Kryzys stolicy

Kryzys stolicy

Czas na zmianę ordynacji wyborczej, która zdecentralizuje państwo
Stolica nie cieszy się w kraju szczególną sympatią. Osławione hasło - "Cały naród buduje swoją stolicę" - uległo tylko modyfikacji ustrojowej. Każdy wie, że wszystko, co trochę ważniejsze, załatwia się w stolicy. Tak jak w tzw. minionej epoce trzeba mieć w Warszawie przedstawicielstwo, a najlepiej centralę. Nie od rzeczy jest posługiwanie się dobrą kancelarią lobbingową. Tymczasem stolica Polski przeżywa głęboki kryzys, i to nie tylko jako skłócony organizm samorządowy, w którym roi się od afer, i nie tylko jako środowisko o znacznym nasileniu korupcji i przestępczości zorganizowanej. Chodzi o to, że stolica nie podołała wyzwaniom przełomu ustrojowego i nadal ma w tej kwestii ogromne trudności. Transformacja oznacza gwałtowny wzrost jakościowych wymagań stawianych klasie politycznej i środowiskom pretendującym do kształtowania naszej rzeczywistości. Zderzenie nowego ze starym odsłoniło słabość tych środowisk. Czterdzieści lat totalitaryzmu wpłynęło boleśnie na mentalność stołecznych - i nie tylko stołecznych - kadr. To, co było typowe dla poprzedniej epoki: służalczość, oportunizm, wsłuchiwanie się w głos sekretarza partii, stało się ogromnym obciążeniem w dobie przemian ustrojowych. Nie wmawiajmy sobie, że intelektualna opozycja była liczna, że wszystko zmieniła. Było i jest inaczej. Stolicę zaludniają dziesiątki tysięcy funkcjonariuszy dawnego reżimu. To ludzie o określonej mentalności, przyzwyczajeni do komfortu, jaki daje bliskość władzy, nie mający większych problemów światopoglądowych.
Czas odpowiedzieć na pytanie, do czego zmierza autor tych słów. Warszawa, stolica odrodzonej, niepodległej Polski, jest nadal ośrodkiem i zapleczem centralizmu. W każdej niemal sprawie wymagającej rozstrzygnięcia o znaczeniu ustrojowym zapadają decyzje na rzecz centralizmu. Najnowszy przykład Narodowego Funduszu Zdrowia mówi sam za siebie. Nawet osławiona reforma administracyjno-samorządowa z roku 1999, produkt koalicji AWS-UW, to majstersztyk kosztownego centralizmu pod szyldem decentralizacji. Jak inaczej interpretować system dwuwładzy (wojewoda namiestnik i marszałek sejmiku) w województwach nie mających nic wspólnego z regionami? Co oznacza likwidacja 49 gierkowskich województw, które mogły się stać subregionami? Powołano 400 powiatów po to, by osłabić 2500 i tak już za małych i słabych gmin. A przecież zamiast tych 400 powiatów i 2500 gmin wystarczyłoby około tysiąca gminopowiatów, tyle ile mamy miast. Wszystkie argumenty przeciw takiej reformie były bezwzględnie tłamszone. Recentralizacja odbywa się oczywiście pod błędnym hasłem tzw. unitarności państwa, któremu decentralizacja groziłaby rzekomo rozkładem. Zapytajmy się obywateli niemieckich landów (lepiej zachodnich), co sądzą o unitarności państwa!
Naszym centralistom trzeba ciągle przypominać, że jedyną centralną, ale niezależną od populistycznych i koniunkturalnych nacisków instytucją ma prawo być Narodowy Bank Polski. I właśnie ten uzasadniony centralizm jest przedmiotem ataków demagogów różnej maści.
Polski centralizm nadal znakomicie przeszkadza w budowie społeczeństwa obywatelskiego. Stolica nadal nie rozumie, że społeczeństwo obywatelskie to nie jest jednolita masa, to społeczeństwo złożone z podmiotów, a nie przedmiotów centralnego zarządzania. Społeczeństwo obywatelskie to społeczeństwo zróżnicowane, o różnorodnych preferencjach, "zregionalizowane", dbające o "małe ojczyzny", w wysokim stopniu samorządne i odpowiedzialne. Nasi centraliści wolą jednak wysoką stopę redystrybucji produktu krajowego na rzecz centralnych finansów publicznych. Podział ochłapów zapewnia przyjemność rządzenia.
Po co o tym wszystkim pisać? I tak wybierzemy do Sejmu i Senatu kilkuset facetów, którzy tak się zachłysną stolicą, że zrobią wszystko, co im podpowiedzą zawodowi warszawscy centraliści. Chyba że - co jeszcze gorsze - ulegną demagogii Leppera i innych burzycieli porządku. Choćby dlatego już czas na zmianę ordynacji wyborczej.
