Prawo do bezprawia

Prawo do bezprawia

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Martwe prawo jest gorsze niż brak uregulowań prawnych

Nie wolno, ale można - mawiał Szwejk. W naszym kraju pokutuje wiara w magiczną moc prawa. Paragrafy mają odmieniać postępowanie ludzi, a nakazy i zakazy - zmienić rzeczywistość. Egzekwowanie już istniejącego prawa mało kogo obchodzi. Jeśli nie będzie się egzekwować prawa, to nie ma sensu ustanawiania jakichkolwiek norm. Na mocy ministerialnego rozporządzenia rottweilery zostały uznane za szczególnie niebezpieczne. Żeby je hodować, należy uzyskać zgodę właściwego organu gminy. Hodowanie ich bez zgody jest karane aresztem lub grzywną. Tylko teoretycznie. Wystarczy, że pies nie ma rodowodu lub jest mieszańcem, i już nie musi być zarejestrowany.

Prawa blankietowe
"Nie może być praworządnym kraj, w którym na każdym kroku omija się konstytucję" - stwierdził mediolański sędzia Antonio Di Pietro, inicjator akcji "Czyste ręce". To samo można powiedzieć o Polsce: codziennie i przy powszechnej wiedzy o tym zjawisku nie przestrzega się prawa, w tym ustawy zasadniczej. Niejaki Józef Gawęda z Kęt, domorosły prawnik i legislator, napisał nową konstytucję dla Polski. Jeden z jej przepisów zniósł na obszarze Polski bezrobocie. Obowiązująca w Polsce konstytucja nie odbiega zasadniczo od tej autorstwa Gawędy. Nawet poza jego granicami. Zgodnie z konstytucją udział wicepremiera Grzegorza Kołodki w nowojorskim maratonie nie był kaprysem. Kołodko postępował zgodnie z artykułem 68 Konstytucji RP: "Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej". Mamy ustawowe prawo do godziwego wynagrodzenia za pracę oraz wypoczynku. Pracodawca jest obowiązany zapewnić nam bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz zaspokoić nasze potrzeby bytowe, socjalne i kulturalne. Wszystkie te zapisy to fikcja prawna. Wiele przyjmowanych w Polsce ustaw to tzw. prawa blankietowe. Istnieją one na papierze, lecz nie da się ich zrealizować.

kiedy należy przestrzegać prawa Stan gotowości do użycia
Zbiorem wielu martwych zapisów jest prawo o ruchu drogowym. Wśród licznych nie przestrzeganych przepisów są między innymi zakazy dotyczące zatrzymywania zwierząt na jezdni czy korzystania podczas jazdy z telefonu komórkowego. Majstersztykiem regulacji, których wręcz nie da się przestrzegać, jest artykuł 4 kodeksu drogowego. "Uczestnik ruchu drogowego ma prawo liczyć, że inni uczestnicy ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego zachowania", czyli na to, że przestrzegają, albo nie. Kierowca nie może korzystać z antyradaru i przewozić go w "stanie gotowości do użycia", ma jednak prawo do jego posiadania, nawet w pojeździe. Kodeks zabrania otwierania drzwi samochodu bez wcześniejszego sprawdzenia, czy nie powodujemy tym zagrożenia. Podczas cofania powinniśmy się upewnić, czy za pojazdem nie ma człowieka ani żadnej innej przeszkody. Kodeks każe nam uwzględnić, czy nie spowodujemy zagrożenia i nie utrudnimy poruszania się innym użytkownikom drogi. Równie dobrze można by nakazać sprawdzanie, czy samochód ma koła. Mało realistyczne wydaje się wprowadzenie "ograniczeń związanych z występowaniem wysokiej temperatury powodującej uplastycznienie drogowych nawierzchni bitumicznych". W ten sposób zapobiega się powstawaniu nowych kolein, ale tam, gdzie już są, stawiane są po prostu znaki "uwaga koleiny!".

