Przesiadka na Marsa

Przesiadka na Marsa

Dodano:   /  Zmieniono: 
Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę


Noc z 3 na 4 stycznia zadecydowała o losach NASA. Gdyby sondzie nie udało się bezpiecznie wylądować, program kosmiczny USA stanąłby pod znakiem zapytania. Po zeszłorocznej katastrofie promu Columbia, w której zginęło siedmioro astronautów, wstrzymano loty załogowe, ograniczono i tak skąpe finansowanie nowych projektów. NASA potrzebowała spektakularnego sukcesu.
"Jesteśmy na Marsie!" - cieszył się Sean O'Keefe, szef NASA, podczas konferencji prasowej. W kwaterze NASA naukowcy padali sobie w objęcia i płakali z radości, gdy sonda Mars Exploration Rover 1 dotarła na Czerwoną Planetę, a umieszczony w niej łazik Spirit okazał się w pełni sprawny.

Najlepsi w kosmosie
Lądowanie Mars Exploration Rover dowiodło, że Amerykanie nadal są najlepsi w kosmosie i potrafią dokonać tego, o czym inne mocarstwa mogą tylko marzyć. 20 spośród 31 wcześniejszych misji marsjańskich zakończyło się niepowodzeniem. W rankingu pechowców prym wiodą Rosjanie, którym od 1960 r. udały się tylko dwa loty na Czerwoną Planetę. NASA w ostatnich 10 latach straciła sondy Mars Observer, Mars Climate Orbiter i Mars Polar Lander. Wystrzelona w ubiegłym roku japońska Nozomi nie zdołała nawet dotrzeć do Marsa.
Brytyjski lądownik Beagle 2 w grudniu ubiegłego roku doleciał na Czerwoną Planetę na pokładzie pierwszej europejskiej sondy marsjańskiej Mars Express. W noc wigilijną przeleciał przez atmosferę planety w 10 minut, hamując za pomocą spadochronów i poduszek powietrznych. Po wylądowaniu miał nawiązać kontakt z Ziemią. Do tej pory mu się to jednak nie udało. - Brytyjczycy mają mniej doświadczenia niż Amerykanie, a Beagle 2 był znacznie tańszy niż Mars Exploration Rover - mówi dr Mirosław Rataj z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Amerykanie na całą misję wydali 820 mln USD, Europejczycy - 150 mln euro.

Woda na Czerwonej Planecie?
Amerykanom po latach inwestycji w najnowsze technologie i najzdolniejszych ludzi udało się przełamać złą passę. 2 stycznia cel osiągnęła misja Stardust - minęła jądro komety Wild 2 w odległości zaledwie 240 km, pobierając próbki z jej ogona.
Łazik Spirit wylądował na Marsie w wymarzonym przez uczonych miejscu - na dnie krateru Gusiewa, który wygląda jak wyschnięte jezioro. Niedługo pojazd zacznie penetrować otoczenie. W ciągu marsjańskiego dnia będzie mógł pokonać 40 m - kilkakrotnie więcej niż jego poprzednik Sojourner, który wylądował na Marsie w 1996 r. w ramach misji Pathfinder (Spirit jest 17 razy większy i potrafi przejechać po przeszkodach, które dla Sojournera byłyby nie do pokonania). W ciągu trzymiesięcznej misji będzie fotografować skały i analizować ich skład za pomocą czujników umieszczonych na zdalnie sterowanym ramieniu. Będzie również sprawdzał, czy na dnie krateru płynęła kiedyś woda. Jeśli tak, to oznacza, że na Marsie mogły powstać, a nawet przetrwać do dziś prymitywne organizmy żywe przypominające ziemskie bakterie. Samego życia amerykańskie sondy nie będą jednak szukać. Mars Exploration Rover 2, wiozący łazik Opportunity, też będzie się zajmował wyłącznie wodą. 25 stycznia wyląduje na wyżynie Meridiani - po drugiej stronie planety.
Europejczykom pozostała na pocieszenie znajdująca się na orbicie Czerwonej Planety sonda Mars Express. Będzie ona badać grunt i atmosferę Marsa za pomocą wielu nowoczesnych przyrządów. W konstruowaniu jednego z nich - zwanego PFS - wzięli udział pracownicy Centrum Badań Kosmicznych PAN. PFS to planetarny spektrometr fourierowski, służący do badań za pomocą promieniowania podczerwonego. Uczeni chcą dzięki niemu dokładniej poznać skład chemiczny marsjańskiego gruntu i ustalić, czy zawierał płynną wodę. Misja Mars Express potrwa co najmniej dwa ziemskie lata. Pierwsze dane zebrane przez sondę i lądownik trafią do naukowców jeszcze w tym miesiącu. - Ponieważ mieliśmy wkład finansowy i naukowy w przygotowanie misji, będziemy mieli pierwszeństwo w dostępie do tych danych. Do sześciu miesięcy nie będą one udostępniane publicznie - mówi dr Rataj.

