Balcerowicz wprost

Balcerowicz wprost

Dodano:   /  Zmieniono: 
Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha



W marcu 2000 r. w Lizbonie przywódcy piętnastki postawili przed Unią Europejską nowy strategiczny cel na następną dekadę: sprawić, aby gospodarka UE stała się najbardziej konkurencyjna i dynamiczna na świecie, zdolna do trwałego rozwoju, dającego więcej miejsc pracy o wyższej jakości oraz zwiększoną spójność społeczną. Tak powstała tzw. strategia lizbońska. W samej Liz-bonie i na kolejnych szczytach (w Sztokholmie w marcu 2001 r., w Göteborgu w czerwcu 2001 r. oraz w Barcelonie w marcu 2002 r.) generalne cele strategii starano się przełożyć na konkretne wskaźniki, czyli cele cząstkowe. Na przykład
- stopa zatrudnienia (odsetek zatrudnionych wśród ludności w wieku 15-64 lata) ma w 2010 r. wynieść 70 proc. (wśród kobiet 60 proc.); efektywny wiek emerytalny powinien wzros-nąć w tym czasie o 5 lat; w 2004 r. przedsiębiorstwa w UE mają mieć dostęp do otwartego, zliberalizowanego rynku energii elektrycznej; 98,5 proc. dyrektyw ustanawiających w UE jednolity rynek ma być wprowadzonych do prawa krajów członkowskich.

Ameryka górą
Ambitne cele strategii liz-bońskiej skłaniają do porównania: 1) jak unia wypada na tle światowych liderów, czyli przede wszystkim USA; 2) jakie są różnice między krajami piętnastki.
Stany Zjednoczone wyprzedzają Unię Europejską niemal pod wszystkimi głównymi względami, ale w niektórych sferach liderzy UE osiągają lepsze wyniki niż USA. Najczęściej zdarza się to krajom skandynawskim, Holandii i Wielkiej Brytanii; stosunkowo rzadko Francji, Niemcom, Włochom, Hiszpanii i Grecji. Wysoka pozycja tej pierwszej grupy krajów wynika z wcześniejszych reform, dzięki którym zwiększono zakres wolnego rynku i wzmocniono bodźce do poszukiwania pracy. Podobne zmiany w Hiszpanii za rządów Aznara sprawiły, że stopa zatrudnienia wzrosła tam o 10 punktów procentowych, podczas gdy we Włoszech pozostała na niskim poziomie.
Stany Zjednoczone mają nad UE szczególnie dużą przewagę w dziedzinie innowacji, co daje im duży wzrost wydajności i szybki wzrost gospodarki. Liczba udzielanych patentów na milion mieszkańców jest w USA znacznie wyższa niż w trzech najlepszych krajach UE; podobnie wygląda sytuacja pod względem dostępności tzw. kapitału ryzyka (ang. venture capital), finansującego nowe, innowacyjne firmy. Znacznie więcej ludzi w Ameryce angażuje się w zakładanie i prowadzenie nowych firm - w 2002 r. dotyczyło to w USA ponad 10 proc. ludności w wieku produkcyjnym, podczas gdy w Niemczech około 5 proc. a we Francji mniej niż 4 proc.
Niskie ceny paliw w USA sprawiają natomiast, że amerykańska gospodarka jest znacznie bardziej energochłonna od trzech najgorszych pod tym względem krajów unii. Trzeba jednak dodać, że energochłonność Ameryki zmniejszyła się w latach 1992-2000 o 10 proc., a UE o 5 proc.

Cztery rady dla Europy
Wyznaczenie ogólnych i szczegółowych celów nie oznacza, że zostaną one osiągnięte. Aby szczytne deklaracje nie pozostały jedynie na papierze, trzeba wprowadzić takie zmiany dotyczące warunków działania ludzi, by efekty ich indywidualnych dążeń były zgodne z wyznaczonymi celami. Wśród owych zmian kilka ma fundamentalne znaczenie w realizacji strategii lizbońskiej.

