Fatalne zauroczenie

Fatalne zauroczenie

Dlaczego Niemcy tak kochają Rosjan
Gdy rosyjskie wojska interweniowały w Gruzji, gwałcąc prawo międzynarodowe, rozległy się głosy, że Polska nie powinna zbyt ostro potępiać Rosji. Bo znowu zostaniemy oskarżeni o rusofobię. Rzeczywiście, bardzo łatwo jest zostać uznanym w Europie za rusofoba. Kiedyś nie wypadało krytykować Stalina, Chruszczowa ani Breżniewa, potem trzeba było wpadać w zachwyt nad Gorbaczowem. Jeszcze do niedawna nie wolno było wątpić w zasługi Putina dla rozwoju rosyjskiej demokracji i pokoju na świecie. W świetle faktów historycznych należy się raczej zastanowić, skąd się bierze zadziwiająca słabość do Rosji, niesłychana dla niej pobłażliwość.
Miłość bezwarunkowa
Prosta odpowiedź brzmi: Rosja jest potężnym państwem. Choć dominująca dziś ideologia głosi, że już nie liczy się siła militarna, geopolityka, a kapitał nie ma narodowości, to wszystko może odnosić się co najwyżej do takiego słabego kraju jak Polska, która powinna – jak przekonuje nas chór wewnętrznych i zewnętrznych doradców – skorzystać z każdej okazji, by siedzieć cicho, ale do Rosji (a także Chin, USA czy wszystkich innych państw aspirujących do statusu potęg globalnych lub regionalnych) się nie stosuje.
Obawa przed Rosją nie wyjaśnia wszakże fascynacji, sympatii czy wręcz miłości, jaką żywi do tego kraju wielu ludzi w Europie Zachodniej. Do tej pory wydziały slawistyczne i politologiczne pełne są uczonych, których stosunek do Rosji i jej kultury jest bałwochwalczy. Niektórzy z nich unikają nawet wyjazdów do tego kraju, by nie popsuć sobie jego idealnego, wyimaginowanego wizerunku. Również w mediach i w polityce nie brak jego zagorzałych wielbicieli. Ileż razy słyszałem, „byśmy dali Rosji szansę", że Rosja czuje się zagrożona, izolowana i że musimy uwzględniać jej życzenia albo – w gorszych czasach – „że Rosja już odbija się od dna”. Specjalistom od praw człowieka dzielnie stawiają czoło specjaliści od praw Rosji.

Niemiec, Rosjanin – dwa bratanki
Rusofilia występuje w całej Europie, szczególnie trudno jest jednak zrozumieć, jak mogła opanować Niemcy. Armia Czerwona mordowała, gwałciła, a następnie okupowała przez dziesięciolecia wschodnie Niemcy, jeńcy niemieccy marli w obozach syberyjskich jak muchy, a i do zbrodni „wypędzenia" Rosjanie nieco się przyczynili. Oczywiście, można to było uznać za sprawiedliwą karę, nad którą trzeba przejść do porządku. Dlaczego jednak nie stosuje się do niektórych innych napadniętych przez Niemcy, okupowanych i masowo mordowanych narodów?
W swej ostatniej książce o generale von Hammersteinie, który nie został zwolennikiem Hitlera, niemiecki pisarz i poeta Hans-Magnus Enzensberger pisze wprawdzie o „rosyjskiej huśtawce", o zmiennych kolejach losu w stosunkach rosyjsko-niemieckich, ale więcej było w historii obu narodów harmonijnej współpracy niż konfliktów, a wybuchy nienawiści przerywały długie okresy przyjaźni czy wręcz miłości. Znaczną część elity carskiego imperium stanowili Niemcy, rządząca dynastia wywodziła się nie tylko z Romanowów, ale i z linii książąt Holstein-Gottorp. Caryce Katarzyna I i Katarzyna II były czystej krwi Niemkami, carowie najchętniej żenili się z niemieckimi księżniczkami. Współpraca wojskowa i polityczna zaczęła się przy rozbiorach Polski, a została umocniona w czasie wojen napoleońskich. Pokój zawarty w Taurogach przez pozostającego na służbie rosyjskiej generała Hansa Karla von Diebitscha, który potem pod nazwiskiem Dybicz tłumił powstanie listopadowe, i pruskiego generała hrabiego Yorcka von Wartenburga przetrwał prawie 80 lat. Pierwszy konflikt zbrojny między oboma państwami wybuchł dopiero w 1914 r. Od 1915 r. Niemcy finansowali bolszewików i umożliwili podróż Lenina do Petersburga. Niemcy były pierwszym krajem na świecie, który uznał Rosję sowiecką. Republika Weimarska współpracowała z Rosją w podważaniu powojennego porządku, a pakt Ribbentrop-Mołotow umożliwił III Rzeszy rozprawienie się z Polską.
