Kult bezdzietności

Kult bezdzietności

Możecie być dumne z tego, że nie macie dzieci. Nie jesteście niepełnowartościowe. Wręcz przeciwnie, wybierając bezdzietność, stawiacie na siłę, piękno i miłość - głosi Yvonne Marie Vissing, profesor socjologii w Salem State College. W Stanach Zjednoczonych już w 1991 r. powstała organizacja Childless by Choice (Bezdzietne z Wyboru), która z bezdzietności czyni cnotę. To, że w przeszłości bezdzietne kobiety uważano za zakałę społeczeństwa, jest szkodliwym zabobonem - głoszą autorzy internetowego serwisu No Kidding. - Bezdzietność jest wpisana w nowoczesne społeczeństwo. Czym bez bezdzietnych kobiet byłaby korporacyjna Ameryka, Hollywood, przemysł rozrywkowy czy rynek mody i seksu? - pytają Fiona McAllister i Lynda Clarke, autorki raportu przygotowanego dla brytyjskiego ośrodka Family Policy Studies Centre. - Histeryczna pochwała bezdzietności to robienie dobrej miny do fatalnej gry - mówi tymczasem Susan Lang, autorka książki "Kobiety bezdzietne: przyczyny, pożytki, straty". "Skoro bezdzietność to taka cnota, dlaczego co druga bezdzietna kobieta po pięćdziesiątce popada w depresję, alkoholizm lub inne uzależnienia? Dlaczego w tej grupie najszybciej rośnie liczba prób samobójczych?" - pyta Lang.
_ Możecie być dumne z tego, że nie macie dzieci. Nie jesteście niepełnowartościowe. Wręcz przeciwnie, wybierając bezdzietność, stawiacie na siłę, piękno i miłość - głosi Yvonne Marie Vissing, profesor socjologii w Salem State College. W Stanach Zjednoczonych już w 1991 r. powstała organizacja Childless by Choice (Bezdzietne z Wyboru), która z bezdzietności czyni cnotę. To, że w przeszłości bezdzietne kobiety uważano za zakałę społeczeństwa, jest szkodliwym zabobonem - głoszą autorzy internetowego serwisu No Kidding. - Bezdzietność jest wpisana w nowoczesne społeczeństwo. Czym bez bezdzietnych kobiet byłaby korporacyjna Ameryka, Hollywood, przemysł rozrywkowy czy rynek mody i seksu? - pytają Fiona McAllister i Lynda Clarke, autorki raportu przygotowanego dla brytyjskiego ośrodka Family Policy Studies Centre. - Histeryczna pochwała bezdzietności to robienie dobrej miny do fatalnej gry - mówi tymczasem Susan Lang, autorka książki "Kobiety bezdzietne: przyczyny, pożytki, straty". "Skoro bezdzietność to taka cnota, dlaczego co druga bezdzietna kobieta po pięćdziesiątce popada w depresję, alkoholizm lub inne uzależnienia? Dlaczego w tej grupie najszybciej rośnie liczba prób samobójczych?" - pyta Lang.

Apologeci bezdzietności nie przejmują się problemami, o których mówi Lang. Ignorują też opinie kobiet, które nie mają dzieci, bo nie mogą zajść w ciążę. "Najwyższy czas oddzielić macierzyństwo od poczucia kobiecej tożsamości. Absolutnie nie trzeba być matką, by się czuć pełnowartościową i spełnioną kobietą" - głosi Mardy Ireland, autorka książki "Reconceiving Women" (gra słów: conceive znaczy zarówno "zajść w ciążę", jak i "mieć świadomość własnej tożsamości"). Dlaczego warto być bezdzietną? Choćby z przekory wobec dzieciocentrycznego społeczeństwa, ale także dlatego, że według badań amerykańskiej Employment Policy Foundation (Fundacja ds. Polityki Zatrudnienia), bezdzietne kobiety stawiające na karierę zarabiają więcej niż mężczyźni w tej samej sytuacji.
