 22:00 Nicolas Sarkozy i Carla Bruni mogą mieć kłopoty ze ścięgnem Achillesa. Noszą złe obuwie. Prezydent w butach na obcasie próbuje dorównać wzrostem swojej żonie. Z tego samego powodu Carla Bruni chodzi w płaskim obuwiu. Ortopedzi... 60
  • Głos płodności 11 maj 2008, 22:00 Dni płodne u kobiety można rozpoznać po jej głosie, który w tym czasie staje się bardziej uwodzicielski niż w pozostałych dniach cyklu miesięcznego. Uczeni z University of New York sugerują, że dzieje się tak za sprawą oddziaływania... 60
  • Suma wiedzy 11 maj 2008, 22:00 Podobno nic nie udaje się tak dobrze jak sukces. Na pewno sukcesem są trzy publikacje – przeglądy największych koncepcji, dzieł i historie ich autorów. To suma wiedzy najznakomitszych umysłów i krótka historia 150 idei oraz... 60
  • Małpy na Marsie 11 maj 2008, 22:00 Rosjanie przygotowują do podróży na Marsa… makaki. W ten sposób chcą sprawdzić, jak działa na żywy organizm panujące tam promieniowanie. Badacze sprawdzą także, jak małpy zareagują na długi pobyt w stanie nieważkości, w... 60
  • STRASZNA BIEDRONKA 11 maj 2008, 22:00 Zarłoczna biedronka azjatycka (Harmonia axyridis) jest juz w zachodniej Polsce. Potwierdza to Marek Przewozny z Zakładu Zoologii Systematycznej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ten owad ma nienasycony apetyt. Jeszcze dziesiec lat... 60
  • Anoreksja na pół etatu 11 maj 2008, 22:00 Po anoreksji i bulimii pojawiło się nowe zaburzenie łaknienia – gwałtowne objadanie się 62
  • Wirus stadionowy 11 maj 2008, 22:00 Kraje Unii Europejskiej znowu stały się inkubatorami groźnych chorób zakaźnych 68
  • Telefon roślinny 11 maj 2008, 22:00 Rośliny potrafią się ostrzegać przed niebezpieczeństwem 72
  • Nowa epoka lodowcowa? 11 maj 2008, 22:00 Czy po globalnym ociepleniu nastąpi wielkie ochłodzenie 74
  • Gry majowe 11 maj 2008, 22:00 Ciekawe, że współcześni obrońcy ideałów demokratycznych sprzed 82 lat koncentrują się zwykle na postpezetpeerowskiej lewicy 78
  • Hańba obojętnych 11 maj 2008, 22:00 Przed 1939 rokiem oraz w pierwszych latach wojny wolny świat odwrócił się do Żydów plecami 82
  • Górna półka - Trójca z Białego Domu 11 maj 2008, 22:00 Światowe przywództwo – tak Zbigniew Brzeziński nazwał przedmiot, z którego egzamin jako pierwsi zdawali trzej ostatni prezydenci Stanów Zjednoczonych. To oni są bohaterami najnowszej książki Brzezińskiego „Druga szansa".... 85
  • Bez granic 11 maj 2008, 22:00   86
  • Mozart po chińsku 11 maj 2008, 22:00 Muzyka Mozarta może się okazać pierwszym zwiastunem ocieplenia stosunków między Chinami a Watykanem. W ubiegłym tygodniu Chińska Orkiestra Symfoniczna pod batutą Yu Longa, wspólnie z chórem opery z Szanghaju, zagrała... 86
  • Cytat tygodnia 11 maj 2008, 22:00 „Każdy amerykański prezydent dąży wyłącznie do wojny" Michaił Gorbaczow, były przywódca ZSRR, w wywiadzie dla brytyjskiego dziennika „Daily Telegraph" 86
  • Kwiz 11 maj 2008, 22:00 Sprawdź swoją wiedzę o świecie1. Ile rządów powstało we Włoszech od zakończenia II wojny światowej a) 62b) 20c) 802. W którym kraju Unii Europejskiej pije się najwięcej alkoholu?a) Czechy b) Polskac) Luksemburg3. Który z krajów UE... 86
  • Mur berliński bis 11 maj 2008, 22:00 Władze Berlina, dla zainteresowanych historią miasta z czasów NRD, rozpoczęły kampanię popularyzowania wiedzy o murze berlińskim. W pięciu punktach w okolicach Bramy Brandenburskiej można wypożyczyć multimedialny przenośny przewodnik,... 86
  • Złota pułapka Moskwy 11 maj 2008, 22:00 Władze Rosji chcą się pokazać Europie w roli nowoczesnych inwestorów z kraju o ugruntowanej demokracji 88
  • Hegemoni Europy 11 maj 2008, 22:00 Prawdziwym kłopotem dla Unii Europejskiej nie jest polityka Polski, Czech czy Litwy, lecz Niemiec, Francji i Włoch 92
  • Swojaki polityki 11 maj 2008, 22:00 Zmniejszyły się podziały rasowe, rosną podziały podług stosunku do książek, gazet, upodobań kulinarnych 94
  • Kawior dla Angeli 11 maj 2008, 22:00 Atakowana przez Schrödera kanclerz Merkel realizuje jego kurs, tylko bardziej elegancko 98
  • Euromowa 11 maj 2008, 22:00 Brukselski żargon stał się odrębnym językiem unii 100
  • Dokąd zmierza Rosja 11 maj 2008, 22:00 Po rozpadzie ZSRR Rosja zmieniła się z państwa jednej partii w państwo jednego rurociągu 102
  • Pasaż 11 maj 2008, 22:00 106
  • Gadające samochody 11 maj 2008, 22:00 Bohater amerykańskiego serialu „Huff" uznał, że ma nawrót schizofrenii, bo słyszy, jak samochód mówi mu, dokąd ma jechać. Dzisiaj odwrotnie – nieufność budzą raczej auta małomówne. W 2007 r. w Europie sprzedano 18... 106
