Tkwimy w greckim kapitalizmie

Tkwimy w greckim kapitalizmie

Rozmowa z Leszkiem Balcerowiczem, profesorem ekonomii, prezesem fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju, wicepremierem i ministrem finansów w rządach Tadeusza Mazowieckiego, Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jerzego Buzka, szefem NBP w latach 2001-2007
Wprost: Na forum w Krynicy rozmawiał pan długo z noblistą Edmundem Phelpsem. O czym?

Leszek Balcerowicz: Poznałem go w 1993 r. w Londynie. Bardzo się cieszyłem, gdy – wprawdzie z opóźnieniem – dostał Nagrodę Nobla. Phelps to jeden z najwybitniejszych ekonomistów amerykańskich, którzy sceptycznie piszą o interwencji państwa i pokazują, że źródłem sukcesów gospodarczych jest prężny kapitalizm, a nie korporacjonizm, czyli struktury związkowo-państwowe. I o tym między innymi rozmawialiśmy.

A słuchał pan głosu Petera Schiffa?

Tak, ale to zupełnie co innego. Phelps to wybitny ekonomista, badacz, teoretyk, a pan Schiff reprezentuje życie gospodarcze. To praktyk.

Cieszy się pan, że Polska nie została tygrysem Europy?

Rozumiem, że chodzi o to, że wychwalałem Łotwę, Litwę i Estonię, że to  takie tygrysy, a teraz te kraje są w głębokim dołku. Odpowiadam: ja te  kraje chwaliłem za reformy i rzeczywiście do tej pory są one najbardziej radykalnymi reformatorami regionu i dzięki temu do niedawna rozwijały się szybciej niż Polska.

To skąd tam aż taka skala kryzysu?

Jeszcze w 2008 r. Łotwa musiała pożyczyć w Międzynarodowym Funduszu Walutowym ponad 5 mld euro. Z nadmiernego wzrostu wydatków. Z pobudzania popytu. Przede wszystkim rósł tam za szybko kredyt. Często posługuję się analogią: żeby długo jechać szybko, trzeba mieć dobry samochód, ale i dobrego kierowcę. Przesiadanie się z trabanta do czegoś lepszego – to metafora reformy. Ale jeżeli za kierownicą siedzi niekompetentny kierowca i za mocno wciska pedał gazu, trzeba się liczyć z wywrotką.W efekcie średnia szybkość jazdy spada. Nieostrożny kierowca to polityk, który pobudza popyt – wciska pedał gazu w samochodzie, który już i tak szybko jedzie.

Czyli mieli za mało ostrożną politykę monetarną, budżetową?

Zabrakło tam głównie nadzoru bankowego. W Polsce polityka budżetowa w  latach 2005-2007 była bardzo zła, choć nie tak katastrofalna jak na  Węgrzech. Ale jednym z powodów, dzięki którym mamy szansę uniknąć recesji, jest to, iż w poprzednich latach byliśmy ostrożniejsi w  polityce pieniężnej i nadzorczej. Przypomnę, że gdy w Polsce gwałtownie zaczęła rosnąć liczba kredytów we frankach szwajcarskich, Komisja Nadzoru Finansowego, której miałem wówczas przyjemność przewodniczyć, wprowadziła w 2006 r. specjalny hamulec, atakowany zresztą przez ówczesnych polityków, tak zwaną regulację S. I jeśli dziś zagraniczne gazety zastanawiają się, dlaczego Polska tak dobrze radzi sobie w  kryzysie, wskazują na działania NBP do 2007 r. W szukaniu przyczyn naszego powodzenia należy się trochę cofnąć w czasie.

Do transformacji? Waldemar Pawlak, pytany w Krynicy o to, skąd się bierze „sukces Polski", powiedział, że to między innymi transformacja uodporniła nas na turbulencje.

Nie chciałbym recenzować wicepremiera Pawlaka, ale widzę istotniejsze przyczyny. Bo większe zaburzenia miały przecież kraje bałtyckie wskutek rozpadu bloku radzieckiego. A zatem to nie jest istotna przyczyna.

A co?

