Koniec cywilizacji

Koniec cywilizacji

Przeminęli Majowie, upadli Grecy, rozpadł się Rzym. A co będzie z nami? Naukowcy już wiedzą. Przy wsparciu NASA stworzyli uniwersalny model upadku cywilizacji.

2500

tyle lat istniała na terenie obecnego Meksyku wielka cywilizacja Majów. Za datę jej upadku uznaje się rok 900 n.e.

1200

tyle lat trwała wielka cywilizacja rzymska. Za jej upadek przyjmuje się datę obalenia cesarza przez germańskiego wodza Odoakra w 476 r. n.e. Ta data to także koniec starożytności

Szliśmy przez puszczę – wspominał w 1850 r. podróżnik John L. Stephens. – Nagle naszym oczom ukazało się 14 kamiennych figur. Jedną spychał z piedestału narastający korzeń, inna leżała rozbita na ziemi. Jeszcze inną szczelnie otuliły gałęzie i winorośle. Przy jedynej ocalałej stał zaś ołtarz: kiedyś otwierał się na błękit nieba, dziś zarastał go dach zieleni. Jedynym dźwiękiem, który zakłócał ciszę w tym pogrzebanym mieście, były wrzaski małp. Stephens przywrócił światu pamięć o cywilizacji Majów, która istniała na terenach dzisiejszego Meksyku. Tak samo jak inni odkrywcy oraz historycy próbował zrozumieć, dlaczego potężne i pulsujące życiem cywilizacje z czasem pozostawiają po sobie zgliszcza i ruiny. Co zabiło Majów? Dlaczego przeminął starożytny Rzym? Naukowcy skłaniali się dotąd ku tezie, że odpowiedzi na każde z tych pytań trzeba udzielać osobno, bo każda cywilizacja jest wyjątkowa. – Szukanie uniwersalnych reguł w historii to wróżenie z fusów – powtarzali do niedawna badacze. Sam słyszałem to zdanie, ilekroć jako student chciałem zająć się historiozofią, nauką szukającą w dziejach mechanizmów powtarzalnych. Sceptycy jednak się mylili. Najwyraźniej za upadkami wszystkich cywilizacji stoi kilka wspólnych zasad.

Komputerowy mędrzec

Tak przynajmniej twierdzi grupa naukowców z USA, którymi kieruje matematyk Safa Motesharrei z Uniwersytetu w Maryland. Przy wsparciu grantu z NASA badacze stworzyli komputerowy model dający się zastosować do wszystkich minionych upadków cywilizacji. Model, nazwany HANDY (Human And Nature Dynamics) wykorzystuje dekady pracy archeologów, filozofów, politologów i socjologów, którzy badali tak różne cywilizacje jak grecko-rzymska, Majów, Czukczów czy historyczne ludy w Chinach oraz Indiach. – Dzięki temu dużemu zakresowi danych mogliśmy dostrzec nie historie poszczególnych upadków, ale cechy wspólne ich wszystkich – twierdzą naukowcy. – Okazuje się, że czynników wpływających na zapaść cywilizacji nie ma zbyt wiele – piszą w czasopiśmie „Ecological Economics”. Ich model uwidocznił dwa niebezpieczne procesy historyczne: wyczerpywanie zasobów oraz nadmierne rozwarstwienie w społeczeństwie.