  • Trzeba wzmocnić dyscyplinę finansów publicznych, co wymaga zachowania istoty paktu stabilizacji i rozwoju, podważanego głównie przez Francję i Niemcy. Szybki i trwały wzrost gospodarki jest niemożliwy bez zdrowych finansów.
  • Trzeba zbudować jednolity rynek tam, gdzie jest on najbardziej zapóźniony i zarazem szczególnie potrzebny - w sektorze usług. Na ten dział przypada w UE ponad 70 proc. zatrudnienia i prawie 70 proc. PKB. Jest więc jasne, że bez postępu w tej dziedzinie trudno myśleć o przyspieszonym trwałym rozwoju gospodarki UE. Tymczasem - w odróżnieniu od Stanów Zjednoczonych - to właśnie w sektorze usług jest w UE wiele narodowych barier, ograniczających transgraniczną konkurencję i w efekcie wzrost zatrudnienia i produktywności.
  • Trzeba dokończyć budowę jednolitego europejskiego rynku finansowego. Postęp do tej pory jest tu nierównomierny: udało się stworzyć zintegrowany rynek pieniężny, ale w dziedzinach bankowości detalicznej, ubezpieczeń, obrotu akcjami i obligacjami, systemów płatniczych i rozliczeń obrotu papierami wartościowymi, dominują bariery narodowe.
  • Trzeba przywrócić bodźce do pracy oraz rynek pracy w tych krajach UE, gdzie został on najbardziej uszkodzony (Niemcy, Francja, Włochy). Wymaga to głównie reform systemu podatków i zasiłków socjalnych oraz usunięcia barier utrudniających dostosowanie płac do warunków poszczególnych regionów i firm.

Nietrudno zauważyć, że wymienione zmiany mają charakter liberalny - polegają na rozszerzeniu zakresu wolnego rynku. Niezależnie od socjalnej retoryki, uprawianej w niektórych krajach UE, w drodze do osiągnięcia celów z Lizbony trzeba się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha.
Więcej możesz przeczytać w 3/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2004 (1103)