Niestety, wszystko popsuł potem Adolf Hitler, nakazując w 1941 r. atak na Rosję. Elity niemieckie (na przykład wyżsi urzędnicy z Auswärtiges Amt) nie chciały tej wojny. Była to – jak niedawno przypomniał w wywiadzie dla „Rzeczpospolitej" znakomity brytyjski historyk Ian Kershaw – osobista decyzja Hitlera. Leo Sievers, autor popularnonaukowej książki o stosunkach rosyjsko-niemieckich, nie kryje oburzenia: „Podczas gdy Związek Radziecki w pełni dotrzymywał wszystkich zobowiązań, które na siebie przyjął, Hitler napadł na swego sojusznika 22 czerwca 1941 r., niespełna dwa lata po zawarcia układu. Logika tego działania – niezależnie od ocen moralnych – była niepojęta. Jeśli Hitler uznawał ten układ za niepewny, to nie powinien się opierać na nim, rozpoczynając wojnę, jeśli zaś wierzył w jego jakość, to zerwanie go było szaleństwem. I znowu Niemcy walczyli przeciw Rosjanom. Znowu miasta zamieniły się w ruiny, paliły się stodoły i stajnie, niszczono żyto, cierpieli ludzie, głodowali, tracili swoje życie, zdrowie, majątek i strony ojczyste” (Leo Sievers, „Deutsche und Russen. Tausend Jahre gemeinsame Geschichte” [Niemcy i Rosjanie. Tysiąc lat wspólnej historii], Hamburg 1980). Z książki tej płynie wyraźny morał: nigdy więcej wojny rosyjsko-niemieckiej.

Zaborcze polskie imperium
Jakże inaczej było z Polską – państwem wyjątkowo agresywnym. Zdaniem Sieversa, odrodzona Polska, kierując się „po części średniowiecznie feudalnymi, a po części pansłowiańskimi wyobrażeniami", ujarzmiała takie ludy, jak Mazurzy, Kaszubi, Serbołużyczanie, Ukraińcy, Białorusini, Litwini. „Polscy nacjonaliści nie rozumieli, tak jak potem niemieccy narodowi socjaliści, że było wiele milionów Słowian niemieckiej narodowości, nie licząc wszystkich tych, w których mieszała się krew różnych przodków. Ekspansja Polski kierowała się nie tylko przeciwko Niemcom, lecz także przeciwko Litwinom, Ukraińcom i Rosjanom. W czasie  zupełnego  pokoju napadli Litwę i zajęli jej prastarą stolicę Wilno. Przeciwko Rosji sowieckiej prowadzili regularną wojnę. Powstanie ukraińskie stłumili krwawo. I stale byli pewni wsparcia przez mocarstwa zachodnie – przede wszystkim przez Francję – i z niczym nie musieli się liczyć, nawet z lękiem ludzi przed kolejną wojną” – napisał Sievers.
