Zakotwiczeni w prowincji

Zakotwiczeni w prowincji

Po ubiegłorocznym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych ogłoszono odrodzenie polskiej kinematografii i wróżono jej światowy sukces. Niestety, wygląda na to, że cieszyliśmy się przedwcześnie.
Ze wszystkich sztuk najważniejszy jest dla nas film – taki napis ze  sloganem Lenina powinien zawisnąć przy czerwonym dywanie, po którym będą się przechadzać gwiazdy 35. Festiwalu Filmów Fabularnych w Gdyni. Zapowiadano, że tegoroczna jubileuszowa edycja będzie wyjątkowa. Imprezę przeniesiono z września na maj, żeby prosto z Cannes mogły na nią przyjechać grube ryby branży. Do jury zaproszono naszą dumę narodową, Alicję Bachledę-Curuś. Aktorka co prawda nie zagrała w zbyt wielu filmach – a „Ondine", na którego planie poznała gwiazdora Colina Farrella, okazał się klapą – ale zawsze może pełnić funkcję ozdobnika jak Anna Mucha w „You Can Dance". Jest też nadzieja, że jej obecność w  Polsce zauważy jakiś zagraniczny portal plotkarski. Ponadto w trakcie trwania festiwalu zostanie pokazana okolicznościowa retrospektywna wystawa oraz zaplanowane są dyskusje, które mają zmusić do refleksji nad polskim kinem. Oczywiście, najlepiej (i najwygodniej) byłoby, by te  refleksje potwierdziły, że jest bardzo dobrze, a nawet lepiej. Po  zeszłorocznej edycji, kiedy zwyciężył „Rewers” Borysa Lankosza, dumnie ogłoszono zmartwychwstanie rodzimej kinematografii. Oznajmiono, że  produkujemy coraz więcej filmów, co ma być najlepszym dowodem na sukces. „O jakości naszego kina w ostatnich latach może świadczyć imponująca liczba nagród zdobywanych przez polskie filmy” – można przeczytać na  stronie internetowej Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Aż chciałoby się zanucić z radości przebój T.Love „jest super, jest super, więc o co ci chodzi?”.

– Mierzi mnie, kiedy słyszę, że jest coraz lepiej. Entuzjazm, z jakim przyjmuje się u nas kolejne polskie filmy, jest efektem zaniżonych kryteriów wewnętrznych – mówi „Wprost" Kazimierz Kutz. Rodzime kino się rozwija i z tego należy się cieszyć. Do sukcesu na miarę światową jednak jeszcze długadroga. W Cannes nie był pokazywany żaden polski film. Bo trudno za taki uznać „Robert Mitchum nie żyje", w  którym drugoplanowe role grają Danuta Stenka i Wojciech Pszoniak (nakręcony w 50 proc. przez francuską ekipę, w koprodukcji oprócz Polski wzięły udział Belgia i Norwegia). Zachłysnęliśmy się faktem, że Agata Buzek dostała wyróżnienie dla młodych aktorów europejskich na Berlinale. To oczywiście sukces, ale nie należy zapominać, że oprócz niej nagrodę dostało także dziewięciu innych aktorów, a żaden polski film nie był prezentowany na tym prestiżowym festiwalu. Nie mieliśmy też w ubiegłym roku swojego filmu w Locarno, a jedynym reprezentantem w Wenecji był Tomasz Bagiński i jego krótkometrażowy „Kinematograf”. Do większych sukcesów można zaliczyć tegoroczną premierę „Matki Teresy od kotów” Pawła Sali w Karlovych Varach oraz pokazanie obrazu „Wszystko, co kocham” na amerykańskim festiwalu Sundance. Rodzime filmy zaczynają się powoli pojawiać na zagranicznych festiwalach, ale ich sukces jest co  najwyżej umiarkowany. – Polskie kino jest praktycznie nieobecne w  Europie – stwierdza kategorycznie reżyser Andrzej Żuławski.

