Pani mafia

Pani mafia

„Mamo, co to jest mafia?” To pytanie kilkuletniego synka sprawiło, że 37-letnia Giuseppina Vitale postanowiła wyznać całą prawdę o sobie i swojej rodzinie. Giuseppina pochodzi z miasta Partinico na Sycylii, zdominowanego przez mafijne klany. W kraju, gdzie przedstawicielka słabej płci nigdy nie była prezydentem, premierem ani merem stolicy, Giuseppina, zwana Giusy, pierwsza została bossem jednej z najpotężniejszych we Włoszech rodzin cosa nostry.
Jako pierwsza kobieta Giuseppina dołączyła też do szeregów „pentiti", skruszonych mafiosów, nagradzanych za współpracę z policją skróceniem kary i ochroną. Jej zeznania pozwoliły postawić przed sądem wszystkich działających w  mafii krewnych i rozbić całą przestępczą organizację. W wydanej w 2009 r. książce „Ero cosa loro” (Należałam do nich) Giusy Vitale opowiada, że  sprawowała funkcję capomandamento, czyli zwierzchnika mafijnego rewiru. Otrzymała ją od swoich braci, aresztowanych potem za liczne zabójstwa. Jeden z nich, Leonardo, który wcześniej sam był capomandamento, na wieść o zdradzie siostry publicznie wyraził nadzieję, że spotka ją koniec przeznaczony ofiarom mafii. „Wyrzekamy się jej żywej czy martwej” –  powiedział.

W przeszłości rola bossa była zarezerwowana dla mężczyzn. Wierne tradycji kobiety pozostawały w domu, podczas gdyich mężowie, bracia czy synowie ściągali okupy, zabijali, trudnili się sutenerstwem i  handlem narkotykami. Kobiety musiały się opiekować swoimi mężczyznami, ukrywać ich, kiedy byli poszukiwani, i odwiedzać w więzieniu, kiedy zostali schwytani. Nie mogły jednak ich zastępować. – Kiedyś kobiety były jedynie strażniczkami mafijnego morale – mówi „Wprost" dziennikarka Liliana Madeo, autorka dokumentalnego bestsellera „Kobiety mafii” („Donne di mafia”). – Dziś jednak sytuacja się zmieniła. Zabójstwa i  aresztowania bardzo często pozbawiały klany dowództwa, miejsce zamordowanych lub aresztowanych krewnych musiały więc zająć kobiety. Swoją funkcję pełnią czasem lepiej niż mężczyźni.

O władzy kobiet w mafii zaczęto głośno mówić w związku ze sprawą Ninetty Bagarelli, nauczycielki z  Corleone, żony i bezwzględnej wspólniczki aresztowanego w 1993 r. bossa cosa nostry, Toto Riiny. – Jej historia zadaje kłam przekonaniu, że  kobieta w mafii była podporządkowana władzy mężczyzn – mówi Liliana Madeo. Zazwyczaj kobiety nie wchodzą do kamorry czy mafii, lecz tam się rodzą. Środowisko, w którym spędzają młodość, więzi je na resztę życia. Giusy Vitale opowiada, jak uczyła się strzelać, instruowana przez starszego brata: „Byłam naprawdę podekscytowana. Postępowałam zgodnie ze  wskazówkami. Ścisnęłam rewolwer obiema rękami, nogi rozstawiłam szeroko, aby utrzymać stabilność, zacisnęłam powieki i nacisnęłam spust".

Podobnie jak sycylijka Vitale, także neapolitanka Maria Licciardi, od  1993 r. do aresztowania w 2001 r. niekwestionowana capo di tutti capi w  mieście pod Wezuwiuszem, urodziła się w rodzinie kamorystów. Klan Licciardich przez lata sprawował niemal absolutną władzę w dzielnicy Secondigliano, ściągając okupy, zagarniając działki budowlane, eliminując każdego, kto sprzeciwił się ich dominacji. Maria była od  początku uważana za strategiczny umysł klanu. Jako szefowa rozszerzyła jego działalność na pomijane wcześniej pole prostytucji. „Importowano" z  Albanii dziesiątki dziewcząt zwabionych obietnicami pracy. Maria odbywała narady z największymi bohaterami kronik kryminalnych drugiej połowy ubiegłego wieku – od Bernarda Provenzano do Tot? Riiny. Dopóki pozostawała na wolności, sama czuwała nad przestępcza machiną –  zajmowała się wypłatami dla mafiosów, ściąganiem okupów, dystrybucją narkotyków. To ona miała zaproponować wspólny biznes kamoryście Costantino Sarno, uważanemu za numer jeden w nielegalnym handlu papierosami. Kiedy po aresztowaniu Sarno zgodził się na współpracę z  policją, Maria Licciardi zaproponowała mu trzysta milionów lirów w  zamian za milczenie. Kiedy z kolei ona została aresztowana, znaleziono przy niej w gotówce trzysta milionów obiecanych skruszonemu kamoryście.

