Pruski targ

Pruski targ

Za obietnicę poparcia Polski w kwestii traktatu nicejskiego nasz rząd chce oddać Niemcom Berlinkę

Bez żadnych zobowiązań ze strony Niemiec polski rząd zgodzi się w tym tygodniu oddać zbiory Pruskiej Biblioteki Państwowej, tzw. Berlinkę - liczącą dziesiątki tysięcy książek z XVIII, XIX i XX wieku oraz setki tysięcy manuskryptów niemieckich pisarzy, poetów, polityków i kompozytorów. Zobowiążemy się do przekazania Niemcom Berlinki w zamian za mglistą obietnicę poparcia naszego stanowiska w kwestii traktatu z Nicei. Jak dowiedzieliśmy się w naszym MSZ, strona polska zobowiąże się oddać Berlinkę podczas spotkania premiera Leszka Millera i kanclerza Gerharda Schrödera, które w tym tygodniu odbywa się w Gelsenkirchen w Nadrenii Północnej-Westfalii. Jeśli zwrócimy Berlinkę w zamian za poparcie Niemiec podczas październikowej konferencji w Rzymie dotyczącej systemu głosowania w Unii Europejskiej, bezpowrotnie stracimy szansę odzyskania zagrabionych podczas wojny polskich dóbr kultury. Tymczasem wartości Berlinki nie da się porównać z wartością nawet części tych dzieł.

Dyplomatyczne samobójstwo
Pytani przez nas prawnicy nie mają wątpliwości, że jeśli oddamy Berlinkę, pożegnamy się z naszymi zabytkami bezprawnie przetrzymywanymi w Niemczech. Jak zauważa prof. Jan Sandorski z Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego UAM w Poznaniu, w sprawach zwrotu dóbr kultury na szali negocjacyjnej powinny być stawiane jedynie kwestie zabytków, a nie polityki.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych oficjalnie zaprzecza, że Berlinka będzie w Gelsenkirchen przedmiotem handlu. - Odzyskanie polskich dóbr kultury jest tak ważną sprawą, że nie ma tu miejsca na pochopne decyzje czy zwyczajne targi. Na pewno nie będzie poruszana kwestia prostej wymiany Berlinki za poparcie nas przez Niemcy w kwestii nicejskiej - zapewnia Ryszard Wojtal z Departamentu Europy MSZ. Skoro nie będzie "prostej wymiany", to znaczy, że będzie nieprosta?
Naciski na Polskę, czynione głównie kanałami dyplomatycznymi i poprzez publiczne dyskusje na ten temat, trwają już od kilku lat. Jednocześnie torpedowane są, a raczej przemilczane, polskie starania o zwrot naszych dóbr. To ostatnie przychodzi tym łatwiej, że w niemieckim społeczeństwie wiedza na temat zbrodni dokonanych na Polsce i jej kulturze jest niemal zerowa. Na przykład w oficjalnym raporcie rządu RFN z 1997 r. liczba zniszczonych zabytkowych obiektów ruchomych w naszym kraju wynosi zaledwie 35 tys., chociaż w rzeczywistości tylko liczba obrazów przekracza 60 tys. - Minimalizowanie strat Polski służy udowodnieniu, że są one porównywalne - czy wręcz takie same - do szkód poczynionych na ziemiach zajętych przez Polskę wskutek traktatu w Poczdamie. Służy to też tezie, że bezzasadne jest, czy też będzie w przyszłości, dochodzenie przez polskie władze odszkodowań z tego tytułu - tłumaczy prof. Jan Pruszyński, znawca prawa międzynarodowego z Polskiej Akademii Nauk.

