Pruski targ

Pruski targ

Dodano:   /  Zmieniono: 
Za obietnicę poparcia Polski w kwestii traktatu nicejskiego nasz rząd chce oddać Niemcom Berlinkę

Bez żadnych zobowiązań ze strony Niemiec polski rząd zgodzi się w tym tygodniu oddać zbiory Pruskiej Biblioteki Państwowej, tzw. Berlinkę - liczącą dziesiątki tysięcy książek z XVIII, XIX i XX wieku oraz setki tysięcy manuskryptów niemieckich pisarzy, poetów, polityków i kompozytorów. Zobowiążemy się do przekazania Niemcom Berlinki w zamian za mglistą obietnicę poparcia naszego stanowiska w kwestii traktatu z Nicei. Jak dowiedzieliśmy się w naszym MSZ, strona polska zobowiąże się oddać Berlinkę podczas spotkania premiera Leszka Millera i kanclerza Gerharda Schrödera, które w tym tygodniu odbywa się w Gelsenkirchen w Nadrenii Północnej-Westfalii. Jeśli zwrócimy Berlinkę w zamian za poparcie Niemiec podczas październikowej konferencji w Rzymie dotyczącej systemu głosowania w Unii Europejskiej, bezpowrotnie stracimy szansę odzyskania zagrabionych podczas wojny polskich dóbr kultury. Tymczasem wartości Berlinki nie da się porównać z wartością nawet części tych dzieł.

Dyplomatyczne samobójstwo
Pytani przez nas prawnicy nie mają wątpliwości, że jeśli oddamy Berlinkę, pożegnamy się z naszymi zabytkami bezprawnie przetrzymywanymi w Niemczech. Jak zauważa prof. Jan Sandorski z Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego UAM w Poznaniu, w sprawach zwrotu dóbr kultury na szali negocjacyjnej powinny być stawiane jedynie kwestie zabytków, a nie polityki.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych oficjalnie zaprzecza, że Berlinka będzie w Gelsenkirchen przedmiotem handlu. - Odzyskanie polskich dóbr kultury jest tak ważną sprawą, że nie ma tu miejsca na pochopne decyzje czy zwyczajne targi. Na pewno nie będzie poruszana kwestia prostej wymiany Berlinki za poparcie nas przez Niemcy w kwestii nicejskiej - zapewnia Ryszard Wojtal z Departamentu Europy MSZ. Skoro nie będzie "prostej wymiany", to znaczy, że będzie nieprosta?
Naciski na Polskę, czynione głównie kanałami dyplomatycznymi i poprzez publiczne dyskusje na ten temat, trwają już od kilku lat. Jednocześnie torpedowane są, a raczej przemilczane, polskie starania o zwrot naszych dóbr. To ostatnie przychodzi tym łatwiej, że w niemieckim społeczeństwie wiedza na temat zbrodni dokonanych na Polsce i jej kulturze jest niemal zerowa. Na przykład w oficjalnym raporcie rządu RFN z 1997 r. liczba zniszczonych zabytkowych obiektów ruchomych w naszym kraju wynosi zaledwie 35 tys., chociaż w rzeczywistości tylko liczba obrazów przekracza 60 tys. - Minimalizowanie strat Polski służy udowodnieniu, że są one porównywalne - czy wręcz takie same - do szkód poczynionych na ziemiach zajętych przez Polskę wskutek traktatu w Poczdamie. Służy to też tezie, że bezzasadne jest, czy też będzie w przyszłości, dochodzenie przez polskie władze odszkodowań z tego tytułu - tłumaczy prof. Jan Pruszyński, znawca prawa międzynarodowego z Polskiej Akademii Nauk.

Kompromis polityczny, czyli rejterada
Przygotowywany handel Berlinką to nie pierwszy nasz błąd dyplomatyczny w tej sprawie. Przed dwoma laty prezydent Aleksander Kwaśniewski zapowiedział "gotowość do zwrotu zasobów pruskiej biblioteki", co wywołało ostry spór z władzami Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie przechowywana jest Berlinka, a jednocześnie spowodowało usztywnienie stanowiska Niemców. Prof. Jan Pruszyński w swej dwutomowej pracy "Dziedzictwo kultury polskiej" określa stanowisko polskiego MSZ jako "chwiejne". Gani także Centrum Stosunków Międzynarodowych, finansowane ze środków niemieckich (jego prezesem jest Janusz Reiter, były ambasador RP w Niemczech), które w jednym ze swoich dezyderatów poucza polski rząd, aby "ze względu na delikatność materii pójść na pewne kompromisy polityczne".
W sukurs Niemcom przyszła Grupa Kopernika utworzona w 1999 r. przez intelektualistów z Niemiec i Polski (m.in. dziennikarza Klausa Bachmanna, dyrektora Niemieckiego Instytutu Polskiego w Darmstadt Dietera Bingena, publicystę "Polityki" Adama Krzemińskiego, prezesa szczecińskiego Instytutu Niemiec i Europy Północnej Kazimierza Wóycickiego). W 2000 r. grupa ogłosiła memorandum nawołujące do tego, aby będącą własnością państwa polskiego Berlinkę przejęła Pruska Fundacja Kulturalna w stolicy Niemiec.

