Zakon czarnego kota

Zakon czarnego kota

Ludzie są przesądni, bo chcą być, bo jest im to potrzebne, bo daje ułudę choć minimalnej kontroli nad losem
Nad drzwiami swojego wiejskiego domu fizyk Niels Bohr powiesił podkowę, która jakoby przynosi szczęście. Jeden z gości zapytał: „Czyżby pan, taki wielki uczony, wierzył, że podkowa przynosi szczęście?". „Nie – odpowiedział Bohr – ale powiedziano mi, że podkowa przynosi szczęście także tym, którzy w to nie wierzą". Według badań TNS OBOP, ponad połowa Polaków (58 proc.) jest przesądna. Skąd się to bierze?Skala zainteresowania wróżkami, czarami czy przepowiedniami w Polsce zdumiewa z dwóch różnych powodów. Po pierwsze, mamy XXI wiek i wiele zjawisk, które jeszcze sto lat temu dawały się wytłumaczyć tylko magią, fatum lub karą boską, dzisiaj nie budzi wątpliwości jako zjawiska naturalne, np. choroby, pioruny, nieurodzaje, klęski żywiołowe itd. Po drugie, Polska jest krajem, w którym 95 proc. obywateli deklaruje, że są rzymskimi katolikami. Trzy lata temu, po śmierci papieża, mogliśmy się przekonać, że jest to wiara nie tylko deklarowana, ale naprawdę bardzo silna. Tymczasem przesądy czy wiara w horoskopy, wróżki i czary podważa jeden z jej fundamentów.

Gra w czary
– Wchodzę do pokoju biurowego, w którym stoi kominiarz – opowiada Kasia Janus, studentka z Katowic. – Na mój widok trzy urzędniczki w panice chowają się pod biurka i krzyczą, żebym zdjęła okulary. Naradzają się przez chwilę i ustalają, że to nie wystarczy – dodaje. Kasia dzwoni więc po kolegę z pokoju obok, który nosi okulary. Dopiero na jego widok panie wychodzą spod biurek. Na kominiarzu nie robi to żadnego wrażenia. Jest przyzwyczajony do takich zachowań. – Ludzie najczęściej łapią się za guzik. Istnieje przesąd, że aby mieć szczęście, guzik można puścić dopiero wtedy, kiedy zobaczy się osobę przeciwnej płci w okularach – tłumaczy Robert Pawelec, kominiarz spod Pruszkowa. Rzeczywiście, brzmi to dość głupio. Podobnie niemądrze wyglądają ludzie, którzy wróciwszy do domu po zapomniany przedmiot, siadają i liczą do dziesięciu, zawracają samochód, gdy kot przebiegnie im drogę, nie kładą torebki na ziemi „bo pieniądze uciekną", pukają w niemalowane drewno, plują przez lewe ramię i wykonują tysiące innych absurdalnych czynności.
– Kiedy ktoś pyta mnie o znak zodiaku, od razu pozbawiam go połowy inteligencji – mówi Dorota Leszczyńska, pedagog. – A kiedy przekonuje, że w gwiazdach jest zapisany mój los, odbieram pozostałą połowę – dodaje. Nie warto się upierać, że świat nie ma tajemnic, ale przypisywanie podobnych cech lub przeznaczenia osobom urodzonym pod tym samym znakiem nie wytrzymuje krytyki. W historii wielu wodzów i władców korzystało z wiedzy tzw. prawdziwych astrologów i mimo to popełniali straszne głupstwa. Nie sposób udowodnić, aby ktokolwiek cokolwiek ważnego przewidział: rewolucję francuską, krach na giełdzie, rozpad ZSRR itd. A jednak płacenie za tego typu pseudowiedzę w opinii wielu wcale nie uchodzi za idiotyzm.
Przekonanie, że postęp nauki spowoduje racjonalizację świata, jest o wiele rzadsze niż wiara, że czarny kot przynosi pecha (31 proc. badanych tak uważa). Fakt, że choroby śmiertelne sto lat temu można dziś bez problemu wyleczyć antybiotykami, nie spowodował, że ludzie zrezygnują z pomocy magów. Nawet skrajni racjonaliści sięgają po metody niekonwencjonalne, gdy oni sami lub w ich rodzinie ktoś nieuleczalnie zachoruje. Po zastosowaniu leków ludzie chcą jeszcze skorzystać z czarów.