Od pierwszego wydania tej książki upłynęło sporo lat, ale postawy wobec Rosji i Polski okazały się trwałe. Ujawniło się to w oburzeniu, jakie wywołała nieśmiała propozycja Tuska, o którego kaszubskim pochodzeniu często się wspomina, by Niemcy raz jeszcze przemyślały projekt budowy gazociągu bałtyckiego. Kryzys gruziński był wprawdzie szokiem, ale dość krótkotrwałym. Jeden z internautów, czytelnik dziennika „Tagesspiegel", zauważył, że „przez całe dziesięciolecia Rosja była dla Niemiec dotrzymującym umów, wypróbowanym partnerem gospodarczym. Utrzymanie tego stanu rzeczy jest w interesie Niemiec. Nie powinniśmy ulegać polskim próbom skłócenia nas”. Inny zaś pisał: „Przede wszystkim »mający poczucie odpowiedzialności polityk w Europie« nie instaluje nowego amerykańskiego systemu broni na terytorium swojego kraju. Po prostu nie mogę już słuchać histerycznych tyrad nienawiści z Warszawy. Dlaczego tym ludziom ciągle stwarza się platformę do rozlewania ich trucizny? Dlaczego gazociąg przez Bałtyk ma nas uczynić bardziej zależnymi od Rosji, niż gdyby prowadził przez Polskę? Każda stacja pośrednia, szczególnie Polska, tym bardziej narażałaby nas na szantaż”.

Dobry Niemiec martwi się o Rosję
Czytelnik „Frankfurter Allgemeine Zeitung" dr Hans-Jürgen Froböse z Bad Honnef oburzał się na krytykę Gerharda Schrödera: „Państwa gazeta powinna być wdzięczna Schröderowi za jego wsparcie dla budowy gazociągu z Rosji do Europy Zachodniej, dzięki czemu także redaktorzy »FAZ« nie będą musieli pracować »w zimnie«”. A profesor Carl H. Tretner z Berlina zauważał z troską: „Gdy Niemcy dostały zgodę aliantów na ponowne zjednoczenie, dużym zaskoczeniem było to, że Związek Radziecki zgodził się na członkostwo Niemiec w NATO. Ale to nie wystarczyło zachodnim politykom. W ten sposób Polska i kraje bałtyckie i jeszcze inni także stali się członkami. Następnie dzięki przyjęciu Ukrainy i Gruzji NATO miałoby jeszcze bardziej przesunąć się na wschód i w obszar Azji Centralnej, choć rosyjska ludność postrzega NATO jako zagrożenie (…). Jakie mocarstwo toleruje u swoich granic sojusz militarny, do którego nie należy? (…) Stacjonowanie amerykańskich rakiet w Polsce sprawi, że powstanie wybuchowe ognisko ryzyka. Należy się liczyć z militarną reakcją Rosji, która pozostawi w tyle konflikt gruziński. (…) Ta niebezpieczna sytuacja powstała, gdyż nie brano pod uwagę interesów Rosji i nie uczyniono dostatecznych wysiłków, by włączyć Rosję do dialogu europejskiego”. Jeśli chodzi o gazociąg, to prof. Tretner jest tego samego zdania co dr Froböse. Przytaczam te wypowiedzi, gdyż dobrze oddają nastawienie i poglądy wielu Niemców. O tym, że podzielają je niektórzy wpływowi niemieccy politycy, można się przekonać, wsłuchując się w słowa ministra spraw zagranicznych i kandydata SPD na kanclerza Franka-Waltera Steinmeiera. Egon Bahr, weteran SPD i kiedyś architekt polityki wschodniej RFN, który mniej musi zważać na słowa, stwierdził, że wojna w Gruzji rozpoczęła się z inspiracji Amerykanów podburzających Gruzinów.
Politolog i publicysta, a także dawny maoista Gerd Koenen, analizując w swojej książce niemiecki „kompleks Rosji", pokazuje, jakie tęsknoty, marzenia i obawy wiązali Niemcy z Rosją w XX wie-ku – zarówno lewica, jak i prawica. Sojusz z Rosją – lub w wersji hardcorowej jej podbój – były jednym z najważniejszych motywów niemieckich snów o potędze. Twierdzi on, że „rosyjski kompleks” Niemców już nie istnieje, że zastąpiła go normalna, codzienna, trzeźwa polityka. Oby miał rację.
