Cud GUSpodarczy

Cud GUSpodarczy

Narodowy bochenek chleba, który tak pięknie kroił Grzegorz W. Kołodko, urósł nam o 35 mld zł (nasz PKB zwiększył się w 2003 r. o 3,7 proc., a po doliczeniu inflacji nawet o 4,5 proc.). Tak przynajmniej podaje GUS. Większość obywateli te dane wprawiają jednak w osłupienie. Polacy nijak bowiem nie mogą się owego "powiększenia" dopatrzyć. Mają rację. Zafundowaliśmy sobie bowiem taki wzrost gospodarczy, z którego nie korzysta prawie żadna grupa społeczna. Kto więc dobrał się do owych dodatkowych 35 mld zł?
Pracownicy? Nie zyskali. Przeciętne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw wzrosło w ubiegłym roku w porównaniu z rokiem 2002 o 64 zł lub - jak kto woli - o 2,8 proc. (realnie o 2 proc.), z 2277 zł do 2341 zł. Zatrudnienie w tym sektorze zmniejszyło się jednak o 3,8 proc. Pracownicy zatem zmniejszyli rzeczywisty fundusz płac (i udział w PKB) o procent - za nieco większe formalnie zarobki muszą płacić coraz więcej. Wpłaty z PIT wzrosły bowiem w ubiegłym roku o 1,6 mld zł (6,4 proc.). Po uwzględnieniu podwyżki podatku (ściślej, nie refundowanej składki na ubezpieczenie zdrowotne) ta kwota zwiększa się do 2 mld zł, czyli o 8 proc. Efekt? Za wzrost płac o 2,8 proc. polski pracownik płaci wzrostem podatków o 8 proc. Procent wzrostu dochodów powoduje zatem powiększenie podatków o 2,9 proc. Zapewne jest to rekord świata i zwiastun, że niebawem będziemy pracować wyłącznie po to, aby płacić fiskusowi, co fiskusowe.

Emeryci? Przybyło im, ale nieznacznie. Przeciętna emerytura pozarolnicza wzrosła z 1039 zł do 1092 zł, czyli o 53 zł albo o 5,8 proc. Emeryci (liczebność tej grupy wzrosła o 15 tys. osób) korzystają z wytworzonego PKB w nieco większym stopniu, w sumie otrzymali bowiem 4,7 mld zł więcej niż rok wcześniej. Przeciętna emerytura rolnicza wzrosła z 700 zł do 727 zł, czyli o 3,8 proc. Niewielkie porządki przeprowadzone w KRUS zaowocowały zmniejszeniem liczby emerytów o 2,4 proc. W sumie emeryci rolni zwiększyli swój fundusz o 210 mln zł.

Pracodawcy? Ledwo, ledwo wyszli na swoje. Na pozór dla pracodawców nastał dobry czas. Mogli zwiększyć produkcję, a jednocześnie zmniejszyło się ich obciążenie CIT. Jeżeli nawet tak się stało, jest to połączenie szczęśliwego trafu (mocne euro) i ich wielkiego wysiłku. Udało im się bowiem zmniejszyć udział kosztów w cenie wytworzonych towarów z 98,5 proc. do 96,8 proc. W nagrodę mieli po trzech kwartałach dochody o 11 mld zł większe. Obciążenia podatkami pośrednimi wzrosły jednak z 90 mld zł do 95 mld zł, czyli o 6 proc. Te podatki należą do tzw. przerzucalnych, czyli takich, które sprzedający przez podwyżkę cen mogą przenieść na kupujących. Tyle że w zeszłym roku nie przenieśli. Podatki pośrednie wzrosły o 6 proc., a ceny o 0,8 proc. A zatem owe 5 mld zł dodatkowych podatków pośrednich trzeba im od większych dochodów odjąć.
BudŻetówka? Przyrosło jej minimalnie, ale i tak za dużo. Płace poza sektorem przedsiębiorstw - choć tradycyjnie niższe (około 2000 zł) - wzrosły w ubieg-łym roku mniej więcej o 75 zł. Ponieważ zatrudnienie w sferze budżetowej nie zmalało (praca stabilna, nie kurzy się i nie trzeba nosić ciężarów), jej sytuacja w pewien sposób się poprawiła, a łączny fundusz płac wzrósł o 2,5 mld zł.