Po części nie jest to w ogóle nasza zasługa. Nie jest naszą zasługą, że  jest nas 10 razy więcej niż Litwinów, 15 razy więcej niż Łotyszy, mamy dużo większą gospodarkę i mniej zależymy od handlu zagranicznego. Zasługą była wspomniana przeze mnie polityka NBP. Ale żebyśmy się nie  zachwalili. Mamy teraz erupcję samochwalstwa, a minął zaledwie rok. O  tempie doganiania Zachodu będą decydowały najbliższe lata. Kraje bałtyckie znacznie ograniczają wydatki socjalne, reformują się, a więc zaczną się silnie odbijać i znów mogą nas przegonić. Polska ma za dużo balastów, zwłaszcza rozrośnięte państwo socjalno-fiskalne.

A transformacja jeszcze trwa?

Jeśli za punkt końcowy obierzemy sytuację, w której możemy mówić o  kapitalizmie, to z grubsza tak. Ale to jest taki kapitalizm grecki albo portugalski, czyli nie najbardziej dynamiczny. Bo za dużo jest tutaj państwa w złej roli. Państwo jako właściciel to Włoszczowa. Mamy ogromne podatki, bo jeszcze większe są wydatki budżetu. Za to tam, gdzie państwo jest potrzebne, na przykład w systemie sprawiedliwości, jest słabe. Sądy i prokuratura są niewydolne, bo są źle zorganizowane.

W ubiegłym roku postulował pan konieczność reformowania edukacji, służby zdrowia, systemu emerytalnego. Tymczasem mamy 52 mld zł deficytu. Za co  mamy to robić?

Więcej, bo 52 mld to tylko kawałek. W całych finansach publicznych może to być nawet 100 mld zł. I to jest powód do niepokoju i do mobilizacji.

Minister Jan Rostowski mówi, że nie mamy powodów do niepokoju, bo dług nie przekracza 55 proc. PKB.

Jest powód, bo jak się tego nie zmieni możliwie szybko, to będziemy mieć problemy ze wzrostem, a może nawet ze stabilnością. Zdaję sobie sprawę z  ograniczeń politycznych w postaci weta. Najlepiej byłoby, żeby prezydent zakwestionował to, co rząd mówi. A rząd mówi, że nie może zaprojektować mniejszego deficytu, bo nie może opierać go na ustawach, które będą wetowane. Prezydent powinien więc powiedzieć: to nieprawda, niech rząd przygotuje ustawy.

Kwestii prywatyzacji nie można zwalać na prezydenta.

Tak, i wyniki są mizerne.

Ale plany są wielkie. Ma być 30 mld zł z prywatyzacji do końca 2010 r.

Przyspieszenie prywatyzacji z tego mizernego poziomu jest bardzo ważne. Chodzi o to, żeby wyrwać przedsiębiorstwa z rąk polityków. Minister skarbu podjął poważne zobowiązania, a premier wykazuje dużo wiary. Oby nie była to płonna nadzieja.

A na podstawie fiaska prywatyzacji stoczni można coś powiedzieć?

Uwaga z natury rzeczy kieruje się na jakiś głośny wycinek. Nie z tego należy rozliczać ministra, ale z tego, w jakiej mierze uda mu się wyprowadzić politykę z przedsiębiorstw. Deficyt jest większy niż 52 mld zł. W finansach publicznych może sięgać nawet 100 mld zł. I to jest powód do niepokoju

Jak pan ocenia nową ustawę Ministerstwa Zdrowia wprowadzającą koszyk świadczeń, reformującą system zdrowotny?

Reforma to eliminacja socjalizmu. A co się dzieje ze szpitalami, które są nierentowne? I co z odchodzeniem od fałszywej darmochy? Pod hasłem reformy dyskutuje się o rzeczach czwartorzędnych, jeśli chodzi o służbę zdrowia, a potem ludzie się dziwią, że nic się nie zmienia. Tak jakby się dziwili, że na Saharze jest gorąco. Podobnie jest z wyprowadzeniem socjalizmu ze szkolnictwa wyższego. Dlaczego uprzywilejowane są uczelnie publiczne?

Pan wprowadziłby powszechne czesne?

Czesne już jest. Tylko niesprawiedliwe. Czesne płacą często wybitni studenci z uboższych rodzin, a nie płacą studenci przeciętni, lepiej sytuowani. Dlaczego socjaliści nie krzyczą przeciw tej jawnej niesprawiedliwości? Pieniądz powinien iść za studentem w systemie pożyczek i stypendiów, tak jak w USA. Większość krajów, które chcą reformować swój system, patrzy na Amerykę.