Nasze kino ma charakter lokalny i taki też charakter ma nasz najważniejszy festiwal filmowy. Trwa dyskusja o jego anachronicznej formule. Jesteśmy bowiem jednym z nielicznych europejskich krajów, który organizuje przegląd wyłącznie rodzimych produkcji. – Festiwal w Gdyni zakotwicza naszą mocno średnią kinematografię w prowincjonalizmie. Ale  przy tak marnej kondycji kina trudno się dziwić, że mało komu zależy na  otwarciu festiwalu na kino międzynarodowe, w zestawieniu z którym nasze produkcje nie mają żadnych szans – twierdzi Żuławski. Zamknięcie Gdyni na świat zauważa też Bartek Konopka, którego dokument „Królik po  berlińsku" był tegorocznym kandydatem do Oscara. O kosmopolitycznych zapędach mówi: – Na to jest już za późno. Mamy zresztą dwa inne festiwale międzynarodowe, Warszawski Festiwal Filmowy i wrocławską Erę Nowe Horyzonty.

Dwa lata temu Agnieszka Holland w swoim apelu do  środowiska filmowego napisała: „Musimy odbudować sens naszego kina. Bo  na razie rację ma reżyser Łukasz Barczyk, kiedy mówi, że festiwal filmowy w Gdyni to zapyziała prowincja, wiocha i obciach". Łukasz Barczyk nie wysłał swojego filmu na konkurs. Uznał bowiem, że festiwal stał się wewnętrzną imprezą Stowarzyszenia Filmowców Polskich oraz PISF. Jego opinię podziela Andrzej Żuławski: – Po to się mnoży w Polsce instytucje, żeby ich działalność się zazębiała i żeby potem dochodziło do apogeum w postaci tej fontanny kina, jaką jest festiwal.

A Kazimierz Kutz dodaje: – Problemem jest to, że gdyński festiwal jest u nas monopolistą, konkurenci praktycznie nie istnieją. Przemysł filmowy w  Polsce to jedna machina, w której wszyscy biorą udział, bo potrzebują pieniędzy i życzliwości branży. To wielka klika, takie towarzystwo wzajemnej adoracji. Mało kto odważy się na otwartą krytykę – mówi wybitny reżyser i poseł PO. Barczyk się odważył. I od tamtej pory nie  nakręcił ani jednego filmu. Przypadek?

Protest Agnieszki Holland dotyczył jednak nie tyle zasad finansowania, ile przyznawania nagród i  dyskusyjnego wyroku jury, czyli zwycięskiej „Małej Moskwy". Przez większość środowiska ta decyzja została uznanaza komercjalizację festiwalu i schlebianie masowym gustom. „Chodzi o to, że większość jurorów głosowała wbrew własnym przekonaniom"– pisała Holland. Dziś reżyserka jest już innego zdania. – Po fali krytyki wiele rzeczy poprawiono, zeszłoroczna edycja festiwalu była już znacznie lepsza. Odejście TVP od finansowania filmów spowodowało oczywiście problemy natury budżetowej, ale jednocześnie uwolniło jury od nacisków – mówi nam reżyserka. Składy jury nadal jednak budzą kontrowersje. I nie chodzi tylko o Alicję Bachledę-Curuś. – Cała ta sytuacja nie należy do  zdrowych. Bo często w jury zasiada reżyser, któremu w danym roku nie  udało się zrobić dobrego filmu, i on ocenia tego, któremu się udało –  uważa Krzysztof Zanussi.

W zeszłym roku padła oficjalna deklaracja, że Gdynia potrzebuje reformy, która nada jej większą rangę. Zmiany miały być widoczne podczas tegorocznej edycji. Miał się m.in. pojawić nowy dyrektor artystyczny. „Tego festiwalu zmienić się po prostu nie da i zmarnuję sobie najbliższe lata życia. Pewnie skończy się tak, że prędzej czy później machnę na to  ręką. I zmagał się będzie z tym ktoś inny" – twierdził Mirosław Bork, który pełnił tę funkcję. Posadę proponowano też m.in. reżyserowi Wojciechowi Marczewskiemu i filmoznawcy Markowi Hendrykowskiemu. „Dostałem taką propozycję, ale jej nie przyjąłem.Festiwal w Gdyni potrzebuje zmian, ale mam wrażenie, że jeszcze do nich nie dojrzał" –  przyznał Hendrykowski. To nowy dyrektor artystyczny miał przeprowadzić w  Gdyni rewolucję. Ale nowego dyrektora nie ma. Wciąż jest nim Bork, a  jedyna widoczna zmiana to nowy termin.