  • Na stronie - POLAIDS18 sty 2004W światowych rankingach i ratingach lecimy na łeb, na szyję3
  • Mafia z prokuratorem18 sty 2004Prokurator, prowadząca śledztwo w sprawie finansów "Pruszkowa", spędziła sylwestra z jednym z najniebezpie- czniejszych gangsterów.6
  • Peryskop18 sty 2004Nieusuwalny Jak to możliwe, że chociaż od byłego skarbnika PZPR i SdRP Wiesława Huszczy odciął się i prezydent, i liderzy SLD, jest on nadal nietykalny? Odpowiedź brzmi: Huszcza dysponuje gruntowną wiedzą o interesach całej lewicy;...6
  • Dossier18 sty 2004Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdybym ja miał dzisiaj ocenić ten rząd z punktu widzenia jakości poszczególnych ministrów, to jest to rząd merytorycznie niezły, może poza dwoma, trzema pozycjami, o których...7
  • Kadry18 sty 20048
  • Jestem, więc piszę - Zad narodowy18 sty 2004Już wkrótce pójdziemy wszyscy do Europy, ale nogami naszych przedstawicieli. Już niebawem zasiądziemy w Parlamencie Europejskim zadami naszych reprezentantów. Będziemy pić i jeść w europejskich bufetach ustami...9
  • Stan stabilny18 sty 2004Marek Majewski10
  • Skandaliczne odtajnianie18 sty 2004Decyzję o zwolnieniu Ewy Ornackiej i Wojciecha Sumlińskiego z tajemnicy dziennikarskiej podjął Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. Dziennikarze "Wprost" ujawnili zeznania świadka koronnego Jarosława S., pseudonim Masa....10
  • Playback18 sty 2004Leszek Sikorski, minister zdrowia, i Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej10
  • Poczta18 sty 2004List od czytelnika11
  • Z życia koalicji18 sty 2004Ot, taki dialog: do szefa katolickiego Radia Plus dzwoni telefon: "Witam przewielebnego księdza metropolitę, mówi Józef Oleksy". "A tu ks. Kazimierz Sowa. Niestety, nie jestem metropolitą... “. "A to przepraszam, prosiłem w sekretariacie, żeby...12
  • Z życia opozycji18 sty 2004Zalewski & Mazurek Gdzie nie spojrzeć, wszędzie Rokita. Najmądrzejszy, najprzystojniejszy, najskuteczniejszy... Wszystkie nagrody zgarnia. Jak tak dalej pójdzie, to rzeczywiście zostanie prezydentem. Co prawda, wreszcie mielibyśmy...13
  • Fotoplastykon18 sty 2004H. Sawka - www.przyssawka.pl14
  • Oskarżony Łapiński18 sty 2004Czy Mariusz Łapiński będzie pierwszym ministrem III RP, który trafi do więzienia?16
  • Spadająca kaczka18 sty 2004Ranking polityków: Kwaśniewscy w dół, platforma w górę20
  • Człowiek z właściwościami18 sty 2004Rok 2003 być może stanie się rokiem mentalnego, psychicznego przełomu w Polsce. Z jednej strony, poznaliśmy bardzo blisko brzydką twarz współczesnej Polski. Z taką twarzą obcowałem w komisji śledczej. Ale z drugiej strony, bez poznania tej...24
  • Żydzi pod flagą biało18 sty 2004W Polsce można poczuć "zapach żydostwa", mimo że mieszka tu ledwie kilka tysięcy Żydów28
  • Gladiatorzy znad Wisły18 sty 2004W ośmiokątnej klatce dwóch mężczyzn okłada się pięściami, kopie i dusi. Co chwila któryś z nich uderza o pręty klatki i jęczy z bólu. Po ciosach w żołądek niektórzy wymiotują, inni duszą się przyciskani...32
  • Nałęcz - Śpiew syren18 sty 2004Pomysł, by Kwaśniewski stanął na czele SLD, jest zabójczy dla niego samego34
  • Poczta18 sty 2004List od czytelnika34
  • Giełda i wektory18 sty 2004Hossa Świat Casting na menedżera "Praktykant" to nowy reality show emitowany przez amerykańską stację NBC. Wśród uczestników programu nie będzie jednak blondynek w wannie ani rolników z ambicjami politycznymi....36
  • Plan Smitha & Hausnera18 sty 2004Pilnujmy portfeli - Raczko zaczyna liczyć!38
  • Powitanie z bronią18 sty 2004Już około 2 mln Polaków uzbroiło się legalnie w broń palną (krótką, sportową, myśliwską), gazową, pneumatyczną, paralizatory elektryczne lub inne przedmioty służące do ochrony! Od 1999 r. - gdy pojawiła się możliwość zakupu bez pozwolenia...42
  • Bankomatnia18 sty 2004Dlaczego ceny usług w działających w Polsce bankach należą do najwyższych w Europie46
  • Gorączka złota18 sty 2004Złoto jest najdroższe od 1989 roku!49
  • Balcerowicz wprost18 sty 2004Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha50
  • Samokrytyka i poczucie wyższości18 sty 2004Niemcy i Francuzi nie mają podstaw, aby patrzeć na Polskę z góry51