Kompromis polityczny, czyli rejterada
Przygotowywany handel Berlinką to nie pierwszy nasz błąd dyplomatyczny w tej sprawie. Przed dwoma laty prezydent Aleksander Kwaśniewski zapowiedział "gotowość do zwrotu zasobów pruskiej biblioteki", co wywołało ostry spór z władzami Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie przechowywana jest Berlinka, a jednocześnie spowodowało usztywnienie stanowiska Niemców. Prof. Jan Pruszyński w swej dwutomowej pracy "Dziedzictwo kultury polskiej" określa stanowisko polskiego MSZ jako "chwiejne". Gani także Centrum Stosunków Międzynarodowych, finansowane ze środków niemieckich (jego prezesem jest Janusz Reiter, były ambasador RP w Niemczech), które w jednym ze swoich dezyderatów poucza polski rząd, aby "ze względu na delikatność materii pójść na pewne kompromisy polityczne".
W sukurs Niemcom przyszła Grupa Kopernika utworzona w 1999 r. przez intelektualistów z Niemiec i Polski (m.in. dziennikarza Klausa Bachmanna, dyrektora Niemieckiego Instytutu Polskiego w Darmstadt Dietera Bingena, publicystę "Polityki" Adama Krzemińskiego, prezesa szczecińskiego Instytutu Niemiec i Europy Północnej Kazimierza Wóycickiego). W 2000 r. grupa ogłosiła memorandum nawołujące do tego, aby będącą własnością państwa polskiego Berlinkę przejęła Pruska Fundacja Kulturalna w stolicy Niemiec.

Berlinka za złudzenia
Według opracowań historyków sztuki, polskie straty wojenne w kulturze wynoszą od 10 mld dolarów do 30 mld dolarów i przewyższają szkody jakiegokolwiek innego okupowanego kraju. Jedynie dzięki zachodnim aliantom Polska odzyskała tuż po wojnie około 34 tys. zabytków, które były przechowywane w tzw. Collecting Points w strefach okupacyjnych. Od byłej NRD próbowaliśmy w 1953 r. wytargować kilkaset dzieł sztuki: w geście dobrej woli rząd PRL przekazał wschodnim Niemcom ponad sto obrazów z poniemieckich, śląskich kolekcji. W zamian otrzymaliśmy mikroskop elektronowy.
Warto przypomnieć, że w grabieniu dóbr polskiej kultury uczestniczyły elity kulturalne i naukowe Niemiec. Na liście grabieżców znajdujemy m.in. profesorów Heinricha Harmjanza, Paula Carstensa, Dagoberta Freya i Hansa Schleifa. To oni wytypowali najwartościowsze zabytki polskie do zniszczenia, gdyż - jak mawiał Joseph Goebbels - "naród, któremu odbierze się kulturę, przestanie być wkrótce narodem". - Dlaczego nie uzależnić oddania pruskiego księgozbioru od gestu władz RFN, czyli przekazania Polsce zbiorów publicznych dzieł sztuki i zabytków, które przynajmniej w części rekompensowałyby straty i wyrównały zniszczenia dokonane przez III Rzeszę? Zasobność niemieckich muzeów pozwala przecież na tego typu zastępczą restytucję - mówi prof. Jan Pruszyński. Polski rząd ma, niestety, inne plany - chce przehandlować Berlinkę za złudzenia.

 

Pruska Biblioteka PaŃstwowa
Preußische Stastsbibliothek (Pruska Biblioteka Państwowa) liczy dziesiątki tysięcy książek z XVIII, XIX i XX wieku, setki tysięcy manuskryptów niemieckich pisarzy, poetów, polityków i kompozytorów: Bacha, Mozarta, Beethovena, Schumanna, Goethego, Schillera, Herdera, Aleksandra von Humboldta i Hoffmanna von Fallerslebena (autora tekstu niemieckiego hymnu). Na początku 1945 r., w obawie przed zniszczeniem w czasie bombardowań Berlina, zbiory PBP Niemcy wywieźli na Śląsk i tu już zostały. W świetle prawa międzynarodowego Berlinka jest tzw. dobrem opuszczonym i jako takie przeszła na własność państwa polskiego. Historycy sztuki i prawnicy nie mają wątpliwości, że Berlinka jest przykładem dóbr spełniających wszelkie warunki restytucji zastępczej, co oznacza, że może być wymieniona na dobra zagarnięte przez Niemców.
Okładka tygodnika WPROST: 39/2003
Więcej możesz przeczytać w 39/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2003 (1087)

