Druga płeć - Harpia europejska

Druga płeć - Harpia europejska

Dodano:   /  Zmieniono: 
Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego

Małgorzata Domagalik

Świat jest ich pełen. Sufrażystek z nowego rozdania i emancypantek z prawdziwego zdarzenia. Mijamy je na ulicach, spotykamy na biurowych korytarzach, przyjaźnimy się z nimi i kłócimy do upadłego. Są naszymi matkami, siostrami i serdecznymi koleżankami. Czytamy o nich w gazetach i mieszkamy z nimi po sąsiedzku. Trudno więc wyobrazić sobie, że jest wśród Państwa ktoś, kto nie znałby chociaż jednej z nich. Kobiety harpii, indywiduum, które profesor Władysław Kopaliński zdefiniował jako "drapieżne, żarłoczne ptaszysko, demona wichury i burzy, budzące wstręt i przerażenie".
Emancypantka. W strachliwych budzi niechęć i podziw. Na jej widok inne kobiety, zwane piraniami ("z podrzędu kąsaczy, o zębach trójkątnych, tnących jak brzytwa"), wpadają w furię. Dlatego "napadają na harpie stadami, a ukąszenia ich są bolesne i mocno krwawią" - jak podaje "Encyklopedia powszechna". Ta swego rodzaju metafora wymusza jednak pytanie: dlaczego piranie tak bardzo nie znoszą harpii? Pytanie, które nadal ma swe umocowanie w rzeczywistości za oknem. Harpie należy wytrzebić - postulują piranie - między innymi dlatego, że na każdym kroku udowadniają sobie i innym, że kobieta już z samej definicji nie musi być bojaźliwa, nie musi lękać się odpowiedzialności za własne życie. Chcą wszystkiego, co się im należy, i jeszcze więcej. W tym celu unoszą się z lekkością ponad stereotypy i przeciętność, nie boją się nieznanego. Sufrażystki z nowego rozdania i emancypantki z prawdziwego zdarzenia. Harpie. Zaskoczone tym, że coraz łatwiej im dojść do porozumienia z mężczyznami, a z piraniami niekoniecznie im po drodze.
Za kilka miesięcy wejdziemy do społeczności - trzymając się emancypacyjnej terminologii - "europejskich harpii". Kobiet, które w dookreślaniu własnego ja już dawno przeszły od teorii do czynów. W większym stopniu niż my wywalczyły sobie niezależność w męskim świecie, także tę praktyczną, zapisaną w paragrafach i ustawach. Za kilka miesięcy skonfrontujemy swoje oczekiwania z ich dokonaniami w tym względzie. Opowiemy im o swojej drodze do równouprawnienia. Pewnie będą zdziwione, zaskoczone i po raz pierwszy dowiedzą się, ile wśród nas jest kobiet mądrych, silnych i niepokornych. A ponieważ nie będzie czasu, by opowiedzieć im o każdej wartej tego harpii, zatrzymajmy się przy młodej kobiecie, która sto lat temu została laureatką Nagrody Nobla. Chociaż zanim to nastąpiło, jak większość z nas, chciała być wzorową żoną i matką. Chciała gotować mężowi ciepłe kolacje i opowiadać dzieciom bajki na dobranoc. To nic, że kochała czytać książki, lubiła rozwiązywać matematyczne łamigłówki i w chemicznym laboratorium godzinami mieszała mikstury. Miała być Matką Polką. I z pewnością zrealizowałaby milionowy typowy scenariusz kobiecego życia, gdyby nie to, że ukochany mężczyzna miał inne plany. Nie była dla niego wystarczająco dobrą partią. Ten kubeł zimnej wody w jej życiu miał działanie terapeutyczne, a światu dał jedną z najwybitniejszych uczonych. Jedyną, jak do tej pory, dwukrotną laureatkę Nagrody Nobla w dwóch różnych dziedzinach. Uczoną - która w zgodzie z definicją, ale przeciwko ówczesnej codzienności - stała się najprawdziwszą z harpii. Konsekwentnie realizowała swoje naukowe pasje i każdego dnia udowadniała, że płeć nie może być żadnym ograniczeniem w zdobywaniu nakreślonych celów.