– Kiedy widzę kominiarza, łapię się za guzik – mówi Paweł Śpiewak, profesor socjologii. – Uważam się za osobę racjonalną, ale to jest rodzaj gry. Kiedy coś się w życiu nie udaje, zawsze można to przed sobą wytłumaczyć sprzysiężeniem sił wyższych. To ma większe znaczenie psychologiczne niż religijne – dodaje. Według badań OBOP, trudno znaleźć jakieś silne uwarunkowania świadczące o tym, że przesądni są ludzie gorzej wykształceni, ze wsi czy starsi itp. Świadczy o tym przykład trzech bodaj najbardziej przesądnych środowisk: wielkomiejskich, bogatych i wykształconych. Są to aktorzy teatralni, piłkarze i biznesmeni.

Paw w teatrze
– Istnieje przesąd, że absolutnie nie wolno wejść na scenę w butach i w ogóle w ubraniu z ulicy – mówi Rafał Maćkowiak, aktor TR Warszawa. – Bo scena jest miejscem świętym. Nie wolno też gwizdać w teatrze, aby nie być wygwizdanym. Upuszczony egzemplarz sztuki natychmiast się przydeptuje – dodaje. – Hanka Ordonówna zerwała spektakl, kiedy dostała bukiet kwiatów, w którym były pawie pióra. Pawie pióra są absolutnie niedopuszczalne. Nie wiem dlaczego. Podobnie trumna na scenie. Ma mieć znaczenie sprawcze – mówi profesor Grzegorz Chrapkiewicz, aktor, reżyser, wykładowca w szkołach teatralnych. – Rzeczywiście, nie gra się chętnie sztuk, w których jest trumna, na przykład „Mazepy" Słowackiego. Pecha przynosi też podobno „Makbet" – mówi Maciej Nowak, dyrektor Instytutu Teatralnego, wieloletni dyrektor teatru Wybrzeże. – Ale chodzi tylko o słowo, bo przez lata na całym świecie „Makbet” był wystawiany jako „Tragedia szkocka”. Przesądy teatralne są ponadnarodowe. Identyczne są w teatrze rosyjskim – dodaje Nowak.
Ciekawe, że takich przesądów nie ma w środowisku filmowym, które tworzą często ci sami aktorzy. – W filmie wszystko można powtórzyć, zmontować. Odpowiedzialność jest rozmyta. Nie ma tego stresu co w teatrze, w którym wszystko może się wywalić i można zostać od razu wygwizdanym przez publiczność – mówi prof. Chrapkiewicz. Oznacza to, że w teatrze przesądy mają jakieś uzasadnienie psychologiczne. Są próbą zaklinania rzeczywistości. Identycznie jest z innymi aktorami grającymi na żywo pod wielką presją – z piłkarzami. – Piłkarze nie golą się ani nie strzygą przed ważnymi meczami, bo można stracić formę – mówi Sebastian Mila, pomocnik Śląska Wrocław. Jest też dużo przesądów polegających z grubsza na tym, żeby nie przerywać korzystnej serii. Zakłada się getry i buty w tej samej kolejności co zawsze, wchodzi na boisko tą samą nogą itd. Są też liczne przesądy związane z numerami. Najbardziej przesądni są Włosi, dla których numerologia jest jak religia. Zawodnicy często zaczynają negocjacje wielomilionowych kontraktów nie od pieniędzy, tylko od tego, czy nie jest zajęty numer, który przynosił im szczęście.

Wróżka na giełdzie
Najbardziej zdumiewające są przesądy w środowisku, w którym decyzje wydają się najbardziej uwarunkowane racjonalnie. Maklerzy giełdowi decyzje o inwestycjach wartych miliony często podejmują, korzystając z usług wróżek i numerologów. Jest to zaskakujące również dlatego, że jest to środowisko stosunkowo nowe i nieobciążone rytuałami. Podobnie jest z Internetem. Dosyć nowe i nowoczesne medium jest potężnym rozsadnikiem przesądów. Właśnie w Internecie kwitnie cały ezobiznes: wróżby, numerologia, ezoteryka, parapsychologia. To w Internecie działa strona antylicho.pl, która zajmuje się zdejmowaniem złych uroków. Każdy użytkownik Internetu trafił chyba na strony, gdzie usługi przewidywania przyszłości polecają rozmaite wróżki Sybille i Kasandry. Osoby korzystające i słono płacące za ich usługi jednak niechętnie przyznają się do swojej naiwności i „ciemnoty".