Prawo do picia i palenia
Polskie prawo zakazuje picia alkoholu na ulicach, placach i w parkach. Policjanci nie ścigają obywateli pijących w publicznych miejscach. Nie aresztują też osób palących tytoń "w miejscach do tego nie przeznaczonych". Prawo zakazuje również picia alkoholu w pracy. A co zrobić, gdy pracujemy w zachodniej firmie? Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi: "minister właściwy do spraw zagranicznych określi wypadki i okoliczności, w których uwzględniając zwyczaje międzynarodowe, dopuszczalne jest podawanie i spożywanie nieznacznej ilości napojów alkoholowych". Prawie cała ustawa o przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest fikcją. Regularnie omijane są przepisy prawa handlowego mówiące o odpowiedzialności właścicieli spółek za działanie na ich niekorzyść czy zbyt późne ogłaszanie upadłości. Innym nagminnie omijanym przepisem jest niedopełnienie obowiązku składania co roku w sądzie rejestrowym skróconych bilansów spółek. Zaniechanie tego obowiązku tylko teoretycznie zagrożone jest karą. Spółki nagminnie nie podnoszą też przez lata kapitału założycielskiego, od wysokości którego zależą potem roszczenia w razie upadłości. Teoretycznie członek zarządu spółki prawa handlowego, który nie składa sądowi rejestrowemu dokumentów związanych z funkcjonowaniem jego firmy, podlega karze grzywny do 20 tys. zł. Dotychczas nikt w Polsce nie został jednak za takie postępowanie ukarany.

Legalne stręczycielstwo
Kodeks karny przewiduje surową sankcję za gwałt. Najwięcej tego rodzaju przestępstw popełnianych jest w małżeństwach, ale tylko nieliczne trafiają na wokandę sądu. Podobnie jest z maltretowaniem i seksualnym molestowaniem dzieci przez rodziców oraz znęcaniem się nad osobami w podeszłym wieku. Ponieważ trudno jest wiele z tych przestępstw udowodnić, sprawcy czują się bezkarni, co prowadzi do częstego powtarzania tych samych czynów karalnych. Od lat martwe są przepisy kodeksu karnego dotyczące stręczycielstwa. W każdym większym polskim mieście działa kilkaset agencji towarzyskich, salonów masażu, studiów ćwiczeń cielesnych itp. W myśl przepisów kodeksu karnego wszystkie one zajmują się stręczycielstwem, czyli czynami niezgodnymi z prawem i ściganymi z urzędu. Tymczasem dotychczas oskarżenie z tego tytułu wniesiono zaledwie przeciwko pięciu agencjom. W każdym z dużych miast są miejsca, gdzie można spotkać tabuny prostytutek z krajów byłego ZSRR, pracujących dla klasycznych naganiaczy i stręczycieli, ale nikt nie słyszał o postawieniu kogokolwiek z nich przed sądem. Z punktu widzenia prawa ewidentnym stręczycielstwem są też prasowe ogłoszenia erotyczne. Kodeks karny przewiduje sankcje za publiczne prezentowanie pornografii, a w Polsce nie ma chyba ani jednej wypożyczalni kaset wideo, w której nie znajdowałby się bogaty wybór filmów porno pośród bajek.

Przepisy są po to, aby je łamać
Wiara w magiczną moc prawa prowadzi do nieustannych zmian ustaw i rozporządzeń. Gdy tylko pojawi się jakiś problem, rozwiązuje się go za pomocą nowego paragrafu. Zanim jeszcze weszła w życie ustawa o kredycie konsumenckim (sierpień 2002 r.), już przygotowano kilka projektów jej nowelizacji. Po wejściu ustawy w życie okazało się, że nowe prawo kompletnie nie przystaje do realiów. Dotyczy to choćby nakazu, aby banki w swoich materiałach promocyjnych podawały wszystkie warunki, na których udzielane są kredyty konsumpcyjne (zajmuje to kilku stron tekstu). Tylko w 2000 r. kodeks postępowania cywilnego zmieniono aż trzynaście razy, a ustawa o policji - od momentu jej uchwalenia w 1990 r. - była nowelizowana 26 razy. Znowelizowane ustawy są tak samo nieskuteczne jak stare. Przepisy są po to, aby je łamać - uważa wielu Polaków, łącznie z posłami i pracownikami wymiaru sprawiedliwości. Nie dziwi więc, że aż dwie trzecie obywateli naszego kraju hołduje zasadzie relatywizmu prawnego - zgodnie z nią przestrzegamy tych przepisów, których musimy przestrzegać, oraz tych, które są dla nas wygodne.

