Prymas pokorny

Prymas pokorny

Dodano:   /  Zmieniono: 29
Prymasowi Glempowi Opatrzność wyznaczyła chyba trudniejsze zadanie niż to, z którym zmierzyć się musiał kardynał Wyszyński.
W latach 50., 60., 70. trzeba było konsekwencji i odwagi, wiadomo było, gdzie jest wróg, to była epoka świadków i męczenników. W prawie 30-letnim prymasostwie kardynała Glempa epoki zmieniały się jak w kalejdoskopie, wydarzyło się tyle, ile czasem w historii działo się przez lat trzysta.

Kardynał Glemp zaczynał przecież misję w czasach, w których świątynie były nabite po brzegi, a wierzący i niewierzący na widok księdza zdejmowali czapkę z głowy, kończył ją natomiast w społeczeństwie, które z Kościoła zrobiło obiekt drwin i chłopca do bicia. W latach 80. miał przed amboną rodaków „nabuzowanych” Bogiem, Honorem i Ojczyzną, w następnej dekadzie ci sami ludzie Boga wysyłali do sfery mitologii, Ojczyznę traktując jako zło konieczne, a Honor zamieniając na honorarium.

Opowiadano mi, że w 1981 r. ciężko chory prymas Wyszyński usilnie zabiegał u wracającego do zdrowia po zamachu Jana Pawła II, by na jego następcę mianował właśnie swojego byłego sekretarza, w tym czasie już biskupa warmińskiego. Papież początkowo oponował, później jednak uległ prośbom mentora. Na czele polskiego Kościoła stanął sternik, który w czasie sztormu nie miał dodawać gazu, ale skupić się na ocaleniu łodzi. Nikt nie miał pojęcia, że przyjdzie mu nie tylko dowieźć wiernych do portu, ale będzie też musiał pomóc urządzić się im w ziemi obiecanej.

Jak sobie z tymi zadaniami poradził? Jasne, że można się czepiać, wytykać błędy. Pytanie, kto będąc na jego miejscu, pod taką presją byłby w stanie ich uniknąć? Moralne prawo do oceny jego słynnego przemówienia z początków stanu wojennego, gdy apelował o to, by nie przelewano polskiej krwi (de facto próbując powstrzymać wybuch solidarnościowego powstania), mają tylko ludzie, którzy wtedy walczyli o wolność. Dziś dziękują prymasowi za to, że nie eskalował, ale zapewniał niezbędny balans – oni bili się na froncie, on próbował tonować, poszerzając w istocie pole walki. Można zarzucać mu, że był zbyt zachowawczy, że niedostatecznie mocno wsparł księdza Popiełuszkę (który czuł się przez niego osamotniony), nie można jednak mieć wątpliwości co do jego intencji – on po prostu, na ile potrafił, próbował kapelana „Solidarności” chronić.

W nowych czasach przyjął tę samą strategię: 70 proc. zachowawczości, 30 – zmian. Często „czepialiśmy się” prymasa, narzekając na jego czasem niezgrabne wypowiedzi, jego upór w sprawie Świątyni Opatrzności, na brak medialnej charyzmy. Nie dawał się jednak tak łatwo zaszufladkować. Ci, którzy chcieliby w nim widzieć wyłącznie światopoglądowego „betona”, nie mogli nie zauważyć, że to on jednocześnie otwiera polski Kościół na dialog międzywyznaniowy, na nowe wspólnoty, konsekwentnie zaszczepia w nim to, co wypracował Sobór Watykański II, a gdy trzeba, umie tupnąć nogą (jak było w sprawie Radia Maryja).

Nawet jeśli nie zawsze zgadzałem się z tym, co mówił (zwłaszcza o bieżących wydarzeniach), głęboko go szanowałem, ujmowała mnie jego prostota. Nie udawał kogoś innego, pokornie uczył się od swoich „szefów” – kardynała Wyszyńskiego i Jana Pawła II, który po śmierci Prymasa Tysiąclecia „zaadoptował” księdza Glempa, modelując jego myślenie (jeśli chodzi o wizję Kościoła, ale też np. Polskę w Unii Europejskiej). Obce było mu myślenie popularne na szczytach każdej władzy, że przyznanie się do słabości to klęska. Jego homilia na mszy na placu Teatralnym w 2000 r., gdy (też pewnie inspirowany przykładem Jana Pawła) przepraszał za winy polskiego Kościoła i osobiście za to, że nie był w stanie ocalić życia księdza Popiełuszki, do dziś budzi we mnie pytanie: czy ja byłbym w stanie zrobić taki rachunek sumienia?