Okładka tygodnika WPROST: 7/2004
Więcej możesz przeczytać w 7/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2004 (1107)

  • Wprost od czytelników 15 lut 2004 Listy od czytelników - Gdzie jest "dwużydzian Polaków" 3
  • Na stronie - Nibylandia 15 lut 2004 W tym kraju wszystko ma swoje dwie twarze i dwa języki. 3
  • Skaner 15 lut 2004 Nagroda Złamanego Grosza 2003 I znów Marek Pol! Rok temu nasi czytelnicy przyznali najgorszemu (już wtedy!) ministrowi w rządzie Leszka Millera Nagrodę Złamanego Grosza za niefortunny pomysł wprowadzenia płatnych winiet za... 6
  • Sawka 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 7
  • Dossier 15 lut 2004 LECH WAŁĘSA były prezydent RP Gdyby nie "okrągły stół", do dzisiaj byśmy się pozabijali. Mogliśmy czekać na rewolucję i połowę wystrzelać. Kto przeżyje, ten stworzyłby coś nowego - PAP JANUSZ LEWANDOWSKI poseł... 7
  • Kadry 15 lut 2004 9
  • Licznik 15 lut 2004 6 183 520 - Polaków wyjedzie tej zimy wypocząć 1 859 457 - w Tatry 1 360 000 - w Alpy 634 557 - do Niemiec 220 000 - do Włoch 200 000 - do Austrii 32 463 480 - Polaków zostanie w domu 23 373 705 - będzie oglądać telewizję 14... 10
  • Bankiet za złotówkę 15 lut 2004 Nikt nigdzie się nie zająknął o największym sukcesie tego rządu i zrealizowaniu ważnego celu politycznego: złotówka wreszcie spadła 11
  • Nałęcz 15 lut 2004 Prędzej Wisła zacznie płynąć od Bałtyku ku górom, niż PiS poprze plan Hausnera 12
  • Playback 15 lut 2004 13
  • M&M 15 lut 2004 Felieteon Marka Majewskiego 13
  • Poczta 15 lut 2004 Listy od czytelników 13
  • Z życia koalicji 15 lut 2004 Słupskim SLD rządzą łapówkarz, paser i antysemita. Wszyscy pozytywnie zweryfikowani. Opozycja uważa, że to głupio, i wystosowała do wojewódzkich władz sojuszu list, żeby rozwiązać miejski SLD. Lokalny baron Jerzy... 14
  • Z życia opozycji 15 lut 2004 Dwa okropnie populistyczne Pawły - Poncyljusz (PiS) i Graś (PO) - postanowiły udowodnić "Super Expressowi", że da się przeżyć miesiąc za minimum socjalne, czyli 500 zł. Miesiąc wybrano im najkrótszy (luty), pozwalano... 15
  • Fotoplastykon 15 lut 2004 Henryk Sawka / www.przyssawka.pl 16
  • Fuzja Ostrowskiego 15 lut 2004 Przegrana Bumaru to nauczka dana wojskowym służbom specjalnym? 18
  • Plan bez planu 15 lut 2004 Złapał sojusz platformę, a platforma za łeb trzyma 22
  • Cud GUSpodarczy 15 lut 2004 Narodowy bochenek chleba, który tak pięknie kroił Grzegorz W. Kołodko, urósł nam o 35 mld zł (nasz PKB zwiększył się w 2003 r. o 3,7 proc., a po doliczeniu inflacji nawet o 4,5 proc.). Tak przynajmniej podaje GUS. Większość obywateli te dane wprawiają jednak w osłupienie.... 22
  • Gramatyka polityki 15 lut 2004 Polska nie wróci do totalitarnego systemu rządzenia 24
  • Proszę wstać, cenzura idzie 15 lut 2004 Sądy popełniają przestępstwo, gdy domagają się od dziennikarzy ujawnienia informatorów. 26
  • Wolni niewolnicy 15 lut 2004 Po pracy Ukraińcy byli zamykani w barakach z kratami w oknach 32
  • Giełda i wektory 15 lut 2004 HossaŚwiat Czekoladowe pełne Amerykański browar Samuel Adams przygotował na walentynki piwo o smaku czekoladowym. - Staraliś-my się stworzyć piwo, które doskonale dopełni walentynkową kolację i będzie wspaniałym prezentem -... 34
  • Eurozłoty interes 15 lut 2004 Nie liczcie na unię, liczcie na siebie" - doradził goszczący niedawno w Polsce Pat Cox, szef europarlamentu. No to policzmy! Jeżeli planujesz kupno domu, mieszkania, gruntu, materiałów budowlanych, średniej klasy samochodu, markowych ubrań - zrób to przed 1 maja! Po wejściu do... 36
  • Taternicy Ameryki 15 lut 2004 Dlaczego górale górą? 42
  • Balcerowicz wprost - Wyjść poza Monteskiusza 15 lut 2004 Monteskiuszowska zasada podziału władz powinna objąć także politykę pieniężną i fiskalną 46
  • Kryzys stolicy 15 lut 2004 Czas na zmianę ordynacji wyborczej, która zdecentralizuje państwo 47
  • Supersam 15 lut 2004 Era gadżetów Z naszych biur i mieszkań może zniknąć większość kabli łączących komputery, klawiatury czy drukarki. Tanieją nagrywarki DVD, cyfrowe aparaty fotograficzne oraz ciekłokrystaliczne monitory i telewizory. Nowoczesny... 48