Okładka tygodnika WPROST: 41/2008
Więcej możesz przeczytać w 41/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2008 (1346)

  • Na stronie - Klątwa Nostradamusa 5 paź 2008, 22:00 Minister Aleksander Grad mógł być bohaterem, a jest zerem 3
  • Trzecia kadencja Kwaśniewskiego? 5 paź 2008, 22:00 Polityka 8
  • Skaner 5 paź 2008, 22:00 8
  • Spokojny jak Polak 5 paź 2008, 22:00 Polacy nie obawiają się, że kryzys finansowy będzie miał wpływ na kadencję naszych banków. 85 proc. osób trzymających oszczędności w bankach nawet nie rozważa wycofania pieniędzy. (DO) 8
  • Goło i wesoło 5 paź 2008, 22:00 Wall Street 9
  • Salon pesymistów 5 paź 2008, 22:00 Motoryzacja 9
  • Dossier 5 paź 2008, 22:00 "Czy Mroczek, Cichopek i cała ta serialowa hałastra widzą, co ten facet robi ze swoją rolą?"Jan Nowicki w "Przeglądzie" o aktorstwie Janusza Gajosa "Lubię sobie pogadać w telewizji"Aleksandra Kwaśniewska dla... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Moda na sukces 5 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Barbarą Kudrycką, minister nauki i szkolnictwa wyższego, na studiach pracującą jako modelka 10
  • Ludzie 5 paź 2008, 22:00 Country Costner Kevin Costner zrealizuje swoje marzenie i nagra płytę. Aktor, założyciel zespołu Modern West, już w listopadzie zaprezentuje swoją twórczość. Zespół Costnera gra muzykę country i rock. Sześć z dwunastu piosenek na... 11
  • Piesek do torebki 5 paź 2008, 22:00 Obyczaje 11
  • Młode tygrysy w Krakowie 5 paź 2008, 22:00 Wojna w Gruzji i nowa polityka Europy wobec Rosji – to tematy, które zdominowały pierwszą zorganizowaną w Polsce konferencję Organizacji Prezesów (Young Presidents’ Organization and World Presidents’ Organization –... 12
  • Zapytaj wprost - Z Kurskim najlepiej jest na imprezie 5 paź 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika "Wprost" odpowiada Antoni Mężydło. 14
  • Poczta 5 paź 2008, 22:00 Droga przez mękęAutor notki „Droga przez mękę" (Giełda, nr 38) napisał, powołując się na Bank Światowy, że założenie firmy w Polsce trwa ponadtrzydziestokrotnie dłużej niż w Nowej Zelandii, czyli mniej więcej tyle, ile... 16
  • Playback 5 paź 2008, 22:00 Wicepremier Grzegorz Schetyna i minister sportu Mirosław Drzewiecki 16
  • Wprost przeciwnie - Lekarzu, lecz się sam! 5 paź 2008, 22:00 Jako psychiatra Bogdan Klich mógłby pomóc wielu ludziom, a nawet samemu sobie 18
  • Z życia koalicji 5 paź 2008, 22:00 Bufetowa oznajmiła, że w Warszawie nie ma korków. Dawno temu zastanawialiśmy się, na czym jedzie Gabriel Janowski, ale to musiał być jakiś szajs w porównaniu z tym, co teraz przyjmuje HGW. Podobno największy odlot pani prezydent polegał... 20
  • Z życia opozycji 5 paź 2008, 22:00 W poprzednim odcinku: zły Dorn chce płacić mniejsze alimenty. Rozżalony Kaczor krzyczy, że to się nie godzi, że on mu na to nie pozwoli, szlocha. Isaura ucieka z domu, a Leoncio popada w alkoholizm. Streszczenie odcinka bieżącego: pojawia... 21
  • Przychodzi Drzewiecki do Listkiewicza 5 paź 2008, 22:00 Czy polski rząd chce się wycofać z organizacji Euro 2012? 22