Żyj, oraj, zarabiaj, umieraj

Wszystko pięknie, ale w jaki sposób historyczną różnorodność oddać w prostym modelu komputerowym? No cóż, trzeba stworzyć wirtualny świat rządzony prawami matematyki. Tutaj robi się naprawdę ciekawie! Naukowcy wymyślili wirtualną przestrzeń, w której toczyło się komputerowe życie. Jak w prawdziwym świecie model miał swoje środowisko naturalne. Część zasobów, takich jak woda, lasy, zwierzęta, była odnawialna, natomiast część, reprezentująca na przykład kopaliny czy minerały, ulegała nieodwracalnemu zużyciu. Środowisko, tak jak w rzeczywistości, miało określoną pojemność, czyli maksymalną populację, która może w nim mieszkać bez naruszenia równowagi ekologicznej. W ten ekosystem programista-bóg wrzucił rodzących się i umierających ludzi, czyli sterowanych przez komputer wirtualnych agentów grających mieszkańców świata. Wykonywali proste czynności, jak zbieranie zasobów naturalnych i gromadzenie zapasów, dzięki czemu generowali bogactwo. Do modelu wprowadzono też postęp techniczny, który pozwalał na generowanie większej ilości bogactwa, ale równocześnie zwiększał konsumpcję zasobów.

Sielanka królów, niedola chłopów

W komputerowym świecie mogły powstawać różne struktury społeczne. Po co? „Ponieważ bez uwzględnienia rozwarstwienia społeczeństwa na klasy nie ma mowy o realistycznym modelu cywilizacyjnym” – piszą autorzy. Dlatego agenci należeli do jednej z dwóch klas: do „elit” albo do „ludu”. Pierwsza z nich miała lepsze warunki do gromadzenia i konsumpcji bogactwa, druga gorsze. Ustawiając relacje między nimi, naukowcy mogli rozpatrzyć trzy scenariusze działania społeczeństwa.

Pierwsze społeczeństwo było idealną wspólnotą egalitarną – każdy pracował i w ogóle nie było elit, a więc wszyscy mieli równe szanse na bogacenie się dzięki pracy. Jak pokazały testy, takim społeczeństwom upadek groził najczęściej wtedy, gdy świat zaludnił się ponad miarę – w efekcie część ludzi nie mogła znaleźć zasobów i wymierała, a świat po jakimś czasie wracał do równowagi. Drugi scenariusz, nieco bardziej realistyczny, naukowcy nazwali społeczeństwem sprawiedliwym. Wszyscy konsumowali tyle samo, choć występował podział na ludzi pracujących i niepracujących (dzieci, studenci, emeryci). Bogactwo, które produkowali pracujący, musiało zaspokoić potrzeby ich własne oraz tych, którzy nie pracują. W tym modelu do upadku mogła doprowadzić zarówno zbyt mała liczba osób pracujących, jak i brak zasobów.

Pycha kroczy przed upadkiem

Niestety, w realnym świecie równe społeczeństwa nie istnieją. Jak pokazuje historia, jakaś hierarchia wyłania się zawsze, a w efekcie z czasem jedni zyskują możliwość posiadania więcej niż drudzy. I tę możliwość wykorzystują. Pokazuje to trzeci scenariusz, w którym istnieje klasa elit, konsumująca więcej zasobów niż lud. Wtedy, oprócz zapaści ekologicznej, coraz bardziej realna staje się zapaść spowodowana nierównością. Świat oczywiście może dobrze funkcjonować przy pewnym stopniu nierówności. Ale gdy punkt krytyczny zostaje przekroczony, nie ma już ratunku: jeśli klasa elit się rozrośnie i konsumuje zbyt wiele, lud nie może się utrzymać i powoli wymiera, ostatecznie pociągając elity za sobą. „Takim przykładem jest właśnie cywilizacja Majów” – piszą autorzy publikacji. U Majów ucisk ludu ze strony elit prowadził do coraz większego rozwarstwienia, a równocześnie degradacja środowiska powodowała głód wśród chłopów. Jednak elity na to nie reagowały, bo mogły żyć jeszcze wiele lat dzięki nagromadzonemu bogactwu. Przy braku niższych klas społecznych śmierć cywilizacji jest oczywiście tylko kwestią czasu. W efekcie ołtarze Majów porasta dziś dżungla.

Czyli już po nas? Historia obliczeniowa

Jaki stąd wniosek dla nas? Odtwarzając w modelu rzeczywistość przypominającą świat dzisiejszy, naukowcy doszli do wniosku, że trudno nam będzie uniknąć zapaści cywilizacji. Powód? – W naszym świecie rosną nierówności społeczne podobnie jak w naszym trzecim modelu, tym pasującym do Majów – mówi Safa Motesharrei.