Agenci zaskoczyli ją w czerwcu 2001 r. na zamienionym w luksusowy apartament neapolitańskim poddaszu. Obecnie wraz z innymi więźniarkami, m.in. byłą członkinią Czerwonych Brygad Nadią Lioce, skazaną trzy razy na dożywocie, czeka na zakończenie swoich procesów w rzymskim więzieniu Rebibbia. Do tej pory została skazana na osiem lat więzienia za udział w  organizacji mafijnej, handel narkotykami i inne przestępstwa.

Według danych ministerstwa sprawiedliwości liczba kobiet zatrzymanych we  Włoszech z powodu przynależności do organizacji mafijnej wynosi obecnie nieco ponad sto. To wciąż mniejszość w stosunku do 6 tys. mafiosów płci męskiej, ale mniejszość waleczna i rosnąca. Najstarsza więziona mafiosa, Emanuela Gelardi, ze względu na ukończone 84 lata otrzymała nadzór policyjny. Ze stu kobiet odsiadujących wyrok więzienia cztery są poddane specjalnemu reżimowi – nie mogą przyjmować wizyt, oglądać telewizji ani czytać gazet. Teoretycznie są odizolowane od świata, lecz wszystko pozwala sądzić, że nie tracą z nim kontaktu. Prasa często donosi o grypsach, za  pomocą których aresztowani mafiosi komunikują się z członkami swoich klanów na wolności. Kobiety kamorry wiedzą, tak jak ich bracia i  mężowie, jak sobie w życiu radzić, omijając prawo.

Kobiety pną się na  szczyty mafijnych struktur nie tylko w Neapolu i Reggio Calabria, ale  także za oceanem, w obu Amerykach czy Australii, gdzie przejmują dowodzenie kartelami narkotykowymi, nadzorują pranie pieniędzy i  spekulacje nieruchomościami. Teresa Principato, włoska sędzia specjalizująca się w walce z mafią, podkreśla, że najwyższy czas skończyć ze stereotypem kobiety ofiary, niewykraczającej poza rolę zapłakanej wdowy bądź uległej kochanki. Słaba płeć objawia swą siłę, tym mocniej, że w dodatku jest piękna.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2009
Więcej możesz przeczytać w 39/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2009 (1392)