Wraz z tą śmiercią kończy się w polskim Kościele czas silnych, „centralnych” przywódców. Oni przyprowadzili Kościół do bram XXI w. Kto i w jakim stylu poprowadzi go przez kolejne sto lat? Nie sądziłem, że kiedykolwiek to powiem: nie miałbym nic przeciwko temu, by byli to ludzie, którzy wezmą sporo z prymasa Glempa, nad których słowem nie zawsze muszę wpadać w zachwyt. Nie mam jednak ani przez chwilę wątpliwości, że mam przed sobą dobrych ludzi, głęboko wierzących księży, których jedyną polityką i „stanem posiadania” są Chrystus i Kościół. Gdy to nas łączy, całą resztę jesteśmy w stanie dogadać.

Więcej możesz przeczytać w 5/2013 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 29

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2013 (1562)

  • Na do widzenia27 sty 2013, 20:00W bardzo wielu rzeczach nie zgadzam się z Leszkiem Millerem, ale co do jednego ma rację: faceta poznaje się po tym, jak kończy. A ponieważ jest to moje pożegnanie z łamami „Wprost” i przede wszystkim z Czytelnikami, wypadałoby się...4
  • Pan Ambasador uczy dobrych manier27 sty 2013, 20:00Jedyne 884 zł zapłacił polski podatnik za minutę lekcji stylu, z której dowie się, że rybę można jeść dwoma widelcami, smoking to jedwabna marynarka, a ślimaki gotuje się w burgundzkich ziołach.6
  • Giertych chce dymisji Rydzyka27 sty 2013, 20:00Roman Giertych napisał list do prowincjała ojców redemptorystów, w którym wyraża oburzenie, że Radio Maryja i Telewizja Trwam nie sprostowały dotąd informacji z 30 grudnia 2012 r., jakoby popierał on metodę in vitro.7
  • Amerykański, a jednak polski27 sty 2013, 20:00Walt Disney to dzisiaj jedno z najnowocześniejszych studiów animacji na świecie.7
  • DVD z "Wprost": SKOK ŻYCIA27 sty 2013, 20:00W tym tygodniu „Wprost” można kupić z filmem „Skok życia” na DVD.7
  • Gowin straci głos27 sty 2013, 20:00Platforma Obywatelska wyłożyła się na związkach partnerskich.7
  • Zakazane związki27 sty 2013, 20:00Piątkowe głosowanie przeciw projektom ustawy o związkach partnerskich obróciło się w popis poselskich uprzedzeń, fobii, zacofania i niekompetencji. I zwyczajnego niezrozumienia, że ten problem dotyczy kilkuset tysięcy par w Polsce. W...12
  • Taki fajny prymas27 sty 2013, 20:00Gdy na początku 1987 r. założyciel Monaru Marek Kotański powołuje Bank Nadziei, który ma gromadzić pieniądze na zakup testów do wykrywania wirusa HIV, pierwszym wpłacającym darowiznę zostaje prymas Polski kardynał Józef Glemp. Nie...16
  • Rozważny i odważny– mówi o kard. Glempie gen. Wojciech Jaruzelski27 sty 2013, 20:00"WPROST ”: Lipiec, 1981 r. Pamięta pan prymasa Glempa z tamtego czasu? Gen. Wojciech Jaruzelski: Tak, bo wówczas spotkaliśmy się i poznaliśmy. To było tuż po dość nagłym mianowaniu go prymasem Polski. Miałem oczywiście trochę...20
  • Od zdrajcy do zbawcy27 sty 2013, 20:00Moje spotkania z Glempem – z nazwiskiem, z problemem, z człowiekiem – wcale nie były moje. To były spotkania całego mojego pokolenia, dziwacznego, uformowanego przez sekwencje: „dół” późnego Gierka (kartki na...21
  • Prymas pokorny27 sty 2013, 20:00Prymasowi Glempowi Opatrzność wyznaczyła chyba trudniejsze zadanie niż to, z którym zmierzyć się musiał kardynał Wyszyński.23