Skłodowska, o czym wie niewielu, także w sferze uczuć rodzinnych daleko wybiegała poza obowiązujące standardy. Chociaż mocno kochała swego męża i dwie córki, to nawet przez moment nie dopuściła do siebie myśli, że mogłaby siedzieć w domu i nie uważała, że kobiecie czegoś nie wolno. Być może dlatego, gdy była już wdową, wdała się w niefortunny romans z żonatym mężczyzną. Nakłaniała go do opuszczenia rodziny i pisała do niego nieprzyzwoite listy. Po raz kolejny odrzucona i ochrzczona przez paryski high life przydomkiem cudzołożna cudzoziemka ani przez chwilę nie zrezygnowała z zawodowych ambicji. Była najprawdziwszą z prawdziwych liderek, która - nie zważając na liczne podstępy - każdego dnia zdawała egzamin z mądrego bycia kobietą. Za kilka miesięcy wchodzimy do Europy. Tyle tylko, że Maria Skłodowska-Curie była w niej zawsze. Czyż można wyobrazić sobie lepszy od niej pierwowzór Harpii? Harpii Europejki?
Mężczyźni od zawsze przekonują nas, że są lepszymi kucharzami, że lepiej radzą sobie na newralgicznych skrzyżowaniach, że nie marnują czasu na telefoniczne rozmowy i że - w przeciwieństwie do nas, kobiet - rządzą światem. Dlatego tuż przed graniczną datą - 1maja 2004 r. - nie traćmy czasu na przekonywanie ich, że się mylą, że nikt tak jak my nie robi sosu beszamelowego, że świetnie zmieniamy biegi, że przez telefon rozwiązujemy życiowe sprawy i że jesteśmy tą szyją, na której kręci się męska głowa. Oddajmy im we władanie świat. Ten ich świat pełen męskich wyobrażeń, przyzwyczajeń, pewników i jednoznacznych sądów. My rozejrzyjmy się za innym.
Rok temu, w tym samym czasie pisałam, że być może już wkrótce solidarność między kobietami będziemy zauważali w jej powszechności, a nie w jej braku. Dziś wspominam Marię Skłodowską-Curie, która będąc "demonem wichury i burzy", budząc strach i przerażenie, jak mało która harpia przybliżyła nas do Europy, właśnie otwierającej drzwi przed nami.
Więcej możesz przeczytać w 3/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2004 (1103)

  • Na stronie - POLAIDS 18 sty 2004 W światowych rankingach i ratingach lecimy na łeb, na szyję 3
  • Mafia z prokuratorem 18 sty 2004 Prokurator, prowadząca śledztwo w sprawie finansów "Pruszkowa", spędziła sylwestra z jednym z najniebezpie- czniejszych gangsterów. 6
  • Peryskop 18 sty 2004 Nieusuwalny Jak to możliwe, że chociaż od byłego skarbnika PZPR i SdRP Wiesława Huszczy odciął się i prezydent, i liderzy SLD, jest on nadal nietykalny? Odpowiedź brzmi: Huszcza dysponuje gruntowną wiedzą o interesach całej lewicy;... 6
  • Dossier 18 sty 2004 Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdybym ja miał dzisiaj ocenić ten rząd z punktu widzenia jakości poszczególnych ministrów, to jest to rząd merytorycznie niezły, może poza dwoma, trzema pozycjami, o których... 7
  • Kadry 18 sty 2004 8
  • Jestem, więc piszę - Zad narodowy 18 sty 2004 Już wkrótce pójdziemy wszyscy do Europy, ale nogami naszych przedstawicieli. Już niebawem zasiądziemy w Parlamencie Europejskim zadami naszych reprezentantów. Będziemy pić i jeść w europejskich bufetach ustami... 9
  • Stan stabilny 18 sty 2004 Marek Majewski 10
  • Skandaliczne odtajnianie 18 sty 2004 Decyzję o zwolnieniu Ewy Ornackiej i Wojciecha Sumlińskiego z tajemnicy dziennikarskiej podjął Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. Dziennikarze "Wprost" ujawnili zeznania świadka koronnego Jarosława S., pseudonim Masa.... 10
  • Playback 18 sty 2004 Leszek Sikorski, minister zdrowia, i Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej 10
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 11