  • Poczta 20 wrz 2009, 19:00 Tępić dzieciorobów Zszokował mnie artykuł „Tępić dzieciorobów" (nr 38). Sam pochodzę z rodziny wielodzietnej i jestem z tego dumny. Choć osobiście nie spotkałem się z jakimś przejawem nietolerancji, to cieszy mnie, ze... 4
  • Na stronie - Dresiarze polityki 20 wrz 2009, 19:00 Wdeptać w glebę i upokorzyć – to nowe motto naszych politycznych elit. I wcale to nie jest ironiczne, jak w piosence Kazika „12 groszy”, gdzie bohater „wyk… z laczka i poprawia z kopyta”, lecz zwyczajnie dresiarskie. Bo mentalne dresiarstwo... 5
  • Z życia koalicji 20 wrz 2009, 19:00 Dlaczego Donald Tusk nie zaszczycił Obamy pogawędką przez telefon? Dwóch polityków PO i trzy wersje (i niech nam ktoś powie, że to nie jest prawdziwie polska partia!): 1) nie bardzo kumał, o co chodzi z tą tarczą; 2) po spotkaniu... 6
  • Z życia opozycji 20 wrz 2009, 19:00 Pyszna historyjka. Otóż w tekście Agnieszki Kublik poświęconym zamieszaniu wokół Telewizji Burdelicznej zamieszczona jest wypowiedź ministra Grada, który twierdzi, że nie zna pani profesor Nowińskiej (którą skierował do rady... 7
  • Koszyk pobożnych życzeń 20 wrz 2009, 19:00 Stał się cud. Mamy koszyk usług medycznych – cieszy się Ministerstwo Zdrowia. Czy teraz każdy pacjent będzie wiedział, co, gdzie i za ile mu się należy? Ależ skąd! Mimo że prezydent Lech Kaczyński podpisał rządową nowelizację ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, tak... 8
  • Skaner 20 wrz 2009, 19:00 14
  • Putin wykiwał Tuska 20 wrz 2009, 19:00 Otwarcie Zalewu Wiślanego jest fikcją. Zgadzając się na przepływ polskich statków, Władimir Putin jednocześnie odciął Elbląg od zagranicznej żeglugi. Odblokowanie zalewu na początku września przedstawiano jako jeden z głównych... 14
  • Rabat zamiast tarczy 20 wrz 2009, 19:00 Rząd Donalda Tuska w zamian za rezygnację z budowy tarczy będzie chciał uzyskać od Waszyngtonu rabat na zakup rakiet Patriot – dowiedział się „Wprost". Według planu rozwoju Sił Zbrojnych RP na lata 2009-2018 modernizacja... 14
  • Gazowe konsultacje 20 wrz 2009, 19:00 Konsultacje w sprawie zakupu gazu z Kataru i negocjacji z Gazpromem będą prowadzone z udziałem przedstawicieli rządu w Kancelarii Prezydenta – dowiedział się „Wprost". – To będzie robocze spotkanie. Chcemy, by doszło... 14
  • Przegląd prasy zagranicznej 20 wrz 2009, 19:00 Gorący wieczór. W niedzielę 13 września Niemcy przeżyli najgorętszy od wielu lat polityczny wieczór. W transmitowanej przez cztery stacje telewizyjne debacie urzędująca kanclerz RFN Angela Merkel starła się w przedwyborczym pojedynku z... 20
  • Puls gospodarki 20 wrz 2009, 19:00 Śmierć na zdrowie Ubiegałeś się o kredyt hipoteczny, ale bank przedstawił ci wygórowane wymagania i odprawił z kwitkiem? Właśnie poczułeś na własnej skórze skutki tego, o czym przed rokiem czytałeś tylko w gazetach. Bankructwa... 21
  • Tkwimy w greckim kapitalizmie 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Leszkiem Balcerowiczem, profesorem ekonomii, prezesem fundacji Forum Obywatelskiego Rozwoju, wicepremierem i ministrem finansów w rządach Tadeusza Mazowieckiego, Jana Krzysztofa Bieleckiego i Jerzego Buzka, szefem NBP w latach 2001-2007 22
  • PiS-SLD: sojusz samotnych wysp 20 wrz 2009, 19:00 Nic tak nie łączy jak wspólny wróg. PiS i SLD mogą mieć inne zdanie na każdy temat, ale zgadzają się, że rząd Tuska jest fatalny. Czy to wystarczy, żeby zbudować sojusz sięgający dalej niż na Woronicza? 24
  • Poczet baronów związkowych 20 wrz 2009, 19:00 Karol Guzikiewicz i Roman Gałęzewski – szefowie „Solidarności" w Stoczni Gdańskiej. Głównodowodzącym w tym duecie jest Gałęzewski, który za rządów Jarosława Kaczyńskiego z tylnego siedzenia sterował zarządem... 26