 

 

Więcej możesz przeczytać w 46/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1

Spis treści tygodnika Wprost nr 46/2002 (1042)

  • Niewola stereotypów17 lis 2002Przecież ona będzie w ten sposób zepsuta - odpowiedzieli rodzice nastolatki, która zginęła w wypadku, gdy znajomy lekarz poprosił ich o zgodę na pobranie organów do transplantacji.3
  • Peryskop17 lis 2002Dyplomacja WarszawskaTony Blair - premier Wielkiej Brytanii, Göran Persson - premier Szwecji, Costas Simitis - szef rządu Grecji, oraz sześciu innych premierów, wywodzących się z partii socjalistycznych, pojawią się w tym...8
  • Dossier17 lis 2002LESZEK MILLER,premier RP"SLD to partia stupięćdziesięciotysięczna i wśród 150 tys. ludzi zdarzają się tacy, którzy w sojuszu nie powinni być nigdy" Program I Polskiego RadiaGRZEGORZ KOŁODKO, wicepremier, minister...8
  • Złudzenie za złotówkę17 lis 2002Dają, to bierz, biją, to uciekaj - tak najkrócej można skomentować wyniki badania Pentora, wedle których 43 proc. Polaków źle ocenia Mariusza Łapińskiego, ministra zdrowia, ale jednocześnie 65 proc. pozytywnie ocenia...8
  • Z życia koalicji17 lis 2002Przepraszamy za obsuwę, ale nam dech zaparło, więc milczeliśmy. Otóż znakomici dziennikarze TVP dostali od Aleksandra Kwaśniewskiego po medalu. Jak ktoś robił Panu Prezydentowi dobrze, to się załapał - jak Sławek Jeneralski,...10
  • Z życia opozycji17 lis 2002Niestety. Wśród narodowców nie jest dobrze. Antoni Macierewicz bierze ostateczny rozwód z Ligą Polskich Rodzin. Opuszcza jej klub parlamentarny i wraz z garstką najwierniejszych wyznawców zakłada własne koło...11
  • M&M17 lis 2002NIEUCZCIWA KONKURENCJAZ oddłużeniem nie wyszło, więc finansów resort chce zabrać barom mlecznym. Dla nas to nie dziwy. Toż to jest konkurencja, nieuczciwa zresztą... Tam też połowa ruskich, połowa leniwych.12
  • Playback17 lis 2002 12
  • Fotoplastykon17 lis 200214
  • Poczta17 lis 2002Siła odrzuconychNie zgadzam się z opinią Dawida Warszawskiego ("Siła odrzuconych", nr 42) na temat asymilacji polskich Żydów. Pochodzę z inteligenckiej rodziny żydowskiej, ale od pokoleń zasymilowanej, a więc polskiej i...16
  • Kadry17 lis 200217
  • Państwo bez narodu?17 lis 2002Polacy nie dbają o swoje narodowe interesy18
  • Triada Kisiela17 lis 2002Nagrody Kisiela 2002: Krzysztof Pawłowski, Donald Tusk, Maciej Rybiński22
  • Egzekucja na zlecenie17 lis 2002Sto osób ginie w Polsce co roku z rąk płatnych zabójców, Polacy najczęściej zabijają z broni krótkiej, Rosjanie i Ukraińcy wolą serię z kałasznikowa...26
  • Prawo do bezprawia17 lis 2002Martwe prawo jest gorsze niż brak uregulowań prawnych30
  • Smuta narodowa17 lis 2002W większości krajów święta narodowe obchodzi się latem, w Polsce jesienią, w najbardziej ponurym miesiącu32
  • Narodowe drożdże17 lis 2002W III Rzeczypospolitej w wyścigu o rząd dusz inteligenci przegrywają z partyjnymi demagogami Narodowe drożdże33
  • Giełda i wektory17 lis 2002Hossa ŚwiatWiedeńska "złotówa"Po Wiedniu można jeździć nocą taksówkami za cenę biletu autobusowego. Różnicę pokrywa magistrat, który doszedł do wniosku, że taniej wychodzi dopłacanie...34