Skoro na rewolucję w Gdyni brakuje pomysłu, może czas porzucić wielkie ambicje i przyznać, że to  nie festiwal o międzynarodowej randze, tylko przegląd najciekawszych filmów roku. – Jest to okazja do dokonania oceny corocznej produkcji –  uważa Agnieszka Holland. W tym roku oprócz kilku filmów, które można było już oglądać w kinach, jak „Różyczka" czy „Trick", będzie wiele premier. Jednym z faworytów jest „Matka Teresa od kotów” debiutanta Pawła Sali. „Myślę, że właśnie do debiutantów będzie należał głos tego festiwalu. Wydaje mi się, że znów będziemy mieć do czynienia z sytuacją, gdy gra o najwyższą stawkę rozegra się między filmami młodych twórców” –  twierdzi Agnieszka Odorowicz, dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. To dobry kierunek. Bo jeśli nie jesteśmy w stanie ściągnąć ze  świata do Gdyni najważniejszych ludzi branży, to przynajmniej niech festiwal będzie platformą do wybicia się dla młodych twórców.
Okładka tygodnika WPROST: 22/2010
Więcej możesz przeczytać w 22/2010 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 22/2010 (1425)

  • Polska płynie 23 maj 2010, 17:45 Polska płynie – Wymiar tego żywiołu jest bez precedensu w historii ostatnich 160 lat – mówił w Sejmie premier Donald Tusk. – Nie mogę zapewnić, że wszystko, co najgorsze, mamy za sobą – dodawał Jerzy Miller, szef MSWiA. W dorzeczu Wisły kataklizm był... 4
  • Pytań moc 23 maj 2010, 17:45 Pytań moc Katarzyna Kozłowska p.o. redaktor naczelny Miarą twojej siły jest siła twoich wrogów. Nic więc bardziej przykrego niż pokraczność nieprzyjaciela. Wielka woda, która oblała Polskę, nie ma powodów do frustracji. Za przeciwnika ma naszego ministra od spraw wewnętrznych,... 9
  • Z życia koalicji, z życia opozycji 23 maj 2010, 17:45 Ale premier Donek miał zabawną minę podczas prezentacji komitetu honorowego Wujka Narodu; tej, na której Wajda straszył wojną, a Bartoszewski perorował o zwierzętach futerkowych i ludziach, którzy nigdy nie byli ojcami niczego. Tusk patrzył i w duszy pewnie rozdziawiał gębę ze... 10
  • SKANER 23 maj 2010, 17:45 12
  • Powódź zdemolowała kandydatom kalendarze 23 maj 2010, 17:45 PiS wahał się, czy z powodu powodzi nie odwołać inauguracji kampanii Jarosława Kaczyńskiego na pl. Teatralnym w Warszawie. PO przełożyła na czerwiec planowaną tydzień później w tym samym miejscu konwencję Bronisława Komorowskiego, choć woda była tu tylko pretekstem. 12
  • Filipek popiera Kaczyńskiego 23 maj 2010, 17:45 Byli posłowie Samoobrony Krzysztof Filipek, Andrzej Grzesik i Henryk Ostrowski wejdą do rolniczego komitetu poparcia dla Jarosława Kaczyńskiego – dowiedział się „Wprost”. Ma też dojść do pojednania PiS z jednym z najpopularniejszych na wsi polityków... 13
  • Debata prezydencka 2010 we „Wprost” 23 maj 2010, 17:45 Część pierwsza: Gospodarka „Wprost” postanowił przełamać niechęć sztabów do debat przedwyborczych i najważniejszym kandydatom na prezydenta zadał pytania, których dotychczas nie zdołano im w tej kampanii zadać. Na pytania debaty „Wprost” nie... 14
  • Przegląd prasy zagranicznej 23 maj 2010, 17:45 Rosja w centrum kampanii wyborczejThe Daily TelegraphKilka tygodni przed przyspieszonymi wyborami ogłoszonymi po niespodziewanej tragicznej śmierci Lecha Kaczyńskiego Moskwa znalazła się w centrum kampanii prezydenckiej. Więzy z odwiecznym... 18
