Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku

Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku

Dodano:   /  Zmieniono: 
Piotrusiu! Po powrocie z Austrii czuję się przede wszystkim bardzo nakminkowany. Uwielbiam to. Austriacy, tak jak i Czesi, kminek sypią prawie do wszystkiego. Galicja właśnie z tamtych kuchni przejęła uwielbienie dla kminku.
Przez długie lata, kiedy poza Kraków rzadko nos wychylałem, obecność kminku w wielu potrawach zdawała mi się oczywistością. Dopiero potem zorientowałem się, że w pozostałych regionach Polski te wspaniałe ziarenka traktuje się z daleko posuniętą rezerwą. Przyjeżdżający do mego miasta zwrócili mi uwagę, że w Krakowie praktycznie nie ma pieczywa bez kminku, wyjąwszy kajzerki, bajgle, bagietki i chałki. Ale oczywiście na tym jego używanie się nie kończy. Czym byłaby bez niego pieczeń wieprzowa, duszona kapusta, zarówno świeża, jak i kiszona, pstrąg pieczony i gąska, pasta serowa zwana liptauerem, zupa gulaszowa...
Niektóre dania wymagają kminku mielonego, liptauer na przykład. To cudowna kombinacja bryndzy, masła, słodkiej papryki w proszku, kaparów, sardeli i sproszkowanego kminku. Jedynym jego dostarczycielem na nasz rynek jest austriacka firma Kotanyi, ma też w ofercie gotową mieszankę przypraw do liptauera, ale w Polsce nazywa się to jakoś inaczej, bowiem hasło "liptauer" (wywodzące się od słowackiego Liptowa, słynącego do dziś z wybornych owczych serów) tylko w Galicji jest czytelne.
Jednym z dań, które robiły niegdyś moja babcia i niania, potem mama, a teraz i ja, jest zupa kminkowa. Przysięgam Ci, że to jedna z piękniejszych zup. Już jako dorosły odkryłem niespodziewanie jej kolejną zaletę. Kminek mianowicie cudownie zwalcza kacenjamer.
Kłaniam się nisko!
Twój kminkolubny RM



Drogi Robercie!
Upewnijmy się na wstępie, że mamy na myśli kminek, a nie kmin. Język polski dość niefortunnie oznaczył te dwie rośliny, które inne narody wyraźnie rozróżniają. Kmin (cuminum cyminum), jedna z najstarszych przypraw ludzkości, u nas pozostaje raczej nieznany, choć bez niego nie byłoby katalońskich merguezów, teksańsko-meksykańskiego chili con carne, arabskiego kuskusu ani hinduskiej garam masali. Ma mocny aromat, ale smakuje zdecydowanie inaczej niż bliski naszym sercom kminek (carum carvi).
Kminek nie tylko ma swój własny, niepowtarzalny smak, ale i fantastycznie się łączy z innymi ingrediencjami, tworząc kombinacje, w których czasem całkowicie zmienia swój charakter. Na pewno załapuje się do pierwszej dziesiątki wszech czasów spośród przypraw, no, zwłaszcza w Polsce, Niemczech, Anglii czy na twoich ulubionych Węgrzech.
Nie podlega dyskusji, że Galicja jest szczególnie kminkolubna, polemizowałbym wszelako, czy miłość Polaków do tej przyprawy ogranicza się do tego regionu. Wszędzie w Polsce używa się kminku, z jednym wyjątkiem, choć bez wątpienia znaczącym - kuchni poznańskiej. To właśnie wśród poznaniaków szerzy się owa kuriozalna kminkofobia. I choć bynajmniej nie dotyczy wszystkich mieszkańców dorzecza Warty, to jednak na przykład w fundamentalnym dla tamtej kuchni "Kucharzu wielkopolskim" Marii Śleżańskiej (Poznań 1904) o kminku nie wspomina się w ogóle, nawet w kontekście duszonej kapusty.