Można śmiało powiedzieć, że jedynym miejscem, gdzie przepowiednie się sprawdzają, jest biznes. Ogromne zyski rozmaitych wróżów, chiromantów i uzdrowicieli są w pełni rzeczywiste. Statystyczny Polak wydaje na nich więcej niż na „tradycyjną" ochronę zdrowia czy edukację. – Niepokoi mnie zjawisko łączenia psychologii z ezoteryką. Powstaje mnóstwo pseudouczelni kształcących rozmaitych „psychologów duchowych" – mówi profesor Janusz Czapiński, psycholog społeczny. Od lat istnieje silne lobby przeciwne ustawie o zawodzie psychologa. Kiedyś jego środowiskiem była Samoobrona i sam Andrzej Lepper. Nic dziwnego, bo chodzi o naprawdę duże pieniądze.

Pierwsze przykazanie
Walką z przesądami powinien być zainteresowany Kościół. Horoskopy, bałwochwalstwo i politeizm wydają się jego największymi wrogami. – Wielu katolików praktykujących magię nie zdaje sobie sprawy, że w hierarchii teologicznej jest to jeden z najcięższych grzechów – mówi ksiądz Aleksander Posacki, teolog i demonolog. – W „Katechizmie Kościoła katolickiego" w artykułach 2116 i 2117 takie praktyki są określane mianem bałwochwalstwa. W zasadzie wszystkie praktyki związane z New Age to cywilizacyjny regres, neopogaństwo – dodaje. Jego zdaniem, sprawa jest poważniejsza, niż się wydaje. Nie chodzi tylko o czerwone majtki, które dziewczyny wkładają na studniówkę, czy założoną ostatnią stronę w studenckim indeksie. – Tym osobom grozi popadnięcie w irracjonalizm, powierzenie swojego losu zaklęciom z czasopism i mądrościom telewizyjnych wróżek. Zaczyna się to niewinnie – od noszenia talizmanu na szczęście, a kończy, w skrajnych wypadkach, uprawianiem satanizmu czy przynależnością do sekty – przestrzega ksiądz Posacki.
Sporo praktyk religijnych stanowi pożywkę dla przesądów. Religijne symbole i rytuały często nie różnią się niczym od magii i przesądów. – Rzeczywiście, niektóre „prywatne" interpretacje modlitwy i obrządku poświęcenia nie są takie, jak być powinny – mówi ksiądz Kazimierz Zięba. Poświęcenie samochodu to wyraz troski o bezpieczną jazdę. Oznacza, że ma się wolę robienia tego z Bogiem, a nie czary-mary mające zagwarantować bezwypadkowość. Z Bogiem nie można handlować, czyli traktować swojej religijności jako wymiennika za korzyści. Modlitwa do świętych to modlitwa o wstawiennictwo u Boga, a nie petycja o interwencję. Ubóstwienie świętych czy modlitwa „do obrazów" to postawa heretycka, ale nie wynika ona ze złej woli, tylko z braku wiedzy i skłonności do upraszczania pojęcia Boga. Wszak chrześcijaństwo nie jest religią wyłącznie teologów – mówi ksiądz Zięba.
Przesądy nie są więc neopogaństwem czy niegroźnym reliktem przeszłości. Badania wskazują, że nie miną tak po prostu jak dziecięca choroba. Racjonalne argumenty o nieskuteczności nic tu nie dadzą. Ludzie są przesądni, bo chcą być, bo jest im to potrzebne i daje ułudę choćby minimalnej kontroli nad losem. A wróżący z kart tarota wróżki i wróżowie wyrastają na postnowoczesnych psychoanalityków. W dobie antybiotyków, lotów kosmicznych i Internetu stuprocentowi racjonaliści wydają się groźną sektą i należałoby ich natychmiast spalić na stosie.