  • Puls gospodarki 23 maj 2010, 17:45 Unia działa poza Unią Nie tylko Grecja może liczyć na pomoc. Unia podaje dłoń także krajom spoza wspólnoty – Ukrainie i Kirgistanowi. Na pomoc dla nich wyasygnowano 541 mln euro. 500 mln otrzyma borykająca się z kryzysem Ukraina,... 20
  • Wszyscy ludzie prezydenta 23 maj 2010, 17:45 Kto po wyborach trafi do Kancelarii Prezydenta? Dwumetrowy dyplomata, były polityk Unii Wolności i myśliwy czy może raczej harcerz, partyjny trockista i autor takich powiedzonek jak „wyliniały wezyr”? Przedstawiamy zaplecze dwóch głównych kandydatów: Bronisława... 22
  • Ostatnie minuty Tu-154M wciąż niewyjaśnione 23 maj 2010, 17:45 Ustalenia rosyjskich śledczych dotyczące katastrofy samolotu z polską delegacją, do której doszło 10 kwietnia, potwierdzają hipotezę „Wprost” postawioną w artykule „Śmiertelna seria” (numer 18/2010). W Smoleńsku lądowano na siłę mimo skrajnie... 26
  • Nie zakochałem się w budżecie 23 maj 2010, 17:45 Rozmowa z Januszem Lewandowskim, komisarzem unijnym ds. budżetu 28
  • Rozmowa niepolityczna - Moja żona pije i pali 23 maj 2010, 17:45 Bogusław Sonik, poseł do Parlamentu Europejskiego z listy Platformy Obywatelskiej 30
  • Zapytaj wprost - Najważniejsze jest prawo do życia 23 maj 2010, 17:45 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Marek Jurek, b. marszałek Sejmu, kandydat na prezydenta. 33
  • Jak się leczą Polacy 23 maj 2010, 17:45 Co trzeci przewlekle chory Polak nie stosuje się do zaleceń lekarza. Sam określa moment zakończenia farmakoterapii, reguluje dawki leków, bywa nawet, że sam decyduje o ich zmianie – wynika z analizy, którą zleciła założona przez Polpharmę i należąca do jej grupy Fundacja... 35
  • David Kameleon 23 maj 2010, 17:45 David Cameron Jest najmłodszym od ponad stu lat brytyjskim premierem, jest też pierwszym od ponad trzydziestu lat szefem rządu koalicyjnego. Gdyby to był amerykański sen, David Cameron pochodziłby znikąd, czyli ze slumsów, z rodziny ubogich imigrantów i czerpałby wolę walki z... 40
  • Por@nki @rłukowicza 23 maj 2010, 17:45 Kocham poranki. Od zawsze podobne. Zanim na dobre świat się rozkręci, mówimy sobie „dzień dobry” z kubkiem czarnej mocnej kawy i grubym plikiem gazet. Uwielbiam ich zapach. Uwielbiam ich szelest. Ta siódma rano to mój rytuał, a z drugiej strony – najbardziej... 43
  • Polska nie jest demokratyczna 23 maj 2010, 17:45 Kazimierz Marcinkiewicz premier RP w latach 2005-2006 44
  • Sieć bez białych plam 23 maj 2010, 17:45 Z internetowej mapy Polski coraz szybciej znikają białe plamy, czyli obszary pozbawione dostępu do sieci. Działają już technologie umożliwiające połączenie z internetem w dowolnym miejscu (via satelita). Bardziej mozolne może się okazać przekonanie Polaków, że internet jest... 46
  • Czy internet mobilny zastąpi stacjonarny? 23 maj 2010, 17:45 Komórki coraz skuteczniej wypierają telefony stacjonarne. Zjawisko substytucji to trend światowy, bardzo wyraźnie widoczny także w Polsce. Czy taki sam proces zajdzie również w sferze usług dostępu do internetu? Czy w coraz bardziej mobilnym świecie zrezygnujemy z internetu... 48