Sam urodziłem się w Poznaniu, ale moja rodzina była po kądzieli z Torunia, po mieczu (i po chochli) - z Wilna. Kminek zawsze odgrywał w naszej kuchni wielką rolę, do tego stopnia, że mój dziadek Antoni (kontrabasista) słynął z bikontówki - mocnej nalewki na dużej ilości kminku, z dodatkiem kilku innych składników, które pozostają naszą rodową tajemnicą. Bikontówka jest zaskakująco rozgrzewająca i podobno dobra na żołądek. W razie mrozu lub niestrawności dzwoń więc do mnie, Przyjacielu, a pospieszę Ci z kminkową pomocą.
Szczerze oddany
Bikont z bikontówką

Zupa kminkowa z kluseczkami grysikowymi
podaje Robert Makłowicz
  • 1 torebka kminku,
  • 1 szklanka mleka,
  • 1 szklanka wody,
  • 1 l bulionu, najlepiej cielęcego,
  • sól,
  • pieprz.
  • Kluseczki grysikowe:
    • 1 jajko,
    • 1 łyżeczka masła,
    • około 1 szklanki grysiku (kaszy manny),
    • sól

Wodę połączyć z mlekiem, wsypać kminek, gotować na malutkim ogniu pod przykryciem około 30 minut. Odcedzić, wywar zachować, wygotowany kminek wyrzucić. Wywar kminkowy połączyć z bulionem, zagotować.
Kluseczki: grysik rozetrzeć z masłem i jajkiem (całość musi mieć konsystencję gęstą, lecz kleistą), lekko posolić, odstawić na minimum pół godziny, by spęczniało. Gorącą łyżką nabierać ciasto i kłaść do gotującej się zupy.
Więcej możesz przeczytać w 7/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2004 (1107)

  • Wprost od czytelników 15 lut 2004 Listy od czytelników - Gdzie jest "dwużydzian Polaków" 3
  • Na stronie - Nibylandia 15 lut 2004 W tym kraju wszystko ma swoje dwie twarze i dwa języki. 3
  • Skaner 15 lut 2004 Nagroda Złamanego Grosza 2003 I znów Marek Pol! Rok temu nasi czytelnicy przyznali najgorszemu (już wtedy!) ministrowi w rządzie Leszka Millera Nagrodę Złamanego Grosza za niefortunny pomysł wprowadzenia płatnych winiet za... 6
  • Sawka 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 7
  • Dossier 15 lut 2004 LECH WAŁĘSA były prezydent RP Gdyby nie "okrągły stół", do dzisiaj byśmy się pozabijali. Mogliśmy czekać na rewolucję i połowę wystrzelać. Kto przeżyje, ten stworzyłby coś nowego - PAP JANUSZ LEWANDOWSKI poseł... 7
  • Kadry 15 lut 2004 9
  • Licznik 15 lut 2004 6 183 520 - Polaków wyjedzie tej zimy wypocząć 1 859 457 - w Tatry 1 360 000 - w Alpy 634 557 - do Niemiec 220 000 - do Włoch 200 000 - do Austrii 32 463 480 - Polaków zostanie w domu 23 373 705 - będzie oglądać telewizję 14... 10
  • Bankiet za złotówkę 15 lut 2004 Nikt nigdzie się nie zająknął o największym sukcesie tego rządu i zrealizowaniu ważnego celu politycznego: złotówka wreszcie spadła 11
  • Nałęcz 15 lut 2004 Prędzej Wisła zacznie płynąć od Bałtyku ku górom, niż PiS poprze plan Hausnera 12
  • Playback 15 lut 2004 13
  • M&M 15 lut 2004 Felieteon Marka Majewskiego 13
  • Poczta 15 lut 2004 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 15 lut 2004 Słupskim SLD rządzą łapówkarz, paser i antysemita. Wszyscy pozytywnie zweryfikowani. Opozycja uważa, że to głupio, i wystosowała do wojewódzkich władz sojuszu list, żeby rozwiązać miejski SLD. Lokalny baron Jerzy... 14