_
Moda na bezdzietność
- Całkowicie zrezygnowałam z macierzyństwa. Wprawdzie osiągnęłam sukces w życiu, ale nie zaspokoiłam jeszcze wszystkich swoich ambicji, więc o dziecku nawet nie myślę - mówi "Wprost" Hanna Bakuła, malarka. - Nie zdecydowałam się na posiadanie potomstwa, bo nigdy nie czułam instynktu macierzyńskiego. Drażni mnie powszechne przekonanie, że kobieta musi urodzić dziecko - przekonuje Maria Czubaszek, satyryk. Bezdzietne są takie kobiety sukcesu, jak Grażyna Torbicka czy Dorota Warakomska. Na stronach No Kidding wymienia się dziesiątki sławnych kobiet, które wybrały życie bez dzieci, m.in. pisarki Margaret Mitchell, Simone de Beauvoir, Emily Dickinson, aktorki Katharine Hepburn, Julię Roberts, Larę Flynn Boyle, Daryl Hannah, śpiewaczki Ellę
Fitzgerald i Jessye Norman czy autorkę telewizyjnych talk shows Oprah Winfrey.
W Europie, Japonii czy USA bezdzietność przybrała rozmiary epidemii. Już co piąta kobieta w wieku 40-45 lat nie ma potomstwa - to dwukrotnie więcej niż przed dwudziestu laty. Dwukrotnie wzrosła też w tym czasie liczba mężatek nie mających dzieci (z 7 proc. do 14 proc.). Trzykrotnie zwiększyła się liczba bezdzietnych kobiet w grupie najlepiej wykształconych i najlepiej zarabiających (z 12 proc. do 36 proc.).
W ostatnich 20 latach liczba urodzeń w Polsce spadła o połowę i nie przekracza 370 tys. rocznie. W 2002 r. tzw. współczynnik dzietności Polek zmniejszył się do 1,3 i jest podobny jak w Unii Europejskiej. Co piąta Polka - wynika z danych GUS - nie chce powiększać rodziny. Jako główny powód takiej decyzji wymienia się złą sytuację materialną, zaabsorbowanie pracą i zagrożenie bezrobociem. Co dziesiąta matka rodzi dziecko dopiero po 35. roku życia. Co czwarta wykształcona i dobrze zarabiająca Polka nie planuje ciąży przed trzydziestką.
_
Triumf egoizmu
"Edukacja i większe szanse awansu zawodowego kobiet sprawiły, że odkładają one macierzyństwo o kilka, a nawet kilkanaście lat. Dwie trzecie stwierdza potem, że w ogóle nie warto mieć dzieci, albo nie mogą już ich mieć" - mówi prof. Wolfgang Lutz, socjolog z Austriackiej Akademii Nauk w Wiedniu. Niemal regułą jest to, że im większy sukces zawodowy odnosi kobieta, tym ma mniejszą - w przeciwieństwie do mężczyzn - szansę i ochotę na założenie rodziny. Amerykanie nazywają to zjawisko "bombą H", gdyż najbardziej znane bezdzietne, a często też samotne kobiety są z reguły absolwentkami Harvard Business School. Jedna z nich, Madelyn Cain, opublikowała w 2001 r. książkę "Rewolucja bezdzietności". Snuje w niej wizję społeczeństwa, w którym wykształcone, dobrze zarabiające kobiety w ogóle zrezygnują z rozrodczości. Jeśli będą miały ochotę na dzieci, wynajmą matkę zastępczą, której zaimplantuje się ich sztucznie zapłodnione jajo. Jaja będą pobierane od kobiet w wieku 20-30 lat i zamrażane, by dzieci nie miały wad genetycznych, co się często zdarza, gdy kobieta zachodzi w ciążę koło czterdziestki. Gdyby ziściła się ta wizja, pojawiłaby się nowa usługa i zastępcze matki rodzące dzieci dla tych kobiet, które wybierają bezdzietność - podobnie jak mamki wynajmowały się do karmienia cudzych dzieci.