  • Korek Polska 5 paź 2008, 22:00 Warszawa nie jest totalnie zakorkowana. Przyjechali koledzy z Gdańska i z Krakowa i mówią, że w stolicy jest bardzo fajnie". Te słowa prezydent stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz warszawiacy uznali za przejaw humoru rodem z Monty Pythona.... 30
  • Szkolna łapanka 5 paź 2008, 22:00 Skończył się pobór do wojska, zaczął się pobór do szkół 36
  • 20 lat za późno 5 paź 2008, 22:00 Zwycięzcy bardziej niż komunistów bali się własnego narodu, żeby nie popadł w nadmierny entuzjazm i nie popsuł im gry 38
  • Życie za życie 5 paź 2008, 22:00 Prezydent i minister obrony powinni mieć prawo do podjęcia decyzji drastycznych i dramatycznych nawet kosztem życia 39
  • Postać tygodnia - Neelie Kroes 5 paź 2008, 22:00 Żelazny Kopciuszek 40
  • Wprost z blogu 5 paź 2008, 22:00 PolitykaCzy zechcą walczyć bronią nienawiściKrzysztof K. Karnkowski www.budyn78.salon24.plKiedy Kaczyński będzie rozgrywał konflikt z Dornem, przeciętny prawicowy wyborca da się uwieść wizji kastrowanych pedofilów i pozbawianych... 41
  • Trójka bez sternika 5 paź 2008, 22:00 42
  • Bez cudów 5 paź 2008, 22:00 Nadal będziemy dopłacać do emerytur - 75 mld zł, i do KRUS - 15 mld złPrzedsiębiorcy pytają o cud gospodarczy. Mają prawo, głosowali na platformę. Ale cudu nie ma! Biurokracja jest taka, jaka była, podobnie jak kontrole i koncesje.... 42
  • Wojciech Wallenrod 5 paź 2008, 22:00 Jaruzelski uchronił nie Polskę, lecz Sowietów Dwustustronicowego oświadczenia Wojciecha Jaruzelskiego, który próbuje uzasadnić w sądzie, że jest niewinny, w zasadzie nie trzeba szukać. Każdy, kto czytał publicystykę historyczną Adama... 42
  • Przed burzą 5 paź 2008, 22:00 Co będzie, gdy europejskie banki zakręcą kurek z pożyczkami dla polskich banków? Wbrew opiniom dyżurnych autorytetów, że globalny kryzys obejdzie się z nami łagodnie, sytuacja polskiego rynku kapitałowego i finansowego staje się coraz... 42
  • Ryba po polsku - Lepsze zło generała 5 paź 2008, 22:00 Może obecny rząd ustanowiłby 13 grudnia Dniem Wdzięczności Narodowej? 44
  • Giełda 5 paź 2008, 22:00   46
  • Chiński wjazd przez Polskę 5 paź 2008, 22:00 Jest już pewne, że za 1,5 mld USD Chińczycy wybudują pod Opolem swoją pierwszą europejską fabrykę aut. Inwestorem jest Jiangling Motors Group Company, producent m.in. terenowego landwinda, łudząco podobnego do opla frontery. JMC chce... 46
  • Leniwa Ukraina 5 paź 2008, 22:00 Uczestnicy forum eksporterów i inwestorów ExEast w Zamościu debatowali o szansach biznesowych m.in. w Kazachstanie, na Białorusi czy Ukrainie. Na klimat inwestycyjny w tym ostatnim kraju narzekało wielu polskich przedsiębiorców. Oprócz... 46
  • Wojna o gospodarkę 5 paź 2008, 22:00 „Gazeta Prawna" zmienia szatę i zamierza uszczknąć czytelników nie tylko „Pulsowi Biznesu", ale i „Rzeczpospolitej". Zaczęła się ukazywać w dwóch kolorach. Żółte strony nadal są poświęcone podatkom,... 46
  • Twarde lądowanie 5 paź 2008, 22:00  Dlaczego Polacy wracają z emigracji zarobkowej w Wielkiej Brytanii i Irlandii? Skłaniają ich do tego nie tylko słabość funta wobec złotego, ale także pogarszające się warunki pracy na Wyspach, które pogrążają się w recesji.... 46