Okładka tygodnika WPROST: 41/2008
Więcej możesz przeczytać w 41/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • Joanna IP
    nuda lejąca się z art aż inspiruje, żeby napisać coś lepszego
    Joanna
    • arys 27 IP
      Dziwną rzeczą jest że przesądni są wierzący a ateiści nie.Wierzyć się powinno w boga a nie w czarne koty.Widać jaki katolicyzm jest pusty treściowo.Nie mogąc wymóc zakazów na wiernych w sposób religijny odwołują się do polityki i zabobonów

      Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2008 (1346)

      • Na stronie - Klątwa Nostradamusa 5 paź 2008, 22:00 Minister Aleksander Grad mógł być bohaterem, a jest zerem 3
      • Trzecia kadencja Kwaśniewskiego? 5 paź 2008, 22:00 Polityka 8
      • Skaner 5 paź 2008, 22:00 8
      • Spokojny jak Polak 5 paź 2008, 22:00 Polacy nie obawiają się, że kryzys finansowy będzie miał wpływ na kadencję naszych banków. 85 proc. osób trzymających oszczędności w bankach nawet nie rozważa wycofania pieniędzy. (DO) 8
      • Goło i wesoło 5 paź 2008, 22:00 Wall Street 9
      • Salon pesymistów 5 paź 2008, 22:00 Motoryzacja 9
      • Dossier 5 paź 2008, 22:00 "Czy Mroczek, Cichopek i cała ta serialowa hałastra widzą, co ten facet robi ze swoją rolą?"Jan Nowicki w "Przeglądzie" o aktorstwie Janusza Gajosa "Lubię sobie pogadać w telewizji"Aleksandra Kwaśniewska dla... 10
      • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Moda na sukces 5 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Barbarą Kudrycką, minister nauki i szkolnictwa wyższego, na studiach pracującą jako modelka 10
      • Ludzie 5 paź 2008, 22:00 Country Costner Kevin Costner zrealizuje swoje marzenie i nagra płytę. Aktor, założyciel zespołu Modern West, już w listopadzie zaprezentuje swoją twórczość. Zespół Costnera gra muzykę country i rock. Sześć z dwunastu piosenek na... 11
      • Piesek do torebki 5 paź 2008, 22:00 Obyczaje 11
      • Młode tygrysy w Krakowie 5 paź 2008, 22:00 Wojna w Gruzji i nowa polityka Europy wobec Rosji – to tematy, które zdominowały pierwszą zorganizowaną w Polsce konferencję Organizacji Prezesów (Young Presidents’ Organization and World Presidents’ Organization –... 12
      • Zapytaj wprost - Z Kurskim najlepiej jest na imprezie 5 paź 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika "Wprost" odpowiada Antoni Mężydło. 14
      • Poczta 5 paź 2008, 22:00 Droga przez mękęAutor notki „Droga przez mękę" (Giełda, nr 38) napisał, powołując się na Bank Światowy, że założenie firmy w Polsce trwa ponadtrzydziestokrotnie dłużej niż w Nowej Zelandii, czyli mniej więcej tyle, ile... 16
      • Playback 5 paź 2008, 22:00 Wicepremier Grzegorz Schetyna i minister sportu Mirosław Drzewiecki 16
      • Wprost przeciwnie - Lekarzu, lecz się sam! 5 paź 2008, 22:00 Jako psychiatra Bogdan Klich mógłby pomóc wielu ludziom, a nawet samemu sobie 18
      • Z życia koalicji 5 paź 2008, 22:00 Bufetowa oznajmiła, że w Warszawie nie ma korków. Dawno temu zastanawialiśmy się, na czym jedzie Gabriel Janowski, ale to musiał być jakiś szajs w porównaniu z tym, co teraz przyjmuje HGW. Podobno największy odlot pani prezydent polegał... 20