Nie będę pytać o przywileje emerytalne.

Bo to już lekko zredukowano…

Gdyby pan był teraz na miejscu ministra Rostowskiego, co by pan zrobił?

Powiem tak: nawet jeżeli ktoś jest bardzo dobry, tak jak Rostowski, to  sam nic nie zrobi. O kształcie budżetu decyduje polityka, a ona zależy od opinii publicznej, dlatego na nią trzeba wpływać, aby mniej ludzi dało się nabierać na populistyczne obietnice.

Czyli Rostowski zostanie przeciągnięty na ciemną stronę mocy?

Nie, nie o to chodzi. Pamiętam, jakie miałem problemy, żeby przeprowadzić przez AWS i Sejm reformę podatków. W końcu to zawetował prezydent Kwaśniewski. Plan Hausnera – bardzo pożyteczny. Wszystko zależy od tego, jaki jest rozkład opinii w społeczeństwie. Jeżeli ludzie wierzą w świętych mikołajów w polityce, to jest źle. Stany Zjednoczone mają już 9 bln dolarów deficytu na 10 lat, z czego 1,6 bln w tym roku.

Jak powinny to finansować? Pożyczać od Amerykanów czy za  granicą?

Pożyczać od każdego, kto chce pożyczyć. Chiny, które są jednocześnie wierzycielem i jeńcem USA, chcą, żeby dolar nie tracił na wartości. A  wielu inwestorów obawia się teraz o wartość dolara.

Spodziewa się pan, że ta wartość spadnie?

Nawet gdybym wiedział, to bym nie powiedział. Ale poważnie: można tylko mniej lub bardziej zgadywać. A własne inwestycje trzeba dywersyfikować.

A dolar może przestać być walutą rezerw?

Nie sądzę. Raczej obok dolara będziemy mieć euro, czyli system dwuczłonowy. Żaden poważny ekonomista nie wieści końca dolara. Waluta używana w świecie jest walutą wielkiej gospodarki. Taka jest właśnie gospodarka amerykańska. Ona też szybciej niż Europa Zachodnia będzie się dźwigać z kryzysu i pozostanie dominująca w świecie rozwiniętym.

Mimo że Europa ma większy PKB?

A kto tak mówi?

Na przykład Jeremy Rifkin o Europie jako supermocarstwie w książce „Europejskie marzenie".

Nie czytałem.

A co pan czyta?

Ostatnio z opóźnieniem przeczytałem „Rewolucję rosyjską" Richarda Pipesa. Czytam też Leszka Kołakowskiego. I kryminały w różnych językach. 

Fot. A. Jagielak









Okładka tygodnika WPROST: 39/2009
Więcej możesz przeczytać w 39/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 2
  • sad but true IP
    SOCJALIZM to utopia w ktora wierzy glownie zwolennik etatu......... problem+haracz=rozwiazanie

    kazdy jest kowalem wlasnego losu

    Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2009 (1392)