Jak wynika z badań cytowanych w książce Elinor Burkett "The Baby Boon: jak dzieciocentryczna Ameryka oszukuje bezdzietne kobiety" (boon znaczy łaska, błogosławieństwo - w tytule zawarto aluzję do okresu baby
boom, czyli lat 1950-1956 oraz 1971-1974, kiedy rodziło się wyjątkowo dużo dzieci), większość kobiet nie decyduje się na urodzenie dziecka z wygody i egoizmu. Twierdzą, że nie odpowiada im nie tylko rola kury domowej, ale nawet tak banalne czynności jak kupowanie dzieciom i wnukom prezentów pod choinkę. Burkett zamieszcza test dla kobiet, który sprawdza ich nastawienie do macierzyństwa. Wynika z niego, że kobieta nosi w sobie gen bezdzietności, jeśli lubi dzieci, ale nie własne, woli dzieci, które mają więcej niż dwie nogi (koty, psy), albo woli wyrzucić śmieci, niż zmienić pieluchę.
Większość kobiet tłumaczy swoją bezdzietność brakiem czasu i koncentracją na karierze. Potomstwa nie ma aż 42 proc. kobiet po 40. roku życia zajmujących wyższe stanowiska w amerykańskich przedsiębiorstwach - wynika z badań prof. Sylvii Ann Hewlett z Uniwersytetu Harvarda. W podobnej sytuacji są czterdziestoletnie Amerykanki legitymujące się stopniami naukowymi lub zarabiające ponad 100 tys. dolarów rocznie - prawie połowa z nich nie ma dzieci. Bezdzietna jest również ponad jedna trzecia pań, których nazwiska znalazły się na liście stu najbogatszych kobiet w Wielkiej Brytanii.

Późna ciąża, czyli skazane na bezdzietność
- Im później kobieta decyduje się na zajście w ciążę, tym większe jest ryzyko, że ta próba zakończy się niepowodzeniem - mówi prof. Romuald Dębski, kierownik Kliniki Ginekologii i Położnictwa Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie. Przykładem może być księżna Masako Owada, która wyszła za mąż za następcę tronu Japonii, gdy miała 30 lat. Kiedy zdecydowała się urodzić dziecko, okazało się, że nie może zajść w ciążę. Po latach leczenia i wielu zabiegach in vitro poroniła. Ostatecznie dzięki ogromnym wysiłkom lekarzy została matką, mając 38 lat. Do wyjątków należy też aktorka Ewa Sałacka, która szczęśliwie urodziła dziecko przed czterdziestką. - Wcześniej dużo grałam, prowadziłam bogatsze życie towarzyskie, miałam mało czasu. Nie chciałam być matką podrzucającą dziecko babci - tłumaczy Sałacka.
Zegara biologicznego nie da się oszukać. Płodność kobiet wyraźnie zmniejsza się już w wieku 27 lat, a nie - jak sądzono dotychczas - dopiero po trzydziestce. Trzydziestoletnia kobieta ma jedynie 15 proc. szans na zajście w ciążę w jednym cyklu. Tymczasem aż 90 proc. dziewcząt jest przeświadczonych, że będzie mogło urodzić dziecko nawet po ukończeniu czterdziestego roku życia - wynika z sondażu Amerykańskiego Towarzystwa Leczenia Niepłodności (AIA). - W wieku 42 lat szanse na urodzenie potomstwa są minimalne, nawet przy zastosowaniu metod wspomaganego rozrodu - mówi dr Mariusz Wójtowicz, do niedawna prezes Towarzystwa Rozwoju Rodziny. U kobiet po czterdziestce aż 90 proc. komórek jajowych nie nadaje się do zapłodnienia z powodu nieprawidłowości chromosomalnych.
_
Zagłada Zachodu
Nigdy w dziejach cywilizowanego świata nie zanotowano tak gwałtownego wzrostu liczby kobiet rezygnujących z macierzyństwa - alarmują eksperci Międzynarodowego Instytutu Badań Stosowanych w Wiedniu. Przewidują oni, że jeśli w najbliższych
15 latach kobiety nadal będą zwlekać z urodzeniem dziecka lub w ogóle z tego rezygnować, populacja Unii Europejskiej zmniejszy się w tym stuleciu o jedną czwartą, czyli o 88 mln osób. Pod koniec XXI wieku Europa może się wyludnić, całkowicie zmieni się jej struktura demograficzna albo Stary Kontynent stoczy się cywilizacyjnie do poziomu Trzeciego Świata. Wcześniej podobne procesy zachodziły pod koniec istnienia Imperium Rzymskiego.