  • Wprost od czytelników 28 wrz 2003, 1:00 Niemiecki koń trojański Chciałbym wyrazić poparcie dla śmiałej decyzji umieszczenia fotomontażu przedstawiającego Erikę Steinbach i Gerharda Schrödera na okładce 38. numeru "Wprost". Mam nadzieję, że taka kuracja szokowa... 3
  • Na stronie - Samowróg 28 wrz 2003, 1:00 Na świecie aż się roi od samowrogów - ludzi, których największymi wrogami są oni sami. 3
  • Peryskop 28 wrz 2003, 1:00 Europa zdewaluowana Kurczy się liczba posłów, którzy chcą kandydować do Parlamentu Europejskiego. Rada Ministrów w Brukseli nie zatwierdziła postulatu deputowanych, aby każdy zasiadający w PE otrzymywał takie samo... 8
  • Dossier 28 wrz 2003, 1:00 Józef OLEKSY poseł SLD "Nie znamy w Polsce pojęcia członkostwa za wszelką cenę, ale też cena byłaby kwestią najistotniejszą, gdybyśmy wstępowali do jakiegoś egzotycznego sojuszu. Tymczasem wchodząc do Unii Europejskiej,... 9
  • Poczta 28 wrz 2003, 1:00 Straszne bezprawie Zaszczycając doroczne ziomkowskie Święto Stron Ojczystych w sobotę 6 września w Operze Komicznej w Berlinie, prezydent Johannes Rau zaatakował zwycięzców II wojny światowej, zarzucając im "straszne... 11
  • Kadry 28 wrz 2003, 1:00 11
  • M&M 28 wrz 2003, 1:00  TORUŃSKA SZKOŁA KARANIA Dla belfrów i rodziców jest to oczywiste, że za dręczenie karać należy anglistę. Potem, przy "Wiadomościach", oburzą się szczerze, że prawo od przestępców mniej sprzyja ofierze. 12
  • Playback 28 wrz 2003, 1:00 12
  • Eurodyrektoriat 28 wrz 2003, 1:00 Kanclerz Schröder z prezydentem Francji sprowadzili do Berlina brytyjskiego premiera, dając tym samym sygnał innym stolicom, że wielkim i małym przysługiwać mają w Europie różne prawa. 12
  • Z życia koalicji 28 wrz 2003, 1:00 Mazowsze ma nowego barona. Szefem SLD w stolicy został, ku zgryzocie Leszka Millera, Józef Oleksy. Niestety, z marnym wynikiem. Był co prawda jedynym kandydatem, ale z rezultatem 97 proc. "za" nie ma pierwszego miejsca w... 14
  • Z życia opozycji 28 wrz 2003, 1:00 Są już pierwsze efekty prac komisji Platformy Obywatelskiej, która miała zbadać tworzony przez PO, UW i SLD "układ warszawski". Zdaniem Jana Marii Władysława Rokity, istniała "nepotyczna sitwa", ale były... 15
  • Fotoplastykon 28 wrz 2003, 1:00 16
  • Kolonizatorzy Śląska 28 wrz 2003, 1:00 Węglowi magnaci szkodzą górnictwu bardziej niż nierentowne kopalnie 18
  • Bomba Steinbach 28 wrz 2003, 1:00 Gerhard Schröder jest przez Erikę Steinbach traktowany jak koń, który wyniesie na prawno-polityczną płaszczyznę jej skrywane żądania terytorialne i majątkowe 22
  • Niemieckie kłamstwo 28 wrz 2003, 1:00 Zredukowanie ucieczki i wypędzenia do przemocy wobec niewinnych ofiar przerzuca odpowiedzialność z nazistów na aliantów 26
  • Waterloo Rydzyka 28 wrz 2003, 1:00 Na krawędzi bankructwa stanęło medialne imperium ojca Tadeusza Rydzyka. 28
  • Woda na krzemowej pustyni 28 wrz 2003, 1:00 Pełna autonomia nauki jest mitem szkodliwym dla niej samej 30