      • Z życia opozycji 5 paź 2008, 22:00 W poprzednim odcinku: zły Dorn chce płacić mniejsze alimenty. Rozżalony Kaczor krzyczy, że to się nie godzi, że on mu na to nie pozwoli, szlocha. Isaura ucieka z domu, a Leoncio popada w alkoholizm. Streszczenie odcinka bieżącego: pojawia... 21
      • Przychodzi Drzewiecki do Listkiewicza 5 paź 2008, 22:00 Czy polski rząd chce się wycofać z organizacji Euro 2012? 22
      • Korek Polska 5 paź 2008, 22:00 Warszawa nie jest totalnie zakorkowana. Przyjechali koledzy z Gdańska i z Krakowa i mówią, że w stolicy jest bardzo fajnie". Te słowa prezydent stolicy Hanny Gronkiewicz-Waltz warszawiacy uznali za przejaw humoru rodem z Monty Pythona.... 30
      • Szkolna łapanka 5 paź 2008, 22:00 Skończył się pobór do wojska, zaczął się pobór do szkół 36
      • 20 lat za późno 5 paź 2008, 22:00 Zwycięzcy bardziej niż komunistów bali się własnego narodu, żeby nie popadł w nadmierny entuzjazm i nie popsuł im gry 38
      • Życie za życie 5 paź 2008, 22:00 Prezydent i minister obrony powinni mieć prawo do podjęcia decyzji drastycznych i dramatycznych nawet kosztem życia 39
      • Postać tygodnia - Neelie Kroes 5 paź 2008, 22:00 Żelazny Kopciuszek 40
      • Wprost z blogu 5 paź 2008, 22:00 PolitykaCzy zechcą walczyć bronią nienawiściKrzysztof K. Karnkowski www.budyn78.salon24.plKiedy Kaczyński będzie rozgrywał konflikt z Dornem, przeciętny prawicowy wyborca da się uwieść wizji kastrowanych pedofilów i pozbawianych... 41
      • Trójka bez sternika 5 paź 2008, 22:00 42
      • Bez cudów 5 paź 2008, 22:00 Nadal będziemy dopłacać do emerytur - 75 mld zł, i do KRUS - 15 mld złPrzedsiębiorcy pytają o cud gospodarczy. Mają prawo, głosowali na platformę. Ale cudu nie ma! Biurokracja jest taka, jaka była, podobnie jak kontrole i koncesje.... 42
      • Wojciech Wallenrod 5 paź 2008, 22:00 Jaruzelski uchronił nie Polskę, lecz Sowietów Dwustustronicowego oświadczenia Wojciecha Jaruzelskiego, który próbuje uzasadnić w sądzie, że jest niewinny, w zasadzie nie trzeba szukać. Każdy, kto czytał publicystykę historyczną Adama... 42
      • Przed burzą 5 paź 2008, 22:00 Co będzie, gdy europejskie banki zakręcą kurek z pożyczkami dla polskich banków? Wbrew opiniom dyżurnych autorytetów, że globalny kryzys obejdzie się z nami łagodnie, sytuacja polskiego rynku kapitałowego i finansowego staje się coraz... 42
      • Ryba po polsku - Lepsze zło generała 5 paź 2008, 22:00 Może obecny rząd ustanowiłby 13 grudnia Dniem Wdzięczności Narodowej? 44
      • Giełda 5 paź 2008, 22:00   46
      • Chiński wjazd przez Polskę 5 paź 2008, 22:00 Jest już pewne, że za 1,5 mld USD Chińczycy wybudują pod Opolem swoją pierwszą europejską fabrykę aut. Inwestorem jest Jiangling Motors Group Company, producent m.in. terenowego landwinda, łudząco podobnego do opla frontery. JMC chce... 46
      • Leniwa Ukraina 5 paź 2008, 22:00 Uczestnicy forum eksporterów i inwestorów ExEast w Zamościu debatowali o szansach biznesowych m.in. w Kazachstanie, na Białorusi czy Ukrainie. Na klimat inwestycyjny w tym ostatnim kraju narzekało wielu polskich przedsiębiorców. Oprócz... 46
      • Wojna o gospodarkę 5 paź 2008, 22:00 „Gazeta Prawna" zmienia szatę i zamierza uszczknąć czytelników nie tylko „Pulsowi Biznesu", ale i „Rzeczpospolitej". Zaczęła się ukazywać w dwóch kolorach. Żółte strony nadal są poświęcone podatkom,... 46
