Druga płeć - Harpia europejska

Druga płeć - Harpia europejska

Dodano:   /  Zmieniono: 
Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego

Małgorzata Domagalik

Świat jest ich pełen. Sufrażystek z nowego rozdania i emancypantek z prawdziwego zdarzenia. Mijamy je na ulicach, spotykamy na biurowych korytarzach, przyjaźnimy się z nimi i kłócimy do upadłego. Są naszymi matkami, siostrami i serdecznymi koleżankami. Czytamy o nich w gazetach i mieszkamy z nimi po sąsiedzku. Trudno więc wyobrazić sobie, że jest wśród Państwa ktoś, kto nie znałby chociaż jednej z nich. Kobiety harpii, indywiduum, które profesor Władysław Kopaliński zdefiniował jako "drapieżne, żarłoczne ptaszysko, demona wichury i burzy, budzące wstręt i przerażenie".
Emancypantka. W strachliwych budzi niechęć i podziw. Na jej widok inne kobiety, zwane piraniami ("z podrzędu kąsaczy, o zębach trójkątnych, tnących jak brzytwa"), wpadają w furię. Dlatego "napadają na harpie stadami, a ukąszenia ich są bolesne i mocno krwawią" - jak podaje "Encyklopedia powszechna". Ta swego rodzaju metafora wymusza jednak pytanie: dlaczego piranie tak bardzo nie znoszą harpii? Pytanie, które nadal ma swe umocowanie w rzeczywistości za oknem. Harpie należy wytrzebić - postulują piranie - między innymi dlatego, że na każdym kroku udowadniają sobie i innym, że kobieta już z samej definicji nie musi być bojaźliwa, nie musi lękać się odpowiedzialności za własne życie. Chcą wszystkiego, co się im należy, i jeszcze więcej. W tym celu unoszą się z lekkością ponad stereotypy i przeciętność, nie boją się nieznanego. Sufrażystki z nowego rozdania i emancypantki z prawdziwego zdarzenia. Harpie. Zaskoczone tym, że coraz łatwiej im dojść do porozumienia z mężczyznami, a z piraniami niekoniecznie im po drodze.
Za kilka miesięcy wejdziemy do społeczności - trzymając się emancypacyjnej terminologii - "europejskich harpii". Kobiet, które w dookreślaniu własnego ja już dawno przeszły od teorii do czynów. W większym stopniu niż my wywalczyły sobie niezależność w męskim świecie, także tę praktyczną, zapisaną w paragrafach i ustawach. Za kilka miesięcy skonfrontujemy swoje oczekiwania z ich dokonaniami w tym względzie. Opowiemy im o swojej drodze do równouprawnienia. Pewnie będą zdziwione, zaskoczone i po raz pierwszy dowiedzą się, ile wśród nas jest kobiet mądrych, silnych i niepokornych. A ponieważ nie będzie czasu, by opowiedzieć im o każdej wartej tego harpii, zatrzymajmy się przy młodej kobiecie, która sto lat temu została laureatką Nagrody Nobla. Chociaż zanim to nastąpiło, jak większość z nas, chciała być wzorową żoną i matką. Chciała gotować mężowi ciepłe kolacje i opowiadać dzieciom bajki na dobranoc. To nic, że kochała czytać książki, lubiła rozwiązywać matematyczne łamigłówki i w chemicznym laboratorium godzinami mieszała mikstury. Miała być Matką Polką. I z pewnością zrealizowałaby milionowy typowy scenariusz kobiecego życia, gdyby nie to, że ukochany mężczyzna miał inne plany. Nie była dla niego wystarczająco dobrą partią. Ten kubeł zimnej wody w jej życiu miał działanie terapeutyczne, a światu dał jedną z najwybitniejszych uczonych. Jedyną, jak do tej pory, dwukrotną laureatkę Nagrody Nobla w dwóch różnych dziedzinach. Uczoną - która w zgodzie z definicją, ale przeciwko ówczesnej codzienności - stała się najprawdziwszą z harpii. Konsekwentnie realizowała swoje naukowe pasje i każdego dnia udowadniała, że płeć nie może być żadnym ograniczeniem w zdobywaniu nakreślonych celów.