Wspomniana już Susan Lang twierdzi, że bezdzietność z wyboru grozi załamaniem tradycyjnych norm, ról i organizacji społeczeństwa. Bezdzietność uderza przede wszystkim w rodzinę - bez potomstwa staje się ona kadłubowa, powstaje wyrwa w przekazywaniu tradycji, wiedzy i doświadczeń. W świecie zwierząt bezdzietność samic jest traktowana jako największe upośledzenie - takie samice są przez stado marginalizowane, żyją krócej. Społeczeństwa, w których rodzi się mało dzieci, tracą wigor i przestają się rozwijać, czego dowodzi choćby Edward Gibbon w książce "Zmierzch i upadek cesarstwa rzymskiego". Stany Zjednoczone mają największy potencjał rozwojowy m.in. dlatego, że mimo wzrostu liczby bezdzietnych kobiet populacja rośnie, a rodzina z czwórką czy piątką dzieci jest standardem, szczególnie wśród klasy średniej.
"Tylko masowe nawrócenie kobiet na ideę, że dobre życie polega głównie na rodzeniu i wychowywaniu dzieci, może ocalić Zachód od zagłady" - alarmuje Patrick Buchanan, były republikański kandydat
na prezydenta USA.

Okładka tygodnika WPROST: 15/2003
Więcej możesz przeczytać w 15/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 12
  • kobieta   IP
    Nasze społeczeństwo,a szczególnie męska jego część,łącznie z duchowieństwem chce decydować, co jest dobre dla kobiety.Kobieta to nie jest krowa rozpłodowa.To ona decydując się na dziecko nosi je z trudem w swoim brzuchu rodzi w okropnych bólach ,bo odmawia jej się znieczulenia,gdy jest biedna.Zapłodnione jajeczko jest człowiekiem,ale urodzone martwe dziecko wg.księdza już nie,bo nie ma prawa do katolickiego pochówku.Można je zakopać pod płotem,albo zostawić w szpitalu gdzie będzie wyrzucone.Od tej chypokryzji rzygać się chce.Kobiety nie mo0gą przyznać się do aborcji,ale nikt im nie pomoże jak znajdą się w trudnej sytuacji i urodzą.A jak z nadmiaru pracy zniszczą się ,to zostawiają ich mężowie dla atrakcyjniejszych lasek bo podobno każdy ma prawo do szczęścia.Pani Maria Czubaszek miała odwagę powiedzieć,że usunęła ciążę i chwała jej za to.
    • as!@as.pl   IP
      ludzie, to są poglądy destrukcyjne, zawsze największym szczęściem dla małżeństwa to było potomstwo. Nawet starość ZUPEŁNIE INACZEJ wygląda jak się ma dzieci.
      • niezdecydowana   IP
        Julia Roberts MA 3 DZIECI OBECNIE !!! poglady sie zmieniaja...?
        • m   IP
          W artykule tylko o najbogatszych???? Nie tylko najbogatsze kobiety, ktore osiągnely sukces zawodowy! Bzdura. Ludzie nie mają potomstwa ze względów ekonomicznych, bezrobocia i nędznego standardu życia !
          • alka   IP
            Oceniając swoje życie( do wszystkiego ciężką pracą dochodziłam) uznałam, że w dzisiejszych czasach moje dziecko (gdybym je urodziła) miałoby znacznie trudniej niż ja. Po co je narażać na tak trudne życie.