Baza na Srebrnym Globie
Uczeni do niedawna twierdzili, że wysyłanie sond kosmicznych na Marsa to tylko przygrywka do pierwszego lotu załogowego. NASA już na początku lat 90. próbowała przeforsować taki projekt, ale jego budżet - oszacowany na 400 mld dolarów - nie został przyjęty. Z okazji skorzystała ESA i - chcąc ubiec Amerykanów - ogłosiła, że Europejczycy postawią stopę na Czerwonej Planecie najpóźniej w 2030 r. Ostatnie niepowodzenia, zwłaszcza tragedia Columbii, ostudziły jednak zapał agencji kosmicznych. Naukowcy musieli przyznać, że nie opanowali dobrze nawet lotów na orbitę ziemską. Dowodzą tego choćby ostatnie problemy z międzynarodową stacją ISS, z której zaczęło uciekać powietrze.
Do łask wróciła wyprawa na Księżyc, głównie za sprawą odkryć sugerujących, że jego głębokie kratery mogą ukrywać sporo zamarzniętej wody. Mogłaby ona posłużyć nie tylko do picia i hodowli roślin, ale również jako źródło tlenu oraz wodoru, wydajnego paliwa. Dlatego NASA po 30 latach, które upłynęły od ostatniej misji Apollo, znów zaczyna mówić o wysłaniu ludzi na Księżyc. Prezydent George W. Bush chciałby do tego doprowadzić podczas swej kolejnej kadencji. W tym tygodniu ma przedstawić plan, zgodnie z którym Amerykanie wylądują na Księżycu w 2013 r., a na Marsie po 2020 r., wycofując się zarazem z misji na orbicie Ziemi.

Kontrofensywa taikonautów
Amerykanie muszą się pospieszyć, bo podobne plany mają inne agencje kosmiczne - japońska JAXA, indyjska ISRO i chińska CNSA. W najbliższych latach zamierzają one wysłać automatyczne sondy na Księżyc, a Chińczycy mówią wręcz, że ich astronauci (zwani taikonautami) wylądują na Srebrnym Globie w 2020 r.
Europejska ESA wystrzeliła już w kierunku Księżyca supernowoczesną sondę Smart-1, która ma szukać śladów wody w kraterach. Ostatnio eksperci odradzili Europejczykom lot na Marsa i budowanie "kosmicznej wioski" na orbicie Ziemi. "Ludzie spędzili tylko trzy dni na powierzchni Księżyca. Jest tam jeszcze wiele do odkrycia" - uważa Ian Crawford z londyńskiego Birkbeck College. Lot na Marsa byłby długi i kosztowny. Przedstawiciele ESA twierdzą, że lot na Księżyc i zbudowanie tam stacji kosmicznej może być najwyżej etapem pośrednim, ponieważ głównym celem nadal jest zdobycie Marsa - oczywiście przed Amerykanami. To kolejny dowód na to, że misje kosmiczne są planowane raczej przez polityków, a nie naukowców - wzdychają eksperci.


NA KSIĘŻYC
Japonia zaplanowała misje sond Luna-A (2004), Selene (2005) i Selene-B (2009). Przede wszystkim mają badać skład mineralny księżycowego gruntu
Chińczycy planują wysłanie w 2006 r. satelity Chang'e I, który będzie obserwował powierzchnię Księżyca
Indie zamierzają przez dwa lata badać Księżyc za pomocą sondy Chandrayaan-1, jej start zaplanowano na 2008 r.