Budżet? Tak. To właśnie budżet był największym w kraju beneficjantem wzrostu. Wydał w ubiegłym roku 189 mld zł, czyli o 6 mld zł więcej niż w roku 2002. W przybliżeniu jest to kwota równa przyrostom dochodów bud-żetówki i emerytów oraz zwiększonym wpływom z PIT i podatków pośrednich. Można zatem twierdzić, że większe wydatki nie wynikały ze wzrostu gospodarczego, lecz z tego, że ci, którzy ów wzrost tworzą, czyli pracodawcy i pracownicy, zrzucili się na to, aby budżet mógł sfinansować większe transfery socjalne i parasocjalne.
Gdzie są zatem "owoce wzrostu" i gdzie się podziała zwiększona o 35 mld zł produkcja? Została wyeksportowana! Saldo handlu zagranicznego, które w 2002 r. wynosiło minus 51,9 mld zł, w ubiegłym roku (od stycznia do listopada) było równe 51,1 mld zł. A ów dodatkowy wypływ produkcji sprzedanej o wartości 103 mld zł z grubsza pokrywa się z 35 mld zł przyrostu PKB. Jan Kowalski ma z tego niewiele: tej samej wielkości produktu sprzedanego w kraju towarzyszy większy przypływ gotówki za sprzedaż eksportową. Złoty tymczasem osłabił się rekordowo (od 3.02.2003 r. do 3.02.2004 r. w stosunku do euro o 17 proc.!). I co? I nic. Bryndza taka sama jak poprzednio. Albowiem gospodarka, która rozwija się wyłącznie przez wzrost eksportu - bez powiększania inwestycji krajowych - przypomina wiatrak, który wprawdzie się kręci, ale nie jest podłączony do żaren.

Okładka tygodnika WPROST: 7/2004
Więcej możesz przeczytać w 7/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2004 (1107)