    • Poczta 20 wrz 2009, 19:00 Tępić dzieciorobów Zszokował mnie artykuł „Tępić dzieciorobów" (nr 38). Sam pochodzę z rodziny wielodzietnej i jestem z tego dumny. Choć osobiście nie spotkałem się z jakimś przejawem nietolerancji, to cieszy mnie, ze... 4
    • Na stronie - Dresiarze polityki 20 wrz 2009, 19:00 Wdeptać w glebę i upokorzyć – to nowe motto naszych politycznych elit. I wcale to nie jest ironiczne, jak w piosence Kazika „12 groszy”, gdzie bohater „wyk… z laczka i poprawia z kopyta”, lecz zwyczajnie dresiarskie. Bo mentalne dresiarstwo... 5
    • Z życia koalicji 20 wrz 2009, 19:00 Dlaczego Donald Tusk nie zaszczycił Obamy pogawędką przez telefon? Dwóch polityków PO i trzy wersje (i niech nam ktoś powie, że to nie jest prawdziwie polska partia!): 1) nie bardzo kumał, o co chodzi z tą tarczą; 2) po spotkaniu... 6
    • Z życia opozycji 20 wrz 2009, 19:00 Pyszna historyjka. Otóż w tekście Agnieszki Kublik poświęconym zamieszaniu wokół Telewizji Burdelicznej zamieszczona jest wypowiedź ministra Grada, który twierdzi, że nie zna pani profesor Nowińskiej (którą skierował do rady... 7
    • Koszyk pobożnych życzeń 20 wrz 2009, 19:00 Stał się cud. Mamy koszyk usług medycznych – cieszy się Ministerstwo Zdrowia. Czy teraz każdy pacjent będzie wiedział, co, gdzie i za ile mu się należy? Ależ skąd! Mimo że prezydent Lech Kaczyński podpisał rządową nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, tak... 8
    • Skaner 20 wrz 2009, 19:00 14
    • Putin wykiwał Tuska 20 wrz 2009, 19:00 Otwarcie Zalewu Wiślanego jest fikcją. Zgadzając się na przepływ polskich statków, Władimir Putin jednocześnie odciął Elbląg od zagranicznej żeglugi. Odblokowanie zalewu na początku września przedstawiano jako jeden z głównych... 14
    • Rabat zamiast tarczy 20 wrz 2009, 19:00 Rząd Donalda Tuska w zamian za rezygnację z budowy tarczy będzie chciał uzyskać od Waszyngtonu rabat na zakup rakiet Patriot – dowiedział się „Wprost". Według planu rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2009-2018 modernizacja... 14
    • Gazowe konsultacje 20 wrz 2009, 19:00 Konsultacje w sprawie zakupu gazu z Kataru i negocjacji z Gazpromem będą prowadzone z udziałem przedstawicieli rządu w Kancelarii Prezydenta – dowiedział się „Wprost". – To będzie robocze spotkanie. Chcemy, by doszło... 14
    • Przegląd prasy zagranicznej 20 wrz 2009, 19:00 Gorący wieczór. W niedzielę 13 września Niemcy przeżyli najgorętszy od wielu lat polityczny wieczór. W transmitowanej przez cztery stacje telewizyjne debacie urzędująca kanclerz RFN Angela Merkel starła się w przedwyborczym pojedynku z... 20
    • Puls gospodarki 20 wrz 2009, 19:00 Śmierć na zdrowie Ubiegałeś się o kredyt hipoteczny, ale bank przedstawił ci wygórowane wymagania i odprawił z kwitkiem? Właśnie poczułeś na własnej skórze skutki tego, o czym przed rokiem czytałeś tylko w gazetach. Bankructwa... 21
    • Tkwimy w greckim kapitalizmie 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Leszkiem Balcerowiczem, profesorem ekonomii, prezesem fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju, wicepremierem i ministrem finansów w rządach Tadeusza Mazowieckiego, Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jerzego Buzka, szefem NBP w latach 2001-2007 22
    • PiS-SLD: sojusz samotnych wysp 20 wrz 2009, 19:00 Nic tak nie łączy jak wspólny wróg. PiS i SLD mogą mieć inne zdanie na każdy temat, ale zgadzają się, że rząd Tuska jest fatalny. Czy to wystarczy, żeby zbudować sojusz sięgający dalej niż na Woronicza? 24
    • Poczet baronów związkowych 20 wrz 2009, 19:00 Karol Guzikiewicz i Roman Gałęzewski – szefowie „Solidarności" w Stoczni Gdańskiej. Głównodowodzącym w tym duecie jest Gałęzewski, który za rządów Jarosława Kaczyńskiego z tylnego siedzenia sterował zarządem... 26