Berlinka za złudzenia
Według opracowań historyków sztuki, polskie straty wojenne w kulturze wynoszą od 10 mld dolarów do 30 mld dolarów i przewyższają szkody jakiegokolwiek innego okupowanego kraju. Jedynie dzięki zachodnim aliantom Polska odzyskała tuż po wojnie około 34 tys. zabytków, które były przechowywane w tzw. Collecting Points w strefach okupacyjnych. Od byłej NRD próbowaliśmy w 1953 r. wytargować kilkaset dzieł sztuki: w geście dobrej woli rząd PRL przekazał wschodnim Niemcom ponad sto obrazów z poniemieckich, śląskich kolekcji. W zamian otrzymaliśmy mikroskop elektronowy.
Warto przypomnieć, że w grabieniu dóbr polskiej kultury uczestniczyły elity kulturalne i naukowe Niemiec. Na liście grabieżców znajdujemy m.in. profesorów Heinricha Harmjanza, Paula Carstensa, Dagoberta Freya i Hansa Schleifa. To oni wytypowali najwartościowsze zabytki polskie do zniszczenia, gdyż - jak mawiał Joseph Goebbels - "naród, któremu odbierze się kulturę, przestanie być wkrótce narodem". - Dlaczego nie uzależnić oddania pruskiego księgozbioru od gestu władz RFN, czyli przekazania Polsce zbiorów publicznych dzieł sztuki i zabytków, które przynajmniej w części rekompensowałyby straty i wyrównały zniszczenia dokonane przez III Rzeszę? Zasobność niemieckich muzeów pozwala przecież na tego typu zastępczą restytucję - mówi prof. Jan Pruszyński. Polski rząd ma, niestety, inne plany - chce przehandlować Berlinkę za złudzenia.

 

Pruska Biblioteka PaŃstwowa
Preußische Stastsbibliothek (Pruska Biblioteka Państwowa) liczy dziesiątki tysięcy książek z XVIII, XIX i XX wieku, setki tysięcy manuskryptów niemieckich pisarzy, poetów, polityków i kompozytorów: Bacha, Mozarta, Beethovena, Schumanna, Goethego, Schillera, Herdera, Aleksandra von Humboldta i Hoffmanna von Fallerslebena (autora tekstu niemieckiego hymnu). Na początku 1945 r., w obawie przed zniszczeniem w czasie bombardowań Berlina, zbiory PBP Niemcy wywieźli na Śląsk i tu już zostały. W świetle prawa międzynarodowego Berlinka jest tzw. dobrem opuszczonym i jako takie przeszła na własność państwa polskiego. Historycy sztuki i prawnicy nie mają wątpliwości, że Berlinka jest przykładem dóbr spełniających wszelkie warunki restytucji zastępczej, co oznacza, że może być wymieniona na dobra zagarnięte przez Niemców.
Więcej możesz przeczytać w 39/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2003 (1087)