  • Nauka interesów 28 wrz 2003, 1:00 Grozi nam oddanie zarządzania polską nauką miernocie naukowej i intelektualnej 31
  • Zwyczajni ludzie 28 wrz 2003, 1:00 Jak wygląda Żyd? 32
  • Nałęcz - Sąd skorupkowy 28 wrz 2003, 1:00 Całą klasę polityczną Polacy poddaliby bezlitosnemu ostracyzmowi 34
  • Zawracanie gitary - Nie oddamy Pola 28 wrz 2003, 1:00 Opozycję i mass media kłują w oczy sukcesy Marka Pola 34
  • Giełda i wektory 28 wrz 2003, 1:00 Hossa Świat Pytanie wprost do Kima "Korea Północna rozpoczyna budowę sieci komórkowej. Będzie można z niej korzystać w największych miastach i wzdłuż głównych dróg" - doniosły światowe agencje.... 36
  • Koniec świata Gudzowatych 28 wrz 2003, 1:00 Jeden z najbogatszych Polaków przegrywa sam z sobą 38
  • Ostatnie takie tango 28 wrz 2003, 1:00 Rząd zaprasza nas do Argentyny. Radzę nie jechać! 44
  • Kabel na szyi widza 28 wrz 2003, 1:00 Monopolotelewizje kablowe nas łupią! 46
  • Państwo środka biznesu 28 wrz 2003, 1:00 Ręce zamieniać na mózgi - tylko w ten sposób Europa Środkowa uratuje się przed ucieczką inwestycji do Chin 50
  • Balcerowicz wprost - Niewolnicy Keynesa 28 wrz 2003, 1:00 Nagły wzrost długu publicznego w relacji do PKB powinien być otrzeźwiającym sygnałem. Ile razy można przejechać na czerwonym świetle bez wypadku? 52
  • 2 x 2 = 4 - Siódme przykazanie 28 wrz 2003, 1:00 Europejczycy zdecydowanie wolą Marksa nawet wtedy, gdy są chrześcijanami 54
  • Supersam 28 wrz 2003, 1:00 Volvo coraz młodsze Zaprezentowane we Frankfurcie nowe volvo S-40 to samochód konserwatywny a zarazem rewolucyjny. Konserwatywny, bo trzeba dobrze znać auta tej marki, by na pierwszy rzut oka odróżnić nowe S-40 od modelu S-60.... 56
  • Rodzina Kasi i Tomka 28 wrz 2003, 1:00 Bez dzieci, za to z podwójnymi dochodami - to nowy model rodziny. 58
  • Kapitał Kotana 28 wrz 2003, 1:00 Marek Kotański nie zaliczył testu łosia, ale zaliczył test życia 62
  • Napompowani ryzykiem 28 wrz 2003, 1:00 17 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w tym roku w nielegalnych wyścigach samochodowych. 64
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Głód lodożerców 28 wrz 2003, 1:00 Drogi Robercie! Lato już się powoli kończy, robi się zimno, w telewizji zapowiedziano na dzisiejszą noc pierwsze w tym roku przymrozki, a także lody (te do lizania). 66
  • Druga płeć - Szkło powiększające 28 wrz 2003, 1:00 Każdego dnia każda z nas boi się czegoś - męża, szefa i egzaminu z francuskiego 67
  • Bombowa dyskoteka Kaddafiego 28 wrz 2003, 1:00 Ameryka rozpoczęła otwartą wojnę ze światowym terroryzmem już w latach 80. 68
  • Know-how 28 wrz 2003, 1:00 Matematyczki z urodzenia Kobiety są szybsze od mężczyzn w błyskawicznym liczeniu. Sugeruje to przeprowadzone w Bristolu doświadczenie, w którym wzięło udział 18 tys. osób. Testy wykazały, że ludzki mózg... 71