  • Z życia opozycji 15 lut 2004 Dwa okropnie populistyczne Pawły - Poncyljusz (PiS) i Graś (PO) - postanowiły udowodnić "Super Expressowi", że da się przeżyć miesiąc za minimum socjalne, czyli 500 zł. Miesiąc wybrano im najkrótszy (luty), pozwalano... 15
  • Fotoplastykon 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 16
  • Fuzja Ostrowskiego 15 lut 2004 Przegrana Bumaru to nauczka dana wojskowym służbom specjalnym? 18
  • Plan bez planu 15 lut 2004 Złapał sojusz platformę, a platforma za łeb trzyma 22
  • Cud GUSpodarczy 15 lut 2004 Narodowy bochenek chleba, który tak pięknie kroił Grzegorz W. Kołodko, urósł nam o 35 mld zł (nasz PKB zwiększył się w 2003 r. o 3,7 proc., a po doliczeniu inflacji nawet o 4,5 proc.). Tak przynajmniej podaje GUS. Większość obywateli te dane wprawiają jednak w osłupienie.... 22
  • Gramatyka polityki 15 lut 2004 Polska nie wróci do totalitarnego systemu rządzenia 24
  • Proszę wstać, cenzura idzie 15 lut 2004 Sądy popełniają przestępstwo, gdy domagają się od dziennikarzy ujawnienia informatorów. 26
  • Wolni niewolnicy 15 lut 2004 Po pracy Ukraińcy byli zamykani w barakach z kratami w oknach 32
  • Giełda i wektory 15 lut 2004 HossaŚwiat Czekoladowe pełne Amerykański browar Samuel Adams przygotował na walentynki piwo o smaku czekoladowym. - Staraliś-my się stworzyć piwo, które doskonale dopełni walentynkową kolację i będzie wspaniałym prezentem -... 34
  • Eurozłoty interes 15 lut 2004 Nie liczcie na unię, liczcie na siebie" - doradził goszczący niedawno w Polsce Pat Cox, szef europarlamentu. No to policzmy! Jeżeli planujesz kupno domu, mieszkania, gruntu, materiałów budowlanych, średniej klasy samochodu, markowych ubrań - zrób to przed 1 maja! Po wejściu do... 36
  • Taternicy Ameryki 15 lut 2004 Dlaczego górale górą? 42
  • Balcerowicz wprost - Wyjść poza Monteskiusza 15 lut 2004 Monteskiuszowska zasada podziału władz powinna objąć także politykę pieniężną i fiskalną 46
  • Kryzys stolicy 15 lut 2004 Czas na zmianę ordynacji wyborczej, która zdecentralizuje państwo 47
  • Supersam 15 lut 2004 Era gadżetów Z naszych biur i mieszkań może zniknąć większość kabli łączących komputery, klawiatury czy drukarki. Tanieją nagrywarki DVD, cyfrowe aparaty fotograficzne oraz ciekłokrystaliczne monitory i telewizory. Nowoczesny... 48
  • Armia honoru 15 lut 2004 Gdy w USA ktoś oczernia Polaków, pojawiają się polscy Supermani 52
  • Zaręczynki 15 lut 2004 Walentynki w Polsce dniem zbiorowych zaręczyn? 56
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku 15 lut 2004 Piotrusiu! Po powrocie z Austrii czuję się przede wszystkim bardzo nakminkowany. Uwielbiam to. Austriacy, tak jak i Czesi, kminek sypią prawie do wszystkiego. Galicja właśnie z tamtych kuchni przejęła uwielbienie dla kminku. 58
  • Obowiązkowo 15 lut 2004 A gdyby tak postawić epokową tezę, że kwintesencją męskości nie jest iloraz inteligencji, ale - przepraszam za wyrażenie - penis? 59
  • Operacja "Odessa" 15 lut 2004 IV Rzesza miała się narodzić w Argentynie 60
  • Know-how 15 lut 2004 Odchudzające grejpfruty Grejpfruty pomagają w odchudzaniu i zapobiegają rozwojowi cukrzycy - twierdzą naukowcy ze Scripps Clinic w San Diego. Podczas dwunastu tygodni zespół kierowany przez dr. Kena Fujiokę monitorował wagę i... 63