  • Liga czekoladowa 5 paź 2008, 22:00 Przemysł czekoladowy Szwajcarii wyeksportował w 2007 r. produkty warte 1,7 mld zł. Wedłu zrzeszenia producentów czekolady, najwięcej czekolady zjadają Szwajcarzy - każdy średnio 12,3 kg w ciągu roku. Wyniki mogą być przeszacowane, bo w... 46
  • Amerykański wózek 5 paź 2008, 22:00 Czy Stany Zjednoczone mogą zbankrutować? 48
  • Banki na odwyku 5 paź 2008, 22:00 Amerykański rząd może zarobić na wsparciu prywatnych banków 52
  • Krach interwencjonizmu 5 paź 2008, 22:00 Nie ma kryzysu kapitalizmu, jest problem państwowych manipulacji popytem 56
  • Socjalizm hipoteczny 5 paź 2008, 22:00 Rzekomy krach kapitalizmu zaczął się w agencji hipotecznej stworzonej przez rząd i przez niego ochranianej 58
  • Polisa na kłopoty 5 paź 2008, 22:00 Jest kłamstwem, że w czasie kryzysu Polacy nie mogą oszczędzać 59
  • Steve orkiestra 5 paź 2008, 22:00 Czy Apple może istnieć bez Jobsa? 60
  • Know - How 5 paź 2008, 22:00   64
  • Basenowa astma 5 paź 2008, 22:00 Pływanie w basenie z chlorowaną wodą zwiększa ryzyko wystąpienia astmy u dzieci – dowiedli belgijscy naukowcy. Dzieci często połykają basenową wodę i wchłaniają opary zawierające związki chemiczne, które atakują barierę... 64
  • Uwodzenie w Internecie 5 paź 2008, 22:00 Jak pedofil uwodzi dziecko przez Internet? Najpierw próbuje się zaprzyjaźnić z ofiarą. Dziecko stopniowo traci poczucie, że rozmawia z nieznajomym dorosłym. Następnym etapem jest stworzenie takich relacji z dzieckiem, by nabrało ono... 64
  • Opryszczka sumo 5 paź 2008, 22:00 Zwykła opryszczka jest niczym w porównaniu z opryszczką gladiatorów, której mogą się nabawić sportowcy. Szczególnie ci uprawiający dyscypliny wymagające bliskiego kontaktu z przeciwnikiem, na przykład zapasy. Skutki obecności wirusa... 64
  • Pramatka gęsi 5 paź 2008, 22:00 Kuzynka dzisiejszej gęsi – gigantyczne ptaszysko wielkości małego samolotu – żyła 50 mln lat temu na Wyspach Brytyjskich. Rozpiętość skrzydeł Dasornis emuinus sięgała 5 m, ptak miał wielki dziób najeżony ostrymi zębami.... 64
  • Krystian Europejski 5 paź 2008, 22:00 W czwartym odcinku serii dodatków o funduszach europejskich poznajemy bliżej Krystiana – 19-letniego ucznia liceum ogólnokształcącego, wybierającego się na studia. 67
  • Możliwości rozwoju 5 paź 2008, 22:00 Trzy czwarte środków przeznaczonych na projekt zaopatrzenia szkół w pracownie komputerowe pokrywają dofinansowania z Unii Europejskiej 68
  • Równe szanse 5 paź 2008, 22:00 Do końca 2007 roku działanie skierowane na tworzenie nowych perspektyw dla młodzieży objęło 41,3 tys. beneficjentów ostatecznych, czyli uczniów 70
  • Praktyczna edukacja 5 paź 2008, 22:00 W ramach projektu „Regionalna infrastruktura edukacyjna” mającego na celu wzmocnienie roli szkół wyższych 75 proc. wydatków pokryte zostało z funduszy europejskich 72
  • Z ziemi polskiej do Nobla 5 paź 2008, 22:00 Ponad jedna piąta wszystkich laureatów Nagrody Nobla jest pochodzenia żydowskiego, z tego co drugi wywodzi się z Polski 76