  • Strategia trzech ekranów 23 maj 2010, 17:45 Kończy się ścisły podział na klasycznie rozumiane media, portale internetowe i dostawców internetu. Każdy z tych osobnych do niedawna światów chce sprzedawać swoją ofertę wszędzie, gdzie się da, czyli w telewizorze, na ekranie komputera i w telefonie komórkowym. Zmieniają się... 50
  • Trudno żyć bez e-maila 23 maj 2010, 17:45 Rozmowa z prof. Anną Gizą-Poleszczuk, socjologiem z Uniwersytetu Warszawskiego 52
  • Sen o europejskiej potędze 23 maj 2010, 17:45 Dwa tygodnie temu Europejski Bank Centralny przestał dbać o pozory i pozbawił inwestorów wszelkich złudzeń, że euro będzie godnym dziedzicem niemieckiej marki. Ogromny program pomocy dla Grecji, której udziela się pożyczek w wysokości prawie biliona dolarów, a także... 53
  • Małe, ciasne, ale własne 23 maj 2010, 17:45 Wymarzone mieszkanie? Ma być na kredyt, tanie i małe. Teraz do potrzeb rynku muszą się dostosować deweloperzy. Nie bez bólu, bo do tej pory budowali z rozmachem. 54
  • Pogoda nie tylko dla bogaczy 23 maj 2010, 17:45 Wiele firm liczy popowodziowe straty. Są i takie, które uwzględniając w działalności kaprysy pogody, oszczędzają rocznie nawet kilkadziesiąt milionów złotych. 56
  • Mądry kolejarz po szkodzie 23 maj 2010, 17:45 Przyzwyczailiśmy się, że na kolei, od lat męczonej reformami, jest źle. Ale nigdy dotychczas pasażer nie był tak źle traktowany przez ministra infrastruktury, rzekomo odpowiedzialnego za kolej, a w rzeczywistości grającego pod batutą PKP. 58
  • Korzyści z końca (starego) świata 23 maj 2010, 17:45 Ze wszystkich krajów strefy euro najwięcej pieniędzy na jej ratowanie wyłożą Niemcy. To nie musi oznaczać strat. Trudno oczywiście mówić o zyskach, ale pewne korzyści nasz sąsiad z tego wyniesie. A to, co dobre dla Niemiec, jest dobre dla każdego kraju Unii z osobna i dla... 59
  • Jak zarządzać płynnością finansową 23 maj 2010, 17:45 Skąd wziąć pieniądze na okazyjny zakup nowej maszyny lub bieżące wydatki – to dylemat wielu przedsiębiorców. W czasie kryzysu ten problem pojawia się przede wszystkim z powodu opóźnień w regulowaniu zobowiązań przez kontrahentów. Jak sobie poradzić, by nie stracić... 62
  • Konto firmowe 23 maj 2010, 17:45 Od 55 zł do nawet 230 zł może kosztować prowadzenie operacji bankowych przeciętną małą firmę. Koszty pozwala zmniejszyć konto internetowe. 64
  • Nie przegap dotacji! 23 maj 2010, 17:45 Pieniędzy unijnych powoli zaczyna brakować. Kto szybko nie przystąpi do konkursów, dotacji nie dostanie. 66
  • Mikrobiznes to siła napędowa gospodarki 23 maj 2010, 17:45 Rozmowa z Henrykiem Pietraszkiewiczem, prezesem FM Banku 68
  • Bomba wirusowa 23 maj 2010, 17:45 Maciej Kozłowski przez ponad pięć lat walczył z wyjątkowo podstępną chorobą, jaką jest wirusowe zapalenie wątroby typu C. Być może, żyłby nadal, gdyby infekcję udało się wykryć wcześniej. Nie jest jeszcze za późno dla setek tysięcy osób przewlekle zakażonych tą chorobą... 70
  • Błogosławione cierpienie 23 maj 2010, 17:45 Rozmowa z aktorem Radosławem Pazurą, inicjatorem kampanii „Krewniacy” 73
  • Pobiec, byle dalej 23 maj 2010, 17:45 Ile maratonów jeden po drugim można przebiec? Dwa, trzy, cztery? A może dziesięć razy więcej? Najdłuższy bieg, który figuruje w spisie światowej federacji sportu, to nowojorski Ultimate Ultra, który odbywa się na dystansie 2092 km. 74