Skłodowska, o czym wie niewielu, także w sferze uczuć rodzinnych daleko wybiegała poza obowiązujące standardy. Chociaż mocno kochała swego męża i dwie córki, to nawet przez moment nie dopuściła do siebie myśli, że mogłaby siedzieć w domu i nie uważała, że kobiecie czegoś nie wolno. Być może dlatego, gdy była już wdową, wdała się w niefortunny romans z żonatym mężczyzną. Nakłaniała go do opuszczenia rodziny i pisała do niego nieprzyzwoite listy. Po raz kolejny odrzucona i ochrzczona przez paryski high life przydomkiem cudzołożna cudzoziemka ani przez chwilę nie zrezygnowała z zawodowych ambicji. Była najprawdziwszą z prawdziwych liderek, która - nie zważając na liczne podstępy - każdego dnia zdawała egzamin z mądrego bycia kobietą. Za kilka miesięcy wchodzimy do Europy. Tyle tylko, że Maria Skłodowska-Curie była w niej zawsze. Czyż można wyobrazić sobie lepszy od niej pierwowzór Harpii? Harpii Europejki?
Mężczyźni od zawsze przekonują nas, że są lepszymi kucharzami, że lepiej radzą sobie na newralgicznych skrzyżowaniach, że nie marnują czasu na telefoniczne rozmowy i że - w przeciwieństwie do nas, kobiet - rządzą światem. Dlatego tuż przed graniczną datą - 1maja 2004 r. - nie traćmy czasu na przekonywanie ich, że się mylą, że nikt tak jak my nie robi sosu beszamelowego, że świetnie zmieniamy biegi, że przez telefon rozwiązujemy życiowe sprawy i że jesteśmy tą szyją, na której kręci się męska głowa. Oddajmy im we władanie świat. Ten ich świat pełen męskich wyobrażeń, przyzwyczajeń, pewników i jednoznacznych sądów. My rozejrzyjmy się za innym.
Rok temu, w tym samym czasie pisałam, że być może już wkrótce solidarność między kobietami będziemy zauważali w jej powszechności, a nie w jej braku. Dziś wspominam Marię Skłodowską-Curie, która będąc "demonem wichury i burzy", budząc strach i przerażenie, jak mało która harpia przybliżyła nas do Europy, właśnie otwierającej drzwi przed nami.
Więcej możesz przeczytać w 3/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2004 (1103)

  • Na stronie - POLAIDS18 sty 2004W światowych rankingach i ratingach lecimy na łeb, na szyję3
  • Mafia z prokuratorem18 sty 2004Prokurator, prowadząca śledztwo w sprawie finansów "Pruszkowa", spędziła sylwestra z jednym z najniebezpie- czniejszych gangsterów.6
  • Peryskop18 sty 2004Nieusuwalny Jak to możliwe, że chociaż od byłego skarbnika PZPR i SdRP Wiesława Huszczy odciął się i prezydent, i liderzy SLD, jest on nadal nietykalny? Odpowiedź brzmi: Huszcza dysponuje gruntowną wiedzą o interesach całej lewicy;...6
  • Dossier18 sty 2004Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdybym ja miał dzisiaj ocenić ten rząd z punktu widzenia jakości poszczególnych ministrów, to jest to rząd merytorycznie niezły, może poza dwoma, trzema pozycjami, o których...7
  • Kadry18 sty 20048
  • Jestem, więc piszę - Zad narodowy18 sty 2004Już wkrótce pójdziemy wszyscy do Europy, ale nogami naszych przedstawicieli. Już niebawem zasiądziemy w Parlamencie Europejskim zadami naszych reprezentantów. Będziemy pić i jeść w europejskich bufetach ustami...9
  • Stan stabilny18 sty 2004Marek Majewski10
  • Skandaliczne odtajnianie18 sty 2004Decyzję o zwolnieniu Ewy Ornackiej i Wojciecha Sumlińskiego z tajemnicy dziennikarskiej podjął Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. Dziennikarze "Wprost" ujawnili zeznania świadka koronnego Jarosława S., pseudonim Masa....10
  • Playback18 sty 2004Leszek Sikorski, minister zdrowia, i Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej10
  • Poczta18 sty 2004List od czytelnika11
  • Z życia koalicji18 sty 2004Ot, taki dialog: do szefa katolickiego Radia Plus dzwoni telefon: "Witam przewielebnego księdza metropolitę, mówi Józef Oleksy". "A tu ks. Kazimierz Sowa. Niestety, nie jestem metropolitą... “. "A to przepraszam, prosiłem w sekretariacie, żeby...12
  • Z życia opozycji18 sty 2004Zalewski & Mazurek Gdzie nie spojrzeć, wszędzie Rokita. Najmądrzejszy, najprzystojniejszy, najskuteczniejszy... Wszystkie nagrody zgarnia. Jak tak dalej pójdzie, to rzeczywiście zostanie prezydentem. Co prawda, wreszcie mielibyśmy...13
  • Fotoplastykon18 sty 2004H. Sawka - www.przyssawka.pl14
  • Oskarżony Łapiński18 sty 2004Czy Mariusz Łapiński będzie pierwszym ministrem III RP, który trafi do więzienia?16
  • Spadająca kaczka18 sty 2004Ranking polityków: Kwaśniewscy w dół, platforma w górę20
  • Człowiek z właściwościami18 sty 2004Rok 2003 być może stanie się rokiem mentalnego, psychicznego przełomu w Polsce. Z jednej strony, poznaliśmy bardzo blisko brzydką twarz współczesnej Polski. Z taką twarzą obcowałem w komisji śledczej. Ale z drugiej strony, bez poznania tej...24
  • Żydzi pod flagą biało18 sty 2004W Polsce można poczuć "zapach żydostwa", mimo że mieszka tu ledwie kilka tysięcy Żydów28
  • Gladiatorzy znad Wisły18 sty 2004W ośmiokątnej klatce dwóch mężczyzn okłada się pięściami, kopie i dusi. Co chwila któryś z nich uderza o pręty klatki i jęczy z bólu. Po ciosach w żołądek niektórzy wymiotują, inni duszą się przyciskani...32
  • Nałęcz - Śpiew syren18 sty 2004Pomysł, by Kwaśniewski stanął na czele SLD, jest zabójczy dla niego samego34
  • Poczta18 sty 2004List od czytelnika34
  • Giełda i wektory18 sty 2004Hossa Świat Casting na menedżera "Praktykant" to nowy reality show emitowany przez amerykańską stację NBC. Wśród uczestników programu nie będzie jednak blondynek w wannie ani rolników z ambicjami politycznymi....36
  • Plan Smitha & Hausnera18 sty 2004Pilnujmy portfeli - Raczko zaczyna liczyć!38
  • Powitanie z bronią18 sty 2004Już około 2 mln Polaków uzbroiło się legalnie w broń palną (krótką, sportową, myśliwską), gazową, pneumatyczną, paralizatory elektryczne lub inne przedmioty służące do ochrony! Od 1999 r. - gdy pojawiła się możliwość zakupu bez pozwolenia...42
  • Bankomatnia18 sty 2004Dlaczego ceny usług w działających w Polsce bankach należą do najwyższych w Europie46
  • Gorączka złota18 sty 2004Złoto jest najdroższe od 1989 roku!49
  • Balcerowicz wprost18 sty 2004Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha50
  • Samokrytyka i poczucie wyższości18 sty 2004Niemcy i Francuzi nie mają podstaw, aby patrzeć na Polskę z góry51
  • Supersam18 sty 2004Odmładzające soczewki Aby podkreślić piękno jasnych oczu, firma Ciba Vision zaprojektowała nową generację kolorowych soczewek kontaktowych FreshLook Dimensions. Grafitowa obwódka o promienistym wzorze i zmiennym natężeniu barwy...52
  • Mięśniaki na kołach18 sty 200488. Auto Show w Detroit: powrót aut o potężnych silnikach54
  • Tama rozumu18 sty 2004Budowa zapory na Jangcy grozi największą katastrofą ekologiczną w dziejach świata57
  • Twarde lądowanie18 sty 2004 Adam Małysz przestał skakać daleko, bo nie udźwignął ciężaru 38 milionów rodaków podczepionych do jego nart. Ta anegdota dobrze oddaje powody psychicznego zmęczenia mistrza oczekiwaniami Polaków wobec jego...60
  • Druga płeć - Harpia europejska18 sty 2004Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego62