  • Bankomatnia17 lis 2002300 tysięcy polskich rodzin na skraju bankructwa! Wartość kredytów zaciągniętych przez osoby fizyczne szacuje się dziś na 60,5 mld zł!36
  • Cena wolnego rynku17 lis 2002Za Millera zarabiamy nominalnie tyle samo co za Gomułki, ale kupujemy za to dziesięć razy więcej!42
  • Telefon z wyrokiem śmierci17 lis 2002Telekomy przestaną tonąć za dwa lata46
  • Kochamy nieudaczników17 lis 2002W Europie nieudacznik, który "chciał dobrze", cieszy się większą sympatią niż ten, komu się udało wiele osiągnąć50
  • Hakerzy wolności17 lis 2002Hakerzy kontra totalitarne reżimy54
  • Era telekomputerów17 lis 2002  Andrzej Kropiwnicki: Na czym polega idea konwergencji telefonu komórkowego i komputera? Paul Otellini: Należy połączyć najlepsze cechy komputerów z wygodą użytkowania telefonów komórkowych. Potem trzeba...57
  • Lekarz w komórce17 lis 2002Telefon komórkowy pozwala uniknąć zawału58
  • Pająk bojowy17 lis 2002Miniaturowa kamera ukryta w szmince przetwarza obraz w trójwymiarowy plan budynku. Elektroniczna karta pozwala użytkownikowi peceta podszyć się pod administratora sieci komputerowej60
  • Kto ma szmalec?17 lis 2002W Niemczech panuje zastój gospodarczy. Objawy kryzysu niemieckiego są już widoczne gołym okiem - na przykład kilka dni temu kanclerz Schröder przyjechał do nas na obiad.62
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej17 lis 2002Zimowa stolicawww.z-ne.plPrzed tegorocznym wyjazdem do zimowej stolicy Polski warto odwiedzić zakopiański portal internetowy. Znajdziemy w nim wiadomości na temat bazy turystycznej i noclegowej Zakopanego, a także oferty lokalnej gastronomii....62
  • Supersam17 lis 2002Drogocenny czas Zegarki Dream Line to propozycja firmy Roamer dla kobiet eleganckich. Ekskluzywne czasomierze wysadzane są bowiem brylantami - w zależności od modelu jest ich od sześciu do trzydziestu ośmiu. Bransoleta nowego roamera,...63
  • Pogromcy diabła17 lis 2002Kościół przestał się wstydzić egzorcystów64
  • Wszystko w rękach Pana17 lis 2002Rozmowa z ks. GIANCARLEM GRAMOLAZZO, przewodniczącym Międzynarodowego Stowarzyszenia Egzorcystów66
  • Smakosze brukwi17 lis 2002Piotrze! NapisaŁa do mnie znajoma z Austrii, kobieta uprawiająca szlachetny zawód krytyka kulinarnego, a epistoła pełna była istotnych, choć dość jednorodnych pytań. Chodziło o brukiew. Z listu wynika, że w Austrii ta jarzyna...68
  • Tratwa Noego - Jubileusz Szarika17 lis 2002Artyści występujący w urodzinowej gali TVP brali udział w balu na cmentarzu historii69
  • Król sławy17 lis 2002Książę Edward VIII i jego żona stworzyli reguły życia na pokaz70
  • Żegnaj, McLuhanie!17 lis 2002Globalna wioska przestała być moim marzeniem. Coraz rzewniej myślę o prowincji i zaletach spowolnionego życia72
  • Sejmowe trąby17 lis 2002Awantury, kłótnie i bijatyki były standardem w parlamencie II Rzeczypospolitej74
  • Know-how17 lis 2002Nie martw się starościąLudzie optymistycznie postrzegający własną starość, zanim jeszcze się ona rozpocznie, żyją średnio ponad siedem lat dłużej od tych, którzy widzą ją w czarnych barwach - wynika z ustaleń...77