  • Supersam18 sty 2004Odmładzające soczewki Aby podkreślić piękno jasnych oczu, firma Ciba Vision zaprojektowała nową generację kolorowych soczewek kontaktowych FreshLook Dimensions. Grafitowa obwódka o promienistym wzorze i zmiennym natężeniu barwy...52
  • Mięśniaki na kołach18 sty 200488. Auto Show w Detroit: powrót aut o potężnych silnikach54
  • Tama rozumu18 sty 2004Budowa zapory na Jangcy grozi największą katastrofą ekologiczną w dziejach świata57
  • Twarde lądowanie18 sty 2004 Adam Małysz przestał skakać daleko, bo nie udźwignął ciężaru 38 milionów rodaków podczepionych do jego nart. Ta anegdota dobrze oddaje powody psychicznego zmęczenia mistrza oczekiwaniami Polaków wobec jego...60
  • Druga płeć - Harpia europejska18 sty 2004Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego62
  • Francuska choroba18 sty 2004De Gaulle nie łudził się, że jego ojczyzna kiedykolwiek będzie światowym mocarstwem64
  • Know-how18 sty 2004Sport prozawałowy Osoby, które chcą intensywnie ćwiczyć, a wcześniej systematycznie nie uprawiały sportu, są zagrożone zawałem serca. Valerie Gladwell i Samantha Dawson z University of Essex porównały czas regeneracji...67
  • Kto umrze na grypę Fujian18 sty 2004Z powodu grypy kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder odwołał wszystkie planowane na miniony weekend spotkania. Osiemdziesięcioletni książę Rainier z Monako ponad tydzień leczył się ostatnio w szpitalu na pogrypowe zapalenie płuc. To może być...68
  • Przesiadka na Marsa18 sty 2004Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę73
  • Bez granic18 sty 2004Amerykanin Bill Martin za ponad 1,6 mln dolarów kupił 240 akrów ziemi nieopodal Tampy na Florydzie, by spełnić swoje marzenie o założeniu współczesnego raju - miejsca, gdzie wszyscy chodziliby nago. Oczywiście, ogród ma się nazywać Eden.76
  • Imperium nadziei18 sty 2004Ameryka uwolni umysły i rynki78
  • Uzbrojeni misjonarze18 sty 2004Jak Zachód powinien promować demokrację na Bliskim Wschodzie?80
  • Granice wojny18 sty 2004Ameryka musi oczyścić imigracyjną stajnię Augiasza82
  • Wyścig do Brukseli18 sty 2004Ruszył casting przed wyborami szefa unijnego quasi-rządu85
  • Menu18 sty 2004Świat Bajki Pythona Terry Gilliam, niegdyś filar grupy Monty Pythona, a po usamodzielnieniu oryginalny reżyser ("Brazil", "12 małp"), lubi baśnie. Po "Przygodach barona Münchausena" nakręcił w Czechach...88
  • Rockiem w Busha18 sty 2004Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę90
  • Klątwa magistra18 sty 2004W Hollywood przepustką do kariery jest talent, w Polsce - dyplom94
  • Wygnańcy literatury18 sty 2004Emigracja często pomaga pisarzom - poza krajem tworzą najlepsze dzieła96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego18 sty 2004JOSS STONE **** The soul sessions Panie, panowie, mamy noworoczne objawienie! Pannica biała jak Zbigniew Ziobro, a soulująca jak najczarniejsze diwy. Dziewuszysko apetycznie nieletnie, zaledwie szesnaście wiosen, a stylowe i emocjonalnie...97
  • Sława i chała18 sty 2004Recenzje98
  • Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska!18 sty 2004"Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji99
  • Nowowizja - Same kłopoty18 sty 2004Rok się jeszcze na dobre nie zaczął, a już sypią się nieszczęścia na partię i rząd. Kolejna przepchnięta ustawa okazuje się niezgodna z konstytucją. I panika w szeregach, i kolejne procenty popularności w dół. A co gorsza,...100
  • Śmiesznoty - Ustawowa kompromitacja18 sty 2004Współczuję panu prezydentowi. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podpisał on ustawę niezgodną z konstytucją. Przysięgał stać na straży konstytucji. Pewnie głupio mu teraz, że nie stał, a nawet nie siedział i nie leżał. Mówiąc współczesną...100
  • Organ ludu18 sty 2004TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (68) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 12 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Francuzów na szczęście interesują tylko ślimaki Czy Niemcy nas nie zjedzą? Przy okazji głośnego...101
  • Skibą w mur - Zwycięstwo pod Hugh Grantem18 sty 2004W czasach braku narodowych sukcesów powodem do dumy może być to, że angielski playboy i gwiazdor filmowy bzyka naszą rodaczkę102