  • Męczennik lekarzy 28 wrz 2003, 1:00 Kto lub co odpowiada za gwałtowne pogorszenie się stanu zdrowia Jana Pawła II? 72
  • Wybór cierpienia 28 wrz 2003, 1:00 Rozmowa z prof. Giannim Pezzolim, dyrektorem Ośrodka Choroby Parkinsona i Patologii Ruchu w Mediolanie 73
  • Pomocnicy Charona 28 wrz 2003, 1:00 Połowa brytyjskich lekarzy przyznaje, że kilkakrotnie podała beznadziejnie chorym zabójczą dawkę leku przeciwbólowego 76
  • Statek bogów wojny 28 wrz 2003, 1:00 Chińczycy wyruszają na Księżyc na podbój Ziemi 78
  • Bez granic 28 wrz 2003, 1:00 Isabel atakuje Z wysokimi na 11 metrów falami, wiatrem o prędkości dochodzącej do 160 km/h i ulewnym deszczem huragan Isabel zaatakował wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych. I choć na lądzie jego niszczycielska moc... 80
  • Nowe szaty Abu Amara 28 wrz 2003, 1:00 Należało zabić Arafata - przyznał niedawno Ariel Szaron 82
  • Na ostrzu noża 28 wrz 2003, 1:00 Dziewięcioma dzielnicami Bagdadu administruje doktor ekonomii z Polski 88
  • Front nienawiści 28 wrz 2003, 1:00 Na nowej granicy Europy. Wprost i The Times 92
  • Zmiana pierwszego toreadora 28 wrz 2003, 1:00 Rajoy, podobnie jak wcześniej Aznar, chwyci byka za rogi 94
  • Menu 28 wrz 2003, 1:00 Kraj Penderecki po chińsku Na awanturze o festiwal Pendereckiego w Krakowie zyskała Warszawa. Do stolicy zjechała bowiem orkiestra China Philharmonic, która pierwotnie miała wystąpić pod Wawelem. To pierwsze europejskie tournée... 96
  • Nienasycenie pornografią 28 wrz 2003, 1:00 Po raz pierwszy od lat widzowie festiwalu w Gdyni nie mieli poczucia, że uczestniczą w zbiorowym samobójstwie naszego kina 98
  • Pruski targ 28 wrz 2003, 1:00 Za obietnicę poparcia Polski w kwestii traktatu nicejskiego nasz rząd chce oddać Niemcom Berlinkę 102
  • Farciarz z Witebska 28 wrz 2003, 1:00 Po raz pierwszy prace Marca Chagalla z rodzinnego miasta pokazano za granicą 104
  • Perły do lamusa? - Pirateria 28 wrz 2003, 1:00 "Piraci z Karaibów" to widowiskowe połączenie filmu przygodowego i horroru 106
  • Pietrzak - Pomnikowe projekty 28 wrz 2003, 1:00 Stawianie pomników to stary obyczaj 108
  • Nowowizja - Człowiek paczka 28 wrz 2003, 1:00 Ostatnio obiegła media wiadomość o pewnym Amerykaninie, który sam siebie nadał na bagaż w formie paczki i wysłał pocztą lotniczą. Ten nowatorski czyn spotkał się z potępieniem znanych z okrucieństwa władz amerykańskich,... 108
  • Organ Ludu 28 wrz 2003, 1:00 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 39 (52) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 22 września 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Między nami stabilizatorami ,,Argentyna" nam nie straszna Media straszą nas tzw. scenariuszem... 109
  • Skibą w mur - Prawo liścia jesiennego 28 wrz 2003, 1:00 Policzkowanie to zdrowy i potrzebny odruch w czasach politycznej poprawności i ogólnego mazgajstwa 110

ZKDP - Nakład kontrolowany