  • Części życia 15 lut 2004 Rodzi się homo electronicus 64
  • Ptasia grypa ludzka 15 lut 2004 Widmo wietnamki krąży po świecie 68
  • Bomba internetowa 15 lut 2004 W 2005 roku może nam zagrozić wybuch cyberwojny. 70
  • Bez granic 15 lut 2004 John Kerry, mąż Teresy Senator John Kerry, który po ostatnich prawyborach niemal ma w kieszeni nominację na demokratycznego kandydata na prezydenta USA, przeżywa właśnie swoje pięć minut. Ten weteran wojny w Wietnamie do tej pory... 72
  • Supertrójkąt Europy 15 lut 2004 Wielka Brytania daje Staremu Kontynentowi lekcję polityki realnej 74
  • Eko-nomia przetrwania 15 lut 2004 Zieloni coraz bardziej się czerwienią Zieloni, którzy przebojem wdarli się na europejskie salony polityczne w latach 90., stracili miejsca w rządach Belgii, Finlandii, Francji i Włoch, upadły popierane przez nich gabinety w Danii i Szwecji. Ostatnim ich bastionem zostały... 78
  • Kim Dzong Gułag 15 lut 2004 Ponad dwa miliony ludzi mogło zostać uśmierconych w północnokoreańskich obozach koncentracyjnych 80
  • Schröder z łaski Münteferinga 15 lut 2004 Początek końca rządów lewicy w Niemczech? 84
  • Menu 15 lut 2004 Kraj Niebiański balet Tańczące gwiazdy moskiewskiego Teatru Bolszoj to wciąż najlepszy towar eksportowy rosyjskiej kultury. Od ponad stu lat nie mają sobie równych i cieszą się takim uznaniem, że zachodnie artystki przybierają... 86
  • Córka chrzestna 15 lut 2004 Coppola poluje na trzy Oscary - Sofia Coppola, nie Francis Ford Coppola 88
  • Wielokropek 15 lut 2004 Roy Lichtenstein chciał zostać jazzmanem - jak John Coltrane i Miles Davis 92
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 15 lut 2004 Recenzje 93
  • Narcyzów dwóch 15 lut 2004 Żenującą wymianą obelg na scenie zakończyły się wspólne występy Simona i Garfunkela 94
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 15 lut 2004 Recenzja płyt 95
  • Sława i chała 15 lut 2004 Recenzje - teatr,kino, książki 98
  • Perły do lamusa? - Świt, czyli zmierzch 15 lut 2004 Marzyciele" to parada obyczajowych prowokacji, naruszanie wszelkich tabu z kazirodztwem w tle 99
  • Światopogląd 15 lut 2004 Marcin Wolski Czy się to komu podoba, czy nie, żyjemy w epoce powszechnego podglądactwa. Przykładów dostarczają rozliczne reality show, niezliczone programy telewizyjne z panienkami, Internet, a nawet w pewnym sensie komisja śledcza.... 100
  • Z grzędy zrzędy - Chcę być prezydentem! 15 lut 2004 Przez kraj przetacza się fala odżegnań od polityki w wykonaniu publicystów i prezenterów. Panowie Kamel i Kraśko już podpisali lojalki. Salowe szpitalne na licznych wiecach odcinają się od pomówień prasy... 100
  • Organ Ludu 15 lut 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (72) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 9 lutego 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Stosunki kaczyńsko-amerykańskie Który Kaczyński nie jedzie do USA? Ostatnio jeden z braci Kaczyńskich... 101
  • Skibą w mur - Pies przyjacielem chodnika 15 lut 2004 Ludowy przesąd głosi, że jak ktoś wejdzie w krowie łajno, to zostanie sołtysem, a jak wejdzie w psie, to policjantem 102