  • Kwaśniewski nie wróci27 sty 2013, 20:00Były prezydent nie odejdzie z biznesu, Tusk płynie ze zdechłymi rybami, ale będzie walczył o trzecią kadencję. A Palikot? Dzielcie, co mówi, przez pięć albo dziesięć – uważa szef SLD Leszek Miller.24
  • Kazek tu, Kazek tam27 sty 2013, 20:00Goldman Sachs podziękował Kazimierzowi Marcinkiewiczowi za usługi. Były premier szuka więc swojego miejsca w polityce w towarzystwie Romana Giertycha i Michała Kamińskiego.28
  • Nowicka na krzyżu27 sty 2013, 20:00Palikot obawia się, że odwołanie Wandy Nowickiej z fotela wicemarszałka Sejmu i niskie notowania spowodują transfery z jego klubu – wynika z informacji "Wprost".31
  • Pan od hazardu27 sty 2013, 20:00Szef Służby Celnej Jacek Kapica przyznaje, że certyfikaty automatów do gier były fałszowane na masową skalę. Sam jednak nie poczuwa się do winy.32
  • Lęk nigdy nie zniknie27 sty 2013, 20:00Monika przeszła wraz z córką przez detoks w szpitalu psychiatrycznym, zamkniętą terapię w ośrodku dla uzależnionych. Opowiedziała nam o latach samotnej walki z narkotykami o Magdę, jej jedyne dziecko.36
  • Upadły król Trójmiasta27 sty 2013, 20:00Miał imperium. Był jednym z najbogatszych Polaków. Potem jeden dzień nie żył. Teraz Janusz Leksztoń żyje, ale inaczej niż kiedyś.40
  • Syn komendanta UPA27 sty 2013, 20:00Do ociemniałego starszego człowieka poszedłem z dwóch powodów. Chciałem poznać kogoś, kto przesiedział 38 lat w sowieckich łagrach i się nie złamał. oraz dowiedzieć się, co syn ostatniego komendanta UPA myśli o mordowaniu Polaków.44
  • Prezydent brutto plus VAT27 sty 2013, 20:00Jolanta i Aleksander Kwaśniewscy nauczyli się żyć luksusowo. Dlatego potrzebują dużych pieniędzy z kraju i z zagranicy. On zarabia u prezydenta Kazachstanu. A czy ona dostawała pieniądze od rodziny dyktatora Egiptu?48
  • Krzyżem w satyrę27 sty 2013, 20:00Nie lubię programów satyrycznych. Gwoździem do trumny dla tego gatunku był z jednej strony Jan Pietrzak, z drugiej Giertych i Marcinkiewicz.52
  • Ameryka ratuje Europę27 sty 2013, 20:00Kończenie wojny jest dużo trudniejsze niż jej rozpoczynanie. Afganistan to taki przypadek – mówi w rozmowie z "Wprost" ambasador USA w Polsce Stephen Mull.54
  • Pokerowa zagrywka27 sty 2013, 20:00Zapowiedź referendum w sprawie Unii to najlepszy manewr w karierze Camerona. Cel strategii? Wygrać wybory i... utrzymać Wielką Brytanię we Wspólnocie.58
  • Niepokorna Masza27 sty 2013, 20:00Celę na oddziale karnym obozu pracy Maria Alochina z Pussy Riot powinna opuścić w marcu. Nie zanosi się na to. Wykazuje patologiczny wprost brak pokory.60
  • Blue monday chadeków27 sty 2013, 20:00SPD odebrała władzę CDU w Dolnej Saksonii. To papierek lakmusowy nastrojów przed wyborami do Bundestagu.61
  • Wolność kontra gumka27 sty 2013, 20:00Czy władze Los Angeles, nakazując gwiazdom porno używania prezerwatyw, ograniczają ich wolność? Aktorzy protestują, a sprawę rozstrzygnie Sąd Najwyższy.62
  • Polacy kontra reszta świata27 sty 2013, 20:00Po ponad 20 latach kapitalizmu i prawie dziesięciu latach w Unii doczekaliśmy się polskich marek, które potrafią pokonać wielkie zagraniczne koncerny. Oto prawdziwy cud nad Wisłą.64
  • Chemia, polska specjalność27 sty 2013, 20:00Zamiast po kawałku wpaść w ręce zagranicznych inwestorów, polskie zakłady chemiczne stworzyły koncern, który jest w stanie konkurować z największymi gigantami w branży.68