Rzeczywiście, wiele badań przeprowadzonych w XXI w. wskazuje na pogłębiające się rozwarstwienie. Jak podała w styczniu organizacja Oxfam, bogactwo zgromadzone przez 85 najbogatszych ludzi świata jest porównywalne z zasobami, którymi dysponuje biedniejsza połowa ludzkości. Z kolei według danych z „American Sociological Review” z 2012 r. w ciągu ostatnich 30 lat bogactwo jednego procenta najbogatszych Amerykanów wzrosło 135-krotnie. – Na szczęście człowiek może walczyć z nierównością – mówi Motesharrei. – W kolejnych wersjach wirtualnego świata wprowadzimy „polityki społeczne” wpływające na stopień nierówności oraz szybkość zużywania zasobów.

Najwyraźniej więc to nie historia się powtarza. Powtarzają się mechanizmy leżące w ludzkiej naturze. Kiedyś upadkiem groziły nam wulkany, wylewy rzek, wrogie inwazje i degradacja środowiska. Dziś częściej zagrażamy sobie sami. Historia obliczeniowa, która rodzi się w niesamowitym mariażu nauk humanistycznych i matematyki, pozwala to zobaczyć. ■

Okładka tygodnika WPROST: 16/2014
Więcej możesz przeczytać w 16/2014 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2014 (1624)