  • Niezbędnik komiwojażera 11 maj 2008, 22:00 Jakiego telefonu potrzebuje biznesmen? Takiego z baterią umożliwiającą nawet siedem godzin rozmów, pakietem MS Office i technologią HSDPA, by m.in. łatwo przesyłać i odbierać pliki. No i z nawigacją. Ten warunek spełnia Smartphone... 106
  • Asystent pasa ruchu 11 maj 2008, 22:00 Urządzenia firmy Navigon mają funkcję asystenta pasa ruchu. Dzięki niej kierowca dostaje podpowiedź, który pas ruchu najlepiej zająć. Navigon 8110 pozwala ponadto zobaczyć, jak dalej wygląda droga. Funkcja Reality View umożliwia... 106
  • Kino w korku 11 maj 2008, 22:00 Nokia 500 to urządzenie, które łączy funkcje nawigacyjną i komunikacyjną; przez system Bluetooth współpracuje z telefonem komórkowym. Nokia 500 prowadzi też do adresów zapisanych w pamięci i dzięki usłudze Traffic Message Channel... 106
  • Kieszonkowy nawigator 11 maj 2008, 22:00 TomTom One to najlepiej sprzedająca się seria przenośnych nawigatorów na świecie. Nowe modele wyposażono w system audio, dzięki któremu instrukcje głosowe słychać przy włączonym radiu, hałasie z zewnątrz czy gromadce... 106
  • Przewodnik rowerzysty 11 maj 2008, 22:00 Firma Asus wychodzi z założenia, że nawigacja potrzebna jest także rowerzystom. R300 nie różni się zanadto od akcesoriów do samochodu, ale można je przytwierdzić do kierownicy. Gadżet jest lekki (140 g), a specjalny pokrowiec chroni go... 106
  • Laser 11 maj 2008, 22:00 110
  • Wydarzenie tygodnia: Noc Muzeów 11 maj 2008, 22:00 11 lat temu pomysł wydawał się karkołomny: berlińskie muzea odwiedzane za dnia przez ziewające z nudów wycieczki szkolne miałyby się zapełnić w nocy? A jednak! Pierwsza Lange Nacht Der Museen okazała się rewolucją w konserwatywnym... 110
  • Kraków 11 maj 2008, 22:00 Noc w Krakowie otworzy parada zabytkowych samochodów – ruszą sprzed gmachu Muzeum Narodowego. W Muzeum Książąt Czartoryskich do podziwiania „Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci. Ulicami Krakowa będzie krążył Artystyczny... 110
  • Poznań 11 maj 2008, 22:00 Centrum Kultury ZamekPiękna dama upozowana na „Dziewczynę z perłą" Vermeera będzie czekać na tych, którzy odważą się ją namalować. Rekonstrukcja atelier malarskiego z XVII wieku oraz pokaz przygotowywania farb.Muzeum... 110
  • Łódź 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Sztuki Projekcja filmu „Angelus" Lecha Majewskiego oraz filmów Katarzyny Kozyry i Andrzeja Dudka Durera. Odważni będą mogli się zabawić w Witkacego i wziąć udział w autoseansie spirytystycznym. 110
  • Gdańsk 11 maj 2008, 22:00 Centralne Muzeum Morskie Można będzie się zapoznać z morskim ceremoniałem, posłuchać szant i opowieści flisackich, a także odbyć rejs statkiem po Motławie. Dla zwiedzających zostanie otwarty okręt-muzeum „Sołdek".CSW... 110
  • Warszawa 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Wojska PolskiegoMiłośnicy historii będą mogli wsiąść do ciężkiego sprzętu – czołgów i wozów pancernych z czasu II wojny, które na tę noc zostaną uruchomione.Muzeum Drukarstwa WarszawskiegoChętni będą mogli... 110
  • Wrocław 11 maj 2008, 22:00 Muzeum Narodowe we WrocławiuOtwarcie muzealnego skarbca i prezentacja arcydzieł złotnictwa. Wśród rarytasów wiele bezcennych starodruków. Pokaz czerpania papieru przygotowany przez Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju. 110
  • Wszyscy jesteśmy aktorami 11 maj 2008, 22:00 10 najbardziej charakterystycznych ról w polskim obiegu medialnym 112
  • Lot Swobodnego Ducha 11 maj 2008, 22:00 LSD w ciągu jednej dekady na zawsze zmienił kulturę popularną 116
  • Listy do Polaków 11 maj 2008, 22:00 Książki, które mnie ukształtowały 118
  • Wencel gordyjski - Mania gigantomanii 11 maj 2008, 22:00 Aby osiągnąć wielkość, nie wystarczy sztucznie powiększyć sobie biust albo kupić megafurę 120
  • Ueorgan Ludu 11 maj 2008, 22:00 Seksafera - czy Ziobro krył Łyżwińskiego? * Chińczycy walczą o Wolny Śląsk 121
  • Krótko po Wolsku - Bóbr a sprawa polska 11 maj 2008, 22:00 Do wszystkich kłopotów w stosunkach polsko-rosyjskich dołączyły jeszcze bobry. Rozkopały mianowicie granice z obwodem kaliningradzkim, nielegalnie pobudowały tam tamy, kanały, żeremia, tak że służby graniczne mogą się poruszać... 121
  • Skibą w mur - Ucieczka od polityki 11 maj 2008, 22:00 Ludzie odkryli, że ciekawsze od zrobienia zadymy w Sejmie jest to, jak zrobić oczko wodne w ogrodzie 122

ZKDP - Nakład kontrolowany