  • Wprost od czytelników 15 lut 2004 Listy od czytelników - Gdzie jest "dwużydzian Polaków" 3
  • Na stronie - Nibylandia 15 lut 2004 W tym kraju wszystko ma swoje dwie twarze i dwa języki. 3
  • Skaner 15 lut 2004 Nagroda Złamanego Grosza 2003 I znów Marek Pol! Rok temu nasi czytelnicy przyznali najgorszemu (już wtedy!) ministrowi w rządzie Leszka Millera Nagrodę Złamanego Grosza za niefortunny pomysł wprowadzenia płatnych winiet za... 6
  • Sawka 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 7
  • Dossier 15 lut 2004 LECH WAŁĘSA były prezydent RP Gdyby nie "okrągły stół", do dzisiaj byśmy się pozabijali. Mogliśmy czekać na rewolucję i połowę wystrzelać. Kto przeżyje, ten stworzyłby coś nowego - PAP JANUSZ LEWANDOWSKI poseł... 7
  • Kadry 15 lut 2004 9
  • Licznik 15 lut 2004 6 183 520 - Polaków wyjedzie tej zimy wypocząć 1 859 457 - w Tatry 1 360 000 - w Alpy 634 557 - do Niemiec 220 000 - do Włoch 200 000 - do Austrii 32 463 480 - Polaków zostanie w domu 23 373 705 - będzie oglądać telewizję 14... 10
  • Bankiet za złotówkę 15 lut 2004 Nikt nigdzie się nie zająknął o największym sukcesie tego rządu i zrealizowaniu ważnego celu politycznego: złotówka wreszcie spadła 11
  • Nałęcz 15 lut 2004 Prędzej Wisła zacznie płynąć od Bałtyku ku górom, niż PiS poprze plan Hausnera 12
  • Playback 15 lut 2004 13
  • M&M 15 lut 2004 Felieteon Marka Majewskiego 13
  • Poczta 15 lut 2004 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 15 lut 2004 Słupskim SLD rządzą łapówkarz, paser i antysemita. Wszyscy pozytywnie zweryfikowani. Opozycja uważa, że to głupio, i wystosowała do wojewódzkich władz sojuszu list, żeby rozwiązać miejski SLD. Lokalny baron Jerzy... 14
  • Z życia opozycji 15 lut 2004 Dwa okropnie populistyczne Pawły - Poncyljusz (PiS) i Graś (PO) - postanowiły udowodnić "Super Expressowi", że da się przeżyć miesiąc za minimum socjalne, czyli 500 zł. Miesiąc wybrano im najkrótszy (luty), pozwalano... 15
  • Fotoplastykon 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 16
  • Fuzja Ostrowskiego 15 lut 2004 Przegrana Bumaru to nauczka dana wojskowym służbom specjalnym? 18
  • Plan bez planu 15 lut 2004 Złapał sojusz platformę, a platforma za łeb trzyma 22
  • Cud GUSpodarczy 15 lut 2004 Narodowy bochenek chleba, który tak pięknie kroił Grzegorz W. Kołodko, urósł nam o 35 mld zł (nasz PKB zwiększył się w 2003 r. o 3,7 proc., a po doliczeniu inflacji nawet o 4,5 proc.). Tak przynajmniej podaje GUS. Większość obywateli te dane wprawiają jednak w osłupienie.... 22
  • Gramatyka polityki 15 lut 2004 Polska nie wróci do totalitarnego systemu rządzenia 24
  • Proszę wstać, cenzura idzie 15 lut 2004 Sądy popełniają przestępstwo, gdy domagają się od dziennikarzy ujawnienia informatorów. 26
  • Wolni niewolnicy 15 lut 2004 Po pracy Ukraińcy byli zamykani w barakach z kratami w oknach 32
  • Giełda i wektory 15 lut 2004 HossaŚwiat Czekoladowe pełne Amerykański browar Samuel Adams przygotował na walentynki piwo o smaku czekoladowym. - Staraliś-my się stworzyć piwo, które doskonale dopełni walentynkową kolację i będzie wspaniałym prezentem -... 34
  • Eurozłoty interes 15 lut 2004 Nie liczcie na unię, liczcie na siebie" - doradził goszczący niedawno w Polsce Pat Cox, szef europarlamentu. No to policzmy! Jeżeli planujesz kupno domu, mieszkania, gruntu, materiałów budowlanych, średniej klasy samochodu, markowych ubrań - zrób to przed 1 maja! Po wejściu do... 36
  • Taternicy Ameryki 15 lut 2004 Dlaczego górale górą? 42
  • Balcerowicz wprost - Wyjść poza Monteskiusza 15 lut 2004 Monteskiuszowska zasada podziału władz powinna objąć także politykę pieniężną i fiskalną 46
  • Kryzys stolicy 15 lut 2004 Czas na zmianę ordynacji wyborczej, która zdecentralizuje państwo 47
  • Supersam 15 lut 2004 Era gadżetów Z naszych biur i mieszkań może zniknąć większość kabli łączących komputery, klawiatury czy drukarki. Tanieją nagrywarki DVD, cyfrowe aparaty fotograficzne oraz ciekłokrystaliczne monitory i telewizory. Nowoczesny... 48
  • Armia honoru 15 lut 2004 Gdy w USA ktoś oczernia Polaków, pojawiają się polscy Supermani 52