  • Ile za nerkę?17 lis 2002Czterdziesto- dziewięcioletni Leszek Kozon, technik samochodowy z Warszawy, prawie od siedmiu lat czeka na przeszczep nerki. Trzy razy w tygodniu jeździ do Instytutu Transplantologii Akademii Medycznej w Warszawie na wielogodzinne dializy....78
  • Żona na zdrowie17 lis 2002Nieudane małżeństwo jest jak zawał serca84
  • Aborcja depresji17 lis 2002Kontrowersyjna pigułka RU 486, zwana wczesnoporonną lub aborcyjną, może być skutecznym środkiem w leczeniu ciężkiej formy depresji - wynika z eksperymentu opisanego z czasopiśmie "Biological Psychiatry". W badaniach...86
  • Bez granic17 lis 2002Śmierć za słowa"Prawdziwy islam różni się od islamu autorytarnego, jaki teraz panuje w Iranie. Irańczycy nie powinni jednak podążać za rządzącymi duchownymi jak małpy" - powiedział w czerwcu Haszem Aghadżari, pisarz...88
  • Kapelusz czy fez?17 lis 2002Wojna z Irakiem to test prawdziwych zamiarow zreformowanych tureckich fundamentalistow90
  • Gra w Chińczyka17 lis 2002Chińczycy grają o władzę, prezydent USA rozdaje karty94
  • Gruziński klucz17 lis 2002Henryk Suchar: Moskwa oskarża pana o ukrywanie bojowników czeczeńskich w wąwozie Pankisi. Pomaga pan terrorystom? Eduard Szewardnadze: Wąwóz Pankisi nie jest przyczyną, lecz efektem kryzysu czeczeńskiego. W 1999 r. wojska...98
  • Lustro Niemiec17 lis 2002Oczyszczalnia ścieków jest potrzebna, ale to nie znaczy, że muszę tam mieszkać" - powiedział kiedyś Helmut Kohl, gdy pytano go, dlaczego nigdy nie udzielił wywiadu tygodnikowi "Der Spiegel". Kohl się mylił. "Der Spiegel", najważniejszy tygodnik...99
  • Cytat dyplomatyczny - Wobec islamu17 lis 2002Partia Erdogana bardziej może się kojarzyć z partią chadecką niż z prostym równaniem: islam = terroryzm100
  • Menu17 lis 2002Polska Ring śmierciNa ringu, otoczonym z czterech stron przez widzów, leży kobieta. Nagle pojawia się para terrorystów. Ich ofiara jest żoną polityka, którego chcą zniszczyć. Bandyci odcinają kobiecie po kolei palec,...102
  • Spirala śmierci17 lis 2002Popularność zabija umiejetności polskich aktorów106
  • Dzieci Komedy17 lis 2002Możdżer, Jagodziński, Makowicz, Hołownia to światowa czołówka pianistów jazzowych112
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego17 lis 2002Nirvana Nirvana Nirvana - ojcowie chrzestni rewolucji grunge. "Aurora" muzyki rockowej schyłku XX wieku. To oni wyrwali świat z katatonicznego uścisku miałkiej muzyki pop, podpalając lont gitarowej eksplozji i spontanicznego...113
  • Kapitan Russell Crowe17 lis 2002Hollywood próbuje wskrzesić wielkie kino marynistyczne114
  • Kino Tomasza Raczka17 lis 2002  Koniec z Hollywood - **Reżyseria: Woody Allen. W rolach głównych: Tea Leoni, Woody Allen, Treat Williams. USA 2002 r. Jeden z najsłabszych filmów w karierze Woody'ego Allena. Historia neurotycznego reżysera filmowego,...115
  • Kaszanka dla wszystkich!17 lis 2002TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI116
  • Zjem twoją matkę17 lis 2002Partie przyjeżdżają, krzyczą, obiecują, lepią plakaty, a wygrywa zawsze Tadek, który jest miejscowy, czyli swój118