  • Z życia koalicji 18 sty 2004 Ot, taki dialog: do szefa katolickiego Radia Plus dzwoni telefon: "Witam przewielebnego księdza metropolitę, mówi Józef Oleksy". "A tu ks. Kazimierz Sowa. Niestety, nie jestem metropolitą... “. "A to przepraszam, prosiłem w sekretariacie, żeby połączono mnie z metropolitą... 12
  • Z życia opozycji 18 sty 2004 Zalewski & Mazurek Gdzie nie spojrzeć, wszędzie Rokita. Najmądrzejszy, najprzystojniejszy, najskuteczniejszy... Wszystkie nagrody zgarnia. Jak tak dalej pójdzie, to rzeczywiście zostanie prezydentem. Co prawda, wreszcie mielibyśmy... 13
  • Fotoplastykon 18 sty 2004 H. Sawka - www.przyssawka.pl 14
  • Oskarżony Łapiński 18 sty 2004 Czy Mariusz Łapiński będzie pierwszym ministrem III RP, który trafi do więzienia? 16
  • Spadająca kaczka 18 sty 2004 Ranking polityków: Kwaśniewscy w dół, platforma w górę 20
  • Człowiek z właściwościami 18 sty 2004 Rok 2003 być może stanie się rokiem mentalnego, psychicznego przełomu w Polsce. Z jednej strony, poznaliśmy bardzo blisko brzydką twarz współczesnej Polski. Z taką twarzą obcowałem w komisji śledczej. Ale z drugiej strony, bez poznania tej brzydkiej prawdy o Polsce nie byłoby... 24
  • Żydzi pod flagą biało 18 sty 2004 W Polsce można poczuć "zapach żydostwa", mimo że mieszka tu ledwie kilka tysięcy Żydów 28
  • Gladiatorzy znad Wisły 18 sty 2004 W ośmiokątnej klatce dwóch mężczyzn okłada się pięściami, kopie i dusi. Co chwila któryś z nich uderza o pręty klatki i jęczy z bólu. Po ciosach w żołądek niektórzy wymiotują, inni duszą się przyciskani... 32
  • Nałęcz - Śpiew syren 18 sty 2004 Pomysł, by Kwaśniewski stanął na czele SLD, jest zabójczy dla niego samego 34
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 34
  • Giełda i wektory 18 sty 2004 Hossa Świat Casting na menedżera "Praktykant" to nowy reality show emitowany przez amerykańską stację NBC. Wśród uczestników programu nie będzie jednak blondynek w wannie ani rolników z ambicjami politycznymi.... 36
  • Plan Smitha & Hausnera 18 sty 2004 Pilnujmy portfeli - Raczko zaczyna liczyć! 38
  • Powitanie z bronią 18 sty 2004 Już około 2 mln Polaków uzbroiło się legalnie w broń palną (krótką, sportową, myśliwską), gazową, pneumatyczną, paralizatory elektryczne lub inne przedmioty służące do ochrony! Od 1999 r. - gdy pojawiła się możliwość zakupu bez pozwolenia niektórych wiatrówek - do tego roku... 42
  • Bankomatnia 18 sty 2004 Dlaczego ceny usług w działających w Polsce bankach należą do najwyższych w Europie 46
  • Gorączka złota 18 sty 2004 Złoto jest najdroższe od 1989 roku! 49
  • Balcerowicz wprost 18 sty 2004 Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha 50
  • Samokrytyka i poczucie wyższości 18 sty 2004 Niemcy i Francuzi nie mają podstaw, aby patrzeć na Polskę z góry 51
  • Supersam 18 sty 2004 Odmładzające soczewki Aby podkreślić piękno jasnych oczu, firma Ciba Vision zaprojektowała nową generację kolorowych soczewek kontaktowych FreshLook Dimensions. Grafitowa obwódka o promienistym wzorze i zmiennym natężeniu barwy... 52
  • Mięśniaki na kołach 18 sty 2004 88. Auto Show w Detroit: powrót aut o potężnych silnikach 54
  • Tama rozumu 18 sty 2004 Budowa zapory na Jangcy grozi największą katastrofą ekologiczną w dziejach świata 57
  • Twarde lądowanie 18 sty 2004  Adam Małysz przestał skakać daleko, bo nie udźwignął ciężaru 38 milionów rodaków podczepionych do jego nart. Ta anegdota dobrze oddaje powody psychicznego zmęczenia mistrza oczekiwaniami Polaków wobec jego... 60