  • Wyrok w mózgu 5 paź 2008, 22:00 Po badaniach DNA do sądów wkrótce wkroczą skanery mózgu 82
  • Człowiek małpolud 5 paź 2008, 22:00 Neandertalczycy nie byli głupsi od pierwszych europejskich Homo sapiens 86
  • Gęgacze i cisi 5 paź 2008, 22:00 Kto fałszuje historię Wolnych Związków Zawodowych 92
  • Bez granic 5 paź 2008, 22:00 96
  • Obama bis 5 paź 2008, 22:00 Nazwisko Baracka Obamy jest najlepszą gwarancją sukcesu w wyborach. Do takiego wniosku doszło sześciu lokalnych polityków w Brazylii startujących w wyborach samorządowych. Kandydaci na samorządowców tuż przed rejestracją list wyborczych... 96
  • Zdrowe gole 5 paź 2008, 22:00 Komisja Europejska w niecodzienny sposób zabrała się do walki z otyłością wśród dzieci. Wspólnie z Europejską Unią Piłkarską (UEFA) wydała książkę kucharską „Jedz, by strzelić gola", promującą zdrowe żywienie... 96
  • Cytat tygodnia 5 paź 2008, 22:00 „Nie wiedziałam, że jesteś katolikiem" Nancy Pelosi, przewodnicząca amerykańskiej Izby Reprezentantów, do sekretarza skarbu Henry’ego Paulsona, który na kolanach prosił ją o przyspieszenie prac mających na celu... 96
  • Odwrót spod latarni 5 paź 2008, 22:00 Władze holenderskiego Eindhoven znalazły oryginalny sposób na ograniczenie liczby cór Koryntu w mieście. Urzędnicy miejskiego ratusza będą przyznawać bony na zakupy w butikach i sklepach meblowych dla tych prostytutek, które zgodzą się... 96
  • Książka - Hillary bez tajemnic 5 paź 2008, 22:00 Carl Bernstein – współautor artykułu o aferze Watergate, który doprowadził do dymisji prezydenta Nixona – zabrał sie tym razem do byłej pierwszej damy Stanów Zjednoczonych. W swojej ksiazce przedstawia proces kształtowania sie... 96
  • Pokorny buntownik 5 paź 2008, 22:00 Polacy w unii często na początku wymachują szabelką, a w końcu biorą, co im dają 98
  • Fiński wojownik 5 paź 2008, 22:00 Alexander Stubb mierzy w najwyższe stanowiska w Europie 102
  • Robot negocjator 5 paź 2008, 22:00 Tajemniczy Gerhard mówi płynnie po arabsku, uczy się hebrajskiego, a do poduszki czytuje niemieckie przekłady Biblii i Koranu 104
  • Czerwony Napoleon 5 paź 2008, 22:00 Jeszcze nigdy od zburzenia muru berlińskiego dogmatyczna lewica w RFN nie była tak silna jak obecnie 106
  • Fatalne zauroczenie 5 paź 2008, 22:00 Dlaczego Niemcy tak kochają Rosjan 108
  • Porwanie Europy - Polski lodołamacz 5 paź 2008, 22:00 Moskwa uznała swoją dotychczasową taktykę izolowania Polski w unii za nieskuteczną 111
  • Pasaż 5 paź 2008, 22:00 112
  • Czekoladowe co nieco 5 paź 2008, 22:00 Co łączy Hollywood i czekoladę? Teoretycznie nic, bo celebrities obsesyjnie dbają o linię. A jednak. Johnny Depp zagrał aż w dwóch filmach o niej – w „Czekoladzie" i „Charliem i fabryce czekolady". Czekolada... 112
  • (Nie)winna przyjemność 5 paź 2008, 22:00 Australijczycy wykorzystują wina do podboju rynku czekolady. Cocoa Farm jest pierwszą australijską farmą, na której rosną kakaowce. Ich owoce posłużyły do produkcji czekolad nasączonych winami – Peppery Shiraz, Spicy Pinot Noir i... 112