      • Twarde lądowanie 5 paź 2008, 22:00  Dlaczego Polacy wracają z emigracji zarobkowej w Wielkiej Brytanii i Irlandii? Skłaniają ich do tego nie tylko słabość funta wobec złotego, ale także pogarszające się warunki pracy na Wyspach, które pogrążają się w recesji.... 46
      • Liga czekoladowa 5 paź 2008, 22:00 Przemysł czekoladowy Szwajcarii wyeksportował w 2007 r. produkty warte 1,7 mld zł. Wedłu zrzeszenia producentów czekolady, najwięcej czekolady zjadają Szwajcarzy - każdy średnio 12,3 kg w ciągu roku. Wyniki mogą być przeszacowane, bo w... 46
      • Amerykański wózek 5 paź 2008, 22:00 Czy Stany Zjednoczone mogą zbankrutować? 48
      • Banki na odwyku 5 paź 2008, 22:00 Amerykański rząd może zarobić na wsparciu prywatnych banków 52
      • Krach interwencjonizmu 5 paź 2008, 22:00 Nie ma kryzysu kapitalizmu, jest problem państwowych manipulacji popytem 56
      • Socjalizm hipoteczny 5 paź 2008, 22:00 Rzekomy krach kapitalizmu zaczął się w agencji hipotecznej stworzonej przez rząd i przez niego ochranianej 58
      • Polisa na kłopoty 5 paź 2008, 22:00 Jest kłamstwem, że w czasie kryzysu Polacy nie mogą oszczędzać 59
      • Steve orkiestra 5 paź 2008, 22:00 Czy Apple może istnieć bez Jobsa? 60
      • Know - How 5 paź 2008, 22:00   64
      • Basenowa astma 5 paź 2008, 22:00 Pływanie w basenie z chlorowaną wodą zwiększa ryzyko wystąpienia astmy u dzieci – dowiedli belgijscy naukowcy. Dzieci często połykają basenową wodę i wchłaniają opary zawierające związki chemiczne, które atakują barierę... 64
      • Uwodzenie w Internecie 5 paź 2008, 22:00 Jak pedofil uwodzi dziecko przez Internet? Najpierw próbuje się zaprzyjaźnić z ofiarą. Dziecko stopniowo traci poczucie, że rozmawia z nieznajomym dorosłym. Następnym etapem jest stworzenie takich relacji z dzieckiem, by nabrało ono... 64
      • Opryszczka sumo 5 paź 2008, 22:00 Zwykła opryszczka jest niczym w porównaniu z opryszczką gladiatorów, której mogą się nabawić sportowcy. Szczególnie ci uprawiający dyscypliny wymagające bliskiego kontaktu z przeciwnikiem, na przykład zapasy. Skutki obecności wirusa... 64
      • Pramatka gęsi 5 paź 2008, 22:00 Kuzynka dzisiejszej gęsi – gigantyczne ptaszysko wielkości małego samolotu – żyła 50 mln lat temu na Wyspach Brytyjskich. Rozpiętość skrzydeł Dasornis emuinus sięgała 5 m, ptak miał wielki dziób najeżony ostrymi zębami.... 64
      • Krystian Europejski 5 paź 2008, 22:00 W czwartym odcinku serii dodatków o funduszach europejskich poznajemy bliżej Krystiana – 19-letniego ucznia liceum ogólnokształcącego, wybierającego się na studia. 67
      • Możliwości rozwoju 5 paź 2008, 22:00 Trzy czwarte środków przeznaczonych na projekt zaopatrzenia szkół w pracownie komputerowe pokrywają dofinansowania z Unii Europejskiej 68
      • Równe szanse 5 paź 2008, 22:00 Do końca 2007 roku działanie skierowane na tworzenie nowych perspektyw dla młodzieży objęło 41,3 tys. beneficjentów ostatecznych, czyli uczniów 70
      • Praktyczna edukacja 5 paź 2008, 22:00 W ramach projektu „Regionalna infrastruktura edukacyjna” mającego na celu wzmocnienie roli szkół wyższych 75 proc. wydatków pokryte zostało z funduszy europejskich 72