  • Wojna o kolej27 sty 2013, 20:00W 2015 r. mamy szansę wsiąść do nowych pociągów, którymi w kilka godzin przemierzymy Polskę. o ile związki zawodowe nie wykończą nowego prezesa.70
  • Wszystko o finansach. Wybieramy ubezpieczenie komunikacyjne27 sty 2013, 20:00Ubezpieczenie samochodu to nie tylko poważny wydatek. Wybór dobrego ubezpieczyciela i najodpowiedniejszej dla nas polisy może mieć ogromne konsekwencje dla naszej kieszeni i nerwów przez cały rok.71
  • Z innego świata27 sty 2013, 20:00Towarzyszy mi poczucie, że jestem na ostatniej prostej – mówi Piotr Fronczewski. A swoją rolę – w spektaklu „Ja, Feuerbach” – nazywa własną „kropką” w teatrze.74
  • Podróż na wschód27 sty 2013, 20:00Jeśli chcecie poznać historię rosyjskiej alternatywy, sięgnijcie po książkę Konstantego Usenki „Oczami radzieckiej zabawki...”. I wybierzcie się na debatę o tym, jak scena alternatywna reagowała na przemiany w Polsce i w Rosji.76
  • Pomnik prezydenta27 sty 2013, 20:00"Lincoln" Stevena Spielberga jest jak apel szkolny. Patetyczny, bezkrytyczny, niedzisiejszy.80
  • Przetrwać, nie oszaleć27 sty 2013, 20:00W "Niemożliwym" Bayona nie epatuje cierpieniem, lecz wzrusza historią o miłości, heroizmie i poświęceniu.80
  • Patrol filmowy Tomasza Raczka: 5 Rozbitych kamer27 sty 2013, 20:00Coraz częściej filmy dokumentalne mają siłę atrakcyjności i przyciągania widzów równą tej, jaką dają fabuły.81
  • Dla wrażliwców27 sty 2013, 20:00Elektroniczny rock z Wysp Brytyjskich trzyma się nieźle. Najlepszy dowód to nowe płyty Delphic i Everything Everything.82
  • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka27 sty 2013, 20:00Patrycja Markowska, królowa polskiej poezji, nagrała nową piosenkę, chociaż nikt jej nie prosił. Już we wstępie utworu o tytule „Alter ego” zapowiada, że utonie. I mimo tego przez następne trzy minuty utrzymuje się na...82
  • Muzyczny ranking Piotra Metza27 sty 2013, 20:00New Order Lost Sirens Warner Na pierwszy rzut ucha – tak zwany skok na kasę. Ta płyta zawiera odrzucone początkowo nagrania z ostatniego albumu, zarejestrowane być może z myślą o kolejnym (działo się to jeszcze przed kłótnią...83
  • Piotr Kofta wie, co czytać27 sty 2013, 20:00Zapiski z Homs Jonathan Littell, przeł. Magdalena Kamińska-Maurugeon, Wydawnictwo Literackie 2013 Po "Łaskawych", nihilistycznej spowiedzi oficera SS i czynnego uczestnika Holocaustu, za które w 2006 roku dostał Nagrodę Goncourtów, Jonathan...83
  • Pominięci...27 sty 2013, 20:00Trwa zbiorowa orgia przy zgaszonym świetle. Ciała kłębią się pod sobą pracowicie. Kotłują i wyginają na wszystkie strony.84
  • Proroctwa27 sty 2013, 20:00Na początku roku wszystkie gazety codzienne i tygodniki robią swoje prognozy na temat tego, co się stanie w tym nadchodzącym.84
  • Vademecum zdrowia i urody27 sty 2013, 20:00Agnieszka Fedorczyk - Pogromcy cholesterolu Można obniżyć poziom cholesterolu o 15 proc. w trzy tygodnie. To nic trudnego – przekonują nas reklamy. Czy rzeczywiście? Zapytaliśmy o to specjalistów. Agnieszka Fedorczyk - Daj sercu...85
  • Bal maskowy27 sty 2013, 20:00Antoś ma w zerówce bal przebierańców, motyw: zdrowie. Wszyscy rodzice mieli z tym dramat, szczęśliwie ustalono, że można przebrać dzieci za warzywa. Antoś na wieść o tym krzyczy wniebogłosy: „O nie, ja nie dam się przebrać za jakieś...98