NA MARSA
2005 - Mars Reconnaissance Orbiter - amerykańska sonda wyposażona w najdoskonalsze dotychczas stosowane kamery wykona szczegółowe mapy powierzchni planety i będzie służyć innym misjom do komunikacji z Ziemią
2007 - Phoenix Scout - seria niewielkich lądowników NASA, samolotów i balonów ma badać jednocześnie różne zakątki Czerwonej Planety
2007 - CNES Orbiter - francuska sonda z nowatorskim systemem wchodzenia w atmosferę (podobnym jak w promach kosmicznych) zrzuci na powierzchnię planety lądowniki Netlanders
2007 - ASI Telecom Orbiter - włoski satelita komunikacyjny i nawigacyjny wspierający inne misje
2009 - Mars Science Laboratory - ruchome laboratorium naukowe NASA, które ma samodzielnie przemierzać powierzchnię Marsa i prowadzić złożone analizy
2009 - SAR Advanced Orbiter - włosko-amerykańska sonda wyposażona w superczuły radar, będzie także badać pole magnetyczne i grawitacyjne planety
2011 - Mars Sample Return - europejski lądownik ma pobrać próbki gruntu i atmosfery Marsa, a następnie odesłać je na Ziemię za pośrednictwem sondy CNES Return, gdzie zostaną poddane dalszym badaniom
Więcej możesz przeczytać w 3/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 3/2004 (1103)