      • Z ziemi polskiej do Nobla 5 paź 2008, 22:00 Ponad jedna piąta wszystkich laureatów Nagrody Nobla jest pochodzenia żydowskiego, z tego co drugi wywodzi się z Polski 76
      • Wyrok w mózgu 5 paź 2008, 22:00 Po badaniach DNA do sądów wkrótce wkroczą skanery mózgu 82
      • Człowiek małpolud 5 paź 2008, 22:00 Neandertalczycy nie byli głupsi od pierwszych europejskich Homo sapiens 86
      • Gęgacze i cisi 5 paź 2008, 22:00 Kto fałszuje historię Wolnych Związków Zawodowych 92
      • Bez granic 5 paź 2008, 22:00 96
      • Obama bis 5 paź 2008, 22:00 Nazwisko Baracka Obamy jest najlepszą gwarancją sukcesu w wyborach. Do takiego wniosku doszło sześciu lokalnych polityków w Brazylii startujących w wyborach samorządowych. Kandydaci na samorządowców tuż przed rejestracją list wyborczych... 96
      • Zdrowe gole 5 paź 2008, 22:00 Komisja Europejska w niecodzienny sposób zabrała się do walki z otyłością wśród dzieci. Wspólnie z Europejską Unią Piłkarską (UEFA) wydała książkę kucharską „Jedz, by strzelić gola", promującą zdrowe żywienie... 96
      • Cytat tygodnia 5 paź 2008, 22:00 „Nie wiedziałam, że jesteś katolikiem" Nancy Pelosi, przewodnicząca amerykańskiej Izby Reprezentantów, do sekretarza skarbu Henry’ego Paulsona, który na kolanach prosił ją o przyspieszenie prac mających na celu... 96
      • Odwrót spod latarni 5 paź 2008, 22:00 Władze holenderskiego Eindhoven znalazły oryginalny sposób na ograniczenie liczby cór Koryntu w mieście. Urzędnicy miejskiego ratusza będą przyznawać bony na zakupy w butikach i sklepach meblowych dla tych prostytutek, które zgodzą się... 96
      • Książka - Hillary bez tajemnic 5 paź 2008, 22:00 Carl Bernstein – współautor artykułu o aferze Watergate, który doprowadził do dymisji prezydenta Nixona – zabrał sie tym razem do byłej pierwszej damy Stanów Zjednoczonych. W swojej ksiazce przedstawia proces kształtowania sie... 96
      • Pokorny buntownik 5 paź 2008, 22:00 Polacy w unii często na początku wymachują szabelką, a w końcu biorą, co im dają 98
      • Fiński wojownik 5 paź 2008, 22:00 Alexander Stubb mierzy w najwyższe stanowiska w Europie 102
      • Robot negocjator 5 paź 2008, 22:00 Tajemniczy Gerhard mówi płynnie po arabsku, uczy się hebrajskiego, a do poduszki czytuje niemieckie przekłady Biblii i Koranu 104
      • Czerwony Napoleon 5 paź 2008, 22:00 Jeszcze nigdy od zburzenia muru berlińskiego dogmatyczna lewica w RFN nie była tak silna jak obecnie 106
      • Fatalne zauroczenie 5 paź 2008, 22:00 Dlaczego Niemcy tak kochają Rosjan 108
      • Porwanie Europy - Polski lodołamacz 5 paź 2008, 22:00 Moskwa uznała swoją dotychczasową taktykę izolowania Polski w unii za nieskuteczną 111
      • Pasaż 5 paź 2008, 22:00 112
      • Czekoladowe co nieco 5 paź 2008, 22:00 Co łączy Hollywood i czekoladę? Teoretycznie nic, bo celebrities obsesyjnie dbają o linię. A jednak. Johnny Depp zagrał aż w dwóch filmach o niej – w „Czekoladzie" i „Charliem i fabryce czekolady". Czekolada... 112
      • (Nie)winna przyjemność 5 paź 2008, 22:00 Australijczycy wykorzystują wina do podboju rynku czekolady. Cocoa Farm jest pierwszą australijską farmą, na której rosną kakaowce. Ich owoce posłużyły do produkcji czekolad nasączonych winami – Peppery Shiraz, Spicy Pinot Noir i... 112