  • Francuska choroba18 sty 2004De Gaulle nie łudził się, że jego ojczyzna kiedykolwiek będzie światowym mocarstwem64
  • Know-how18 sty 2004Sport prozawałowy Osoby, które chcą intensywnie ćwiczyć, a wcześniej systematycznie nie uprawiały sportu, są zagrożone zawałem serca. Valerie Gladwell i Samantha Dawson z University of Essex porównały czas regeneracji...67
  • Kto umrze na grypę Fujian18 sty 2004Z powodu grypy kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder odwołał wszystkie planowane na miniony weekend spotkania. Osiemdziesięcioletni książę Rainier z Monako ponad tydzień leczył się ostatnio w szpitalu na pogrypowe zapalenie płuc. To może być...68
  • Przesiadka na Marsa18 sty 2004Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę73
  • Bez granic18 sty 2004Amerykanin Bill Martin za ponad 1,6 mln dolarów kupił 240 akrów ziemi nieopodal Tampy na Florydzie, by spełnić swoje marzenie o założeniu współczesnego raju - miejsca, gdzie wszyscy chodziliby nago. Oczywiście, ogród ma się nazywać Eden.76
  • Imperium nadziei18 sty 2004Ameryka uwolni umysły i rynki78
  • Uzbrojeni misjonarze18 sty 2004Jak Zachód powinien promować demokrację na Bliskim Wschodzie?80
  • Granice wojny18 sty 2004Ameryka musi oczyścić imigracyjną stajnię Augiasza82
  • Wyścig do Brukseli18 sty 2004Ruszył casting przed wyborami szefa unijnego quasi-rządu85
  • Menu18 sty 2004Świat Bajki Pythona Terry Gilliam, niegdyś filar grupy Monty Pythona, a po usamodzielnieniu oryginalny reżyser ("Brazil", "12 małp"), lubi baśnie. Po "Przygodach barona Münchausena" nakręcił w Czechach...88
  • Rockiem w Busha18 sty 2004Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę90
  • Klątwa magistra18 sty 2004W Hollywood przepustką do kariery jest talent, w Polsce - dyplom94
  • Wygnańcy literatury18 sty 2004Emigracja często pomaga pisarzom - poza krajem tworzą najlepsze dzieła96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego18 sty 2004JOSS STONE **** The soul sessions Panie, panowie, mamy noworoczne objawienie! Pannica biała jak Zbigniew Ziobro, a soulująca jak najczarniejsze diwy. Dziewuszysko apetycznie nieletnie, zaledwie szesnaście wiosen, a stylowe i emocjonalnie...97
  • Sława i chała18 sty 2004Recenzje98
  • Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska!18 sty 2004"Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji99
  • Nowowizja - Same kłopoty18 sty 2004Rok się jeszcze na dobre nie zaczął, a już sypią się nieszczęścia na partię i rząd. Kolejna przepchnięta ustawa okazuje się niezgodna z konstytucją. I panika w szeregach, i kolejne procenty popularności w dół. A co gorsza,...100
  • Śmiesznoty - Ustawowa kompromitacja18 sty 2004Współczuję panu prezydentowi. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podpisał on ustawę niezgodną z konstytucją. Przysięgał stać na straży konstytucji. Pewnie głupio mu teraz, że nie stał, a nawet nie siedział i nie leżał. Mówiąc współczesną...100
  • Organ ludu18 sty 2004TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (68) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 12 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Francuzów na szczęście interesują tylko ślimaki Czy Niemcy nas nie zjedzą? Przy okazji głośnego...101
  • Skibą w mur - Zwycięstwo pod Hugh Grantem18 sty 2004W czasach braku narodowych sukcesów powodem do dumy może być to, że angielski playboy i gwiazdor filmowy bzyka naszą rodaczkę102