  • Skaner 13 kwi 2014, 20:00 POLITYKA Najdziwniejsze wydatki Platformy Na liście przelewów wykonanych przez PO w ubiegłym roku są m.in. biuro detektywistyczne i firma Świat Alkoholi. - Ale pod tymi pozycjami kryje się coś zupełnie innego – przekonują władze... 4
  • Etyka się nie sprzedaje 13 kwi 2014, 20:00 Kilka lat temu uczestniczyłam w debacie, w której naczelny jednego z tygodników przekonywał mnie, że umieszczanie na pierwszej stronie krwawych zdjęć ofiar z Iraku „służy sprawie”, to znaczy informuje ludzi, wstrząsa nimi,... 8
  • Wabienie owiec 13 kwi 2014, 20:00 Amerykańskie służby wywiadowcze testują teorię, zgodnie z którą istnieje coś, co można by nazwać „fenomenem mądrości tłumu”. Stworzono nawet specjalny program badawczy „Good Judgment Project”, w którym bierze... 8
  • Pamięć rybki Doris 13 kwi 2014, 20:00 W kampanijnych spotach PO i PiS licytują się, pod czyimi rządami Polska będzie bezpieczniejsza, a kto jest bardziej obciachowy. Gowin i Palikot zachęcają Polaków, by wracali z emigracji. Ryszard Kalisz z kolei prognozuje swoje poparcie na... 9
  • Szatan w Pałacu Prezydenckim 13 kwi 2014, 20:00 Wydawało się, że w kwestii smoleńskiej wymyślono już wszystko. Powiedziano przecież, że prezydent to nie Komorowski, tylko Komoruski i że Tusk ma krew na rękach. Jednak organizatorzy tegorocznych obchodów rocznicy katastrofy (pardon:... 10
  • Znów rozmawiam z premierem 13 kwi 2014, 20:00 Czasem udaje mi się spotkać z Tuskiem. Rozmowy się bardzo przedłużają – MÓWI MIROSŁAW DRZEWIECKI, były minister sportu, który odszedł po aferze hazardowej. 12
  • Pies Cywil odpłynął 13 kwi 2014, 20:00 Broń, jazda po pijaku, piżama i znikające spinki od koszuli. Pies Cywil, czyli były wiceminister, który odpowiadał za nasze bezpieczeństwo, odegrał rolę życia. 16
  • Artysta z alei zadłużonych 13 kwi 2014, 20:00 Entuzjastą komuny nigdy nie byłem. Ale ta komuna, jeśli chodzi o mnie, ma do dziś w rękawie jednego asa. Ten as nazywa się młodość – MÓWI BOHDAN ŁAZUKA. 20
  • Gdybym miał rodzinę, byłoby łatwiej 13 kwi 2014, 20:00 Zawsze twierdziłem, że do małżeństwa się nie nadaję. Ale przychodzi moment, kiedy człowiek myśli o tym inaczej. Ostatnio na przykład myślałem, że pewnie bym się zrealizował jako ojciec i mąż – mówi ks. Arkadiusz Nowak. 24
  • Chłopak z dobrego podwórka 13 kwi 2014, 20:00 Dla mężczyzny bazą jest jednak dom, miłość, rodzina. W moim przypadku w każdym razie tak było i jest – mówi Zbigniew Boniek. 31
  • Zwycięstwa niczego nie uczą 13 kwi 2014, 20:00 Chciałem grać w koszykówkę, ale w rodzinnym Słonczewie nie było gdzie. Potem przyszły sukcesy, ale w gruncie rzeczy dalej jestem prostym chłopakiem ze wsi – mówi Tomasz Majewski. 34
  • Wyłączyłem się 13 kwi 2014, 20:00 Dzisiejszy dzień jest dobry, bo się nie wywróciłem w drodze do ubikacji. Ale po dwóch udarach nie wrócę na scenę – mówi Bohdan Smoleń. 36
  • Nie odkleiłem się od rzeczywistości 13 kwi 2014, 20:00 Słyszy głosy, uważa, że jego ręką w kuchni kieruje sam Bóg. Ale na śniadanie wielkanocne zje sałatkę jarzynową. WOJCIECH MODEST AMARO, jedyny kucharz w Polsce obdarzony gwiazdką Michelina. 38
  • PO kusi prezydentów 13 kwi 2014, 20:00 W cieniu kampanii do europarlamentu w PO toczy się bój o znacznie większą stawkę, czyli wybory samorządowe. 42
  • Zawodowi zbijacze bąków 13 kwi 2014, 20:00 Parlament Europejski jest świetnym miejscem do nicnierobienia przez pięć lat. Niestety, duża część kandydatów ma taki plan – mówi Marek Migalski, europoseł ugrupowania Polska Razem. 44
  • Pan Jerzy się wściekł 13 kwi 2014, 20:00 Miłość własna podlana sosem wielkich ambicji i niespełnienia wywołała skandal, jakiego w polskim sporcie nie było od lat. Jego bohater to Jerzy Janowicz. 46
  • Efekt Bilbao 13 kwi 2014, 20:00 Mieszkańcy miast stają się z każdym dniem mądrzejsi, więc miasta nie mają wyjścia i też muszą być „smart”, czyli inteligentne. 49
  • Mama dojrzała 13 kwi 2014, 20:00 Kiedyś 30-latki w ciąży były pytane: czy aby nie za późno? Dziś coraz częściej na dzieci decydują się kobiety grubo po trzydziestce i te, którym niestraszna czterdziestka. 50
  • Powrót do przeszłości 13 kwi 2014, 20:00 Seria książeczek „Poczytaj mi, mamo” w wydaniu po liftingu króluje na listach bestsellerów, a sklepy oferujące zabawki z minionej epoki mogą liczyć na pewny zysk. Mamy boom na PRLowski oldskul w wychowaniu. 56
  • Praca, moja miłość 13 kwi 2014, 20:00 Masz poczucie winy, że zamiast pracować, czytasz gazetę? Uważaj, bo to objaw pracoholizmu. 60
  • Całe życie w klatce 13 kwi 2014, 20:00 Martwe kury, po których depczą inne zwierzęta, chore ptaki z wydziobanymi piórami – u jednego z największych polskich producentów jaj. Sprawę bada prokuratura. 64
  • Trzej przyjaciele z granatem 13 kwi 2014, 20:00 Zabójstwo w wydawnictwie Magnum-X było polityczną prowokacją – mówi oskarżony na sali sądowej. 68
  • Zaginęli na Majdanie 13 kwi 2014, 20:00 Ile ofiar pochłonęła naprawdę kijowska rewolucja? 100? 200? 700? Losy setek osób są nieznane. Majdanowcy szukają masowych grobów. 72
  • Brukowce nietykalne 13 kwi 2014, 20:00 Nikt już nie ma złudzeń, że po aferze podsłuchowej brytyjskie tabloidy będą działać etycznie. Nie zależy na tym ani politykom, ani dziennikarzom, ani czytelnikom. 76
  • Prezydent jest nagi 13 kwi 2014, 20:00 George W. Bush odkrył w sobie artystę. A Amerykanie na nowo odkrywają najbardziej kontrowersyjnego przywódcę ostatnich dziesięcioleci. 78
  • Zrób sobie chłodniej 13 kwi 2014, 20:00 Trudno w to uwierzyć, ale już za kilka tygodni będziemy szukali wytchnienia od upału. Poniżej kilka propozycji, jak poradzić sobie ze zbyt wysoką temperaturą w domu czy w biurze. 80
  • Podpatrując naturę 13 kwi 2014, 20:00 Odpowiednio dobrany blat w dużym stopniu nadaje styl kuchni. Podkreśla jej charakter i stanowi całość z meblami. 82
  • Ochrona drewna 13 kwi 2014, 20:00 W Finlandii, tam gdzie narodziła się ponad 150 lat temu marka Tikkurila, potrafimy docenić dar natury, jakim dla człowieka jest drewno. Szlachetne, ponadczasowe, piękne w swoich odcieniach, przyjemne w dotyku, dodaje otoczeniu ciepła i przytulnego charakteru, ale jednocześnie... 84
  • Okna z klasą 13 kwi 2014, 20:00 Okna w naszych mieszkaniach mają coraz większą powierzchnię. Przeszklenia na całą ścianę czy okna o dużych rozmiarach stają się standardem w nowo projektowanych domach. Zaciera się granica między tym, co na zewnątrz, a tym, co wewnątrz, dzięki czemu zyskujemy jaśniejsze i... 86
  • Serwis w pakiecie 13 kwi 2014, 20:00 Płacisz raz, serwisujesz nawet przez cztery lata. Kupując nową Škodę, nie musisz się już martwić o przeglądy ani naprawy swojego samochodu. 90
  • Zarobić na bojkocie 13 kwi 2014, 20:00 Tworzą bojówki na Facebooku i zalewają wulgaryzmami strony producentów. Polska moda na bojkoty konsumenckie przynosi więcej śmiechu niż pożytku. 92