  • Zapytaj Wprost - Polska ma szczęście 20 wrz 2009, 19:00 Na 10 pytań czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Jacek Saryusz-Wolski, eurodeputowany Platformy Obywatelskiej. 30
  • Plus ujemny - Stringi na tarczy 20 wrz 2009, 19:00 Kto to jest? Mówi o wszystkim, tylko nie o tym, co tak naprawdę zajmuje jego umysł. To mężczyzna uwodzący kobietę. Cóż, podobnie czynią kobiety, dodając do tego cudowne bodźce wzrokowe. Kiedyś zapewne powstaną urządzenia, które umożliwią zeskanowanie myśli partnera w trakcie... 31
  • Jak się zmienia polszczyzna 20 wrz 2009, 19:00 Jaka jest polszczyzna po dwóch dekadach transformacji? Kilka lat temu diagnozy części językoznawców przybierały ton katastroficzny. Najwyraźniej wyczuwało się go w 1995 r. w trakcie Forum Kultury Słowa we Wrocławiu. – Polszczyzna nam się kundli! – grzmiał Andrzej... 33
  • Filozof pod siatką 20 wrz 2009, 19:00 Jego charakter zdradza nie to, jak poprowadził polskich siatkarzy do mistrzostwa Europy, lecz to, jak uwiódł kobietę swego życia. Jeszcze jako młody chłopak Daniel Castellani wraz z kolegami wybrał się do baru. Przy jednym ze stolików siedziała urodziwa dziewczyna. „Ona... 42
  • Brak dyplomu to wielki błąd 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Robertem Lucasem, wieloletnim profesorem University of Chicago, laureatem Nagrody Nobla z ekonomii w 1995 r. 46
  • Opieszały Fundusz Emerytalny 20 wrz 2009, 19:00 Tylko w 2008 r. klienci OFE stracili 22 mld zł, co odbije się na ich przyszłych emeryturach. Tak gigantycznej straty można było uniknąć, gdyby fundusze mogły bez ograniczeń inwestować środki za granicą, czego obecnie zabrania im polskie prawo. 48
  • Przezorny zawsze ugodowy 20 wrz 2009, 19:00 Kończąc dziesięcioletni spór z Eureko o PZU, Aleksander Grad ma szansę ocalić nie tylko własną skórę, ale także budżet państwa. Tylko dzięki sprzedaży akcji polskiego ubezpieczyciela do państwowej kasy może wpłynąć nawet 10 mld zł. Drugie tyle rząd może dostać ze specjalnego... 50
  • Głos z Ameryki - Małe firmy leżą 20 wrz 2009, 19:00 Wskaźnik bezrobocia w USA wzrósł z 9,4 proc. w lipcu do 9,7 proc.w sierpniu. Ujawnił się poważny problem wynikający z różnic między firmami wielkimi a małymi, a więc między tymi, którzy mają, a tymi, którzy nie mają. 51
  • Dekalog świńskiej grypy 20 wrz 2009, 19:00 Czy Polsce grozi epidemia świńskiej grypy? – Wirus nie musi się zmutować, żeby się stać groźniejszy. Wystarczy zmiana temperatury, zimniejsze i bardziej suche powietrze, a wirus stanie się bardziej agresywny – ostrzega prof. Ivan Hung z wydziału medycyny... 52
  • Płaczę, więc jestem 20 wrz 2009, 19:00 Dlaczego ludzie płaczą? Jeszcze niedawno naukowcy uważali, że jest to reakcja na ból i stres. Biolog Oren Hasson z uniwersytetu w Tel- Awiwie uważa jednak, że płacz jest subtelnym sposobem manipulacji; pojawił się, by zwiększyć szanse przetrwania w społeczeństwie. Hasson... 56
  • Seks w oku 20 wrz 2009, 19:00 Twarz mężczyzny może wyzwalać w kobiecie różne zachowania. Wszystko zależy od tego, w której fazie cyklu miesiączkowego się znajduje. W okresie płodnym panie preferują mężczyzn o wyrazistych rysach – lgną do twarzy seksowych, emanujących pewnością siebie, siłą woli i... 58
  • Nowy Stary Testament 20 wrz 2009, 19:00 Fragment najstarszej Biblii świata, Kodeksu Synajskiego, odkryto w klasztorze św. Katarzyny na Synaju. Starożytną księgę, nazywaną z łaciny Codex Sinaiticus, spisano po grecku na pergaminie mniej więcej w połowie IV wieku n.e. 68
  • Laczki Jezusa 20 wrz 2009, 19:00 „Kto nie docenia Merkel, ten już przegrał – albo nie myśli, jak wykorzystać posiadaną broń, albo zauważa po fakcie, że ją stracił” – mówi Horst Seehofer, szef bawarskiej Unii Chrześcijańsko-Społecznej (CSU). Dlatego w wyborach nie chodzi o to, kto... 70