  • Na stronie - POLAIDS 18 sty 2004 W światowych rankingach i ratingach lecimy na łeb, na szyję 3
  • Mafia z prokuratorem 18 sty 2004 Prokurator, prowadząca śledztwo w sprawie finansów "Pruszkowa", spędziła sylwestra z jednym z najniebezpie- czniejszych gangsterów. 6
  • Peryskop 18 sty 2004 Nieusuwalny Jak to możliwe, że chociaż od byłego skarbnika PZPR i SdRP Wiesława Huszczy odciął się i prezydent, i liderzy SLD, jest on nadal nietykalny? Odpowiedź brzmi: Huszcza dysponuje gruntowną wiedzą o interesach całej lewicy;... 6
  • Dossier 18 sty 2004 Aleksander KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdybym ja miał dzisiaj ocenić ten rząd z punktu widzenia jakości poszczególnych ministrów, to jest to rząd merytorycznie niezły, może poza dwoma, trzema pozycjami, o których... 7
  • Kadry 18 sty 2004 8
  • Jestem, więc piszę - Zad narodowy 18 sty 2004 Już wkrótce pójdziemy wszyscy do Europy, ale nogami naszych przedstawicieli. Już niebawem zasiądziemy w Parlamencie Europejskim zadami naszych reprezentantów. Będziemy pić i jeść w europejskich bufetach ustami... 9
  • Stan stabilny 18 sty 2004 Marek Majewski 10
  • Skandaliczne odtajnianie 18 sty 2004 Decyzję o zwolnieniu Ewy Ornackiej i Wojciecha Sumlińskiego z tajemnicy dziennikarskiej podjął Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia. Dziennikarze "Wprost" ujawnili zeznania świadka koronnego Jarosława S., pseudonim Masa.... 10
  • Playback 18 sty 2004 Leszek Sikorski, minister zdrowia, i Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej 10
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 11
  • Z życia koalicji 18 sty 2004 Ot, taki dialog: do szefa katolickiego Radia Plus dzwoni telefon: "Witam przewielebnego księdza metropolitę, mówi Józef Oleksy". "A tu ks. Kazimierz Sowa. Niestety, nie jestem metropolitą... “. "A to przepraszam, prosiłem w sekretariacie, żeby połączono mnie z metropolitą... 12
  • Z życia opozycji 18 sty 2004 Zalewski & Mazurek Gdzie nie spojrzeć, wszędzie Rokita. Najmądrzejszy, najprzystojniejszy, najskuteczniejszy... Wszystkie nagrody zgarnia. Jak tak dalej pójdzie, to rzeczywiście zostanie prezydentem. Co prawda, wreszcie mielibyśmy... 13
  • Fotoplastykon 18 sty 2004 H. Sawka - www.przyssawka.pl 14
  • Oskarżony Łapiński 18 sty 2004 Czy Mariusz Łapiński będzie pierwszym ministrem III RP, który trafi do więzienia? 16
  • Spadająca kaczka 18 sty 2004 Ranking polityków: Kwaśniewscy w dół, platforma w górę 20
  • Człowiek z właściwościami 18 sty 2004 Rok 2003 być może stanie się rokiem mentalnego, psychicznego przełomu w Polsce. Z jednej strony, poznaliśmy bardzo blisko brzydką twarz współczesnej Polski. Z taką twarzą obcowałem w komisji śledczej. Ale z drugiej strony, bez poznania tej brzydkiej prawdy o Polsce nie byłoby... 24
  • Żydzi pod flagą biało 18 sty 2004 W Polsce można poczuć "zapach żydostwa", mimo że mieszka tu ledwie kilka tysięcy Żydów 28
  • Gladiatorzy znad Wisły 18 sty 2004 W ośmiokątnej klatce dwóch mężczyzn okłada się pięściami, kopie i dusi. Co chwila któryś z nich uderza o pręty klatki i jęczy z bólu. Po ciosach w żołądek niektórzy wymiotują, inni duszą się przyciskani... 32
  • Nałęcz - Śpiew syren 18 sty 2004 Pomysł, by Kwaśniewski stanął na czele SLD, jest zabójczy dla niego samego 34
  • Poczta 18 sty 2004 List od czytelnika 34
  • Giełda i wektory 18 sty 2004 Hossa Świat Casting na menedżera "Praktykant" to nowy reality show emitowany przez amerykańską stację NBC. Wśród uczestników programu nie będzie jednak blondynek w wannie ani rolników z ambicjami politycznymi.... 36
  • Plan Smitha & Hausnera 18 sty 2004 Pilnujmy portfeli - Raczko zaczyna liczyć! 38
  • Powitanie z bronią 18 sty 2004 Już około 2 mln Polaków uzbroiło się legalnie w broń palną (krótką, sportową, myśliwską), gazową, pneumatyczną, paralizatory elektryczne lub inne przedmioty służące do ochrony! Od 1999 r. - gdy pojawiła się możliwość zakupu bez pozwolenia niektórych wiatrówek - do tego roku... 42
  • Bankomatnia 18 sty 2004 Dlaczego ceny usług w działających w Polsce bankach należą do najwyższych w Europie 46
  • Gorączka złota 18 sty 2004 Złoto jest najdroższe od 1989 roku! 49
  • Balcerowicz wprost 18 sty 2004 Aby dogonić Amerykę, Europa musi się oddalać od Karola Marksa i przybliżać do Adama Smitha 50
  • Samokrytyka i poczucie wyższości 18 sty 2004 Niemcy i Francuzi nie mają podstaw, aby patrzeć na Polskę z góry 51