    • Zapytaj Wprost - Polska ma szczęście 20 wrz 2009, 19:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jacek Saryusz-Wolski, eurodeputowany Platformy Obywatelskiej. 30
    • Plus ujemny - Stringi na tarczy 20 wrz 2009, 19:00 Kto to jest? Mówi o wszystkim, tylko nie o tym, co tak naprawdę zajmuje jego umysł. To mężczyzna uwodzący kobietę. Cóż, podobnie czynią kobiety, dodając do tego cudowne bodźce wzrokowe. Kiedyś zapewne powstaną urządzenia, które umożliwią zeskanowanie myśli partnera w trakcie... 31
    • Jak się zmienia polszczyzna 20 wrz 2009, 19:00 Jaka jest polszczyzna po dwóch dekadach transformacji? Kilka lat temu diagnozy części językoznawców przybierały ton katastroficzny. Najwyraźniej wyczuwało się go w 1995 r. w trakcie Forum Kultury Słowa we Wrocławiu. – Polszczyzna nam się kundli! – grzmiał Andrzej... 33
    • Filozof pod siatką 20 wrz 2009, 19:00 Jego charakter zdradza nie to, jak poprowadził polskich siatkarzy do mistrzostwa Europy, lecz to, jak uwiódł kobietę swego życia. Jeszcze jako młody chłopak Daniel Castellani wraz z kolegami wybrał się do baru. Przy jednym ze stolików siedziała urodziwa dziewczyna. „Ona... 42
    • Brak dyplomu to wielki błąd 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Robertem Lucasem, wieloletnim profesorem University of Chicago, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii w 1995 r. 46
    • Opieszały Fundusz Emerytalny 20 wrz 2009, 19:00 Tylko w 2008 r. klienci OFE stracili 22 mld zł, co odbije się na ich przyszłych emeryturach. Tak gigantycznej straty można było uniknąć, gdyby fundusze mogły bez ograniczeń inwestować środki za granicą, czego obecnie zabrania im polskie prawo. 48
    • Przezorny zawsze ugodowy 20 wrz 2009, 19:00 Kończąc dziesięcioletni spór z Eureko o PZU, Aleksander Grad ma szansę ocalić nie tylko własną skórę, ale także budżet państwa. Tylko dzięki sprzedaży akcji polskiego ubezpieczyciela do państwowej kasy może wpłynąć nawet 10 mld zł. Drugie tyle rząd może dostać ze specjalnego... 50
    • Głos z Ameryki - Małe firmy leżą 20 wrz 2009, 19:00 Wskaźnik bezrobocia w USA wzrósł z 9,4 proc. w lipcu do 9,7 proc.w sierpniu. Ujawnił się poważny problem wynikający z różnic między firmami wielkimi a małymi, a więc między tymi, którzy mają, a tymi, którzy nie mają. 51
    • Dekalog świńskiej grypy 20 wrz 2009, 19:00 Czy Polsce grozi epidemia świńskiej grypy? – Wirus nie musi się zmutować, żeby się stać groźniejszy. Wystarczy zmiana temperatury, zimniejsze i bardziej suche powietrze, a wirus stanie się bardziej agresywny – ostrzega prof. Ivan Hung z wydziału medycyny... 52
    • Płaczę, więc jestem 20 wrz 2009, 19:00 Dlaczego ludzie płaczą? Jeszcze niedawno naukowcy uważali, że jest to reakcja na ból i stres. Biolog Oren Hasson z uniwersytetu w Tel- Awiwie uważa jednak, że płacz jest subtelnym sposobem manipulacji; pojawił się, by zwiększyć szanse przetrwania w społeczeństwie. Hasson... 56
    • Seks w oku 20 wrz 2009, 19:00 Twarz mężczyzny może wyzwalać w kobiecie różne zachowania. Wszystko zależy od tego, w której fazie cyklu miesiączkowego się znajduje. W okresie płodnym panie preferują mężczyzn o wyrazistych rysach – lgną do twarzy seksowych, emanujących pewnością siebie, siłą woli i... 58
    • Nowy Stary Testament 20 wrz 2009, 19:00 Fragment najstarszej Biblii świata, Kodeksu Synajskiego, odkryto w klasztorze św. Katarzyny na Synaju. Starożytną księgę, nazywaną z łaciny Codex Sinaiticus, spisano po grecku na pergaminie mniej więcej w połowie IV wieku n.e. 68
    • Laczki Jezusa 20 wrz 2009, 19:00 „Kto nie docenia Merkel, ten już przegrał – albo nie myśli, jak wykorzystać posiadaną broń, albo zauważa po fakcie, że ją stracił” – mówi Horst Seehofer, szef bawarskiej Unii Chrześcijańsko-Społecznej (CSU). Dlatego w wyborach nie chodzi o to, kto... 70