  • Pani mafia 20 wrz 2009, 19:00 „Mamo, co to jest mafia?” To pytanie kilkuletniego synka sprawiło, że 37-letnia Giuseppina Vitale postanowiła wyznać całą prawdę o sobie i swojej rodzinie. Giuseppina pochodzi z miasta Partinico na Sycylii, zdominowanego przez mafijne klany. W kraju, gdzie... 72
  • Niemcy są ważniejsze dla USA niż Polska 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa ze Zbigniewem Brzezińskim, amerykańskim sowietologiem polskiego pochodzenia, byłym doradcą prezydenta Jimmy’ego Cartera. 74
  • Niepokornie - Amerykańska masakra tarczą antyrakietową 20 wrz 2009, 19:00 Koniec polskich marzeń o amerykańskiej tarczy – krzyczał czerwony pasek w telewizorze. „Cios w plecy. Zdrada. Jak mogli nam to zrobić? I to 17 września” – skojarzyli błyskawicznie posłowie PiS, a na ich twarzach malowały się żal i zdziwienie. 75
  • Falenica - jak Monte Cassino 20 wrz 2009, 19:00 To oni mieli wygrać wojnę: 13. Dywizja płk. dypl. Władysława Zubosz- -Kalińskiego, 27. Dywizja gen. Juliusza Drapelli plus Pomorska Brygada Kawalerii płk. Adama Zakrzewskiego. Razem tworzyli tzw. grupę interwencyjną gen. Stanisława Skwarczyńskiego. 78
  • Życie musi być usłane kolcami 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Igorem Mitorajem, rzeźbiarzem 80
  • Między maskami 20 wrz 2009, 19:00 Igor Mitoraj to – paradoksalnie – jeden z najbardziej kontrowersyjnych artystów. Wzbudza większe emocje niż działania akcjonistów i dadaistów razem wziętych. 82
  • Każdy Polak ma w sobie dresiarza 20 wrz 2009, 19:00 Rozmowa z Xawerym Żuławskim, reżyserem filmowym, który na 34. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni pokazał „Wojnę polsko-ruską” 84
  • Wojna wódki z colą 20 wrz 2009, 19:00 Normalnie poprosiłbym panią o colę, ale po tym filmie muszę poprosić o wódkę z colą. To zamówienie w barku przy sali kinowej najlepiej oddaje nastrój na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Inteligentni i wykształceni, bezgranicznie oddani swojej pasji ludzie starają... 86
  • Pięćdziesiątka bossa novy 20 wrz 2009, 19:00 „Wezmę cię do łóżka, nie płacz już, głuptasie, patrz, tu jest poduszka i dla ciebie jasiek” – śpiewała Maryla Rodowicz w latach 70. w „Bossa novie do poduszki”. Ale bossa nova nie usypia: choć kołysze, koi i uspokaja, przydaje też pozytywnej... 88
  • Ogród – domowa oaza 20 wrz 2009, 19:00 W nowoczesnym ogrodzie wcale nie rośliny są najważniejsze. Mają być zaledwie dodatkiem do przestrzeni, która spełnia funkcję domowej oazy ciszy i spokoju. Ogród staje się elementem wystroju wnętrza, a raczej otoczenia naszych mieszkań. 90
  • Lucerna – szwajcarskie Las Vegas 20 wrz 2009, 19:00 Kiedy Szwajcar pyta rodaka, skąd pochodzi, i słyszy, że z Lucerny, zazwyczaj na chwilę milknie. Co można powiedzieć osobie, która jest bogata, uczciwa i pracowita, ale zadziera nosa? Bycie obywatelem jednego z najbogatszych miast świata, miejsca, gdzie bogactwo wcale nie jest... 92
  • Zielone na kołach 20 wrz 2009, 19:00 Wstrętu do ekologii można się było nabawić podczas tegorocznego salonu motoryzacyjnego we Frankfurcie. Wszyscy producenci ścigali się o to, który model emituje do atmosfery najmniej dwutlenku węgla i ogranicza tym samym efekt cieplarniany. A dla przyrodniczej równowagi... 94
  • Skibą w mur - Gudbaj Amerika! 20 wrz 2009, 19:00 Entuzjazm Polaków dla słowa „Ameryka” słabnie jak Krzynówek goniący za piłką. Nasza ślepa miłość do Ameryki była znana od lat. Podobało nam się wszystko, co amerykańskie, nawet jeśli było szmelcem. Gdy wysłużony złom, zwany F-16, dotarł do Polski w liczbie kilku... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany