Front nienawiści

Front nienawiści

Dodano:   /  Zmieniono: 
Na nowej granicy Europy. Wprost i The Times
Wielu Bałtów wierzy, że naziści byli wyzwolicielami, a kolaboranci i mordercy Żydów patriotami


Jak bardzo przez lata komunizmu oddaliły się od siebie państwa pękniętego kontynentu? W przededniu rozszerzenia Unii Europejskiej Piotr Cywiński z "Wprost" i Roger Boyes z "The Times" wyruszyli na trasę od Tallina do Warny, przez rosyjski Kaliningrad, Estonię, Łotwę, Litwę, Białoruś, Ukrainę, Rumunię, Mołdawię i Bułgarię - wzdłuż nowej granicy Europy. Poniżej czwarty z ich reportaży.

Unia to bandycki związek bogatych rabusiów! Liczyliśmy, że Polacy zagłosują inaczej. Niestety... - Aivars Garda odwraca głowę jakby z obrzydzeniem. Wierzy, że "mądrzy Łotysze odrzucą członkostwo w UE", i zapewnia: - Z nami nie pójdzie tak łatwo.
Na domu przy Lubanas iela 6 w Rydze nie ma żadnego szyldu. - Kto chce, ten trafi - mówi Garda. Twórca głośnej ultranacjonalistycznej organizacji - Łotewskiego Frontu Narodowego - nie chce, by zwracano uwagę na jego biuro. - Już nam bombę podłożyli, mamy telefony z pogróżkami, wielu by chciało, żebyśmy nie istnieli. A my istniejemy - śmieje się. - Ceni pan Hitlera - zagadujemy, rzucając okiem na "Mein Kampf" stojącą na regale obok książki "Łotwa bez homoseksualistów" i dzieł Nostradamusa. - Nie, bo on chciał panować nad światem - odpowiada, udzielając nam osobliwej lekcji historii.

Łotwa dla Łotyszy!
- Tak, łotewscy żołnierze w niemieckich mundurach byli patriotami, bo walczyli o niepodległość. Tak, Łotysze z Waffen SS są bohaterami - odpowiada zdecydowanie na nasze pytania. - Nie, ze zbrodniami na Żydach to nie tak: wtedy nie było państwa łotewskiego, więc nie można obwiniać narodu za coś, czego nie zrobił. Naród Izraela też nie bierze na siebie winy za czyny Żydów z NKWD czy KGB - wyłuszcza Garda. Szef frontowców "generalnie nie popiera żadnych mordów": - Równie negatywnie oceniam Holocaust dokonany przez Niemców czy zbrodnie Rosjan na Polakach w Katyniu i gdzie indziej. Zresztą formalnie nikt łotewskich esesmanów o żadną zbrodnię nie oskarżył i nie orzekł winy - kończy.
Łotewski Front Narodowy to "ruch społeczny popierany niemal przez wszystkich Łotyszy" - twierdzi jego 35-letni lider. Łotwa będzie Łotwą dopiero wtedy, gdy zostaną wysiedleni "wszyscy okupanci od 1941 do 1991 r., ich rodziny i potomstwo". Dziś "tonie w powodzi Rosjan". Co to znaczy, unia przekona się, gdy staną się jej obywatelami. Gdyby Bruksela była mądra, pomogłaby zbudować dla nich osiedla w Rosji. - Każdy naród ma prawo walczyć o swoją tożsamość. Jeśli nie można metodami pokojowymi, trzeba sięgnąć po inne - grozi.
Retoryka Gardy jest porażająca. - Jeśli chce się rozprawiać o polityce, trzeba najpierw wyjaśnić sobie pojęcie terroryzmu - poucza. Czy powstańcy warszawscy byli terrorystami? - Dla nich też byliście "polnische Banditen" - mówi. - Dziś Polacy sami stali się okupantami w Iraku, u boku Amerykanów i Anglików. Garda i jego dwustuosobowa kadra odrzucają przystąpienie do unii i nie ustaną w walce o Łotwę dla Łotyszy. - Do unii chce wstąpić tylko 15 proc. Łotyszy. Razem z okupantami żyje na Łotwie 2,4 mln ludzi. Nas, Łotyszy, jest 1,3 mln, z czego 400 tys. to nie pytani o zdanie renciści, a 700 tys. - mieszkańcy wsi - wylicza. Unię popiera jedynie reszta: urzędnicy aparatu władzy liczący na lepsze stanowiska i część ogłupionej młodzieży. - Dziś jeszcze rządzący nas ignorują, ale zobaczycie jutro...

W czarnych uniformach do unii?
"Lepiej siedzieć z Rosjanami przy stole, niż pozwolić im w kuchni doprawiać zupę" - mawiał Winston Churchill. Prof. Mavrik Vulfson, ekspert w dziedzinie polityki międzynarodowej, wie, czego się można po nich spodziewać. I po Niemcach też. Jest łotewskim Żydem. Życiorys profesora jest pogmatwany jak losy Łotyszy. Uczył się w niemieckiej szkole, służył w Armii Czerwonej, był deputowanym Rady Najwyższej ZSRR, orędownikiem wolnej Łotwy, potem jej parlamentarzystą i ambasadorem. Jedni nazwali go sowietofilem, drudzy - "tym, który całuje Niemców". Dziś Vulfson jest na emeryturze. Odnajdujemy go na daczy w Gaui. Między herbatą z termosu i ogórkami profesor wykłada: - Problem Łotyszy, Litwinów i Estończyków polega na tym, że ciągle musieli wybierać mniejsze zło. On sam "ma wiele zrozumienia dla Niemców, narodu wielkiej kultury, który pchnęła do okrucieństwa hitlerowska ideologia", tak samo jak dla Łotyszy walczących w szeregach SS. - Oni też mają swoje racje. Vulfson wie, bo nieraz rozmawiał o tym z "zaprzyjaźnionym esesmanem Nikolajsem Romanovskisem".
Tematem naszej rozmowy jest patriotyzm po łotewsku. Do niedawna hitlerowscy weterani z dumą paradowali w swych czarnych uniformach ulicami Rygi. Gdyby nie nacisk zagranicy, weszliby w nich do Unii Europejskiej. Łotewska jednostka SS powstała w 1943 r. W jej szeregach znaleźli się ci, którzy mordowali Żydów przed wkroczeniem Niemców i później, już pod ich okiem. 16 marca 1943 r. łotewscy esesmani stoczyli swą pierwszą walkę z Rosjanami. W czerwcu 1998 r. łotewscy politycy ustanowili w rocznicę tej daty oficjalny Dzień Żołnierza. - U siebie czują się bezpieczni - mówi łowca nazistów Efraim Zuroff, szef Centrum Szymona Wiesenthala w Jerozolimie. - Zebranie dowodów nie jest tak trudne jak przebijanie muru milczenia na Łotwie i Litwie - skarży się Zuroff. Przekonujemy się o tym sami. Mimo wstawiennictwa prof. Vulfsona Nikolajs Romanovskis, były pułkownik, dziś rzecznik łotewskich kombatantów SS, jest dla nas nieosiągalny. Decydujemy się wrócić na Litwę, do odległego od Rygi o niespełna 200 kilometrów Kowna i złożyć wizytę jednemu z oskarżonych o zbrodnie. Tym razem bez zapowiadania się.

Pieśń na stercie trupów
My wiemy, natomiast 82-letni Alfonsans Îaldokas, otwierając nam drzwi, nie wie, że jest jednym z 32 Bałtów posądzanych o mordowanie Żydów. W chwili naszego przyjazdu jego akta trafiły do prokuratury. - Chcielibyśmy porozmawiać o wydarzeniach sprzed 50 lat i o patriotyzmie... - zaczynamy rozmowę. Îaldokas ma doskonałą, lecz wybiórczą pamięć. Z detalami opowiada, jak organizował się Litewski Front Aktywistów, jak został gefrajterem, co zrobili Rosjanie, a co Niemcy. Jedynie we wspomnieniach dotyczących niektórych spraw są "białe plamy". Po 1941 r. na Litwie zlikwidowano wszystkie 223 gminy żydowskie. Wymordowano 200 tys. Żydów. W 42 miejscach pogromów dokonano przed wkroczeniem Niemców. Według materiałów oddanych prokuratorowi, siedzący obok nas człowiek z siwą czupryną uczestniczył w masakrach. Gdy podejmujemy ten temat, atmosfera się zagęszcza. Îaldokas myli zaimki osobowe. Raz mówi "oni", to znów "Litwini", wreszcie: - My tylko zabezpieczaliśmy tereny egzekucji...
Po zajęciu Litwy przez Armię Czerwoną w czerwcu 1940 r. wywieziono na Syberię 18 tys. Litwinów. Gdy w Kownie pojawili się żołnierze Wehrmachtu, witano ich kwiatami. Litewski Front Aktywistów działał od czerwca 1941 r. Sterowali nim z Berlina uchodźcy pod dyktando kancelarii III Rzeszy. Po wymarszu Rosjan, przed wkroczeniem Niemców aktywiści ogłosili niepodległość kraju. Centrum Wiesenthala nie ma wątpliwości, że na ich rękach jest żydowska krew. Fotograf wojenny, świadek z rzezi w Kownie, zrelacjonował: "Żydów wyprowadzano pojedynczo. Pewien Litwin zabijał ich, waląc żelazną sztangą po głowach. Później chwycił harmonię, wszedł na górę kilkudziesięciu trupów i grał litewskie pieśni, a przechodnie śpiewali razem z nim...".
- Sprawcy zbrodni są starcami i zapewne nie odbędą kar - komentuje Efraim Zuroff. - Minimum, jakiego należy żądać w przededniu powrotu państw bałtyckich do Europy, to przyznanie się do winy, publiczne przeprosiny, postawienie przed sądem pierwszego sprawcy i rzetelne nauczanie historii. Kraje, które nie są zdolne do konfrontacji z bolesną prawdą, gdzie ludzie wciąż wierzą, że naziści byli wyzwolicielami, a kolaboranci bohaterami narodowymi, nie zasługują na włączenie do cywilizowanego świata, bo ich nie przetrawiona przeszłość rodzi obawy o przyszłość unii...
Więcej możesz przeczytać w 39/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2003 (1087)

  • Wprost od czytelników28 wrz 2003, 1:00Niemiecki koń trojański Chciałbym wyrazić poparcie dla śmiałej decyzji umieszczenia fotomontażu przedstawiającego Erikę Steinbach i Gerharda Schrödera na okładce 38. numeru "Wprost". Mam nadzieję, że taka kuracja szokowa...3
  • Na stronie - Samowróg28 wrz 2003, 1:00Na świecie aż się roi od samowrogów - ludzi, których największymi wrogami są oni sami.3
  • Peryskop28 wrz 2003, 1:00Europa zdewaluowana Kurczy się liczba posłów, którzy chcą kandydować do Parlamentu Europejskiego. Rada Ministrów w Brukseli nie zatwierdziła postulatu deputowanych, aby każdy zasiadający w PE otrzymywał takie samo...8
  • Dossier28 wrz 2003, 1:00Józef OLEKSY poseł SLD "Nie znamy w Polsce pojęcia członkostwa za wszelką cenę, ale też cena byłaby kwestią najistotniejszą, gdybyśmy wstępowali do jakiegoś egzotycznego sojuszu. Tymczasem wchodząc do Unii Europejskiej,...9
  • Poczta28 wrz 2003, 1:00Straszne bezprawie Zaszczycając doroczne ziomkowskie Święto Stron Ojczystych w sobotę 6 września w Operze Komicznej w Berlinie, prezydent Johannes Rau zaatakował zwycięzców II wojny światowej, zarzucając im "straszne...11
  • Kadry28 wrz 2003, 1:0011
  • M&M28 wrz 2003, 1:00 TORUŃSKA SZKOŁA KARANIA Dla belfrów i rodziców jest to oczywiste, że za dręczenie karać należy anglistę. Potem, przy "Wiadomościach", oburzą się szczerze, że prawo od przestępców mniej sprzyja ofierze.12
  • Playback28 wrz 2003, 1:0012
  • Eurodyrektoriat28 wrz 2003, 1:00Kanclerz Schröder z prezydentem Francji sprowadzili do Berlina brytyjskiego premiera, dając tym samym sygnał innym stolicom, że wielkim i małym przysługiwać mają w Europie różne prawa.12
  • Z życia koalicji28 wrz 2003, 1:00Mazowsze ma nowego barona. Szefem SLD w stolicy został, ku zgryzocie Leszka Millera, Józef Oleksy. Niestety, z marnym wynikiem. Był co prawda jedynym kandydatem, ale z rezultatem 97 proc. "za" nie ma pierwszego miejsca w...14
  • Z życia opozycji28 wrz 2003, 1:00Są już pierwsze efekty prac komisji Platformy Obywatelskiej, która miała zbadać tworzony przez PO, UW i SLD "układ warszawski". Zdaniem Jana Marii Władysława Rokity, istniała "nepotyczna sitwa", ale były...15
  • Fotoplastykon28 wrz 2003, 1:0016
  • Kolonizatorzy Śląska28 wrz 2003, 1:00Węglowi magnaci szkodzą górnictwu bardziej niż nierentowne kopalnie18
  • Bomba Steinbach28 wrz 2003, 1:00Gerhard Schröder jest przez Erikę Steinbach traktowany jak koń, który wyniesie na prawno-polityczną płaszczyznę jej skrywane żądania terytorialne i majątkowe22
  • Niemieckie kłamstwo28 wrz 2003, 1:00Zredukowanie ucieczki i wypędzenia do przemocy wobec niewinnych ofiar przerzuca odpowiedzialność z nazistów na aliantów26
  • Waterloo Rydzyka28 wrz 2003, 1:00Na krawędzi bankructwa stanęło medialne imperium ojca Tadeusza Rydzyka.28
  • Woda na krzemowej pustyni28 wrz 2003, 1:00Pełna autonomia nauki jest mitem szkodliwym dla niej samej30
  • Nauka interesów28 wrz 2003, 1:00Grozi nam oddanie zarządzania polską nauką miernocie naukowej i intelektualnej31
  • Zwyczajni ludzie28 wrz 2003, 1:00Jak wygląda Żyd?32
  • Nałęcz - Sąd skorupkowy28 wrz 2003, 1:00Całą klasę polityczną Polacy poddaliby bezlitosnemu ostracyzmowi34
  • Zawracanie gitary - Nie oddamy Pola28 wrz 2003, 1:00Opozycję i mass media kłują w oczy sukcesy Marka Pola34
  • Giełda i wektory28 wrz 2003, 1:00Hossa Świat Pytanie wprost do Kima "Korea Północna rozpoczyna budowę sieci komórkowej. Będzie można z niej korzystać w największych miastach i wzdłuż głównych dróg" - doniosły światowe agencje....36
  • Koniec świata Gudzowatych28 wrz 2003, 1:00Jeden z najbogatszych Polaków przegrywa sam z sobą38
  • Ostatnie takie tango28 wrz 2003, 1:00Rząd zaprasza nas do Argentyny. Radzę nie jechać!44
  • Kabel na szyi widza28 wrz 2003, 1:00Monopolotelewizje kablowe nas łupią!46
  • Państwo środka biznesu28 wrz 2003, 1:00Ręce zamieniać na mózgi - tylko w ten sposób Europa Środkowa uratuje się przed ucieczką inwestycji do Chin50
  • Balcerowicz wprost - Niewolnicy Keynesa28 wrz 2003, 1:00Nagły wzrost długu publicznego w relacji do PKB powinien być otrzeźwiającym sygnałem. Ile razy można przejechać na czerwonym świetle bez wypadku?52
  • 2 x 2 = 4 - Siódme przykazanie28 wrz 2003, 1:00Europejczycy zdecydowanie wolą Marksa nawet wtedy, gdy są chrześcijanami54
  • Supersam28 wrz 2003, 1:00Volvo coraz młodsze Zaprezentowane we Frankfurcie nowe volvo S-40 to samochód konserwatywny a zarazem rewolucyjny. Konserwatywny, bo trzeba dobrze znać auta tej marki, by na pierwszy rzut oka odróżnić nowe S-40 od modelu S-60....56
  • Rodzina Kasi i Tomka28 wrz 2003, 1:00Bez dzieci, za to z podwójnymi dochodami - to nowy model rodziny.58
  • Kapitał Kotana28 wrz 2003, 1:00Marek Kotański nie zaliczył testu łosia, ale zaliczył test życia62
  • Napompowani ryzykiem28 wrz 2003, 1:0017 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w tym roku w nielegalnych wyścigach samochodowych.64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Głód lodożerców28 wrz 2003, 1:00Drogi Robercie! Lato już się powoli kończy, robi się zimno, w telewizji zapowiedziano na dzisiejszą noc pierwsze w tym roku przymrozki, a także lody (te do lizania).66
  • Druga płeć - Szkło powiększające28 wrz 2003, 1:00Każdego dnia każda z nas boi się czegoś - męża, szefa i egzaminu z francuskiego67
  • Bombowa dyskoteka Kaddafiego28 wrz 2003, 1:00Ameryka rozpoczęła otwartą wojnę ze światowym terroryzmem już w latach 80.68
  • Know-how28 wrz 2003, 1:00Matematyczki z urodzenia Kobiety są szybsze od mężczyzn w błyskawicznym liczeniu. Sugeruje to przeprowadzone w Bristolu doświadczenie, w którym wzięło udział 18 tys. osób. Testy wykazały, że ludzki mózg...71
  • Męczennik lekarzy28 wrz 2003, 1:00Kto lub co odpowiada za gwałtowne pogorszenie się stanu zdrowia Jana Pawła II?72
  • Wybór cierpienia28 wrz 2003, 1:00Rozmowa z prof. Giannim Pezzolim, dyrektorem Ośrodka Choroby Parkinsona i Patologii Ruchu w Mediolanie73
  • Pomocnicy Charona28 wrz 2003, 1:00Połowa brytyjskich lekarzy przyznaje, że kilkakrotnie podała beznadziejnie chorym zabójczą dawkę leku przeciwbólowego76
  • Statek bogów wojny28 wrz 2003, 1:00Chińczycy wyruszają na Księżyc na podbój Ziemi78
  • Bez granic28 wrz 2003, 1:00Isabel atakuje Z wysokimi na 11 metrów falami, wiatrem o prędkości dochodzącej do 160 km/h i ulewnym deszczem huragan Isabel zaatakował wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych. I choć na lądzie jego niszczycielska moc...80
  • Nowe szaty Abu Amara28 wrz 2003, 1:00Należało zabić Arafata - przyznał niedawno Ariel Szaron82
  • Na ostrzu noża28 wrz 2003, 1:00Dziewięcioma dzielnicami Bagdadu administruje doktor ekonomii z Polski88
  • Front nienawiści28 wrz 2003, 1:00Na nowej granicy Europy. Wprost i The Times92
  • Zmiana pierwszego toreadora28 wrz 2003, 1:00Rajoy, podobnie jak wcześniej Aznar, chwyci byka za rogi94
  • Menu28 wrz 2003, 1:00Kraj Penderecki po chińsku Na awanturze o festiwal Pendereckiego w Krakowie zyskała Warszawa. Do stolicy zjechała bowiem orkiestra China Philharmonic, która pierwotnie miała wystąpić pod Wawelem. To pierwsze europejskie tournée...96
  • Nienasycenie pornografią28 wrz 2003, 1:00Po raz pierwszy od lat widzowie festiwalu w Gdyni nie mieli poczucia, że uczestniczą w zbiorowym samobójstwie naszego kina98
  • Pruski targ28 wrz 2003, 1:00Za obietnicę poparcia Polski w kwestii traktatu nicejskiego nasz rząd chce oddać Niemcom Berlinkę102
  • Farciarz z Witebska28 wrz 2003, 1:00Po raz pierwszy prace Marca Chagalla z rodzinnego miasta pokazano za granicą104
  • Perły do lamusa? - Pirateria28 wrz 2003, 1:00"Piraci z Karaibów" to widowiskowe połączenie filmu przygodowego i horroru106
  • Pietrzak - Pomnikowe projekty28 wrz 2003, 1:00Stawianie pomników to stary obyczaj108
  • Nowowizja - Człowiek paczka28 wrz 2003, 1:00Ostatnio obiegła media wiadomość o pewnym Amerykaninie, który sam siebie nadał na bagaż w formie paczki i wysłał pocztą lotniczą. Ten nowatorski czyn spotkał się z potępieniem znanych z okrucieństwa władz amerykańskich,...108
  • Organ Ludu28 wrz 2003, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 39 (52) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 22 września 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Między nami stabilizatorami ,,Argentyna" nam nie straszna Media straszą nas tzw. scenariuszem...109
  • Skibą w mur - Prawo liścia jesiennego28 wrz 2003, 1:00Policzkowanie to zdrowy i potrzebny odruch w czasach politycznej poprawności i ogólnego mazgajstwa110