  • Zaręczynki 15 lut 2004 Walentynki w Polsce dniem zbiorowych zaręczyn? 56
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku 15 lut 2004 Piotrusiu! Po powrocie z Austrii czuję się przede wszystkim bardzo nakminkowany. Uwielbiam to. Austriacy, tak jak i Czesi, kminek sypią prawie do wszystkiego. Galicja właśnie z tamtych kuchni przejęła uwielbienie dla kminku. 58
  • Obowiązkowo 15 lut 2004 A gdyby tak postawić epokową tezę, że kwintesencją męskości nie jest iloraz inteligencji, ale - przepraszam za wyrażenie - penis? 59
  • Operacja "Odessa" 15 lut 2004 IV Rzesza miała się narodzić w Argentynie 60
  • Know-how 15 lut 2004 Odchudzające grejpfruty Grejpfruty pomagają w odchudzaniu i zapobiegają rozwojowi cukrzycy - twierdzą naukowcy ze Scripps Clinic w San Diego. Podczas dwunastu tygodni zespół kierowany przez dr. Kena Fujiokę monitorował wagę i... 63
  • Części życia 15 lut 2004 Rodzi się homo electronicus 64
  • Ptasia grypa ludzka 15 lut 2004 Widmo wietnamki krąży po świecie 68
  • Bomba internetowa 15 lut 2004 W 2005 roku może nam zagrozić wybuch cyberwojny. 70
  • Bez granic 15 lut 2004 John Kerry, mąż Teresy Senator John Kerry, który po ostatnich prawyborach niemal ma w kieszeni nominację na demokratycznego kandydata na prezydenta USA, przeżywa właśnie swoje pięć minut. Ten weteran wojny w Wietnamie do tej pory... 72
  • Supertrójkąt Europy 15 lut 2004 Wielka Brytania daje Staremu Kontynentowi lekcję polityki realnej 74
  • Eko-nomia przetrwania 15 lut 2004 Zieloni coraz bardziej się czerwienią Zieloni, którzy przebojem wdarli się na europejskie salony polityczne w latach 90., stracili miejsca w rządach Belgii, Finlandii, Francji i Włoch, upadły popierane przez nich gabinety w Danii i Szwecji. Ostatnim ich bastionem zostały... 78
  • Kim Dzong Gułag 15 lut 2004 Ponad dwa miliony ludzi mogło zostać uśmierconych w północnokoreańskich obozach koncentracyjnych 80
  • Schröder z łaski Münteferinga 15 lut 2004 Początek końca rządów lewicy w Niemczech? 84
  • Menu 15 lut 2004 Kraj Niebiański balet Tańczące gwiazdy moskiewskiego Teatru Bolszoj to wciąż najlepszy towar eksportowy rosyjskiej kultury. Od ponad stu lat nie mają sobie równych i cieszą się takim uznaniem, że zachodnie artystki przybierają... 86
  • Córka chrzestna 15 lut 2004 Coppola poluje na trzy Oscary - Sofia Coppola, nie Francis Ford Coppola 88
  • Wielokropek 15 lut 2004 Roy Lichtenstein chciał zostać jazzmanem - jak John Coltrane i Miles Davis 92
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 15 lut 2004 Recenzje 93
  • Narcyzów dwóch 15 lut 2004 Żenującą wymianą obelg na scenie zakończyły się wspólne występy Simona i Garfunkela 94
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 15 lut 2004 Recenzja płyt 95
  • Sława i chała 15 lut 2004 Recenzje - teatr,kino, książki 98
  • Perły do lamusa? - Świt, czyli zmierzch 15 lut 2004 Marzyciele" to parada obyczajowych prowokacji, naruszanie wszelkich tabu z kazirodztwem w tle 99
  • Światopogląd 15 lut 2004 Marcin Wolski Czy się to komu podoba, czy nie, żyjemy w epoce powszechnego podglądactwa. Przykładów dostarczają rozliczne reality show, niezliczone programy telewizyjne z panienkami, Internet, a nawet w pewnym sensie komisja śledcza.... 100
  • Z grzędy zrzędy - Chcę być prezydentem! 15 lut 2004 Przez kraj przetacza się fala odżegnań od polityki w wykonaniu publicystów i prezenterów. Panowie Kamel i Kraśko już podpisali lojalki. Salowe szpitalne na licznych wiecach odcinają się od pomówień prasy... 100
  • Organ Ludu 15 lut 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (72) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 9 lutego 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Stosunki kaczyńsko-amerykańskie Który Kaczyński nie jedzie do USA? Ostatnio jeden z braci Kaczyńskich... 101
  • Skibą w mur - Pies przyjacielem chodnika 15 lut 2004 Ludowy przesąd głosi, że jak ktoś wejdzie w krowie łajno, to zostanie sołtysem, a jak wejdzie w psie, to policjantem 102

ZKDP - Nakład kontrolowany