      • Czekoladowy makaron 5 paź 2008, 22:00 Chocolissimo proponuje czekoladowe penne z Toskanii. Makaron można przyrządzać na słodko lub słono – np. z sosem z orzechów włoskich, czosnku, sera mascarpone, mleka, orzeszków pinii, parmezanu i pietruszki. Czekoladowe penne jest... 112
      • Trójkąt premium 5 paź 2008, 22:00 W Polsce powoli się rozwija czekoladowy snobizm i coraz chętniej sięgamy po czekolady z wyższej półki. Milka promuje Amavel jako swoją pierwszą czekoladę premium. Smakołyk wyróżnia się niestandardowym kształtem kostek, które nie są... 112
      • Przysmak marszałka 5 paź 2008, 22:00 Pralinki zawdzięczamy Clémentowi Lassagne, ochmistrzowi marszałka Choiseul-Praslin, który żył w czasach Ludwika XIII. Ściślej – zawdzięczamy je dzieciom podkradającym z książęcej kuchni migdały. Lassagne podpatrzył, jak urwisy... 112
      • Słodkie cygaro 5 paź 2008, 22:00 Firma Le Chocolat sprowadza do Polski najbardziej wyrafinowane czekolady świata. Gdy czyta się ich opisy pełne wyrażeń typu „pięknie zbalansowana" czy „zrodzona ze zrozumienia różnic smakowych pojedynczego drzewa... 112
      • Pieprz i masala 5 paź 2008, 22:00 Belgijska firma Dolfin nie ustaje w wymyślaniu niebanalnych smaków. W ofercie znajdziemy m.in. czekoladę z zieloną herbatą Konacha z Japonii, różowym pieprzem, imbirem, masalą bądź kandyzowanymi skórkami pomarańczy. Słodkości... 112
      • Górna półka - Mistrz z Berezy 5 paź 2008, 22:00 Andrzej NowakProfesor historii z UJ, redaktor naczelny dwumiesięcznika „Arcana"Można jeszcze je znaleźć w księgarskich „tanich jatkach". Wznowione dwa lata temu – 74 lata po pierwszej edycji – arcydzieło... 123
      • Laser 5 paź 2008, 22:00 Wydarzenia: premiery filmoweBrazylijski serial już nie cieszy jak kiedyś…" – śpiewa w kultowym przeboju „Jesienna deprecha” Tymon Tymański. Brazylijski serial może i nie, ale niezawodni dystrybutorzy zadbali o... 124
      • Zakon czarnego kota 5 paź 2008, 22:00 Ludzie są przesądni, bo chcą być, bo jest im to potrzebne, bo daje ułudę choć minimalnej kontroli nad losem 126
      • Koniec świata wampirów 5 paź 2008, 22:00 Wampiry spotkał taki sam los jak ekranowe wampy - Thedę Barę, Glorię Swanson, Gretę Garbo czy Ritę Hayworth 130
      • Mała wielka Chinka 5 paź 2008, 22:00 Chińskie modelki zaczynają podbijać świat dzięki potędze Kraju Środka 134
      • Wencel gordyjski - Jesień średniowiecza 5 paź 2008, 22:00 Michał Listkiewicz od lat piecze gąski na grillu w towarzystwie piłkarskich notabli 136
      • Ueorgan Ludu 5 paź 2008, 22:00 Zuchonalia czyli marszałek-poeta B. Komorowski zuch * Rząd na ratunek polskiej piłce * Prezydent straszy * Nowaja Ekonomiczeskaja Politika, czyli banków upaństwowienie 137
      • Krótko po wolsku - Co łaska 5 paź 2008, 22:00 Źle się dzieje w toruńskim imperium ojca dyrektora. Ciągle nie wiadomo, co będzie z geotermalnymi odwiertami, rząd zakazał zbiórki pieniędzy i wkrótce może się okazać, że nie ma środków na bieżące rachunki. A nie każdą... 137
      • Skibą w mur - Pożar poniżej pasa 5 paź 2008, 22:00 Słuchając komentarzy na temat kryzysu w USA, można dojść do wniosku, że wolny rynek to taka sama fikcja jak komunizm 138

      ZKDP - Nakład kontrolowany