    • Pani mafia 20 wrz 2009, 19:00 „Mamo, co to jest mafia?” To pytanie kilkuletniego synka sprawiło, że 37-letnia Giuseppina Vitale postanowiła wyznać całą prawdę o sobie i swojej rodzinie. Giuseppina pochodzi z miasta Partinico na Sycylii, zdominowanego przez mafijne klany. W kraju, gdzie... 72
    • Niemcy są ważniejsze dla USA niż Polska 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa ze Zbigniewem Brzezińskim, amerykańskim sowietologiem polskiego pochodzenia, byłym doradcą prezydenta Jimmy’ego Cartera. 74
    • Niepokornie - Amerykańska masakra tarczą antyrakietową 20 wrz 2009, 19:00 Koniec polskich marzeń o amerykańskiej tarczy – krzyczał czerwony pasek w telewizorze. „Cios w plecy. Zdrada. Jak mogli nam to zrobić? I to 17 września” – skojarzyli błyskawicznie posłowie PiS, a na ich twarzach malowały się żal i zdziwienie. 75
    • Falenica - jak Monte Cassino 20 wrz 2009, 19:00 To oni mieli wygrać wojnę: 13. Dywizja płk. dypl. Władysława Zubosz- -Kalińskiego, 27. Dywizja gen. Juliusza Drapelli plus Pomorska Brygada Kawalerii płk. Adama Zakrzewskiego. Razem tworzyli tzw. grupę interwencyjną gen. Stanisława Skwarczyńskiego. 78
    • Życie musi być usłane kolcami 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Igorem Mitorajem, rzeźbiarzem 80
    • Między maskami 20 wrz 2009, 19:00 Igor Mitoraj to – paradoksalnie – jeden z najbardziej kontrowersyjnych artystów. Wzbudza większe emocje niż działania akcjonistów i dadaistów razem wziętych. 82
    • Każdy Polak ma w sobie dresiarza 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Xawerym Żuławskim, reżyserem filmowym, który na 34. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni pokazał „Wojnę polsko-ruską” 84
    • Wojna wódki z colą 20 wrz 2009, 19:00 Normalnie poprosiłbym panią o colę, ale po tym filmie muszę poprosić o wódkę z colą. To zamówienie w barku przy sali kinowej najlepiej oddaje nastrój na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Inteligentni i wykształceni, bezgranicznie oddani swojej pasji ludzie starają... 86
    • Pięćdziesiątka bossa novy 20 wrz 2009, 19:00 „Wezmę cię do łóżka, nie płacz już, głuptasie, patrz, tu jest poduszka i dla ciebie jasiek” – śpiewała Maryla Rodowicz w latach 70. w „Bossa novie do poduszki”. Ale bossa nova nie usypia: choć kołysze, koi i uspokaja, przydaje też pozytywnej... 88
    • Ogród – domowa oaza 20 wrz 2009, 19:00 W nowoczesnym ogrodzie wcale nie rośliny są najważniejsze. Mają być zaledwie dodatkiem do przestrzeni, która spełnia funkcję domowej oazy ciszy i spokoju. Ogród staje się elementem wystroju wnętrza, a raczej otoczenia naszych mieszkań. 90
    • Lucerna – szwajcarskie Las Vegas 20 wrz 2009, 19:00 Kiedy Szwajcar pyta rodaka, skąd pochodzi, i słyszy, że z Lucerny, zazwyczaj na chwilę milknie. Co można powiedzieć osobie, która jest bogata, uczciwa i pracowita, ale zadziera nosa? Bycie obywatelem jednego z najbogatszych miast świata, miejsca, gdzie bogactwo wcale nie jest... 92
    • Zielone na kołach 20 wrz 2009, 19:00 Wstrętu do ekologii można się było nabawić podczas tegorocznego salonu motoryzacyjnego we Frankfurcie. Wszyscy producenci ścigali się o to, który model emituje do atmosfery najmniej dwutlenku węgla i ogranicza tym samym efekt cieplarniany. A dla przyrodniczej równowagi... 94
    • Skibą w mur - Gudbaj Amerika! 20 wrz 2009, 19:00 Entuzjazm Polaków dla słowa „Ameryka” słabnie jak Krzynówek goniący za piłką. Nasza ślepa miłość do Ameryki była znana od lat. Podobało nam się wszystko, co amerykańskie, nawet jeśli było szmelcem. Gdy wysłużony złom, zwany F-16, dotarł do Polski w liczbie kilku... 98

    ZKDP - Nakład kontrolowany