            Spis treści tygodnika Wprost nr 15/2003 (1063)

            • Wprost od czytelników 13 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 3
            • Wirus samozagłady 13 kwi 2003, 1:00 W 1999 r. setki samozwańczych proroków głosiły, że świat tak zgnił moralnie, iż nie zasługuje na dalsze trwanie. 3
            • Peryskop 13 kwi 2003, 1:00 Wieloręczni Nie tylko Jan Chaładaj i Stanisław Jarmoliński głosowali w Sejmie na dwie ręce, by pozostawić na stanowisku wicepremiera Marka Pola. - Gdy w pamiętną środę o 21.00 wybuchła afera, byliśmy przekonani, że za Alfreda Owoca... 6
            • Dossier 13 kwi 2003, 1:00 MACIEJ PŁAŻYŃSKI, przewodniczący Platformy Obywatelskiej "Z reformą finansów publicznych jest jak z innymi słusznymi hasłami: nie wiemy o niej nic konkretnego" "Rzeczpospolita" TOMASZ NAŁĘCZ, wicemarszałek... 7
            • Z życia koalicji 13 kwi 2003, 1:00 Co dzień, to lepsze wiadomości dla Leszka Millera. Z sondaży wynika, że rządu nie popiera nawet najbliższa rodzina ministrów, a lud z rozrzewnieniem wspomina Buzka. Premier znalazł winnych tego stanu rzeczy. Nie, tym razem nie... 8
            • Z życia opozycji 13 kwi 2003, 1:00 Zabawną historyjkę słyszeliśmy. Nie tak dawno u prezydenta spotkały się partie proeuropejskie. Wszyscy - łącznie z Kwaśniewskim - jeździli po Millerze jak po burej kobyle, ale to żadna nowina. Ciekawsze było to, że lider Unii... 9
            • M&M 13 kwi 2003, 1:00 ZGODA NA GÓRZE - felieton Marka Majewskiego 10
            • Playback 13 kwi 2003, 1:00 10
            • Sąd sprawiedliwy 13 kwi 2003, 1:00 Ponad 2 mln zł ma zapłacić skarb państwa dwójce Zabużan - orzekł Sąd Okręgowy w Krakowie. Po raz pierwszy w historii polski sędzia przyznał rację repatriantom ze wschodu. 10
            • Fotoplastykon 13 kwi 2003, 1:00 12
            • Poczta 13 kwi 2003, 1:00 Listy od czytelników 14
            • Kadry 13 kwi 2003, 1:00 15
            • Łżepospolita 13 kwi 2003, 1:00 Czy przedstawiciele najwyższych władz utrudniali postępowanie karne w sprawie Rywina? 16
            • Republika szalików 13 kwi 2003, 1:00 Gdyby szalikowcy mieli wybór, wstąpiliby do policji albo zostaliby komandosami. Co trzyma razem polskich chuliganów? 20
            • Agonia metropolii 13 kwi 2003, 1:00 Polska staje się drugim Meksykiem - szybko rozwija się tylko stolica 26
            • Instytut kolaboracji 13 kwi 2003, 1:00 Polemika: W numerze 13. tygodnika "Wprost" ukazał się artykuł Sławomira Sieradzkiego "Instytut kolaboracji", w którym autor zarzucił niektórym profesorom Uniwersytetu Jagiellońskiego, że w czasie okupacji byli zatrudnieni w nazistowskim Instytucie Niemieckiej Pracy Wschodniej... 32
            • Nawis obłudy 13 kwi 2003, 1:00 KRRiTV dzieliła wpływy w mediach niczym imperia kolonialne Afrykę w XIX wieku 36
            • Giełda i wektory 13 kwi 2003, 1:00 Hossa Świat Sztuka w trzech odsłonach?Samsung Electronics chce trzykrotnie zwiększyć przychody ze sprzedaży sprzętu AGD. Koncern planuje wybudowanie fabryk sprzętu gospodarstwa domowego: jednej w Chinach, drugiej w Polsce lub Czechach.... 38
            • Egzekucja podatkowa 13 kwi 2003, 1:00 Polacy płacą jedne z najwyższych podatków w świecie, a rząd planuje nowe podwyżki. 40
            • Kowalski pod gilotyną 13 kwi 2003, 1:00 Jakie podatki zapłacilibyśmy w USA, Wielkiej Brytanii i Niemczech 42
            • Stawka większa niż życie 13 kwi 2003, 1:00 Jesteśmy za biedni na wysokie podatki 45