  • Armia honoru 15 lut 2004 Gdy w USA ktoś oczernia Polaków, pojawiają się polscy Supermani 52
  • Zaręczynki 15 lut 2004 Walentynki w Polsce dniem zbiorowych zaręczyn? 56
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Bikontówka na kminku 15 lut 2004 Piotrusiu! Po powrocie z Austrii czuję się przede wszystkim bardzo nakminkowany. Uwielbiam to. Austriacy, tak jak i Czesi, kminek sypią prawie do wszystkiego. Galicja właśnie z tamtych kuchni przejęła uwielbienie dla kminku. 58
  • Obowiązkowo 15 lut 2004 A gdyby tak postawić epokową tezę, że kwintesencją męskości nie jest iloraz inteligencji, ale - przepraszam za wyrażenie - penis? 59
  • Operacja "Odessa" 15 lut 2004 IV Rzesza miała się narodzić w Argentynie 60
  • Know-how 15 lut 2004 Odchudzające grejpfruty Grejpfruty pomagają w odchudzaniu i zapobiegają rozwojowi cukrzycy - twierdzą naukowcy ze Scripps Clinic w San Diego. Podczas dwunastu tygodni zespół kierowany przez dr. Kena Fujiokę monitorował wagę i... 63
  • Części życia 15 lut 2004 Rodzi się homo electronicus 64
  • Ptasia grypa ludzka 15 lut 2004 Widmo wietnamki krąży po świecie 68
  • Bomba internetowa 15 lut 2004 W 2005 roku może nam zagrozić wybuch cyberwojny. 70
  • Bez granic 15 lut 2004 John Kerry, mąż Teresy Senator John Kerry, który po ostatnich prawyborach niemal ma w kieszeni nominację na demokratycznego kandydata na prezydenta USA, przeżywa właśnie swoje pięć minut. Ten weteran wojny w Wietnamie do tej pory... 72
  • Supertrójkąt Europy 15 lut 2004 Wielka Brytania daje Staremu Kontynentowi lekcję polityki realnej 74
  • Eko-nomia przetrwania 15 lut 2004 Zieloni coraz bardziej się czerwienią Zieloni, którzy przebojem wdarli się na europejskie salony polityczne w latach 90., stracili miejsca w rządach Belgii, Finlandii, Francji i Włoch, upadły popierane przez nich gabinety w Danii i Szwecji. Ostatnim ich bastionem zostały... 78
  • Kim Dzong Gułag 15 lut 2004 Ponad dwa miliony ludzi mogło zostać uśmierconych w północnokoreańskich obozach koncentracyjnych 80
  • Schröder z łaski Münteferinga 15 lut 2004 Początek końca rządów lewicy w Niemczech? 84
  • Menu 15 lut 2004 Kraj Niebiański balet Tańczące gwiazdy moskiewskiego Teatru Bolszoj to wciąż najlepszy towar eksportowy rosyjskiej kultury. Od ponad stu lat nie mają sobie równych i cieszą się takim uznaniem, że zachodnie artystki przybierają... 86
  • Córka chrzestna 15 lut 2004 Coppola poluje na trzy Oscary - Sofia Coppola, nie Francis Ford Coppola 88
  • Wielokropek 15 lut 2004 Roy Lichtenstein chciał zostać jazzmanem - jak John Coltrane i Miles Davis 92
  • DVD Kamila Śmiałkowskiego 15 lut 2004 Recenzje 93
  • Narcyzów dwóch 15 lut 2004 Żenującą wymianą obelg na scenie zakończyły się wspólne występy Simona i Garfunkela 94
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 15 lut 2004 Recenzja płyt 95
  • Sława i chała 15 lut 2004 Recenzje - teatr,kino, książki 98
  • Perły do lamusa? - Świt, czyli zmierzch 15 lut 2004 Marzyciele" to parada obyczajowych prowokacji, naruszanie wszelkich tabu z kazirodztwem w tle 99
  • Światopogląd 15 lut 2004 Marcin Wolski Czy się to komu podoba, czy nie, żyjemy w epoce powszechnego podglądactwa. Przykładów dostarczają rozliczne reality show, niezliczone programy telewizyjne z panienkami, Internet, a nawet w pewnym sensie komisja śledcza.... 100
  • Z grzędy zrzędy - Chcę być prezydentem! 15 lut 2004 Przez kraj przetacza się fala odżegnań od polityki w wykonaniu publicystów i prezenterów. Panowie Kamel i Kraśko już podpisali lojalki. Salowe szpitalne na licznych wiecach odcinają się od pomówień prasy... 100
  • Organ Ludu 15 lut 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (72) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 9 lutego 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Stosunki kaczyńsko-amerykańskie Który Kaczyński nie jedzie do USA? Ostatnio jeden z braci Kaczyńskich... 101
  • Skibą w mur - Pies przyjacielem chodnika 15 lut 2004 Ludowy przesąd głosi, że jak ktoś wejdzie w krowie łajno, to zostanie sołtysem, a jak wejdzie w psie, to policjantem 102

ZKDP - Nakład kontrolowany