  • Czekoladowy makaron 5 paź 2008, 22:00 Chocolissimo proponuje czekoladowe penne z Toskanii. Makaron można przyrządzać na słodko lub słono – np. z sosem z orzechów włoskich, czosnku, sera mascarpone, mleka, orzeszków pinii, parmezanu i pietruszki. Czekoladowe penne jest... 112
  • Trójkąt premium 5 paź 2008, 22:00 W Polsce powoli się rozwija czekoladowy snobizm i coraz chętniej sięgamy po czekolady z wyższej półki. Milka promuje Amavel jako swoją pierwszą czekoladę premium. Smakołyk wyróżnia się niestandardowym kształtem kostek, które nie są... 112
  • Przysmak marszałka 5 paź 2008, 22:00 Pralinki zawdzięczamy Clémentowi Lassagne, ochmistrzowi marszałka Choiseul-Praslin, który żył w czasach Ludwika XIII. Ściślej – zawdzięczamy je dzieciom podkradającym z książęcej kuchni migdały. Lassagne podpatrzył, jak urwisy... 112
  • Słodkie cygaro 5 paź 2008, 22:00 Firma Le Chocolat sprowadza do Polski najbardziej wyrafinowane czekolady świata. Gdy czyta się ich opisy pełne wyrażeń typu „pięknie zbalansowana" czy „zrodzona ze zrozumienia różnic smakowych pojedynczego drzewa... 112
  • Pieprz i masala 5 paź 2008, 22:00 Belgijska firma Dolfin nie ustaje w wymyślaniu niebanalnych smaków. W ofercie znajdziemy m.in. czekoladę z zieloną herbatą Konacha z Japonii, różowym pieprzem, imbirem, masalą bądź kandyzowanymi skórkami pomarańczy. Słodkości... 112
  • Górna półka - Mistrz z Berezy 5 paź 2008, 22:00 Andrzej NowakProfesor historii z UJ, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana"Można jeszcze je znaleźć w księgarskich „tanich jatkach". Wznowione dwa lata temu – 74 lata po pierwszej edycji – arcydzieło... 123
  • Laser 5 paź 2008, 22:00 Wydarzenia: premiery filmoweBrazylijski serial już nie cieszy jak kiedyś…" – śpiewa w kultowym przeboju „Jesienna deprecha” Tymon Tymański. Brazylijski serial może i nie, ale niezawodni dystrybutorzy zadbali o... 124
  • Zakon czarnego kota 5 paź 2008, 22:00 Ludzie są przesądni, bo chcą być, bo jest im to potrzebne, bo daje ułudę choć minimalnej kontroli nad losem 126
  • Koniec świata wampirów 5 paź 2008, 22:00 Wampiry spotkał taki sam los jak ekranowe wampy - Thedę Barę, Glorię Swanson, Gretę Garbo czy Ritę Hayworth 130
  • Mała wielka Chinka 5 paź 2008, 22:00 Chińskie modelki zaczynają podbijać świat dzięki potędze Kraju Środka 134
  • Wencel gordyjski - Jesień średniowiecza 5 paź 2008, 22:00 Michał Listkiewicz od lat piecze gąski na grillu w towarzystwie piłkarskich notabli 136
  • Ueorgan Ludu 5 paź 2008, 22:00 Zuchonalia czyli marszałek-poeta B. Komorowski zuch * Rząd na ratunek polskiej piłce * Prezydent straszy * Nowaja Ekonomiczeskaja Politika, czyli banków upaństwowienie 137
  • Krótko po wolsku - Co łaska 5 paź 2008, 22:00 Źle się dzieje w toruńskim imperium ojca dyrektora. Ciągle nie wiadomo, co będzie z geotermalnymi odwiertami, rząd zakazał zbiórki pieniędzy i wkrótce może się okazać, że nie ma środków na bieżące rachunki. A nie każdą... 137
  • Skibą w mur - Pożar poniżej pasa 5 paź 2008, 22:00 Słuchając komentarzy na temat kryzysu w USA, można dojść do wniosku, że wolny rynek to taka sama fikcja jak komunizm 138

ZKDP - Nakład kontrolowany