            • Kwartał Kołodki 13 kwi 2003, 1:00 Największe gnioty ekonomiczne pierwszych miesięcy 2003 r. - pierwsze nominacje do naszego nieustającego konkursu. 46
            • Zatankowani w butelkę 13 kwi 2003, 1:00 Za 5-10 lat naszym rynkiem paliw mogą rządzić Rosjanie 50
            • Pociski i zyski 13 kwi 2003, 1:00 Wojna o Irak zaczyna nakręcać gospodarczą koniunkturę 54
            • przeciw wypychaniu 13 kwi 2003, 1:00 Największym zagrożeniem dla społeczeństw jest rozdęte państwo, które wywołuje kryzysy fiskalne, inflację i wysokie bezrobocie 58
            • Terapia i kabaret 13 kwi 2003, 1:00 Polski deficyt składa się z wydatków pogrążających kraj w marazmie i nieróbstwie 59
            • Supersam 13 kwi 2003, 1:00 Powrót twardziela Bojowy przydomek renegade dołączony do nazwy nowego jeepa cherokee przywodzi na myśl samochód sprzed prawie 40 lat - model jeep wrangler z 1964 r. Podobnie jak tamto, już kultowe auto, cherokee wyposażony jest... 60
            • W sklepie urodzone 13 kwi 2003, 1:00 Co trzecia kobieta jest zakupoholiczką 62
            • Czwarta fala 13 kwi 2003, 1:00 Jeszcze nigdy człowiek nie mógł tak bardzo wpływać na własne życie jak obecnie. Wkraczamy w epokę hiperindywidualizmu, co oznacza, że przed nami naprawdę dobre czasy" - przepowiada Bill Gates. 66
            • Klan dyktatorów 13 kwi 2003, 1:00 Polacy ubierają się tak jak bohaterowie seriali 68
            • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Dania do poczytania 13 kwi 2003, 1:00 Drogi Przyjacielu! Uwielbiam śledzić zjawiska z pogranicza sztuki kulinarnej i literatury, a szczególną przyjemność sprawia mi grafomania restauracyjnych jadłospisów. Nie jest to może zjawisko powszechne, ale wystarczająco częste, by wykroić materiał na kilka prac... 70
            • Nieomylny saper 13 kwi 2003, 1:00 Delfiny służą w armii USA od ponad trzydziestu lat 72
            • Ukraina nie jest biedna 13 kwi 2003, 1:00 Spotkanie z OŁEKSANDREM NYKONENKĄ, ambasadorem Ukrainy w Polsce 74
            • Szapołowska jest jedna 13 kwi 2003, 1:00 W rywalizacji o zawodowy awans najgroźniejszym konkurentem kobiety nie jest mężczyzna, ale koleżanka przy sąsiednim biurku 76
            • Czerwona ośmiornica 13 kwi 2003, 1:00 Rak stworzonej przez postkomunistów antymafii toczy polityczne życie Włoch agresywniej niż dawniej cosa nostra 78
            • Know-how 13 kwi 2003, 1:00 Testy nadziei Lek GNDF może doprowadzić do przełomu w leczeniu choroby Parkinsona - twierdzą naukowcy badający działanie preparatu. Wyniki wstępnych testów klinicznych GNDF wykazały, że u pięciu osób zażywających ten... 81
            • Kult bezdzietności 13 kwi 2003, 1:00 Możecie być dumne z tego, że nie macie dzieci. Nie jesteście niepełnowartościowe. Wręcz przeciwnie, wybierając bezdzietność, stawiacie na siłę, piękno i miłość - głosi Yvonne Marie Vissing, profesor socjologii w Salem State College. W Stanach Zjednoczonych już w 1991 r.... 82
            • Superman złapie oddech 13 kwi 2003, 1:00 Christopher Reeve to żywy dowód potęgi medycyny 88
            • Bez granic 13 kwi 2003, 1:00 Maskarada Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła globalny alarm w związku z rosnącą liczbą nie wyjaśnionych przypadków wirusowego zapalenia płuc (SARS) w południowych Chinach, Hongkongu i Wietnamie. Epidemia pochłonęła już co... 90
            • Kamień u szyi Ameryki 13 kwi 2003, 1:00 Sojusznicy przerzucają na Stany Zjednoczone koszty swego bezpieczeństwa 92
