Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska!

Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska!

Dodano:   /  Zmieniono: 
"Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji



Tomasz Raczek: Panie Zygmuncie, usłyszałem w radiu, jak wokalista zespołu Myslovitz Artur Rojek powiedział, że największe wrażenie w kinie zrobił na nim ostatnio film "Inwazja barbarzyńców". Spodobało mu się, że bohater, żegnający się z życiem chory na raka intelektualista, ma przed śmiercią możliwość spotkania wszystkich ważnych w jego życiu osób. Przychodzą do niego do szpitala, gdy on przygotowuje się na śmierć. Rojek uznał, że to sytuacja wzruszająca i w jakiś sposób uspokajająca. Do tego stopnia, że pozazdrościł bohaterowi filmu i powiedział, że sam kiedyś chciałby mieć taką okazję. Pan też zazdrości bohaterowi "Inwazji barbarzyńców"?
Zygmunt Kałużyński: Panie Tomaszu, tę wypowiedź nazwałbym arcyliteracką. Każda wiekowa osoba, która - tak jak bohater - ma liczną rodzinę i spadek do rozporządzenia, w swoich ostatnich chwilach na pewno zostanie otoczona bliskimi, spodziewającymi się, że ta śmierć będzie miała dla nich znaczenie - ośmielę się powiedzieć, przepraszam najgoręcej, przykro mi - finansowe.
TR: Sądzi pan, że śmierć skłania raczej do myślenia o interesach niż do sentymentalizmu?
ZK: Mówię o tym dziwnym komentarzu, który pan przytoczył. Zastanawiam się, czy taka reakcja w ogóle pasuje do tego filmu. Agonia starszej osoby otoczonej rodziną jest w tym wypadku tylko pretekstem do porachunków.
TR: No właśnie, zastanówmy się, czy owi bliscy zjawiający się w szpitalu przy umierającym bohaterze występują w roli sentymentalnej, czy może w roli tytułowych barbarzyńców?
ZK: O to chodzi! Film jest demonstracją, którą autor, kanadyjski reżyser Denys Arcand, zamierzył jako kulturalną. Owego umierającego z jego otoczeniem łączy tradycja związana z minionym półwieczem w Europie, szczególnie we Francji.
TR: Mam wrażenie, że "Inwazja barbarzyńców" to rodzaj pożegnania tej tradycji i epoki, w której ją szanowano.
ZK: Jest to bolesne, pretensjonalne wyzwanie pod adresem kultury współczesnej ze strony tych, którzy są związani z tradycją symbolizowaną przez owego odchodzącego bohatera, Remy'ego. W latach 50. był on młodym człowiekiem i przeżył dwa ewenementy kulturalne, które wstrząsnęły Francją: najpierw ruch zwany egzystencjalizmem, a następnie rewoltę młodzieżową '68, tzw. majową. Obydwa te wspomnienia zostały przedstawione jako przeszłość o wyjątkowej wartości dla konającego i osób, które znajdują się obok niego. A przecież jest to wspomnienie klęski. Czasy współczesne już niczego podobnego nie wytwarzają. Symbolizuje je syn Remy'ego, marketingowiec i typowy biznesmen o amerykańskiej mentalności XXI wieku. Co prawda przybywa do szpitala…
TR: …nie tylko przybywa, panie Zygmuncie. To on organizuje ojcu całą tę powtórkę z życia: sprowadza wszystkich ważnych dla niego ludzi, załatwia mu lepsze miejsce w szpitalu; wręcz zmusza personel do uruchomienia wyłączonego z eksploatacji piętra.
ZK: Ironia filmu ma polegać na tym, że trzeba aż takiej sytuacji jak agonia, by zmusić tego współczesnego młodego człowieka do zwrócenia uwagi na przeszłość, która jest tak ceniona przez ojca i jego otoczenie.
TR: Czy nie jest jednak przeceniana?
ZK: Przeceniana, panie Tomaszu, jak najbardziej przeceniana! Pana rozmówca, który jest mniej więcej w wieku bohatera filmu, również w niej uczestniczył. Tak się złożyło, że byłem we Francji w czasie, gdy panowała moda na egzystencjalizm, i później, w okresie majowej rewolty. Obydwa te wstrząsy rozważane z dzisiejszego punktu widzenia bynajmniej nie zostawiły spadku, który by miał dla nas aż taką wagę, do czego film próbuje nas przekonać. Egzystencjalizm to reakcja na II wojnę światową inteligencji europejskiej, przekonanej, że w owej katastrofie uległy kompromitacji wartości, które do tej pory stanowiły o ludzkiej kulturze. Egzystencjaliści nie wierzyli w religię, w prawo, w społeczeństwo, w spadek kulturalny, w przyszłość. Jedyną wartością było dla nich istnienie jednostki, wokół czego starali się zbudować klimat kulturalny.
TR: Który miał swoją odmianę estetyczną, obyczajową, literacką, a nawet kabaretową (Juliette Gréco).
ZK: Miał nawet wpływ na modę: dziewczyny nosiły perkale, bo to był towar - z punktu widzenia wielkiej mody paryskiej - najtańszy, niby to reprezentujący proletariat i skromność, a nawet ascezę. Chwyty niemal na granicy facecji! W "Inwazji barbarzyńców" ci wszyscy zebrani przy konającym powołują się na Sartre'a, Camusa, Simone de Beauvoir, czyli na najbardziej charakterystycznych pisarzy tamtego okresu. Z ich zachowania wynikałoby, że jest to wielka wartość myślowa, która powinna być przekazana następnym pokoleniom zapewniającym kontynuację tego poglądu. Ale tak się nie stało! Egzystencjaliści się zapadli.
TR: Przeminęli jak ich egzystencja…
ZK: Rzeczywiście! Była to moda z pozoru pesymistyczna, w rzeczywistości kokieteryjna, która bynajmniej nie dała początku niczemu, co później w kulturze okazało się ważne.
Więcej możesz przeczytać w 3/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2004 (1103)

  • Na stronie - POLAIDS 18 sty 2004 W światowych rankingach i ratingach lecimy na łeb, na szyję 3
  • Mafia z prokuratorem 18 sty 2004 Prokurator, prowadząca śledztwo w sprawie finansów "Pruszkowa", spędziła sylwestra z jednym z najniebezpie- czniejszych gangsterów. 6
  • Peryskop 18 sty 2004 Nieusuwalny Jak to możliwe, że chociaż od byłego skarbnika PZPR i SdRP Wiesława Huszczy odciął się i prezydent, i liderzy SLD, jest on nadal nietykalny? Odpowiedź brzmi: Huszcza dysponuje gruntowną wiedzą o interesach całej lewicy;... 6
  • Dossier 18 sty 2004 Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdybym ja miał dzisiaj ocenić ten rząd z punktu widzenia jakości poszczególnych ministrów, to jest to rząd merytorycznie niezły, może poza dwoma, trzema pozycjami, o których... 7
  • Kadry 18 sty 2004 8
  • Jestem, więc piszę - Zad narodowy 18 sty 2004 Już wkrótce pójdziemy wszyscy do Europy, ale nogami naszych przedstawicieli. Już niebawem zasiądziemy w Parlamencie Europejskim zadami naszych reprezentantów. Będziemy pić i jeść w europejskich bufetach ustami... 9
  • Stan stabilny 18 sty 2004 Marek Majewski 10
  • Skandaliczne odtajnianie 18 sty 2004 Decyzję o zwolnieniu Ewy Ornackiej i Wojciecha Sumlińskiego z tajemnicy dziennikarskiej podjął Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. Dziennikarze "Wprost" ujawnili zeznania świadka koronnego Jarosława S., pseudonim Masa.... 10
  • Playback 18 sty 2004 Leszek Sikorski, minister zdrowia, i Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej 10
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 11
  • Z życia koalicji 18 sty 2004 Ot, taki dialog: do szefa katolickiego Radia Plus dzwoni telefon: "Witam przewielebnego księdza metropolitę, mówi Józef Oleksy". "A tu ks. Kazimierz Sowa. Niestety, nie jestem metropolitą... “. "A to przepraszam, prosiłem w sekretariacie, żeby połączono mnie z metropolitą... 12
  • Z życia opozycji 18 sty 2004 Zalewski & Mazurek Gdzie nie spojrzeć, wszędzie Rokita. Najmądrzejszy, najprzystojniejszy, najskuteczniejszy... Wszystkie nagrody zgarnia. Jak tak dalej pójdzie, to rzeczywiście zostanie prezydentem. Co prawda, wreszcie mielibyśmy... 13
  • Fotoplastykon 18 sty 2004 H. Sawka - www.przyssawka.pl 14
  • Oskarżony Łapiński 18 sty 2004 Czy Mariusz Łapiński będzie pierwszym ministrem III RP, który trafi do więzienia? 16
  • Spadająca kaczka 18 sty 2004 Ranking polityków: Kwaśniewscy w dół, platforma w górę 20
  • Człowiek z właściwościami 18 sty 2004 Rok 2003 być może stanie się rokiem mentalnego, psychicznego przełomu w Polsce. Z jednej strony, poznaliśmy bardzo blisko brzydką twarz współczesnej Polski. Z taką twarzą obcowałem w komisji śledczej. Ale z drugiej strony, bez poznania tej brzydkiej prawdy o Polsce nie byłoby... 24
  • Żydzi pod flagą biało 18 sty 2004 W Polsce można poczuć "zapach żydostwa", mimo że mieszka tu ledwie kilka tysięcy Żydów 28
  • Gladiatorzy znad Wisły 18 sty 2004 W ośmiokątnej klatce dwóch mężczyzn okłada się pięściami, kopie i dusi. Co chwila któryś z nich uderza o pręty klatki i jęczy z bólu. Po ciosach w żołądek niektórzy wymiotują, inni duszą się przyciskani... 32
  • Nałęcz - Śpiew syren 18 sty 2004 Pomysł, by Kwaśniewski stanął na czele SLD, jest zabójczy dla niego samego 34
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 34
  • Giełda i wektory 18 sty 2004 Hossa Świat Casting na menedżera "Praktykant" to nowy reality show emitowany przez amerykańską stację NBC. Wśród uczestników programu nie będzie jednak blondynek w wannie ani rolników z ambicjami politycznymi.... 36
  • Plan Smitha & Hausnera 18 sty 2004 Pilnujmy portfeli - Raczko zaczyna liczyć! 38
  • Powitanie z bronią 18 sty 2004 Już około 2 mln Polaków uzbroiło się legalnie w broń palną (krótką, sportową, myśliwską), gazową, pneumatyczną, paralizatory elektryczne lub inne przedmioty służące do ochrony! Od 1999 r. - gdy pojawiła się możliwość zakupu bez pozwolenia niektórych wiatrówek - do tego roku... 42
  • Bankomatnia 18 sty 2004 Dlaczego ceny usług w działających w Polsce bankach należą do najwyższych w Europie 46
  • Gorączka złota 18 sty 2004 Złoto jest najdroższe od 1989 roku! 49
  • Balcerowicz wprost 18 sty 2004 Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha 50
  • Samokrytyka i poczucie wyższości 18 sty 2004 Niemcy i Francuzi nie mają podstaw, aby patrzeć na Polskę z góry 51
  • Supersam 18 sty 2004 Odmładzające soczewki Aby podkreślić piękno jasnych oczu, firma Ciba Vision zaprojektowała nową generację kolorowych soczewek kontaktowych FreshLook Dimensions. Grafitowa obwódka o promienistym wzorze i zmiennym natężeniu barwy... 52
  • Mięśniaki na kołach 18 sty 2004 88. Auto Show w Detroit: powrót aut o potężnych silnikach 54
  • Tama rozumu 18 sty 2004 Budowa zapory na Jangcy grozi największą katastrofą ekologiczną w dziejach świata 57
  • Twarde lądowanie 18 sty 2004  Adam Małysz przestał skakać daleko, bo nie udźwignął ciężaru 38 milionów rodaków podczepionych do jego nart. Ta anegdota dobrze oddaje powody psychicznego zmęczenia mistrza oczekiwaniami Polaków wobec jego... 60
  • Druga płeć - Harpia europejska 18 sty 2004 Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego 62
  • Francuska choroba 18 sty 2004 De Gaulle nie łudził się, że jego ojczyzna kiedykolwiek będzie światowym mocarstwem 64
  • Know-how 18 sty 2004 Sport prozawałowy Osoby, które chcą intensywnie ćwiczyć, a wcześniej systematycznie nie uprawiały sportu, są zagrożone zawałem serca. Valerie Gladwell i Samantha Dawson z University of Essex porównały czas regeneracji... 67
  • Kto umrze na grypę Fujian 18 sty 2004 Z powodu grypy kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder odwołał wszystkie planowane na miniony weekend spotkania. Osiemdziesięcioletni książę Rainier z Monako ponad tydzień leczył się ostatnio w szpitalu na pogrypowe zapalenie płuc. To może być najgroźniejszy atak grypy od 25 lat,... 68
  • Przesiadka na Marsa 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 73
  • Bez granic 18 sty 2004 Amerykanin Bill Martin za ponad 1,6 mln dolarów kupił 240 akrów ziemi nieopodal Tampy na Florydzie, by spełnić swoje marzenie o założeniu współczesnego raju - miejsca, gdzie wszyscy chodziliby nago. Oczywiście, ogród ma się nazywać Eden. 76
  • Imperium nadziei 18 sty 2004 Ameryka uwolni umysły i rynki 78
  • Uzbrojeni misjonarze 18 sty 2004 Jak Zachód powinien promować demokrację na Bliskim Wschodzie? 80
  • Granice wojny 18 sty 2004 Ameryka musi oczyścić imigracyjną stajnię Augiasza 82
  • Wyścig do Brukseli 18 sty 2004 Ruszył casting przed wyborami szefa unijnego quasi-rządu 85
  • Menu 18 sty 2004 Świat Bajki Pythona Terry Gilliam, niegdyś filar grupy Monty Pythona, a po usamodzielnieniu oryginalny reżyser ("Brazil", "12 małp"), lubi baśnie. Po "Przygodach barona Münchausena" nakręcił w Czechach... 88
  • Rockiem w Busha 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 90
  • Klątwa magistra 18 sty 2004 W Hollywood przepustką do kariery jest talent, w Polsce - dyplom 94
  • Wygnańcy literatury 18 sty 2004 Emigracja często pomaga pisarzom - poza krajem tworzą najlepsze dzieła 96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 18 sty 2004 JOSS STONE **** The soul sessions Panie, panowie, mamy noworoczne objawienie! Pannica biała jak Zbigniew Ziobro, a soulująca jak najczarniejsze diwy. Dziewuszysko apetycznie nieletnie, zaledwie szesnaście wiosen, a stylowe i emocjonalnie... 97
  • Sława i chała 18 sty 2004 Recenzje 98
  • Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska! 18 sty 2004 "Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji 99
  • Nowowizja - Same kłopoty 18 sty 2004 Rok się jeszcze na dobre nie zaczął, a już sypią się nieszczęścia na partię i rząd. Kolejna przepchnięta ustawa okazuje się niezgodna z konstytucją. I panika w szeregach, i kolejne procenty popularności w dół. A co gorsza,... 100
  • Śmiesznoty - Ustawowa kompromitacja 18 sty 2004 Współczuję panu prezydentowi. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podpisał on ustawę niezgodną z konstytucją. Przysięgał stać na straży konstytucji. Pewnie głupio mu teraz, że nie stał, a nawet nie siedział i nie leżał. Mówiąc współczesną polszczyzną, olał ustawę zasadniczą,... 100
  • Organ ludu 18 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (68) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 12 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Francuzów na szczęście interesują tylko ślimaki Czy Niemcy nas nie zjedzą? Przy okazji głośnego... 101
  • Skibą w mur - Zwycięstwo pod Hugh Grantem 18 sty 2004 W czasach braku narodowych sukcesów powodem do dumy może być to, że angielski playboy i gwiazdor filmowy bzyka naszą rodaczkę 102