  • Efekt domina 13 kwi 2014, 20:00 Jak cię widzą, tak cię piszą – to ciągle aktualna prawda, która odgrywa dużą rolę w życiu i w pracy. Dermatolog dr Barbara Walkiewicz-Cyrańska zauważa, że coraz więcej osób widzi potrzebę „inwestowania” w swój wygląd. 95
  • Koniec cywilizacji 13 kwi 2014, 20:00 Przeminęli Majowie, upadli Grecy, rozpadł się Rzym. A co będzie z nami? Naukowcy już wiedzą. Przy wsparciu NASA stworzyli uniwersalny model upadku cywilizacji. 96
  • Życie po zawale 13 kwi 2014, 20:00 Mamy znakomicie wyposażone oddziały intensywnej opieki kardiologicznej, wspaniałych specjalistów. Brakuje nam dostępu do nowoczesnych leków i świadomości, że zawałowcem zostaje się już na zawsze. 98
  • Błąd Kieślowskiego 13 kwi 2014, 20:00 Wiek nie ma znaczenia – mówi Juliette Binoche, która właśnie skończyła 50 lat. Na ekrany wchodzi film „Camille Claudel 1915”, w którym francuska aktorka gra muzę i kochankę Rodina. 100
  • Rękopisy nie płoną 13 kwi 2014, 20:00 Cenzorzy to okrutni, nieskuteczni idioci. Z wyjątkiem towarzyszy z NRD. Taka przynajmniej konkluzja płynie z „Krótkiej historii książek zakazanych” Wernera Fulda. 104
  • Farbowana lisica 13 kwi 2014, 20:00 Kryzys wieku średniego mam za sobą. Myślę o emeryturze i strasznie jestem zła na Tuska, że nam ją przesunął – mówi Agata Passent. Właśnie się ukazała jej książka, zbiór felietonów „Kto to pani zrobił”. 106
  • Kalejdoskop kulturalny 13 kwi 2014, 20:00 MUZYKA Nienasyceni 40. rocznica powstania, nowe wydawnictwa płytowe i koncerty w Polsce – są powody, żeby rozmawiać z Davidem Harringtonem, założycielem Kronos Quartet, najsłynniejszego kwartetu smyczkowego świata. Z okazji urodzin... 110
  • Bomba tygodnia 13 kwi 2014, 20:00 Łzy Katarzyny Mijają dwa lata od chwili, kiedy Katarzyna Figura najpierw w „Vivie!”, a potem w programie Tomasza Lisa oskarżyła swego męża, z którym przez lata na okładkach kolorowych pism pozowała jako szczęśliwa rodzina, o... 114
  • Koszty Amazona 13 kwi 2014, 20:00 Powinniśmy się cieszyć, że duże firmy takie jak Amazon chcą inwestować w Polsce, że chcą tu tworzyć miejsca pracy. Jednak powinniśmy jednocześnie postawić sobie pytanie, jakim to się dzieje kosztem. Amazon chce wybudować w Polsce... 119
  • To, co najważniejsze 13 kwi 2014, 20:00 HP jednak zostaje w Polsce HP nadal prowadzi działalność biznesową w Polsce, dostarczając swoim klientom najlepszej jakości produkty i usługi. Nie ma żadnych planów zamknięcia ani oddziału HP, ani Globalnego Centrum Biznesowego HP,... 120
  • 5 dni 13 kwi 2014, 20:00 14.04, PONIEDZIAŁEK Europejski Urząd Statystyczny opublikuje raport na temat wyrównanej sezonowo produkcji w przemyśle i energetyce z wyłączeniem sektora budowlanego. Eurostat prognozuje niewielki spadek: 1,9 proc. w marcu w stosunku do 2,1... 121
  • TRZY SZYBKIE 13 kwi 2014, 20:00 Rząd do poprawki Dwója z plusem – na taką ocenę zdaniem gospodarczego gabinetu cieni Business Centre Club zasłużył rząd Donalda Tuska za to, co pokazał w pierwszych miesiącach tego roku. Wprawdzie to o pół punktu lepiej niż... 121
  • Rewolucja Amazona 13 kwi 2014, 20:00 Wydawcy mają powód, by się bać Amazona, bo zachowuje się jak typowy monopolista, który dyktuje ceny, pomija pośredników i bezwzględnie miażdży konkurencję 123
  • Kindle i gazela 13 kwi 2014, 20:00 Kindle uderzył w biznes wydawców AMAZON W ROZMOWACH Z WYDAWCAMI JEST AGRESYWNY I BRUTALNY. WIELU TEGO NIE PRZETRWAŁO. 125