  • Bazgroły jaskiniowców 23 maj 2010, 17:45 Pozornie przypadkowe bazgroły na ścianach prehistorycznych jaskiń stanowią symboliczny system, który prawdopodobnie stał się prekursorem pisma – twierdzi Genevieve von Petzinger z University of Victoria w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie. To odkrycie stawia na głowie... 76
  • Atak obcych 23 maj 2010, 17:45 Rozmowa ze Stephenem Hawkingiem, brytyjskim astrofizykiem, kosmologiem i fizykiem 78
  • Kim jesteś, małpo? 23 maj 2010, 17:45 Człowiek tym się różni od zwierząt, że obdarzony jest świadomością. Ale czy zwierzęta na pewno nie mają świadomości, poczucia swego istnienia? 79
  • Turecki krzyż pański 23 maj 2010, 17:45 „Tak mi dopomóż Bóg!” – zdecydowała się dopowiedzieć przy zaprzysiężeniu Aygül Özkan, nowa minister spraw socjalnych i rodziny w rządzie Dolnej Saksonii. Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie to, że Özkan jest muzułmanką, córką tureckich imigrantów,... 80
  • Węgrów rozmnażanie 23 maj 2010, 17:45 Można by oczekiwać, że pierwszą rzeczą, którą w katastrofalnej sytuacji gospodarczej Węgier zajmie się nowy gabinet prawicowo-nacjonalistycznego Fideszu premiera Viktora Orbána, będą reformy ekonomiczne, podatkowe, finansowe. Nic bardziej mylnego. 82
  • Kobiety nowej ery 23 maj 2010, 17:45 Jeśli chodzi o kobiety działające w polityce lub związane z politykami, w Wielkiej Brytanii bywało różnie. Za czasów Tony’ego Blaira laburzyści usilnie zachęcali kobiety do angażowania się w politykę i je promowali. Minęło jednak trzynaście lat i w 649-osobowej Izbie... 84
  • Zakotwiczeni w prowincji 23 maj 2010, 17:45 Po ubiegłorocznym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych ogłoszono odrodzenie polskiej kinematografii i wróżono jej światowy sukces. Niestety, wygląda na to, że cieszyliśmy się przedwcześnie. 86
  • Jem, by się dziwić 23 maj 2010, 17:45 Jak smakuje więzienne menu? I czy głaskanie kota zastępuje posiłek? Każdy może się o tym przekonać w restauracjach, które zasługują na miano przedziwnych czy zaskakujących. Idealne dla tych, którym tradycyjne restauracje wydają się zbyt nudne. 88
  • Polskie dziadostwo 23 maj 2010, 17:45 Jest jednym z najbardziej znanych i nagradzanych polskich reżyserów, rektorem prestiżowej łódzkiej Filmówki, ale jego filmy latami czekają na dystrybucję. Nawet o tym, że nakręcony przed trzema laty „Benek” wchodzi wreszcie (4 czerwca) do kin, Robert Gliński... 92
  • Lwów prosto z powieści 23 maj 2010, 17:45 Najbardziej interesują mnie wilgotne zaułki, w których czai się zbrodnia i występek – mówi „Wprost” o swojej najnowszej książce pisarz Marek Krajewski. Główni bohaterowie „Erynii” to komisarz policji Edward Popielski i… Lwów. Miasto... 94
  • Retrospekcja 23 maj 2010, 17:45 Liczba w nazwie tego modelu oznacza prawdopodobnie wiek niektórych zastosowanych w nim rozwiązań. 96
  • Roboty do roboty! 23 maj 2010, 17:45 Z dalekiej Japonii dotarła do nas optymistyczna wiadomość. Robot o nazwie i-Fairy udzielił ślubu parze młodych Japończyków. Jest to pierwszy w historii ślub udzielony przez maszynę. Panna młoda była zachwycona, tym bardziej że jest pracownicą firmy Kokoro, która produkuje te... 97

ZKDP - Nakład kontrolowany