  • Druga płeć - Harpia europejska 18 sty 2004 Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego 62
  • Francuska choroba 18 sty 2004 De Gaulle nie łudził się, że jego ojczyzna kiedykolwiek będzie światowym mocarstwem 64
  • Know-how 18 sty 2004 Sport prozawałowy Osoby, które chcą intensywnie ćwiczyć, a wcześniej systematycznie nie uprawiały sportu, są zagrożone zawałem serca. Valerie Gladwell i Samantha Dawson z University of Essex porównały czas regeneracji... 67
  • Kto umrze na grypę Fujian 18 sty 2004 Z powodu grypy kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder odwołał wszystkie planowane na miniony weekend spotkania. Osiemdziesięcioletni książę Rainier z Monako ponad tydzień leczył się ostatnio w szpitalu na pogrypowe zapalenie płuc. To może być najgroźniejszy atak grypy od 25 lat,... 68
  • Przesiadka na Marsa 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 73
  • Bez granic 18 sty 2004 Amerykanin Bill Martin za ponad 1,6 mln dolarów kupił 240 akrów ziemi nieopodal Tampy na Florydzie, by spełnić swoje marzenie o założeniu współczesnego raju - miejsca, gdzie wszyscy chodziliby nago. Oczywiście, ogród ma się nazywać Eden. 76
  • Imperium nadziei 18 sty 2004 Ameryka uwolni umysły i rynki 78
  • Uzbrojeni misjonarze 18 sty 2004 Jak Zachód powinien promować demokrację na Bliskim Wschodzie? 80
  • Granice wojny 18 sty 2004 Ameryka musi oczyścić imigracyjną stajnię Augiasza 82
  • Wyścig do Brukseli 18 sty 2004 Ruszył casting przed wyborami szefa unijnego quasi-rządu 85
  • Menu 18 sty 2004 Świat Bajki Pythona Terry Gilliam, niegdyś filar grupy Monty Pythona, a po usamodzielnieniu oryginalny reżyser ("Brazil", "12 małp"), lubi baśnie. Po "Przygodach barona Münchausena" nakręcił w Czechach... 88
  • Rockiem w Busha 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 90
  • Klątwa magistra 18 sty 2004 W Hollywood przepustką do kariery jest talent, w Polsce - dyplom 94
  • Wygnańcy literatury 18 sty 2004 Emigracja często pomaga pisarzom - poza krajem tworzą najlepsze dzieła 96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 18 sty 2004 JOSS STONE **** The soul sessions Panie, panowie, mamy noworoczne objawienie! Pannica biała jak Zbigniew Ziobro, a soulująca jak najczarniejsze diwy. Dziewuszysko apetycznie nieletnie, zaledwie szesnaście wiosen, a stylowe i emocjonalnie... 97
  • Sława i chała 18 sty 2004 Recenzje 98
  • Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska! 18 sty 2004 "Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji 99
  • Nowowizja - Same kłopoty 18 sty 2004 Rok się jeszcze na dobre nie zaczął, a już sypią się nieszczęścia na partię i rząd. Kolejna przepchnięta ustawa okazuje się niezgodna z konstytucją. I panika w szeregach, i kolejne procenty popularności w dół. A co gorsza,... 100
  • Śmiesznoty - Ustawowa kompromitacja 18 sty 2004 Współczuję panu prezydentowi. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podpisał on ustawę niezgodną z konstytucją. Przysięgał stać na straży konstytucji. Pewnie głupio mu teraz, że nie stał, a nawet nie siedział i nie leżał. Mówiąc współczesną polszczyzną, olał ustawę zasadniczą,... 100
  • Organ ludu 18 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (68) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 12 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Francuzów na szczęście interesują tylko ślimaki Czy Niemcy nas nie zjedzą? Przy okazji głośnego... 101
  • Skibą w mur - Zwycięstwo pod Hugh Grantem 18 sty 2004 W czasach braku narodowych sukcesów powodem do dumy może być to, że angielski playboy i gwiazdor filmowy bzyka naszą rodaczkę 102