  • Niektórzy tego nie przetrwają 13 kwi 2014, 20:00 OLAF SZYMANOWSKI, prezes Empiku Polski rynek wydawniczy jest w mocno rozdrobniony i niedokapitalizowany, przez co jego rozwój jest mocno ograniczony. Uważamy, że jego konsolidacja jest konieczna, aby poprawić kondycję książki i na pewno... 126
  • Nasz fiskus raczej nic nie dostanie z obecności Amazona w Polsce – pisaliśmy w tygodniku „Wprost” 13 kwi 2014, 20:00 Dlaczego Amazon, największy wysyłkowy sklep na świecie, otworzy swoje centra dystrybucyjne w Polsce? W Niemczech Polakom zatrudnionym przy pakowaniu książek trzeba płacić 9 euro na godzinę, w Polsce będą pracować za 10 złotych. Jeff... 126
  • Życie po zarazie 13 kwi 2014, 20:00 Polscy producenci mięsa chcą udowodnić, że nawet bez eksportu na Wschód można nadal dobrze zarobić. Ale to nie Rosjanie są ich największym problemem. 127
  • Mali w wielkiej Afryce 13 kwi 2014, 20:00 Polskie firmy uczą się robić interesy na Czarnym Lądzie. Niektóre z nich już sobie świetnie radzą. 129
  • Efekt Bilbao 13 kwi 2014, 20:00 Mieszkańcy miast stają się z każdym dniem mądrzejsi, więc miasta nie mają wyjścia i też muszą być „smart”, czyli inteligentne. 131
  • Innowacyjni inaczej 13 kwi 2014, 20:00 Na każdy milion Polaków przypada zaledwie dziesięć wniosków patentowych. W efekcie Polska jest czwartym najmniej innowacyjnym krajem UE. 132
  • Muzyka wysokiej rozdzielczości 13 kwi 2014, 20:00 Neil Young uważa, że jakość odtwarzania muzyki jest fatalna. Znalazł sposób, by to zmienić. 134
  • Poprzeczka musi być wysoko 13 kwi 2014, 20:00 Przyjęcie euro powinno się stać kamieniem milowym polskiej polityki, tak jak kiedyś było nim przystąpienie do NATO i UE – mówi prof. Jerzy Hausner. 135
  • Francja na peryferiach 13 kwi 2014, 20:00 Brak reform nad Sekwaną spowodował, że francusko-niemiecki dwugłos w UE już nie istnieje. 137
  • Biznes technologie 13 kwi 2014, 20:00 Telefon z klocków Google mocno pracuje nad projektem Ara, czyli modułowym telefonem. Firma opublikowała wytyczne dotyczące projektowania nowych „telefonicznych klocków”. Do czasu premiery smartfona, która ma nastąpić na... 138
  • KOMENTARZ 13 kwi 2014, 20:00 Kiepskie Chiny, mocne Stany Marek Zuber, analityk rynków finansowych, były doradca premiera Kazimierza Marcinkiewicza W ZESZŁYM TYGODNIU Amerykański Bank Centralny kontynuował operację skupowania obligacji, odsuwając w czasie podwyżkę... 139
  • Papierowe udziały 13 kwi 2014, 20:00 Program Powszechnej Prywatyzacji to historia największej porażki III RP. 140
  • Nie być jak gotująca się żaba 13 kwi 2014, 20:00 Wkurzenie i irytacja są najlepszym początkiem zmiany. 142
  • Biznes bez ,,nie” 13 kwi 2014, 20:00 „Jak skutecznie omijać »nie« w biznesie”, Vincent Harris, Harlan H. Goerger, Studio Emka, 2014 Zmora każdego handlowca? Krótkie „nie, dziękuję” rzucone przez klienta zaraz po tym, jak zaczniemy kusić go... 143
  • Duch prostoty 13 kwi 2014, 20:00 Jony Ive to jeden z najodważniejszych i najoryginalniejszych projektantów na świecie. Ta książka pokazuje, jak Ive, w duecie ze Steve’em Jobsem, także wielkim orędownikiem sztuki designu, tworzył najważniejsze produkty Apple.... 143
  • Kadry 13 kwi 2014, 20:00 Nagła zmiana Jako pierwsi na stronach „Wprost Biznes” podaliśmy, że BARTOSZ SOROCZYŃSKI pożegnał się ze stanowiskiem prezesa polskiego oddziału Oracle. Na czele Oracle Polska stanął w czerwcu zeszłego roku. Zastąpił wtedy... 144

ZKDP - Nakład kontrolowany