  • Supersam 18 sty 2004 Odmładzające soczewki Aby podkreślić piękno jasnych oczu, firma Ciba Vision zaprojektowała nową generację kolorowych soczewek kontaktowych FreshLook Dimensions. Grafitowa obwódka o promienistym wzorze i zmiennym natężeniu barwy... 52
  • Mięśniaki na kołach 18 sty 2004 88. Auto Show w Detroit: powrót aut o potężnych silnikach 54
  • Tama rozumu 18 sty 2004 Budowa zapory na Jangcy grozi największą katastrofą ekologiczną w dziejach świata 57
  • Twarde lądowanie 18 sty 2004  Adam Małysz przestał skakać daleko, bo nie udźwignął ciężaru 38 milionów rodaków podczepionych do jego nart. Ta anegdota dobrze oddaje powody psychicznego zmęczenia mistrza oczekiwaniami Polaków wobec jego... 60
  • Druga płeć - Harpia europejska 18 sty 2004 Harpie z lekkością unoszą się ponad stereotypy i przeciętność, przekraczają krępujące je tabu i nie boją się nieznanego 62
  • Francuska choroba 18 sty 2004 De Gaulle nie łudził się, że jego ojczyzna kiedykolwiek będzie światowym mocarstwem 64
  • Know-how 18 sty 2004 Sport prozawałowy Osoby, które chcą intensywnie ćwiczyć, a wcześniej systematycznie nie uprawiały sportu, są zagrożone zawałem serca. Valerie Gladwell i Samantha Dawson z University of Essex porównały czas regeneracji... 67
  • Kto umrze na grypę Fujian 18 sty 2004 Z powodu grypy kanclerz Niemiec Gerhard Schroeder odwołał wszystkie planowane na miniony weekend spotkania. Osiemdziesięcioletni książę Rainier z Monako ponad tydzień leczył się ostatnio w szpitalu na pogrypowe zapalenie płuc. To może być najgroźniejszy atak grypy od 25 lat,... 68
  • Przesiadka na Marsa 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 73
  • Bez granic 18 sty 2004 Amerykanin Bill Martin za ponad 1,6 mln dolarów kupił 240 akrów ziemi nieopodal Tampy na Florydzie, by spełnić swoje marzenie o założeniu współczesnego raju - miejsca, gdzie wszyscy chodziliby nago. Oczywiście, ogród ma się nazywać Eden. 76
  • Imperium nadziei 18 sty 2004 Ameryka uwolni umysły i rynki 78
  • Uzbrojeni misjonarze 18 sty 2004 Jak Zachód powinien promować demokrację na Bliskim Wschodzie? 80
  • Granice wojny 18 sty 2004 Ameryka musi oczyścić imigracyjną stajnię Augiasza 82
  • Wyścig do Brukseli 18 sty 2004 Ruszył casting przed wyborami szefa unijnego quasi-rządu 85
  • Menu 18 sty 2004 Świat Bajki Pythona Terry Gilliam, niegdyś filar grupy Monty Pythona, a po usamodzielnieniu oryginalny reżyser ("Brazil", "12 małp"), lubi baśnie. Po "Przygodach barona Münchausena" nakręcił w Czechach... 88
  • Rockiem w Busha 18 sty 2004 Amerykanie chcą podbić Czerwoną Planetę 90
  • Klątwa magistra 18 sty 2004 W Hollywood przepustką do kariery jest talent, w Polsce - dyplom 94
  • Wygnańcy literatury 18 sty 2004 Emigracja często pomaga pisarzom - poza krajem tworzą najlepsze dzieła 96
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 18 sty 2004 JOSS STONE **** The soul sessions Panie, panowie, mamy noworoczne objawienie! Pannica biała jak Zbigniew Ziobro, a soulująca jak najczarniejsze diwy. Dziewuszysko apetycznie nieletnie, zaledwie szesnaście wiosen, a stylowe i emocjonalnie... 97
  • Sława i chała 18 sty 2004 Recenzje 98
  • Perły do lamusa? - Jaka piękna klęska! 18 sty 2004 "Inwazja barbarzyńców" to pożegnanie z kulturą i tradycją minionego półwiecza we Francji 99
  • Nowowizja - Same kłopoty 18 sty 2004 Rok się jeszcze na dobre nie zaczął, a już sypią się nieszczęścia na partię i rząd. Kolejna przepchnięta ustawa okazuje się niezgodna z konstytucją. I panika w szeregach, i kolejne procenty popularności w dół. A co gorsza,... 100
  • Śmiesznoty - Ustawowa kompromitacja 18 sty 2004 Współczuję panu prezydentowi. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że podpisał on ustawę niezgodną z konstytucją. Przysięgał stać na straży konstytucji. Pewnie głupio mu teraz, że nie stał, a nawet nie siedział i nie leżał. Mówiąc współczesną polszczyzną, olał ustawę zasadniczą,... 100
  • Organ ludu 18 sty 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 3 (68) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 12 stycznia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Francuzów na szczęście interesują tylko ślimaki Czy Niemcy nas nie zjedzą? Przy okazji głośnego... 101
  • Skibą w mur - Zwycięstwo pod Hugh Grantem 18 sty 2004 W czasach braku narodowych sukcesów powodem do dumy może być to, że angielski playboy i gwiazdor filmowy bzyka naszą rodaczkę 102