  • Wprost od czytelników28 wrz 2003, 1:00Niemiecki koń trojański Chciałbym wyrazić poparcie dla śmiałej decyzji umieszczenia fotomontażu przedstawiającego Erikę Steinbach i Gerharda Schrödera na okładce 38. numeru "Wprost". Mam nadzieję, że taka kuracja szokowa...3
  • Na stronie - Samowróg28 wrz 2003, 1:00Na świecie aż się roi od samowrogów - ludzi, których największymi wrogami są oni sami.3
  • Peryskop28 wrz 2003, 1:00Europa zdewaluowana Kurczy się liczba posłów, którzy chcą kandydować do Parlamentu Europejskiego. Rada Ministrów w Brukseli nie zatwierdziła postulatu deputowanych, aby każdy zasiadający w PE otrzymywał takie samo...8
  • Dossier28 wrz 2003, 1:00Józef OLEKSY poseł SLD "Nie znamy w Polsce pojęcia członkostwa za wszelką cenę, ale też cena byłaby kwestią najistotniejszą, gdybyśmy wstępowali do jakiegoś egzotycznego sojuszu. Tymczasem wchodząc do Unii Europejskiej,...9
  • Poczta28 wrz 2003, 1:00Straszne bezprawie Zaszczycając doroczne ziomkowskie Święto Stron Ojczystych w sobotę 6 września w Operze Komicznej w Berlinie, prezydent Johannes Rau zaatakował zwycięzców II wojny światowej, zarzucając im "straszne...11
  • Kadry28 wrz 2003, 1:0011
  • M&M28 wrz 2003, 1:00 TORUŃSKA SZKOŁA KARANIA Dla belfrów i rodziców jest to oczywiste, że za dręczenie karać należy anglistę. Potem, przy "Wiadomościach", oburzą się szczerze, że prawo od przestępców mniej sprzyja ofierze.12
  • Playback28 wrz 2003, 1:0012
  • Eurodyrektoriat28 wrz 2003, 1:00Kanclerz Schröder z prezydentem Francji sprowadzili do Berlina brytyjskiego premiera, dając tym samym sygnał innym stolicom, że wielkim i małym przysługiwać mają w Europie różne prawa.12
  • Z życia koalicji28 wrz 2003, 1:00Mazowsze ma nowego barona. Szefem SLD w stolicy został, ku zgryzocie Leszka Millera, Józef Oleksy. Niestety, z marnym wynikiem. Był co prawda jedynym kandydatem, ale z rezultatem 97 proc. "za" nie ma pierwszego miejsca w...14
  • Z życia opozycji28 wrz 2003, 1:00Są już pierwsze efekty prac komisji Platformy Obywatelskiej, która miała zbadać tworzony przez PO, UW i SLD "układ warszawski". Zdaniem Jana Marii Władysława Rokity, istniała "nepotyczna sitwa", ale były...15
  • Fotoplastykon28 wrz 2003, 1:0016
  • Kolonizatorzy Śląska28 wrz 2003, 1:00Węglowi magnaci szkodzą górnictwu bardziej niż nierentowne kopalnie18
  • Bomba Steinbach28 wrz 2003, 1:00Gerhard Schröder jest przez Erikę Steinbach traktowany jak koń, który wyniesie na prawno-polityczną płaszczyznę jej skrywane żądania terytorialne i majątkowe22
  • Niemieckie kłamstwo28 wrz 2003, 1:00Zredukowanie ucieczki i wypędzenia do przemocy wobec niewinnych ofiar przerzuca odpowiedzialność z nazistów na aliantów26
  • Waterloo Rydzyka28 wrz 2003, 1:00Na krawędzi bankructwa stanęło medialne imperium ojca Tadeusza Rydzyka.28
  • Woda na krzemowej pustyni28 wrz 2003, 1:00Pełna autonomia nauki jest mitem szkodliwym dla niej samej30
  • Nauka interesów28 wrz 2003, 1:00Grozi nam oddanie zarządzania polską nauką miernocie naukowej i intelektualnej31
  • Zwyczajni ludzie28 wrz 2003, 1:00Jak wygląda Żyd?32
  • Nałęcz - Sąd skorupkowy28 wrz 2003, 1:00Całą klasę polityczną Polacy poddaliby bezlitosnemu ostracyzmowi34
  • Zawracanie gitary - Nie oddamy Pola28 wrz 2003, 1:00Opozycję i mass media kłują w oczy sukcesy Marka Pola34
  • Giełda i wektory28 wrz 2003, 1:00Hossa Świat Pytanie wprost do Kima "Korea Północna rozpoczyna budowę sieci komórkowej. Będzie można z niej korzystać w największych miastach i wzdłuż głównych dróg" - doniosły światowe agencje....36
  • Koniec świata Gudzowatych28 wrz 2003, 1:00Jeden z najbogatszych Polaków przegrywa sam z sobą38
  • Ostatnie takie tango28 wrz 2003, 1:00Rząd zaprasza nas do Argentyny. Radzę nie jechać!44
  • Kabel na szyi widza28 wrz 2003, 1:00Monopolotelewizje kablowe nas łupią!46
  • Państwo środka biznesu28 wrz 2003, 1:00Ręce zamieniać na mózgi - tylko w ten sposób Europa Środkowa uratuje się przed ucieczką inwestycji do Chin50
  • Balcerowicz wprost - Niewolnicy Keynesa28 wrz 2003, 1:00Nagły wzrost długu publicznego w relacji do PKB powinien być otrzeźwiającym sygnałem. Ile razy można przejechać na czerwonym świetle bez wypadku?52
  • 2 x 2 = 4 - Siódme przykazanie28 wrz 2003, 1:00Europejczycy zdecydowanie wolą Marksa nawet wtedy, gdy są chrześcijanami54