            • Romans z niedźwiedziem 13 kwi 2003, 1:00 Pięć dni przed atakiem aliantów na Irak, 15 marca 2003 r., odbyła się w Bagdadzie niezwykła uroczystość. Saddam Husajn osobiście udekorował wysokimi odznaczeniami dwóch rosyjskich generałów. Igor Malcew i Władysław Aczałow, byli dowódcy armii rosyjskiej, po uroczystości szybko... 96
            • Szachownica Pentagonu 13 kwi 2003, 1:00 Żadna wojna w historii, prowadzona na taką skalę jak ta o Irak, nie spowodowała tak niewielkich strat 98
            • Bananowe eldorado 13 kwi 2003, 1:00 Jak Globalne Państwo Światowego Pokoju budowało indiański raj na ziemi 101
            • Kiosk 13 kwi 2003, 1:00 Khaaleej Times 28.3.2003 r. "W niedoskonałym, zabałaganionym świecie łatwo jest wygrać wojnę, trudniej wygrać pokój. Pojawia się wiele spekulacji na temat celów amerykańskiej wojny. Wielu muzułmanów sądzi, że... 103
            • A zające? 13 kwi 2003, 1:00 Niezależnie od naszych sporów domowych musimy zrozumieć, jak wiele szans daje nam wejście do unii 103
            • Menu 13 kwi 2003, 1:00 Kraj Szarganie Fryderyków "W najczarniejszych scenariuszach nie przewidywaliśmy, że w tym roku najważniejsza impreza polskiego przemysłu fonograficznego uświetni otwarcie nowego domu handlowego! Fryderyki, Oskary i Wiktory mają... 104
            • Totalna hitchcockizacja 13 kwi 2003, 1:00 Alfred Hitchcock jest największym reżyserem filmowym XX wieku - orzekli czytelnicy francuskiego dziennika "Le Parisien". Twórca "Ptaków" i "Psychozy" wyprzedził Stevena Spielberga oraz Walta Disneya. 108
            • Stawiałem na Nicholsona 13 kwi 2003, 1:00 Polański może i jest tyranem na planie, ale jakie osiąga dzięki temu efekty! Rozmowa z Adrienem Brodym, laureatem Oscara 110
            • Płyty Kuby Wojewódzkiego 13 kwi 2003, 1:00 Recenzje płyt 111
            • Klątwa Elvisa 13 kwi 2003, 1:00 Moje problemy uczuciowe biorą się stąd, że wciąż szukam kogoś podobnego do ojca - opowiada Lisa Marie Presley 112
            • Perły do lamusa? Ucieczka z piekła - raju 13 kwi 2003, 1:00 W "Polowaniu na króliki" małe bohaterki zagłosowały nogami przeciwko cywilizacji białych, uciekając przez 2500 kilometrów 114
            • Prima... 13 kwi 2003, 1:00 Kiedy we wtorkowej "Gazecie Wyborczej" przeczytałem, że otwarcie nowej stacji metra Dworzec Gdański zbliża się wielkimi krokami, żachnąłem się, ale wnet przypomniałem sobie, że dziś jest przecież pierwszy kwietnia. Sięgnąłem więc po prasę, aby tropić dalsze dowcipy spod znaku... 116
            • Troszeczkę za i częściowo przeciw 13 kwi 2003, 1:00 Oglądając wielotysięczne tłumy postępowej ludzkości, które protestują przeciw wojnie, Ameryce, zwykle z zastrzeżeniem, że bynajmniej nie za Saddamem, zastanawiam się, czy takie stanowisko jest na gruncie logiki możliwe? Ergo, jeśli się objawia, czy należy uznawać je za przejaw... 116
            • Organ Ludu 13 kwi 2003, 1:00 Kaszanka dla wszystkich! O R G A N L U D UTRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 15 (28) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 7 kwietnia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Autorytety moralne w obronie godności naszej Ojczyzny Nieudana... 117
            • Od Wodnika do śmietnika 13 kwi 2003, 1:00 Lepper jest już stuprocentowym hipisem. Podobnie jak oni uciekł z domu, olewa system, nie chce mu się robić, kontestuje rząd i jest przeciwko wojnie 118

            ZKDP - Nakład kontrolowany