  • Supersam28 wrz 2003, 1:00Volvo coraz młodsze Zaprezentowane we Frankfurcie nowe volvo S-40 to samochód konserwatywny a zarazem rewolucyjny. Konserwatywny, bo trzeba dobrze znać auta tej marki, by na pierwszy rzut oka odróżnić nowe S-40 od modelu S-60....56
  • Rodzina Kasi i Tomka28 wrz 2003, 1:00Bez dzieci, za to z podwójnymi dochodami - to nowy model rodziny.58
  • Kapitał Kotana28 wrz 2003, 1:00Marek Kotański nie zaliczył testu łosia, ale zaliczył test życia62
  • Napompowani ryzykiem28 wrz 2003, 1:0017 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w tym roku w nielegalnych wyścigach samochodowych.64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Głód lodożerców28 wrz 2003, 1:00Drogi Robercie! Lato już się powoli kończy, robi się zimno, w telewizji zapowiedziano na dzisiejszą noc pierwsze w tym roku przymrozki, a także lody (te do lizania).66
  • Druga płeć - Szkło powiększające28 wrz 2003, 1:00Każdego dnia każda z nas boi się czegoś - męża, szefa i egzaminu z francuskiego67
  • Bombowa dyskoteka Kaddafiego28 wrz 2003, 1:00Ameryka rozpoczęła otwartą wojnę ze światowym terroryzmem już w latach 80.68
  • Know-how28 wrz 2003, 1:00Matematyczki z urodzenia Kobiety są szybsze od mężczyzn w błyskawicznym liczeniu. Sugeruje to przeprowadzone w Bristolu doświadczenie, w którym wzięło udział 18 tys. osób. Testy wykazały, że ludzki mózg...71
  • Męczennik lekarzy28 wrz 2003, 1:00Kto lub co odpowiada za gwałtowne pogorszenie się stanu zdrowia Jana Pawła II?72
  • Wybór cierpienia28 wrz 2003, 1:00Rozmowa z prof. Giannim Pezzolim, dyrektorem Ośrodka Choroby Parkinsona i Patologii Ruchu w Mediolanie73
  • Pomocnicy Charona28 wrz 2003, 1:00Połowa brytyjskich lekarzy przyznaje, że kilkakrotnie podała beznadziejnie chorym zabójczą dawkę leku przeciwbólowego76
  • Statek bogów wojny28 wrz 2003, 1:00Chińczycy wyruszają na Księżyc na podbój Ziemi78
  • Bez granic28 wrz 2003, 1:00Isabel atakuje Z wysokimi na 11 metrów falami, wiatrem o prędkości dochodzącej do 160 km/h i ulewnym deszczem huragan Isabel zaatakował wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych. I choć na lądzie jego niszczycielska moc...80
  • Nowe szaty Abu Amara28 wrz 2003, 1:00Należało zabić Arafata - przyznał niedawno Ariel Szaron82
  • Na ostrzu noża28 wrz 2003, 1:00Dziewięcioma dzielnicami Bagdadu administruje doktor ekonomii z Polski88
  • Front nienawiści28 wrz 2003, 1:00Na nowej granicy Europy. Wprost i The Times92
  • Zmiana pierwszego toreadora28 wrz 2003, 1:00Rajoy, podobnie jak wcześniej Aznar, chwyci byka za rogi94
  • Menu28 wrz 2003, 1:00Kraj Penderecki po chińsku Na awanturze o festiwal Pendereckiego w Krakowie zyskała Warszawa. Do stolicy zjechała bowiem orkiestra China Philharmonic, która pierwotnie miała wystąpić pod Wawelem. To pierwsze europejskie tournée...96
  • Nienasycenie pornografią28 wrz 2003, 1:00Po raz pierwszy od lat widzowie festiwalu w Gdyni nie mieli poczucia, że uczestniczą w zbiorowym samobójstwie naszego kina98
  • Pruski targ28 wrz 2003, 1:00Za obietnicę poparcia Polski w kwestii traktatu nicejskiego nasz rząd chce oddać Niemcom Berlinkę102
  • Farciarz z Witebska28 wrz 2003, 1:00Po raz pierwszy prace Marca Chagalla z rodzinnego miasta pokazano za granicą104
  • Perły do lamusa? - Pirateria28 wrz 2003, 1:00"Piraci z Karaibów" to widowiskowe połączenie filmu przygodowego i horroru106
  • Pietrzak - Pomnikowe projekty28 wrz 2003, 1:00Stawianie pomników to stary obyczaj108
  • Nowowizja - Człowiek paczka28 wrz 2003, 1:00Ostatnio obiegła media wiadomość o pewnym Amerykaninie, który sam siebie nadał na bagaż w formie paczki i wysłał pocztą lotniczą. Ten nowatorski czyn spotkał się z potępieniem znanych z okrucieństwa władz amerykańskich,...108
  • Organ Ludu28 wrz 2003, 1:00TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 39 (52) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 22 września 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Między nami stabilizatorami ,,Argentyna" nam nie straszna Media straszą nas tzw. scenariuszem...109
  • Skibą w mur - Prawo liścia jesiennego28 wrz 2003, 1:00Policzkowanie to zdrowy i potrzebny odruch w czasach politycznej poprawności i ogólnego mazgajstwa110